Joomla Nedir? Kapsamlı Bir Teknik İnceleme
Joomla, dünya genelinde milyonlarca web sitesini güçlendiren, ödüllü, açık kaynaklı bir İçerik Yönetim Sistemi (CMS) ve uygulama çerçevesidir. PHP programlama diliyle yazılmış olup, verilerini MySQL veya PostgreSQL gibi ilişkisel bir veritabanında saklar. Joomla, küçük kişisel bloglardan büyük kurumsal web sitelerine, çevrimiçi mağazalardan intranetlere kadar geniş bir yelpazedeki projeler için esnek ve güçlü bir platform sunar. Bu teknik makalede, Joomla’nın mimarisi, temel bileşenleri, özellikleri, avantajları, dezavantajları ve geliştirme süreçleri derinlemesine incelenecektir.
Joomla’nın Temelleri: Bir CMS Olarak Konumu
Joomla’yı anlamak için öncelikle bir İçerik Yönetim Sistemi’nin (CMS) ne olduğunu kavramak önemlidir. Bir CMS, kullanıcıların web sitesi içeriğini teknik bilgiye sahip olmadan oluşturmasına, düzenlemesine, yönetmesine ve yayınlamasına olanak tanıyan bir yazılım uygulamasıdır. Joomla, bu tanımın önde gelen örneklerinden biridir ve web geliştirme dünyasında WordPress ve Drupal gibi diğer büyük oyuncularla birlikte anılır.
İçerik Yönetim Sistemi (CMS) Nedir?
Bir CMS, web sitesi içeriğini (metinler, görseller, videolar, belgeler vb.) kolayca yönetmek için tasarlanmış bir araçtır. İçeriği, tasarım ve işlevsellikten ayırarak, teknik olmayan kullanıcıların bile web sitesini güncel tutmasına olanak tanır. Geleneksel web sitesi geliştirme süreçlerinde, her içerik değişikliği için bir geliştiricinin HTML, CSS ve JavaScript kodlarına müdahale etmesi gerekirken, bir CMS bu süreci basitleştirir ve otomatize eder. Joomla, bu süreçleri kullanıcı dostu bir arayüz (yönetim paneli) aracılığıyla sunarak, içerik oluşturucuların ve yöneticilerin iş yükünü önemli ölçüde azaltır.
Açık Kaynak Felsefesi ve Joomla
Joomla, açık kaynaklı bir yazılımdır. Bu, kaynak kodunun herkes tarafından erişilebilir, incelenebilir, değiştirilebilir ve dağıtılabilir olduğu anlamına gelir. Açık kaynak felsefesi, Joomla’ya bir dizi avantaj sağlar:
* Topluluk Desteği: Dünya genelinde aktif bir geliştirici ve kullanıcı topluluğu, sorun giderme, özellik geliştirme ve güvenlik güncellemeleri konusunda sürekli destek sağlar.
* Şeffaflık ve Güvenlik: Kaynak kodunun açık olması, güvenlik açıklarının daha hızlı tespit edilip düzeltilmesine olanak tanır. Binlerce göz, potansiyel zayıflıkları izler.
* Esneklik ve Özelleştirme: Geliştiriciler, ihtiyaçlarına göre Joomla’yı serbestçe değiştirebilir ve genişletebilirler.
* Maliyet Etkinliği: Joomla’nın kendisi ücretsizdir, bu da web sitesi maliyetlerini düşürür. Yalnızca barındırma, alan adı ve isteğe bağlı premium eklentiler için harcama yapılır.
Joomla’nın açık kaynaklı yapısı, onun sürekli gelişimini ve adaptasyonunu sağlayan temel dinamiklerden biridir.
Joomla’nın Mimarisi ve Bileşenleri
Joomla’nın gücü, iyi tanımlanmış ve modüler mimarisinden gelir. Model-View-Controller (MVC) tasarım desenini benimseyen Joomla, web uygulaması geliştirme için sağlam bir temel sunar.
Model-View-Controller (MVC) Yapısı
MVC, bir uygulamanın iş mantığını, veri yönetimini ve kullanıcı arayüzünü birbirinden ayıran bir yazılım tasarım desenidir. Bu ayrım, kodun daha düzenli, bakımı daha kolay ve genişletilebilir olmasını sağlar. Joomla’da MVC şu şekilde uygulanır:
* Model: Veri katmanını temsil eder. Veritabanı ile etkileşime girer, verileri alır, saklar ve günceller. İş mantığını içerir ve View’a sunulacak verileri hazırlar. Örneğin, bir makale modeli, makale verilerini veritabanından çeker ve işler.
* View: Verileri kullanıcıya sunmaktan sorumludur. Modelden gelen verileri alır ve HTML, CSS ve JavaScript kullanarak bir web sayfası oluşturur. View’ın görevi, verileri biçimlendirmek ve görselleştirmektir; herhangi bir iş mantığı içermez. Örneğin, makale detay sayfasının HTML yapısı bir View tarafından oluşturulur.
* Controller: Model ve View arasındaki köprüdür. Kullanıcıdan gelen istekleri (HTTP isteği) alır, bu istekleri işlemek için uygun Model’i çağırır ve ardından Model’den gelen verileri View’a göndererek kullanıcıya bir yanıt oluşturulmasını sağlar. Örneğin, bir kullanıcının bir makaleye tıklaması, Controller tarafından algılanır ve ilgili makale verilerini almak için Model’i tetikler.
Bu yapı, geliştiricilerin uygulamanın farklı katmanlarında bağımsız olarak çalışmasına olanak tanır ve büyük projelerin yönetimini kolaylaştırır.
Veritabanı Yapısı
Joomla, sitenin tüm içeriğini, kullanıcı bilgilerini, ayarlarını ve eklenti verilerini bir ilişkisel veritabanında saklar. Genellikle MySQL veya MariaDB kullanılır, ancak PostgreSQL desteği de mevcuttur. Joomla’nın veritabanı yapısı, önekli tablolar (örneğin, jos_content, jos_users) ile karakterizedir, bu da aynı veritabanında birden fazla Joomla kurulumunun barındırılmasına olanak tanır. Temel tablolar şunları içerir:
* _content: Makale içeriği
* _categories: İçerik kategorileri
* _users: Kullanıcı bilgileri
* _menu: Menü öğeleri
* _extensions: Yüklü bileşenler, modüller ve eklentiler hakkında bilgi
* _template_styles: Şablon ayarları
Eklentiler de kendi tablolarını oluşturabilir ve Joomla’nın veritabanı şemasını genişletebilir.
Genişletilebilirlik ve Eklentiler (Extensions)
Joomla’nın en önemli özelliklerinden biri, çekirdek yazılımı değiştirmeden işlevselliğini artırmaya olanak tanıyan güçlü genişletilebilirlik mimarisidir. Bu genişletmeler “Eklentiler” (Extensions) olarak adlandırılır ve dört ana kategoriye ayrılır:
Bileşenler (Components)
Bileşenler, Joomla’nın en büyük ve en karmaşık eklenti türüdür. Genellikle sitenin ana içeriğini oluşturan ve bağımsız bir uygulama gibi çalışan mini uygulamalardır. Her bileşen, sitenin ana bölümünde belirli bir görevi yerine getirir ve kendi MVC yapısına sahiptir.
* Örnekler: com_content (makale yönetimi), com_users (kullanıcı yönetimi), com_contact (iletişim formları), com_weblinks (web bağlantıları). Üçüncü taraf bileşenler arasında e-ticaret (örneğin, VirtueMart, JoomShopping), forumlar (Kunena) ve galeri sistemleri bulunur.
* İşlevsellik: Bir web sitesinin temel işlevselliğini sağlar. Bir bileşen, genellikle URL’de option=com_componentname şeklinde çağrılır.
Modüller (Modules)
Modüller, bir bileşenin çıktısını veya diğer bilgileri bir sayfanın belirli bir konumunda (örneğin, kenar çubuğu, üst bilgi, alt bilgi) görüntülemek için kullanılan daha küçük, daha hafif eklentilerdir. Bir modül, bir bileşene bağlı olabilir veya bağımsız olarak çalışabilir.
* Örnekler: Menüler, son makaleler listesi, giriş formu, arama kutusu, reklam panelleri.
* Konumlandırma: Şablonlar tarafından tanımlanan “modül konumlarına” atanırlar. Yönetim panelinde hangi sayfada, hangi konumda ve hangi kullanıcı gruplarına gösterileceği ayarlanabilir.
Eklentiler (Plugins)
Eklentiler, Joomla’nın çekirdek olaylarını (events) dinleyerek belirli bir olay gerçekleştiğinde (örneğin, bir makale kaydedildiğinde, bir kullanıcı oturum açtığında) belirli bir görevi yerine getiren küçük kod parçalarıdır. Genellikle arka planda çalışırlar ve mevcut işlevselliği değiştirir veya genişletirler.
* Örnekler: İçerik eklentileri (metin içindeki etiketleri işlemek), sistem eklentileri (URL yönlendirmeleri, önbellekleme), kimlik doğrulama eklentileri (LDAP, Gmail ile oturum açma), editör eklentileri (WYSIWYG editörünü genişletmek).
* Mekanizma: Joomla’nın olay tetikleyici mimarisi üzerine kuruludur.
Şablonlar (Templates)
Şablonlar, Joomla web sitesinin görsel görünümünü ve düzenini tanımlar. Hem ön yüz (siteye gelen ziyaretçilerin gördüğü) hem de arka yüz (yönetim paneli) için şablonlar bulunur. Bir şablon, HTML, CSS, JavaScript ve PHP dosyalarından oluşur.
* Yapı: index.php (ana iskelet), templateDetails.xml (şablonun meta verileri), CSS, JS ve resim klasörleri.
* Özelleştirme: Şablonlar, modül konumlarını tanımlar ve bileşen çıktılarının nasıl görüntüleneceğini etkileyebilir. Geliştiriciler, çekirdek Joomla veya eklenti görünümlerini (layout overrides) kendi şablonları içinde geçersiz kılarak tam kontrol sağlayabilirler.
* Duyarlı Tasarım: Modern Joomla şablonları, farklı cihazlarda (masaüstü, tablet, mobil) optimum görüntüleme deneyimi sunmak için duyarlı (responsive) tasarıma sahiptir.
Diller (Languages)
Joomla, çok dilli siteler oluşturma yeteneğiyle öne çıkar. Dil paketleri, hem ön yüz hem de arka yüz için metin dizilerini çevirir. Bir Joomla sitesi, birden fazla dil paketi yüklenerek ve içerik, menüler ve kategoriler için dil atamaları yapılarak kolayca çok dilli hale getirilebilir.
Joomla’nın Temel Özellikleri
Joomla, bir web sitesi oluşturmak ve yönetmek için gerekli olan zengin bir özellik setine sahiptir.
Kullanıcı Yönetimi ve Erişim Kontrol Listeleri (ACL)
Joomla’nın en güçlü özelliklerinden biri, gelişmiş Kullanıcı Yönetimi ve Erişim Kontrol Listeleri (ACL) sistemidir. Bu sistem, site sahiplerinin kullanıcı grupları ve erişim seviyeleri oluşturarak, kimin neye erişebileceğini ve hangi eylemleri gerçekleştirebileceğini son derece ayrıntılı bir şekilde tanımlamasına olanak tanır.
* Kullanıcı Grupları: Yazar, Editör, Yayıncı, Yöneticiler, Süper Yöneticiler gibi önceden tanımlanmış grupların yanı sıra özel gruplar oluşturulabilir.
* Erişim Seviyeleri: Belirli grupların belirli içeriğe veya işlevselliğe erişimini kontrol eder. Örneğin, bir “Kaydolmuş” erişim seviyesi, yalnızca oturum açmış kullanıcıların görebileceği içeriği tanımlar.
* İzinler: Her grup ve erişim seviyesi için belirli eylemler (oluşturma, düzenleme, silme, yayınlama vb.) için izinler ayarlanabilir. Bu, bir kullanıcının sitenin belirli bir bölümünde sadece makale oluşturmasına izin verirken, yayınlamasına izin vermemek gibi senaryoları mümkün kılar.
Bu esnek ACL sistemi, intranetler, üyelik siteleri ve karmaşık kurumsal portallar için idealdir.
İçerik Yönetimi
Joomla’nın temelinde güçlü bir içerik yönetim sistemi yatar:
* Makaleler ve Kategoriler: İçerik, hiyerarşik kategoriler altında organize edilen “makaleler” şeklinde yönetilir. Bir makale birden fazla kategoriye atanabilir.
* Etiketler: Makalelere ve diğer içerik türlerine etiketler atanarak daha esnek bir sınıflandırma ve arama imkanı sağlanır.
* Versiyonlama: Makalelerin önceki versiyonları otomatik olarak kaydedilir, bu da içerik değişikliklerinin izlenmesini ve istenirse eski bir versiyona geri dönülmesini sağlar.
* Medya Yöneticisi: Görselleri, videoları ve diğer dosyaları yüklemek, düzenlemek ve yönetmek için merkezi bir arayüz sunar.
Menü Yönetimi
Joomla, çoklu menü sistemini destekler. Her menü, farklı menü öğesi türlerine (tek makale, kategori blogu, dış bağlantı, bileşen görünümü vb.) sahip olabilir. Menü öğeleri, sitenin navigasyon yapısını oluşturur ve URL yapısını da etkiler.
SEO Dostu Yapı
Joomla, arama motoru optimizasyonu (SEO) için bir dizi yerleşik özelliğe sahiptir:
* SEF URL’ler (Arama Motoru Dostu URL’ler): Okunabilir ve anlamlı URL’ler (örneğin, siteadi.com/hakkimizda yerine siteadi.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1).
* Meta Veri Yönetimi: Her makale ve menü öğesi için özel meta başlıkları, meta açıklamaları ve anahtar kelimeler tanımlanabilir.
* Site Haritası Desteği: XML site haritaları oluşturmak için eklentilerle entegrasyon kolaydır.
* Canonical URL’ler: Yinelenen içerik sorunlarını önlemek için canonical URL’ler belirlenebilir.
Güvenlik
Joomla güvenliğe büyük önem verir. Ancak, her yazılımda olduğu gibi, kullanıcıların da güvenlik uygulamalarına dikkat etmesi gerekir:
* Düzenli Güncellemeler: Joomla çekirdeği ve tüm eklentiler için düzenli güvenlik güncellemeleri yayınlanır. Bu güncellemelerin zamanında yapılması kritik öneme sahiptir.
* ACL’nin Rolü: Doğru yapılandırılmış ACL, yetkisiz erişimi ve eylemleri önler.
* Güvenlik Uzantıları: İki faktörlü kimlik doğrulama, güvenlik duvarı ve kötü amaçlı yazılım tarayıcıları gibi ek güvenlik katmanları sağlayan üçüncü taraf eklentiler mevcuttur.
* Veritabanı ve XSS Koruması: Joomla, SQL enjeksiyonu ve siteler arası komut çalıştırma (XSS) gibi yaygın web saldırılarına karşı dahili korumalara sahiptir.
Joomla Kurulumu ve Yönetimi
Joomla’nın kurulumu ve yönetimi, teknik olmayan kullanıcılar için bile erişilebilir olacak şekilde tasarlanmıştır.
Sistem Gereksinimleri
Joomla’yı çalıştırmak için belirli sunucu gereksinimleri bulunur:
* PHP: Genellikle en son kararlı PHP sürümü (Joomla 4 için PHP 7.2.5+).
* Veritabanı: MySQL 5.6+ (InnoDB desteğiyle), PostgreSQL 9.5+, MSSQL 10.50+.
* Web Sunucusu: Apache 2.4+ (mod_rewrite etkin), Nginx 1.8+.
* RAM: Minimum 128MB, önerilen 256MB veya daha fazlası.
Kurulum Süreci
Joomla’nın kurulumu oldukça basittir ve birkaç adımda tamamlanır:
1. Dosyaları Yükleme: Joomla kurulum dosyaları sunucuya (FTP veya cPanel dosya yöneticisi aracılığıyla) yüklenir.
2. Veritabanı Oluşturma: Sunucuda boş bir MySQL/MariaDB veritabanı ve bir kullanıcı oluşturulur.
3. Kurulum Sihirbazı: Web tarayıcısı üzerinden siteye erişildiğinde, Joomla’nın kurulum sihirbazı başlar. Bu sihirbaz, site adı, yönetici bilgileri ve veritabanı bağlantı detayları gibi bilgileri adım adım girmenizi ister.
4. Örnek Veri (İsteğe Bağlı): Yeni başlayanlar için, Joomla’nın nasıl çalıştığını anlamak amacıyla örnek veriler yüklenebilir.
5. Kurulum Klasörünü Kaldırma: Güvenlik nedeniyle, kurulum tamamlandıktan sonra installation klasörünün sunucudan silinmesi gerekir.
Yönetim Paneli (Backend)
Joomla’nın yönetim paneli (backend), web sitesinin tüm yönlerini yönetmek için merkezi bir arayüzdür. siteadi.com/administrator adresinden erişilir.
* Kontrol Paneli (Dashboard): Site istatistikleri, son makaleler, yüklü eklentiler ve hızlı erişim bağlantıları gibi genel bir bakış sunar.
* Menü Yapısı: Sol tarafta, içerik yönetimi, kullanıcı yönetimi, eklenti yönetimi, menü yönetimi, sistem ayarları ve raporlar gibi bölümlere ayrılmış bir navigasyon menüsü bulunur.
* Global Yapılandırma: Sitenin genel ayarları (SEO ayarları, site adı, varsayılan editör vb.) buradan yapılır.
Joomla ile Proje Geliştirme
Joomla, hem basit siteler hem de karmaşık web uygulamaları geliştirmek için kullanılabilir. Proje geliştirme süreci genellikle aşağıdaki adımları içerir:
Gereksinim Analizi
Herhangi bir projeye başlamadan önce, projenin kapsamı, hedefleri ve işlevsel gereksinimleri net bir şekilde tanımlanmalıdır. Joomla’nın mevcut özellikleri ve genişletilebilirlik yetenekleri bu gereksinimleri karşılayıp karşılamadığı açısından değerlendirilir.
Tasarım ve Şablon Seçimi/Geliştirme
* Hazır Şablonlar: Joomla Extensions Directory (JED) veya üçüncü taraf şablon sağlayıcılarından (örneğin, JoomShaper, YOOtheme) binlerce hazır şablon seçilebilir. Bu şablonlar genellikle güçlü çerçeveler (Helix, Gantry, T3 Framework) üzerine inşa edilmiştir ve geniş özelleştirme seçenekleri sunar.
* Özel Şablon Geliştirme: Benzersiz bir görünüm ve his için sıfırdan özel bir Joomla şablonu geliştirilebilir. Bu, HTML, CSS, JavaScript ve PHP bilgisi gerektirir ve şablon geçersiz kılma (template overrides) tekniklerinin kullanımını içerir.
Eklenti Seçimi ve Entegrasyonu
JED, binlerce ücretsiz ve ücretli Joomla eklentisi barındırır. Proje gereksinimlerine göre uygun bileşenler, modüller ve eklentiler seçilir ve kurulur. Eklenti seçerken şunlara dikkat edilmelidir:
* Uyumluluk: Joomla sürümüyle uyumluluğu.
* Güvenlik: Geliştiricinin itibarı, düzenli güncellemeler ve güvenlik açığı geçmişi.
* Performans: Eklentinin site performansını ne kadar etkilediği.
* Destek: Geliştirici tarafından sunulan destek kalitesi.
Performans Optimizasyonu
Büyük veya yüksek trafikli Joomla siteleri için performans optimizasyonu kritik öneme sahiptir:
* Önbellekleme (Caching): Joomla’nın dahili önbellekleme mekanizmaları (sayfa önbelleği, görünüm önbelleği) ve sunucu düzeyinde önbellekleme (Varnish, Redis) kullanılarak sayfa yükleme süreleri iyileştirilebilir.
* Görsel Optimizasyonu: Görsel boyutları optimize etmek, doğru formatları kullanmak (WebP gibi) ve tembel yükleme (lazy loading) uygulamak.
* CDN (İçerik Dağıtım Ağı) Kullanımı: Statik varlıkları (CSS, JS, resimler) coğrafi olarak yakın sunuculardan dağıtarak yükleme sürelerini azaltmak.
* Veritabanı Optimizasyonu: Veritabanı tablolarını düzenli olarak optimize etmek ve gereksiz verileri temizlemek.
* Minifikasyon ve Birleştirme: CSS ve JavaScript dosyalarını sıkıştırmak ve birleştirmek.
Bakım ve Güncellemeler
Bir Joomla sitesinin uzun ömürlü ve güvenli olması için düzenli bakım ve güncellemeler esastır:
* Çekirdek Güncellemeler: Joomla’nın çekirdek yazılımı için yayınlanan güvenlik ve özellik güncellemeleri zamanında uygulanmalıdır.
* Eklenti Güncellemeleri: Tüm yüklü bileşenler, modüller ve eklentiler de düzenli olarak güncellenmelidir.
* Yedekleme Stratejileri: Herhangi bir güncelleme veya büyük değişiklik yapmadan önce tam site yedekleri alınmalıdır. Akeeba Backup gibi eklentiler bu süreci kolaylaştırır.
* Güvenlik Denetimleri: Düzenli güvenlik taramaları ve denetimleri yapmak.
Joomla’nın Avantajları ve Dezavantajları
Joomla, birçok proje için mükemmel bir çözüm olsa da, her yazılım gibi kendine özgü avantaj ve dezavantajlara sahiptir.
Avantajları
* Esneklik ve Genişletilebilirlik: Güçlü eklenti mimarisi sayesinde hemen hemen her türlü web sitesi ihtiyacına uyarlanabilir.
* Gelişmiş ACL Sistemi: Granüler kullanıcı izinleri ve erişim kontrolü, karmaşık kurumsal ve üyelik siteleri için idealdir.
* Çoklu Dil Desteği: Yerleşik çoklu dil yetenekleri, uluslararası sitelerin oluşturulmasını kolaylaştırır.
* Aktif ve Büyük Topluluk: Geniş bir geliştirici ve kullanıcı topluluğu, destek ve kaynak sağlar.
* MVC Mimarisi: Temiz kod yapısı, geliştiriciler için daha kolay bakım ve genişletme imkanı sunar.
* SEO Dostu Yapı: Arama motoru dostu URL’ler ve meta veri yönetimi gibi yerleşik SEO özellikleri.
* Ücretsiz ve Açık Kaynak: Kullanım maliyeti yoktur ve kaynak kodu incelenebilir, değiştirilebilir.
Dezavantajları
* Öğrenme Eğrisi: WordPress’e kıyasla, Joomla’nın yönetim paneli ve genişletme yapısı daha karmaşık olabilir, bu da yeni başlayanlar için daha dik bir öğrenme eğrisi anlamına gelir.
* Performans Optimizasyonu Gerekliliği: Büyük ve karmaşık sitelerde, optimum performans için manuel optimizasyon ve gelişmiş önbellekleme teknikleri gerekebilir.
* Eklenti Uyumluluğu: Bazı üçüncü taraf eklentiler arasında uyumluluk sorunları yaşanabilir, özellikle büyük Joomla güncellemelerinden sonra.
* Gelişmiş Projeler İçin Geliştirici Bilgisi: Tam potansiyelini kullanmak ve özel çözümler geliştirmek için PHP, veritabanı ve Joomla API bilgisi gerekebilir.
Joomla’nın Geleceği ve Trendler
Joomla, sürekli gelişen bir CMS’dir. Joomla 4’ün piyasaya sürülmesiyle birlikte, sistem performansı, kullanıcı deneyimi ve geliştirici araçları önemli ölçüde iyileştirilmiştir. Joomla 4, modern web standartlarına uygun hale getirilmiş, Bootstrap 5 entegrasyonu, yeni bir yönetim paneli teması (Atum) ve daha iyi erişilebilirlik sunmuştur.
Gelecekte Joomla’nın, daha fazla web teknolojisiyle entegrasyonu, yapay zeka ve makine öğrenimi tabanlı özelliklerin eklenmesi, headless CMS yeteneklerinin geliştirilmesi ve bulut tabanlı çözümlerle daha iyi uyum sağlaması beklenmektedir. Açık kaynak topluluğunun sürekli katkıları, Joomla’nın bu trendlere ayak uydurmasını ve web geliştirme dünyasındaki yerini korumasını sağlayacaktır.
Sonuç
Joomla, sağlam mimarisi, güçlü genişletilebilirlik yetenekleri ve kapsamlı özellik seti ile her ölçekten web projesi için uygun, çok yönlü ve güçlü bir İçerik Yönetim Sistemidir. Gelişmiş ACL sistemi, çoklu dil desteği ve esnek içerik yönetimi sayesinde, kurumsal web sitelerinden e-ticaret platformlarına, eğitim portallarından topluluk sitelerine kadar geniş bir yelpazede çözümler sunar.
Joomla’nın öğrenme eğrisi WordPress’e göre biraz daha dik olsa da, sunduğu derinlemesine kontrol ve esneklik, orta ve büyük ölçekli projeler için onu cazip bir seçenek haline getirir. Düzenli güncellemeler, aktif bir topluluk ve sürekli gelişim, Joomla’nın gelecekte de web geliştirme dünyasında önemli bir oyuncu olmaya devam edeceğini göstermektedir. Doğru planlama, eklenti seçimi ve düzenli bakımla, Joomla güçlü, güvenli ve performanslı bir web sitesi oluşturmak için mükemmel bir platformdur.