Solana İşlem Hash’leri ve Adresleri Neden EVM’den Daha Fazla Depolama Alanı Kaplayabilir?
Kripto para dünyasında, farklı blok zincirleri kendilerine özgü mimariler, konsensüs mekanizmaları ve kriptografik seçimlerle öne çıkıyor. Ethereum Sanal Makinesi (EVM) tabanlı zincirler (Ethereum, BSC, Polygon vb.) ve Solana, bu farklılıkların en belirgin örneklerinden ikisidir. Kullanıcılar ve geliştiriciler genellikle Solana adreslerinin ve işlem hash’lerinin EVM muadillerine göre daha uzun göründüğünü veya daha fazla depolama alanı kapladığını fark ederler. Bu durum, basit bir estetik farktan öte, her iki platformun temel kriptografik tasarım tercihlerinden, adres türetme yöntemlerinden ve veri kodlama şemalarından kaynaklanan derinlemesine teknik nedenlere dayanır. Bu makale, Solana’nın neden bazı durumlarda daha fazla depolama alanı gerektirdiğini detaylı bir şekilde inceleyerek, her iki ekosistemin temel farklılıklarını aydınlatacaktır.
Kriptografik Temeller: EVM ve Solana’nın Farklı Yaklaşımları
Blok zinciri adreslerinin ve işlem hash’lerinin boyutu, temel olarak kullanılan kriptografik algoritmalara ve adres türetme yöntemlerine bağlıdır. EVM ve Solana, bu konularda oldukça farklı yollar izlemişlerdir.
EVM’nin Kriptografik Seçimleri: secp256k1 ve Keccak-256
EVM tabanlı blok zincirleri, genellikle ECDSA (Elliptic Curve Digital Signature Algorithm) için secp256k1 eğrisini kullanır. Bu eğri, Bitcoin tarafından popüler hale getirilmiş ve güvenlik ile performans dengesi sunar. EVM adresleri, bir kullanıcının genel anahtarından (public key) türetilir. Süreç şu şekildedir:
- Genel anahtar (public key), secp256k1 eğrisi kullanılarak oluşturulur. Sıkıştırılmamış hali 64 bayt uzunluğundadır (0x04 öneki hariç).
- Bu genel anahtarın Keccak-256 hash’i alınır. Keccak-256, 32 baytlık bir çıktı üretir.
- Elde edilen 32 baytlık hash’in son 20 baytı, EVM adresi olarak kullanılır.
Bu nedenle, bir EVM adresi ham veri olarak 20 bayt uzunluğundadır. Onaltılık (hexadecimal) formatta temsil edildiğinde, her bayt iki karakterle gösterildiği için 40 karakterlik bir string (örn: 0x742d35Cc6634C05329a3a7fB2a07a0D4105A6BAa) elde edilir.
Solana’nın Kriptografik Seçimleri: Ed25519 ve SHA256
Solana ise farklı bir kriptografik yaklaşım benimsemiştir. Ed25519 eğrisi ve SHA256 hash algoritması üzerine kuruludur. Ed25519, daha modern bir eğri olup, özellikle imza doğrulama hızında ve güvenlik özelliklerinde avantajlar sunar. Solana’da adresler doğrudan kullanıcının Ed25519 genel anahtarıdır. Bu durumun sonuçları şunlardır:
- Solana genel anahtarları (public key), Ed25519 standardına göre 32 bayt uzunluğundadır.
- Bu 32 baytlık genel anahtar, doğrudan cüzdan adresi olarak kullanılır.
Dolayısıyla, bir Solana adresi ham veri olarak 32 bayt uzunluğundadır. Bu, EVM adreslerinden 12 bayt daha fazladır.
Adres Türetme Mekanizmaları ve Boyut Karşılaştırması
Temel fark, EVM’nin genel anahtarın bir hash’inin bir kısmını adres olarak kullanması (20 bayt), Solana’nın ise doğrudan 32 baytlık genel anahtarın kendisini adres olarak kullanmasıdır. Bu, Solana adreslerinin ham veri boyutunun EVM adreslerinden daha büyük olmasının temel nedenidir.
Özetle:
- EVM Adresi Ham Boyutu: 20 bayt
- Solana Adresi Ham Boyutu: 32 bayt
Adres Boyutları ve Temsili: Detaylı İnceleme
Ham veri boyutlarındaki fark, adreslerin string temsillerine de yansır ve bu durum depolama maliyetlerini etkileyebilir.
EVM Adreslerinin Yapısı: 20 Bayt ve Hex Kodlama
EVM adresleri, yukarıda belirtildiği gibi 20 bayttır. Bu 20 baytlık veri, genellikle onaltılık (hexadecimal veya Base16) formatında temsil edilir. Hexadecimal kodlama, her 4 bitlik veriyi tek bir karakterle (0-9, A-F) gösterir. Dolayısıyla, 1 bayt (8 bit) iki hexadecimal karakterle temsil edilir. Bu da 20 baytlık bir adresin 40 karakter uzunluğunda bir string olmasını sağlar (örn: 0x... öneki hariç). Bu kodlama oldukça verimlidir ve makine tarafından kolayca işlenebilir.
Solana Adreslerinin Yapısı: 32 Bayt Public Key ve Base58 Kodlama
Solana adresleri ise 32 baytlık Ed25519 genel anahtarlarıdır. Bu 32 baytlık veri, Base58 kodlama şeması kullanılarak stringe dönüştürülür. Base58, Bitcoin tarafından popüler hale getirilen ve belirli karakterleri (0, O, I, l gibi karışıklığa neden olabilecek karakterler) dışarıda bırakan bir kodlama yöntemidir. Bu, insan tarafından okunabilirliği ve elle yazım hatalarını azaltmayı amaçlar. Ancak Base58, hexadecimal’den daha az yoğun bir kodlama olduğu için, aynı bayt uzunluğundaki veriyi temsil etmek için daha uzun bir string üretir.
32 baytlık bir Solana adresi, Base58 ile kodlandığında genellikle 43-44 karakter uzunluğunda bir stringe dönüşür (örn: HwPstj7z4G6y63xK26vj8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v8936v893