CentOS 8 Üzerine Linux, Apache, MariaDB, PHP (LAMP) Yığınını Kurulum Rehberi

CentOS 8 Üzerine Linux, Apache, MariaDB, PHP (LAMP) Yığınını Kurulum Rehberi

LAMP yığını (Linux, Apache, MariaDB, PHP), dinamik web siteleri ve web uygulamaları geliştirmek ve barındırmak için kullanılan popüler bir açık kaynak yazılım kombinasyonudur. Bu güçlü kombinasyon, dünya genelindeki milyonlarca web sitesinin temelini oluşturur. Linux, işletim sistemi olarak sağlam bir temel sunarken; Apache, web içeriğini sunan güçlü bir web sunucusudur. MariaDB (MySQL’in bir çatalı), verilerinizi depolayan ve yöneten ilişkisel bir veritabanı sistemidir ve PHP ise dinamik web içeriği oluşturmak için kullanılan sunucu tarafı bir betik dilidir.

Bu kapsamlı rehberde, CentOS 8 işletim sistemi üzerinde bir LAMP yığınını adım adım nasıl kuracağınızı ve yapılandıracağınızı detaylı bir şekilde açıklayacağız. CentOS 8, RHEL tabanlı stabil ve güvenilir bir dağıtım olmasına rağmen, Aralık 2021 itibarıyla yaşam döngüsünün (EOL) sonuna ulaşmıştır. Bu nedenle, üretim ortamları için AlmaLinux veya Rocky Linux gibi modern, RHEL uyumlu alternatifleri değerlendirmeniz önerilir. Ancak bu rehber, özel olarak CentOS 8 üzerinde kurulumu hedeflemektedir ve bu platformda LAMP yığınını kurmak isteyenler için eksiksiz bir kaynak olacaktır.

Bu kurulum rehberini tamamladıktan sonra, web uygulamalarınızı barındırmaya hazır, tam işlevsel bir LAMP sunucusuna sahip olacaksınız. Her adım, komutların ne anlama geldiği ve neden yapıldığına dair açıklamalarla birlikte detaylandırılacaktır.

Ön Koşullar

Bu rehbere başlamadan önce, aşağıdaki ön koşulların karşılandığından emin olun:

* CentOS 8 işletim sistemi kurulu bir sunucu veya sanal makine.
* sudo ayrıcalıklarına sahip, kök olmayan bir kullanıcı hesabı. Güvenlik açısından doğrudan root kullanıcısı ile çalışmak yerine sudo kullanılması tavsiye edilir.
* Sunucunuzun internet bağlantısı olmalıdır.
* Temel Linux komut satırı bilgisi.

Şimdi, LAMP yığınını kurmaya başlayabiliriz.

1. CentOS 8 Sistemini Güncelleme

Herhangi bir yazılım kurulumuna başlamadan önce, sisteminizin güncel olduğundan emin olmak en iyi uygulamadır. Bu, potansiyel güvenlik açıklarını kapatır ve en son paket sürümlerini almanızı sağlar. CentOS 8, dnf paket yöneticisini kullanır.

Sistem paketlerini güncellemek için aşağıdaki komutları çalıştırın:

sudo dnf update -y
sudo dnf upgrade -y

* sudo dnf update -y: Bu komut, sisteminizdeki tüm kurulu paketlerin en son sürümlerini indirir ve kurar. -y bayrağı, tüm onay istemlerine otomatik olarak “evet” yanıtı verir.
* sudo dnf upgrade -y: Bu komut, update komutuna benzer şekilde çalışır ancak bazen daha kapsamlı yükseltmeler yapabilir, özellikle de çekirdek gibi temel sistem bileşenleri için. Güvenli tarafta olmak için her ikisini de çalıştırmak genellikle iyi bir fikirdir.

Güncelleme işlemi tamamlandıktan sonra, bazı durumlarda yeni çekirdek veya sistem bileşenlerinin etkinleşmesi için sunucuyu yeniden başlatmanız gerekebilir.

sudo reboot

Yeniden başlatmanın ardından tekrar oturum açın.

Ayrıca, bazı paketler veya depolar için gerekli olabilecek EPEL (Extra Packages for Enterprise Linux) deposunu kurmak iyi bir uygulamadır:

sudo dnf install epel-release -y

EPEL, RHEL tabanlı sistemler için ek ve yüksek kaliteli paketler sağlayan bir topluluk deposudur.

2. Apache Web Sunucusu Kurulumu

Apache HTTP Sunucusu, dünya genelinde en yaygın kullanılan web sunucularından biridir. İstekleri işler ve web sayfalarını kullanıcılara sunar.

Apache’yi CentOS 8’e kurmak için aşağıdaki komutu kullanın:

sudo dnf install httpd -y

Kurulum tamamlandıktan sonra, Apache servisinin sistem başlatıldığında otomatik olarak başlamasını sağlamalı ve servisi başlatmalısınız.

Apache’yi Başlatma ve Etkinleştirme

Apache servisini başlatmak için:

sudo systemctl start httpd

Sistem başlatıldığında Apache’nin otomatik olarak başlamasını sağlamak için:

sudo systemctl enable httpd

Apache servisinin durumunu kontrol etmek için:

sudo systemctl status httpd

Çıktıda “active (running)” ifadesini görmelisiniz. Bu, Apache’nin başarıyla çalıştığı anlamına gelir.

Firewall Ayarları

CentOS 8, varsayılan olarak firewalld adlı bir güvenlik duvarı hizmetiyle gelir. Web sunucunuzun dışarıdan erişilebilir olması için HTTP (port 80) ve HTTPS (port 443) trafiğine izin vermeniz gerekir.

Aşağıdaki komutları kullanarak güvenlik duvarını yapılandırın:

sudo firewall-cmd --permanent --add-service=http
sudo firewall-cmd --permanent --add-service=https
sudo firewall-cmd --reload

* sudo firewall-cmd --permanent --add-service=http: Bu komut, HTTP trafiğine (port 80) kalıcı olarak izin verir.
* sudo firewall-cmd --permanent --add-service=https: Bu komut, HTTPS trafiğine (port 443) kalıcı olarak izin verir.
* sudo firewall-cmd --reload: Bu komut, güvenlik duvarı ayarlarını yeniden yükler ve değişikliklerin hemen etkili olmasını sağlar.

Apache Yapılandırmasını Test Etme

Apache’nin düzgün çalışıp çalışmadığını test etmek için bir web tarayıcısı açın ve sunucunuzun IP adresini veya alan adını girin.

http://SUNUCU_IP_ADRESI

Eğer her şey doğru yapılandırıldıysa, “CentOS 8 Apache Test Page” veya benzeri bir Apache test sayfası görmelisiniz. Bu sayfa /usr/share/httpd/noindex/index.html konumunda bulunur.

Kendi test sayfanızı oluşturmak isterseniz, varsayılan Apache web kök dizini /var/www/html konumundadır. Bu dizine bir index.html dosyası oluşturabilirsiniz:

echo "" | sudo tee /var/www/html/index.html

Şimdi tarayıcınızdan tekrar sunucu IP adresinize gittiğinizde bu mesajı görmelisiniz.

3. MariaDB Veritabanı Sunucusu Kurulumu

MariaDB, MySQL’in topluluk tarafından geliştirilen bir çatalıdır ve LAMP yığınında veritabanı bileşeni olarak yaygın olarak kullanılır. Yüksek performanslı, güvenilir ve açık kaynaklı bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir.

MariaDB’yi kurmak için aşağıdaki komutu kullanın:

sudo dnf install mariadb-server mariadb -y

Kurulum tamamlandıktan sonra, MariaDB servisini başlatmalı ve sistem başlatıldığında otomatik olarak başlamasını sağlamalısınız.

MariaDB’yi Başlatma ve Etkinleştirme

MariaDB servisini başlatmak için:

sudo systemctl start mariadb

Sistem başlatıldığında MariaDB’nin otomatik olarak başlamasını sağlamak için:

sudo systemctl enable mariadb

MariaDB servisinin durumunu kontrol etmek için:

sudo systemctl status mariadb

Çıktıda “active (running)” ifadesini görmelisiniz.

MariaDB Güvenlik Yapılandırması

Yeni kurulan bir MariaDB sunucusu, varsayılan olarak bazı güvenlik açıklarına sahip olabilir. mysql_secure_installation betiği, bu güvenlik açıklarını kapatmanıza yardımcı olur. Bu adım, veritabanı güvenliği için kritik öneme sahiptir.

Güvenlik betiğini çalıştırmak için:

sudo mysql_secure_installation

Betik size bir dizi soru soracaktır:

1. Enter current password for root (enter for none): İlk kurulumda root kullanıcısının parolası yoktur, bu yüzden sadece Enter tuşuna basın.
2. Set root password? [Y/n]: Y tuşuna basarak root parolası belirleyin. Güçlü bir parola seçtiğinizden emin olun. Parolayı iki kez girmeniz istenecektir.
3. Remove anonymous users? [Y/n]: Anonim kullanıcılar test amaçlıdır ve üretim ortamında güvenlik riski oluşturur. Y tuşuna basarak bunları kaldırın.
4. Disallow root login remotely? [Y/n]: Root kullanıcısının yalnızca yerel olarak (localhost) oturum açmasına izin vermek güvenlik için önemlidir. Uzaktan root erişimi, bir saldırganın sunucunuzun kontrolünü ele geçirmesi için bir yol olabilir. Y tuşuna basarak uzaktan root girişini devre dışı bırakın.
5. Remove test database and access to it? [Y/n]: Test veritabanı, varsayılan olarak gelen ve herkesin erişebileceği bir veritabanıdır. Güvenlik için bunu kaldırmak önemlidir. Y tuşuna basarak kaldırın.
6. Reload privilege tables now? [Y/n]: Yapılan değişikliklerin hemen etkili olması için ayrıcalık tablolarını yeniden yüklemeniz gerekir. Y tuşuna basın.

Tüm adımları tamamladıktan sonra, MariaDB sunucunuz daha güvenli bir yapılandırmaya sahip olacaktır.

MariaDB’yi Test Etme

MariaDB’ye root kullanıcısı olarak bağlanarak kurulumu test edebilirsiniz:

mysql -u root -p

Parola istendiğinde, mysql_secure_installation betiği sırasında belirlediğiniz root parolasını girin. Başarılı bir şekilde giriş yaptıysanız, MariaDB komut istemini (örneğin, MariaDB [(none)]>) göreceksiniz.

Şimdi mevcut veritabanlarını listeleyebilirsiniz:

SHOW DATABASES;

Çıktıda information_schema, mysql, performance_schema ve sys gibi varsayılan veritabanlarını görmelisiniz.

MariaDB komut isteminden çıkmak için:

exit

4. PHP Kurulumu ve Yapılandırması

PHP, dinamik web içeriği oluşturmak için yaygın olarak kullanılan sunucu tarafı bir betik dilidir. LAMP yığınının son bileşenidir.

CentOS 8’de dnf modül komutları, PHP gibi yazılımların farklı sürümlerini kolayca yönetmenizi sağlar.

CentOS 8’de DNF Modülleri ile PHP Sürümleri

Mevcut PHP modüllerini ve sürümlerini görmek için:

sudo dnf module list php

Bu komut, CentOS 8 depolarında bulunan PHP sürümlerini listeleyecektir (örneğin, php:7.2, php:7.3, php:7.4). Genellikle en son kararlı sürümü veya uygulamanızın gerektirdiği sürümü seçmelisiniz. Bu rehber için PHP 7.4’ü seçeceğiz.

PHP 7.4 modülünü etkinleştirmek için:

sudo dnf module enable php:7.4 -y

Eğer yanlış bir sürüm etkinleştirirseniz veya daha sonra değiştirmek isterseniz, önce etkin modülü sıfırlamanız gerekir: sudo dnf module reset php -y.

PHP ve Gerekli Modülleri Kurma

PHP’yi ve yaygın olarak kullanılan bazı modülleri kurmak için aşağıdaki komutu kullanın:

sudo dnf install php php-cli php-fpm php-mysqlnd php-gd php-opcache php-mbstring php-xml php-json -y

Bu komut şunları kurar:

* php: Temel PHP paketi.
* php-cli: Komut satırı arayüzü için PHP.
* php-fpm: PHP FastCGI Process Manager. Apache ile PHP’yi çalıştırmanın önerilen ve daha performanslı yoludur.
* php-mysqlnd: MariaDB/MySQL veritabanlarına bağlanmak için PHP sürücüsü.
* php-gd: Görüntü işleme yetenekleri için GD kütüphanesi.
* php-opcache: PHP performansını artıran bir önbellek modülü.
* php-mbstring: Çok baytlı dizelerle çalışmak için.
* php-xml: XML verileriyle çalışmak için.
* php-json: JSON verileriyle çalışmak için.

Uygulamanızın ihtiyaçlarına göre başka modüller de kurmanız gerekebilir (örneğin, php-intl, php-ldap, php-pdo vb.).

PHP-FPM Yapılandırması

Modern web sunucusu kurulumlarında, PHP’yi Apache ile entegre etmenin en verimli yolu PHP-FPM (FastCGI Process Manager) kullanmaktır. PHP-FPM, PHP yorumlayıcısını ayrı bir işlem olarak çalıştırır ve Apache, istekleri PHP-FPM’e iletir.

PHP-FPM servisini başlatın ve sistem başlangıcında etkinleştirin:

sudo systemctl start php-fpm
sudo systemctl enable php-fpm
sudo systemctl status php-fpm

Şimdi Apache’nin PHP-FPM ile nasıl etkileşim kuracağını yapılandırmamız gerekiyor. Apache’nin PHP-FPM ile iletişim kurmasını sağlamak için /etc/httpd/conf.d/php.conf (veya benzer bir adla) bir yapılandırma dosyası oluşturmamız veya düzenlememiz gerekebilir.

Genellikle, PHP-FPM varsayılan olarak /etc/php-fpm.d/www.conf dosyasında Unix soketi üzerinden çalışacak şekilde yapılandırılmıştır (genellikle /run/php-fpm/www.sock veya /var/run/php-fpm/www.sock). Bu soket, Apache’nin erişebileceği bir yerde olmalıdır.

Aşağıdaki komutlarla Apache’nin PHP-FPM ile iletişim kurabilmesi için gerekli yapılandırmayı yapalım. Apache’nin PHP dosyalarını işlemesi için mod_proxy_fcgi modülünü kullanacağız.

Öncelikle, /etc/httpd/conf.d/php.conf dosyasını oluşturun veya düzenleyin:

sudo nano /etc/httpd/conf.d/php.conf

Dosyanın içine aşağıdaki içeriği ekleyin:

    SetHandler "proxy:unix:/run/php-fpm/www.sock|fcgi://localhost/"



    DirectoryIndex index.php index.html

* : Bu kısım, .php uzantısına sahip tüm dosyalar için geçerlidir.
* SetHandler "proxy:unix:/run/php-fpm/www.sock|fcgi://localhost/": Bu yönerge, Apache’ye .php dosyalarına gelen istekleri PHP-FPM’e (Unix soketi üzerinden) iletmesini söyler. /run/php-fpm/www.sock yolu, PHP-FPM’in dinlediği varsayılan soket yoludur. Eğer PHP-FPM farklı bir soket veya TCP portunda dinliyorsa, bu yolu buna göre ayarlamanız gerekir.
* ... : Bu kısım, DirectoryIndex yönergesini içerir. Bu, bir dizine erişildiğinde Apache’nin hangi dosyayı varsayılan olarak sunacağını belirler. index.php‘yi index.html‘den önce listelemek, PHP uygulamalarınızın ana sayfalarının öncelikli olarak yüklenmesini sağlar.

Değişiklikleri kaydedin ve düzenleyiciden çıkın (Nano için Ctrl+X, Y ve Enter).

Apache’nin PHP-FPM soketine erişebilmesi için SELinux ayarlarını yapmanız gerekebilir. Eğer SELinux enforcing modundaysa ve sorun yaşıyorsanız, aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo setsebool -P httpd_can_network_connect_db 1
sudo setsebool -P httpd_execmem 1

Bu komutlar, Apache’nin ağ bağlantıları kurmasına ve yürütülebilir belleği kullanmasına izin verir. Bu, özellikle veritabanı bağlantıları ve bazı PHP uzantıları için gerekli olabilir.

Apache yapılandırma dosyalarında yaptığımız değişikliklerin etkili olması için Apache servisini yeniden başlatmalıyız:

sudo systemctl restart httpd

PHP’yi Test Etme

PHP’nin düzgün çalışıp çalışmadığını test etmek için, Apache’nin web kök dizininde (/var/www/html/) basit bir PHP bilgi dosyası oluşturalım.

sudo nano /var/www/html/info.php

Dosyanın içine aşağıdaki PHP kodunu ekleyin:

Değişiklikleri kaydedin ve düzenleyiciden çıkın.

Şimdi bir web tarayıcısı açın ve aşağıdaki adrese gidin:

http://SUNUCU_IP_ADRESI/info.php

Eğer her şey doğru yapılandırıldıysa, PHP sürümü, yapılandırma ayarları ve yüklü modüller hakkında ayrıntılı bilgi içeren bir PHP bilgi sayfası görmelisiniz.

ÖNEMLİ GÜVENLİK UYARISI: info.php dosyası, sunucunuz hakkında hassas bilgiler içerir. Bu dosya, LAMP yığınını başarıyla kurduğunuzu doğruladıktan sonra güvenlik nedeniyle derhal silinmelidir.

sudo rm /var/www/html/info.php

Bu, sunucunuzun potansiyel güvenlik açıklarına karşı korunmasına yardımcı olur.

Ek Yapılandırmalar ve Güvenlik İpuçları

LAMP yığınını kurmak ilk adımdır. Bir üretim ortamında kullanmadan önce, sunucunuzu daha da güvence altına almak ve performansını optimize etmek için ek yapılandırmalar yapmanız önerilir.

Apache Güvenliği

* Dizin Listelemeyi Kapatma: Varsayılan olarak, bir dizinde index.php veya index.html dosyası yoksa Apache dizin içeriğini listeleyebilir. Bu bir güvenlik riski oluşturabilir. Bunu kapatmak için Apache yapılandırma dosyanızda (örneğin /etc/httpd/conf/httpd.conf veya bir Virtual Host dosyasında) Options -Indexes yönergesini kullanın:

        Options -Indexes FollowSymLinks
        AllowOverride All
        Require all granted
    

* Sunucu İmzası Kapatma: Apache, varsayılan olarak hata sayfalarında ve HTTP başlıklarında sunucu sürümünü gösterir. Bu bilgiler saldırganlar tarafından kullanılabilir. Bunu kapatmak için httpd.conf dosyanıza aşağıdaki satırları ekleyin:

ServerTokens Prod
    ServerSignature Off

* Mod_Security ve Mod_Evasive: Web uygulaması güvenlik duvarları (WAF) olan mod_security ve DDoS koruması sağlayan mod_evasive gibi modülleri kurarak ek güvenlik katmanları ekleyebilirsiniz.

MariaDB Güvenliği

* Uzak Erişimi Kısıtlama: mysql_secure_installation betiği root kullanıcısının uzaktan oturum açmasını engeller. Ancak, diğer kullanıcılar için de uzak erişimi kısıtlamak isteyebilirsiniz. /etc/my.cnf.d/mariadb-server.cnf dosyasında bind-address yönergesini 127.0.0.1 olarak ayarlayarak MariaDB’nin sadece yerel bağlantıları kabul etmesini sağlayabilirsiniz.
* Güçlü Parolalar: Tüm veritabanı kullanıcıları için güçlü ve karmaşık parolalar kullanın.
* Ayrıcalıkları Dikkatli Yönetme: Uygulamalarınız için veritabanı kullanıcıları oluştururken, onlara yalnızca ihtiyaç duydukları minimum ayrıcalıkları verin. GRANT komutunu kullanarak belirli veritabanları veya tablolar üzerinde belirli işlemlere izin verin.
* Veritabanı Güncellemeleri: MariaDB’yi düzenli olarak güncelleyerek bilinen güvenlik açıklarının yamalanmasını sağlayın.

PHP Güvenliği

* php.ini Ayarları: PHP yapılandırmasını (/etc/php.ini) düzenleyerek güvenlik ve performans iyileştirmeleri yapın:
* display_errors = Off: Üretim ortamında hata mesajlarını kullanıcılara göstermeyin. Bu, hassas bilgilerin açığa çıkmasını önler.
* expose_php = Off: PHP sürümünü HTTP başlıklarında göstermeyi devre dışı bırakın.
* allow_url_fopen = Off: Uzak dosyaların açılmasını devre dışı bırakın, bu da uzaktan dosya dahil etme (RFI) saldırılarını önlemeye yardımcı olabilir.
* open_basedir: PHP betiklerinin erişebileceği dizinleri kısıtlayarak dosya sistemi erişimini kontrol altına alın.
* Sürüm Güncellemeleri: PHP’yi düzenli olarak en son kararlı sürüme güncelleyin. Her yeni sürüm genellikle güvenlik yamaları ve performans iyileştirmeleri içerir.
* Gereksiz Modülleri Devre Dışı Bırakma: Kullanmadığınız PHP modüllerini devre dışı bırakarak saldırı yüzeyini azaltın.

Firewall Güvenliği

* Minimum Portları Açma: Sadece web sunucunuzun çalışması için gerekli olan portları (80 ve 443) açın. Diğer tüm portları kapatın. SSH için port 22’yi açık bırakmanız gerekir, ancak bunu varsayılan olmayan bir porta değiştirmek ek güvenlik sağlayabilir.
* IP Kısıtlamaları: Belirli hizmetlere (örneğin SSH veya veritabanı yönetimi) yalnızca belirli IP adreslerinden erişime izin vermek için güvenlik duvarı kuralları oluşturun.

SELinux

CentOS’ta SELinux (Security-Enhanced Linux) varsayılan olarak etkin ve enforcing modundadır. Bu, sisteminizin güvenliğini önemli ölçüde artırır ancak bazen yeni kurulan hizmetlerle etkileşime girerek beklenmedik davranışlara neden olabilir.

* SELinux Bağlamları: Eğer web uygulamanız /var/www/html dışında bir dizinde çalışacaksa veya bu dizinlerde yazma izinlerine ihtiyaç duyuyorsa, doğru SELinux bağlamlarını ayarlamanız gerekir. Örneğin, bir uygulamanın /var/www/html/my_app/uploads dizinine yazması gerekiyorsa:

sudo chcon -R -t httpd_sys_rw_content_t /var/www/html/my_app/uploads

Bu komut, /var/www/html/my_app/uploads dizinine ve içeriğine Apache’nin yazma erişimi için doğru bağlamı atar.
* Sorun Giderme: Eğer SELinux ile ilgili bir sorun yaşıyorsanız, audit.log dosyasını (/var/log/audit/audit.log) kontrol edebilir veya setroubleshoot-server paketini kurarak sealert -a /var/log/audit/audit.log komutuyla sorunları analiz edebilirsiniz.

Sonuç

Bu rehberde, CentOS 8 işletim sistemi üzerinde eksiksiz bir LAMP (Linux, Apache, MariaDB, PHP) yığını kurulumunu adım adım gerçekleştirdik. CentOS 8 sistemini güncelledik, Apache web sunucusunu kurup yapılandırdık, MariaDB veritabanı sunucusunu kurup güvenliğini sağladık ve PHP’yi PHP-FPM ile Apache’ye entegre ettik. Ayrıca, kurulumunuzu daha güvenli ve sağlam hale getirmek için önemli ek yapılandırmalar ve güvenlik ipuçları da verdik.

Artık dinamik web siteleri ve uygulamaları barındırmaya hazır, tam işlevsel bir LAMP sunucusuna sahipsiniz. Bu, kendi web projelerinizi başlatmanız veya mevcut uygulamaları dağıtmanız için güçlü bir temel sağlar.

İleri Adımlar:

* Web Uygulaması Dağıtımı: WordPress, Joomla, Drupal gibi içerik yönetim sistemlerini veya kendi özel PHP uygulamanızı /var/www/html dizinine veya bir Virtual Host kullanarak başka bir dizine dağıtabilirsiniz.
* SSL/TLS Kurulumu: Web sitenizin güvenliğini artırmak ve HTTPS üzerinden trafiği şifrelemek için Let’s Encrypt gibi ücretsiz bir sertifika yetkilisi kullanarak SSL/TLS kurun.
* Virtual Host Yapılandırması: Birden fazla web sitesini aynı sunucu üzerinde barındırmak için Apache Virtual Host’ları yapılandırın.
* Yedekleme Çözümleri: Verilerinizin güvenliğini sağlamak için düzenli yedekleme stratejileri uygulayın.
* İzleme ve Yönetim Araçları: Sunucu performansını izlemek ve veritabanlarını yönetmek için phpMyAdmin gibi araçları veya sunucu izleme çözümlerini kurabilirsiniz.

Unutmayın ki CentOS 8’in yaşam döngüsü sona ermiştir. Yeni projeler veya üretim ortamları için AlmaLinux, Rocky Linux veya Fedora Server gibi RHEL tabanlı alternatifleri değerlendirmeniz, uzun vadeli güvenlik ve destek açısından önemlidir. Bu rehber, CentOS 8 üzerindeki bir kurulumu anlamanıza ve bu platformda bir LAMP yığını oluşturmanıza yardımcı olmak için tasarlanmıştır.