Giriş: JMeter ile Test Senaryoları Kaydetmenin Önemi
Performans testleri, bir uygulamanın veya sistemin belirli bir yük altında nasıl davrandığını anlamak için kritik öneme sahiptir. Apache JMeter, bu tür testleri gerçekleştirmek için güçlü ve açık kaynaklı bir araçtır. Ancak, karmaşık kullanıcı akışlarını manuel olarak JMeter test planına eklemek zaman alıcı ve hataya açık olabilir. İşte bu noktada JMeter’ın kayıt özelliği devreye girer.
JMeter’ın kayıt yeteneği, bir web tarayıcısı üzerinden gerçekleştirdiğiniz kullanıcı etkileşimlerini (tıklamalar, form doldurmalar, gezinmeler vb.) otomatik olarak yakalayarak bir test planına dönüştürmenizi sağlar. Bu, özellikle çok sayıda istek içeren veya dinamik verilerle çalışan uygulamalar için test senaryoları oluşturmayı hızlandırır ve kolaylaştırır. Bu rehberde, JMeter’ı kullanarak test senaryolarınızı nasıl kaydedeceğinizi adım adım öğreneceksiniz.
Neden JMeter ile Kayıt Yapmalıyız?
- Hız ve Verimlilik: Manuel olarak istekleri oluşturmak yerine, gerçek bir tarayıcı akışını taklit ederek test planınızı saniyeler içinde oluşturursunuz.
- Doğruluk: Tarayıcının gönderdiği tüm istekleri (HTML, CSS, JS, resimler vb.) yakalar, böylece gerçek kullanıcı davranışını daha doğru bir şekilde yansıtırsınız.
- Karmaşık Akışlar: Oturum yönetimi, kimlik doğrulama veya çok adımlı formlar gibi karmaşık senaryoları kaydetmek, manuel oluşturmaya göre çok daha kolaydır.
- Dinamik Veri Keşfi: Kayıt sırasında oluşan dinamik parametreleri (oturum ID’leri, CSRF token’ları vb.) daha kolay tespit etmenizi sağlar, bu da korelasyon adımı için iyi bir başlangıç noktasıdır.
JMeter Kayıt Ortamının Hazırlanması
JMeter’ın kayıt özelliğini kullanabilmek için, JMeter’ı bir proxy sunucusu olarak yapılandırmanız ve tarayıcınızı bu proxy üzerinden internete çıkmaya ayarlamanız gerekir. İşte adım adım yapmanız gerekenler:
1. HTTP(S) Test Script Recorder Ekleme
Öncelikle, JMeter test planınıza kayıt için gerekli olan elemanı eklemelisiniz.
- JMeter’ı başlatın.
- Test Planına sağ tıklayın -> Add -> Non-Test Elements -> HTTP(S) Test Script Recorder seçeneğini seçin.
2. HTTP(S) Test Script Recorder Ayarları
Eklediğiniz Recorder elemanının ayarlarını yapmanız gerekmektedir:
- Port: Genellikle 8080 veya 8888 gibi kullanılmayan bir port numarası belirleyin. Bu port, tarayıcınızın JMeter proxy’sine bağlanacağı port olacaktır. Örnek:
8080 - Target Controller: Kaydedilen tüm isteklerin hangi kontrolcü altına yerleştirileceğini belirler. Genellikle bir Recording Controller ekleyip burayı seçmek en iyisidir.
- Test Planına sağ tıklayın -> Add -> Logic Controller -> Recording Controller seçin.
- HTTP(S) Test Script Recorder’a geri dönün ve “Target Controller” açılır menüsünden eklediğiniz “Recording Controller”ı seçin.
- Grouping: Kaydedilen örnekleri nasıl gruplandıracağınızı belirler (örn: her sayfa için yeni bir işlem başlatma). “Don’t Group” veya “Add separators between groups” başlangıç için uygun seçeneklerdir.
- URL Patterns to Include/Exclude: Kayıt sırasında hangi URL’lerin dahil edileceğini veya hariç tutulacağını belirleyen düzenli ifadeler (RegEx) girebilirsiniz. Bu, test senaryosuna dahil etmek istemediğiniz resim, CSS, JS dosyaları gibi gereksiz istekleri filtrelemek için çok faydalıdır.
# Harici Tutulacak Desenler (Örnek) .*\.css .*\.js .*\.gif .*\.jpg .*\.jpeg .*\.png .*\.ico .*\.woff .*\.woff2 .*\.ttf .*\.svg .*\.webmanifest .*\.map .cdn\.jsdelivr\.net. .fonts\.googleapis\.com. .fonts\.gstatic\.com. .google-analytics\.com. .googletagmanager\.com. .doubleclick\.net. .facebook\.com. .twitter\.com. .linkedin\.com.
3. JMeter Sertifikasını Kurma
Eğer HTTPS (SSL/TLS) üzerinden iletişim kuran bir web sitesini kaydedecekseniz, JMeter’ın geçici bir SSL/TLS sertifikası oluşturması ve bu sertifikayı tarayıcınıza güvenilir olarak eklemeniz gerekir. Aksi takdirde tarayıcınız güvenlik uyarısı verir ve sayfaları yüklemez.
- HTTP(S) Test Script Recorder’ın “Start” butonuna tıkladığınızda, JMeter kök dizininizde
ApacheJMeterTemporaryRootCA.crtadında bir dosya oluşturur. Bu dosyayı JMeter’ı kapatmadan önce mutlaka tarayıcınıza yüklemelisiniz. - Bu sertifikayı tarayıcınıza yükleyin:
- Chrome/Edge: Ayarlar -> Gizlilik ve Güvenlik -> Güvenlik -> Sertifikaları Yönet -> Güvenilen Kök Sertifika Yetkilileri (Trusted Root Certification Authorities) sekmesi -> İçeri Aktar (Import) -> Oluşturulan
ApacheJMeterTemporaryRootCA.crtdosyasını seçin. - Firefox: Ayarlar -> Gizlilik ve Güvenlik -> Sertifikalar -> Sertifikaları Görüntüle -> Yetkililer (Authorities) sekmesi -> İçeri Aktar (Import) -> Oluşturulan
ApacheJMeterTemporaryRootCA.crtdosyasını seçin ve tüm kutucukları işaretleyerek güvenilir olarak ekleyin.
- Chrome/Edge: Ayarlar -> Gizlilik ve Güvenlik -> Güvenlik -> Sertifikaları Yönet -> Güvenilen Kök Sertifika Yetkilileri (Trusted Root Certification Authorities) sekmesi -> İçeri Aktar (Import) -> Oluşturulan
4. Tarayıcı Proxy Ayarları
Son olarak, kullanacağınız web tarayıcısını JMeter’ın dinlediği proxy portuna yönlendirmelisiniz.
- Tarayıcınızın proxy ayarlarına gidin (genellikle ağ ayarları veya bağlantı ayarları altında bulunur).
- Manuel proxy yapılandırmasını seçin.
- HTTP Proxy ve SSL Proxy (veya HTTPS Proxy) alanlarına JMeter’ın çalıştığı makinenin IP adresini (genellikle
127.0.0.1veyalocalhost) ve HTTP(S) Test Script Recorder’da belirttiğiniz port numarasını (örn:8080) girin. - Örnek Tarayıcı Proxy Ayarları:
HTTP Proxy: 127.0.0.1 Port: 8080 SSL Proxy: 127.0.0.1 Port: 8080 - Ayarları kaydedin.
Artık JMeter kayda başlamaya ve tarayıcınız da bu proxy üzerinden internete çıkmaya hazır.
Test Senaryosunun Kaydedilmesi
Tüm ön hazırlıkları tamamladıktan sonra, test senaryonuzu kaydetme aşamasına geçebiliriz.
1. Kaydı Başlatma
JMeter’da HTTP(S) Test Script Recorder elemanını seçin ve alttaki “Start” düğmesine tıklayın. Bu, JMeter’ın proxy sunucusunu başlatır ve gelen istekleri dinlemeye başlar.
2. Tarayıcıda Akışı Gerçekleştirme
Proxy ayarlarını yaptığınız tarayıcıyı açın ve test etmek istediğiniz web uygulamasının URL’sini girin. Ardından, test etmek istediğiniz kullanıcı akışını doğal bir şekilde gerçekleştirin:
- Giriş yapın.
- Menülerde gezinin.
- Formları doldurun ve gönderin.
- Ürünleri sepete ekleyin.
- Ödeme adımlarını takip edin (gerçek ödeme yapmadan önce test ortamında olduğunuzdan emin olun).
Bu sırada, JMeter penceresine geri döndüğünüzde, Recording Controller altında yeni HTTP Request öğelerinin oluştuğunu göreceksiniz. Bu, JMeter’ın istekleri başarıyla yakaladığı anlamına gelir.
3. Kaydı Durdurma
Test senaryonuzun tüm adımlarını tamamladığınızda, JMeter’daki HTTP(S) Test Script Recorder’a geri dönün ve “Stop” düğmesine tıklayın. Bu, JMeter proxy sunucusunu durdurur ve artık istekleri kaydetmez.
Kaydı durdurduktan sonra, tarayıcınızın proxy ayarlarını orijinal haline getirmeyi unutmayın, aksi takdirde internete erişim sorunları yaşayabilirsiniz.
4. Kaydedilen Öğeleri İnceleme
Recording Controller altında oluşan HTTP Request öğelerini inceleyin. Burada, tarayıcınızın yaptığı her bir isteği (URL, metod, parametreler, başlıklar vb.) göreceksiniz. Gereksiz veya hatalı görünen istekleri bu aşamada silebilirsiniz.
Kaydedilen Senaryonun İyileştirilmesi ve Parametrelendirilmesi
Kaydedilen bir test senaryosu genellikle “olduğu gibi” performans testi için kullanıma hazır değildir. Dinamik veriler, oturum yönetimi ve kullanıcı çeşitliliği gibi faktörler nedeniyle iyileştirme ve parametrelendirme adımları gereklidir.
1. Korelasyon (Correlation)
Korelasyon, sunucudan gelen ve sonraki isteklerde tekrar kullanılması gereken dinamik verileri (oturum kimlikleri, CSRF token’ları, ViewState vb.) yakalama ve bu değerleri ilgili isteklere ekleme işlemidir. JMeter’da bu genellikle Regular Expression Extractor veya CSS/JQuery Extractor gibi Post Processor’lar kullanılarak yapılır.
Örnek: Bir login sayfasında CSRF token’ı yakalama.
- Token’ın bulunduğu login sayfasının isteğini bulun.
- Bu isteğe sağ tıklayın -> Add -> Post Processors -> Regular Expression Extractor ekleyin.
- Regular Expression Extractor ayarları:
- Reference Name:
csrf_token(Bu ismi sonraki isteklerde kullanacaksınız.) - Regular Expression:
name="csrf_token" value="([^"]+)"(Bu, örnek bir desendir, gerçek token’a göre değişir.) - Template:
$1$ - Match No.:
1
- Reference Name:
- Token’ın kullanıldığı sonraki POST isteğinde, ilgili parametre alanına
${csrf_token}şeklinde referans verin.
2. Parametrelendirme (Parameterization)
Parametrelendirme, farklı kullanıcılar veya farklı veri setleriyle test yapmak için sabit değerleri (kullanıcı adları, parolalar, arama terimleri vb.) değişkenlerle değiştirme işlemidir. Bu, test senaryosunun gerçek dünya kullanımını taklit etmesini sağlar.
JMeter’da parametrelendirme için genellikle CSV Data Set Config elemanı kullanılır.
- Test Planına sağ tıklayın -> Add -> Config Element -> CSV Data Set Config ekleyin.
- CSV Data Set Config ayarları:
- Filename: Kullanıcı adları, parolalar vb. içeren CSV dosyanızın yolu (örn:
users.csv). - Variable Names: CSV dosyasındaki sütun başlıklarını virgülle ayırarak girin (örn:
username,password). - Recycle on EOF:
True(Dosya sonuna gelindiğinde başa döner.) - Stop thread on EOF:
False(Tüm veriler kullanıldığında test durmaz.)
- Filename: Kullanıcı adları, parolalar vb. içeren CSV dosyanızın yolu (örn:
- CSV dosyanızdaki verileri kullanmak istediğiniz HTTP Request öğelerinde, ilgili parametre alanlarına
${username}ve${password}gibi değişken isimlerini girin.
3. Diğer İyileştirmeler
- Think Time (Düşünme Süresi): Kullanıcıların web sayfaları arasında bekleme sürelerini simüle etmek için Timer elemanları (örn: Constant Timer, Uniform Random Timer) ekleyin. Bu, daha gerçekçi bir yük modeli oluşturur.
- Assertion’lar: Yanıtın beklenen içeriği içerip içermediğini veya belirli bir HTTP durum koduna sahip olup olmadığını kontrol etmek için Assertion elemanları ekleyin.
- Listener’lar: Test sonuçlarını görselleştirmek ve analiz etmek için Listener elemanları (örn: View Results Tree, Summary Report) ekleyin.
Sonuç ve Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
JMeter ile test senaryolarını kaydetmek, performans testi sürecinizi önemli ölçüde hızlandıran ve kolaylaştıran güçlü bir özelliktir. Bu rehberde, JMeter’ı bir proxy olarak nasıl yapılandıracağınızı, tarayıcınızı nasıl ayarlayacağınızı, senaryoları nasıl kaydedeceğinizi ve kaydedilen senaryoları performans testlerine uygun hale getirmek için nasıl iyileştireceğinizi öğrendiniz. Unutmayın ki kayıt, test senaryosu oluşturmanın sadece ilk adımıdır; korelasyon ve parametrelendirme gibi sonraki adımlar, testlerinizin güvenilirliği ve tekrarlanabilirliği için hayati öneme sahiptir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- S: JMeter neden istekleri kaydetmiyor?
- C: En yaygın nedenler şunlardır:
- HTTP(S) Test Script Recorder’ı başlatmayı unutmuş olabilirsiniz.
- Tarayıcınızın proxy ayarları doğru yapılmamış olabilir (IP ve port JMeter ile eşleşmeli).
- HTTPS sitelerini kaydederken JMeter’ın geçici sertifikasını tarayıcınıza güvenilir olarak eklememiş olabilirsiniz.
- JMeter’ın kullandığı port başka bir uygulama tarafından kullanılıyor olabilir.
- S: Kaydedilen senaryoda çok fazla gereksiz istek (resimler, CSS, JS) var, bunları nasıl temizlerim?
- C: HTTP(S) Test Script Recorder ayarlarındaki “URL Patterns to Exclude” bölümünü kullanarak bu tür dosyaları kayıt sırasında filtreleyebilirsiniz. Kayıt sonrası ise, Recording Controller altındaki bu tür istekleri manuel olarak silebilirsiniz.
- S: Mobil uygulamaları JMeter ile kaydedebilir miyim?
- C: Evet, aynı mantıkla kaydedebilirsiniz. Mobil cihazınızın Wi-Fi ayarlarından proxy’yi, JMeter’ın çalıştığı makinenin IP adresi ve portuna yönlendirmeniz gerekir. HTTPS trafiği için JMeter sertifikasını mobil cihazınıza da yüklemeniz gerekebilir.
- S: Kaydedilen bir senaryo her zaman hatasız çalışır mı?
- C: Hayır. Çoğu web uygulaması, oturum kimlikleri, güvenlik token’ları gibi dinamik veriler kullanır. Bu veriler her oturumda veya her istekte değiştiği için, kaydedilen senaryoyu olduğu gibi tekrar oynattığınızda hatalar alırsınız. Bu nedenle, korelasyon ve parametrelendirme adımları kritik öneme sahiptir.
- S: Kayıt sırasında “Invalid certificate” hatası alıyorum, ne yapmalıyım?
- C: Bu hata, JMeter’ın oluşturduğu
ApacheJMeterTemporaryRootCA.crtsertifikasını tarayıcınıza güvenilir olarak eklemediğiniz anlamına gelir. “JMeter Sertifikasını Kurma” bölümündeki adımları dikkatlice uygulayın.
