Giriş: Kubernetes ve Kubeadm ile Küme Kurulumu
Modern uygulama geliştirme ve dağıtım süreçlerinin vazgeçilmezi haline gelen Kubernetes, konteynerleştirilmiş iş yüklerini ve hizmetlerini yönetmek için açık kaynaklı bir platformdur. Ölçeklenebilirlik, hata toleransı ve otomasyon gibi avantajlarıyla işletmelerin dijital dönüşümünde kritik bir rol oynamaktadır. Bir Kubernetes kümesi kurmak ilk başta karmaşık görünebilir, ancak kubeadm aracı bu süreci büyük ölçüde basitleştirir. kubeadm, Kubernetes kümenizi minimum eforla ve en iyi uygulamalara uygun şekilde başlatmak için tasarlanmış bir araçtır.
Bu rehberde, Ubuntu 20.04 işletim sistemi üzerinde kubeadm kullanarak sıfırdan bir Kubernetes kümesi oluşturmanın adımlarını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Bir master (kontrol düzlemi) düğümü ve bir veya daha fazla worker (işçi) düğümünden oluşan bir küme yapılandırması gerçekleştireceğiz. Amacımız, hem yeni başlayanlar hem de deneyimli kullanıcılar için anlaşılır, adım adım ve pratik bilgiler sunmaktır.
Ön Gereksinimler ve Sistem Hazırlığı
Kubernetes kümesi kurulumuna başlamadan önce, tüm düğümlerin belirli ön koşulları karşıladığından ve gerekli sistem ayarlarının yapıldığından emin olmalıyız. Bu adımlar, kümenizin sorunsuz çalışması için kritik öneme sahiptir.
Donanım ve İşletim Sistemi Gereksinimleri
- İşletim Sistemi: Tüm düğümler için Ubuntu 20.04 LTS.
- CPU: Her düğüm için en az 2 vCPU. Master düğümü için daha fazlası önerilir.
- RAM: Her düğüm için en az 2 GB RAM. Master düğümü için 4 GB veya daha fazlası önerilir.
- Disk Alanı: Her düğüm için en az 20 GB boş disk alanı.
- Ağ: Düğümler arasında tam ağ bağlantısı. Statik IP adresleri kullanılması şiddetle tavsiye edilir.
Ortak Adımlar (Tüm Düğümlerde Uygulanacak)
Aşağıdaki adımlar, kümenizdeki tüm master ve worker düğümlerinde tekrarlanmalıdır.
1. Hostname ve /etc/hosts Ayarları
Her düğüme benzersiz ve anlamlı bir hostname atayın. Örneğin, master düğümü için k8s-master, worker düğümleri için k8s-worker-1, k8s-worker-2 gibi.
sudo hostnamectl set-hostname k8s-master # Master düğümü için
sudo hostnamectl set-hostname k8s-worker-1 # Worker düğümü için
Tüm düğümlerin IP adreslerini ve hostnamelerini /etc/hosts dosyasına ekleyerek düğümler arası isim çözümlemesini sağlayın. Bu, küme iletişimi için önemlidir.
# Tüm düğümlerde /etc/hosts dosyasını düzenleyin
sudo nano /etc/hosts
Dosyaya aşağıdaki gibi girişler ekleyin (IP adreslerini kendi yapılandırmanıza göre değiştirin):
192.168.1.10 k8s-master
192.168.1.11 k8s-worker-1
192.168.1.12 k8s-worker-2
2. Swap’ı Kapatma
Kubernetes, performans nedenleriyle swap kullanımını desteklemez. Tüm düğümlerde swap’ı kalıcı olarak kapatmalısınız.
sudo swapoff -a
sudo sed -i '/ swap / s/^\(.*\)$/#\1/g' /etc/fstab
3. Gerekli Modülleri Yükleme ve Sysctl Ayarları
Kubernetes’in ağ bileşenlerinin doğru çalışması için bazı çekirdek modüllerinin yüklenmesi ve sysctl ayarlarının yapılması gereklidir.
sudo modprobe overlay
sudo modprobe br_netfilter
Gerekli sysctl parametrelerini ayarla
sudo tee /etc/sysctl.d/kubernetes.conf <Sysctl ayarlarını uygula
sudo sysctl --system
4. Container Runtime Yükleme (Containerd)
Kubernetes, konteynerleri çalıştırmak için bir container runtime’a ihtiyaç duyar. Bu rehberde containerd kullanacağız, çünkü kubeadm tarafından önerilen ve hafif bir seçenektir.
# Gerekli paketleri yükle
sudo apt update
sudo apt install -y ca-certificates curl gnupg lsb-release
Docker'ın resmi GPG anahtarını ekle
sudo mkdir -p /etc/apt/keyrings
curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg | sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/keyrings/docker.gpg
Docker APT deposunu ekle (containerd buradan yüklenir)
echo \
"deb [arch=$(dpkg --print-architecture) signed-by=/etc/apt/keyrings/docker.gpg] https://download.docker.com/linux/ubuntu \
$(lsb_release -cs) stable" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.list > /dev/null
containerd'ı yükle
sudo apt update
sudo apt install -y containerd.io
containerd varsayılan yapılandırmasını oluştur ve etkinleştir
sudo mkdir -p /etc/containerd
sudo containerd config default | sudo tee /etc/containerd/config.toml
sudo sed -i 's/SystemdCgroup = false/SystemdCgroup = true/g' /etc/containerd/config.toml
containerd servisini yeniden başlat
sudo systemctl restart containerd
sudo systemctl enable containerd
5. Kubernetes Bileşenlerini Yükleme (kubelet, kubeadm, kubectl)
Kubernetes bileşenlerini resmi Kubernetes deposundan yükleyeceğiz.
# Kubernetes GPG anahtarını ekle
sudo curl -fsSLo /usr/share/keyrings/kubernetes-archive-keyring.gpg https://packages.cloud.google.com/apt/doc/apt-key.gpg
Kubernetes APT deposunu ekle
echo "deb [signed-by=/usr/share/keyrings/kubernetes-archive-keyring.gpg] https://apt.kubernetes.io/ kubernetes-xenial main" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/kubernetes.list
Güncelle ve bileşenleri yükle
sudo apt update
sudo apt install -y kubelet kubeadm kubectl
sudo apt-mark hold kubelet kubeadm kubectl
apt-mark hold komutu, Kubernetes bileşenlerinin yanlışlıkla güncellenmesini engeller, bu da küme kararlılığı için önemlidir.
Kubernetes Master Düğümünü Kurma
Tüm ön hazırlıklar tamamlandıktan sonra, master düğümünü başlatmaya başlayabiliriz. Bu adımlar sadece master düğümünde yapılacaktır.
1. Kubeadm ile Küme Başlatma
Master düğümünde kubeadm init komutunu çalıştırarak Kubernetes kontrol düzlemini başlatın. --pod-network-cidr parametresi, pod’ların kullanacağı IP aralığını belirtir ve seçtiğiniz CNI (Container Network Interface) eklentisiyle uyumlu olmalıdır. Bu örnekte Calico için yaygın olarak kullanılan 192.168.0.0/16 aralığını kullanacağız.
sudo kubeadm init --pod-network-cidr=192.168.0.0/16 --control-plane-endpoint="k8s-master" --upload-certs
--control-plane-endpoint, birden fazla master düğümü olan HA (Yüksek Erişilebilirlik) kurulumları için bir yük dengeleyici adresini işaret etse de, tek master düğümü kurulumunda doğrudan master’ın hostname’ini kullanabiliriz. --upload-certs, worker düğümlerinin küme sertifikalarına kolayca erişmesini sağlar.
Komutun başarıyla tamamlanmasının ardından, çıktıda worker düğümlerini kümeye eklemek için kullanacağınız kubeadm join komutunu ve küme yönetimi için gerekli kubectl ayarlarını göreceksiniz. Bu çıktıyı saklayın!
2. Kubeconfig Dosyasını Ayarlama
Küme ile etkileşim kurmak için kubectl komutunu kullanabilmeniz için, master düğümündeki kullanıcı hesabınız için kubeconfig dosyasını ayarlamanız gerekir. kubeadm init çıktısında verilen adımları uygulayın:
mkdir -p $HOME/.kube
sudo cp -i /etc/kubernetes/admin.conf $HOME/.kube/config
sudo chown $(id -u):$(id -g) $HOME/.kube/config
Şimdi kümenizin durumunu kontrol edebilirsiniz:
kubectl get nodes
Başlangıçta master düğümünüz “NotReady” durumunda görünecektir. Bunun nedeni, henüz bir Pod Ağı eklentisi yüklememiş olmamızdır.
3. Pod Ağı Eklentisini Yükleme (CNI)
Pod’lar arası iletişimi sağlamak için bir CNI eklentisi yüklemeniz gerekir. Bu rehberde, güçlü ve popüler bir seçenek olan Calico’yu kullanacağız.
kubectl apply -f https://docs.projectcalico.org/manifests/calico.yaml
Birkaç dakika bekledikten sonra, düğümlerin ve pod’ların durumunu tekrar kontrol edin:
kubectl get nodes
kubectl get pods --all-namespaces
Master düğümünüz artık “Ready” durumunda olmalı ve Calico pod’ları çalışıyor olmalıdır.
Worker Düğümlerini Kümeye Ekleme
Şimdi hazırladığınız worker düğümlerini Kubernetes kümenize ekleyebilirsiniz.
1. Kubeadm Join Komutunu Kullanma
Master düğümünde kubeadm init komutunun çıktısında size verilen kubeadm join komutunu kopyalayın. Bu komut, kümenin kimlik doğrulama token’ını ve master düğümünün adresini içerir. Eğer token’ı kaybettiyseniz veya süresi dolduysa, master düğümünde yeni bir tane oluşturabilirsiniz:
sudo kubeadm token create --print-join-command
Örnek bir kubeadm join komutu aşağıdaki gibi görünecektir:
sudo kubeadm join 192.168.1.10:6443 --token abcdef.0123456789abcdef \
--discovery-token-ca-cert-hash sha256:7b5d84412a80f0c0b8b6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6e6
Bu komutu her bir worker düğümünde root ayrıcalıklarıyla (veya sudo ile) çalıştırın. Komut başarıyla tamamlandığında, worker düğümü kümeye katılacaktır.
2. Küme Durumunu Doğrulama
Master düğümüne geri dönerek, tüm düğümlerin kümeye katılıp katılmadığını kontrol edin:
kubectl get nodes
Tüm master ve worker düğümlerinizin “Ready” durumunda olduğunu görmelisiniz.
Küme Yönetimi ve Sonuç
Artık çalışan bir Kubernetes kümeniz var! Kümenizi yönetmek ve uygulamaları dağıtmak için kubectl komutunu kullanabilirsiniz.
Uygulama Dağıtma Örneği
Kümenizde basit bir Nginx uygulamasını dağıtalım:
kubectl create deployment nginx-app --image=nginx
kubectl expose deployment nginx-app --type=NodePort --port=80
kubectl get pods
kubectl get svc
kubectl get svc komutunun çıktısında Nginx hizmetinizin NodePort’unu göreceksiniz. Herhangi bir worker düğümünün IP adresini ve bu NodePort’u kullanarak Nginx web sayfasına erişebilirsiniz.
Sorun Giderme İpuçları
- Düğümler “NotReady” ise: Swap’ın kapalı olduğundan, gerekli kernel modüllerinin yüklü olduğundan (
br_netfilter,overlay),containerd‘ın çalıştığından ve CNI eklentisinin (Calico gibi) doğru kurulduğundan emin olun.journalctl -u kubeletkomutu ile kubelet günlüklerini kontrol edin. - Pod’lar “Pending” durumundaysa: Yeterli kaynak (CPU/RAM) olup olmadığını kontrol edin. CNI eklentisinin doğru çalıştığından emin olun.
- Ağ sorunları: Güvenlik duvarınızın (ufw, firewalld) gerekli portları (master için 6443, workerlar için 10250, 30000-32767 NodePort aralığı) açtığından emin olun.
kubeadm jointoken süresi dolduysa: Master düğümündekubeadm token create --print-join-commandile yeni bir token oluşturun.
Sonuç
Bu rehberde, Ubuntu 20.04 üzerinde kubeadm kullanarak sıfırdan bir Kubernetes kümesi kurmanın tüm adımlarını detaylı bir şekilde ele aldık. Sistem ön hazırlığından master ve worker düğümlerinin kurulumuna, CNI eklentisinin yapılandırılmasına ve temel küme yönetimi ipuçlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsadık. Artık konteynerleştirilmiş uygulamalarınızı dağıtabileceğiniz ve yönetebileceğiniz tam işlevli bir Kubernetes kümeniz var. Bu temel kurulumun ardından, daha gelişmiş konfigürasyonlara (yüksek erişilebilirlik, depolama entegrasyonu, izleme vb.) geçiş yapabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kubeadm neden tercih edilmeli?
Kubeadm, Kubernetes kümesi kurmanın en basit ve standart yollarından biridir. Kubernetes projesinin resmi bir parçasıdır ve en iyi uygulamaları takip eder. Manuel kurulumun karmaşıklığını ortadan kaldırır ve otomasyona uygun bir yapı sunar.
Pod ağı (CNI) neden gerekli?
Kubernetes’te her pod’un benzersiz bir IP adresi vardır. Pod’ların farklı düğümlerde olsalar bile birbiriyle iletişim kurabilmesi için bir Pod Ağı (Container Network Interface – CNI) eklentisi gereklidir. Bu eklenti, pod’lar arası ağ bağlantısını ve ağ politikalarını yönetir.
kubeadm join token’ı süresi dolarsa ne yapmalıyım?
Varsayılan olarak, kubeadm join token’ları 24 saat sonra sona erer. Eğer bir token süresi dolarsa, master düğümünde aşağıdaki komutla yeni bir token oluşturabilirsiniz:
sudo kubeadm token create --print-join-command
Bu komut size yeni bir kubeadm join komutu verecektir.
Bir düğümü kümeden nasıl çıkarırım?
Bir düğümü kümeden çıkarmak için önce master düğümünde kubectl drain ile düğümdeki tüm pod’ları boşaltın ve ardından kubectl delete node ile kümeden silin. Daha sonra, çıkarılan düğümde sudo kubeadm reset komutunu çalıştırarak Kubernetes bileşenlerini temizleyin.
Hangi container runtime kullanmalıyım?
Kubernetes’in kendisi Docker, containerd, CRI-O gibi farklı container runtime’ları destekler. Kubeadm, hafifliği ve performansıyla containerd’ı önermektedir. Bu rehberde de containerd kullanılmıştır.
Güvenlik duvarı ayarları nasıl olmalı?
Güvenlik duvarınızın (örneğin UFW) aşağıdaki portlara izin verdiğinden emin olun:
- Master Düğümü: 6443 (Kubernetes API sunucusu), 2379-2380 (etcd), 10250 (kubelet API), 10251 (kube-scheduler), 10252 (kube-controller-manager)
- Worker Düğümleri: 10250 (kubelet API), 30000-32767 (NodePort servisleri için varsayılan aralık)
- Tüm Düğümler: CNI eklentisinin (örneğin Calico için 4789, 5473) gerektirdiği portlar.
Genellikle, bir test ortamında güvenlik duvarını tamamen kapatmak veya tüm düğümler arası trafiğe izin vermek başlangıçta sorun gidermeyi kolaylaştırabilir, ancak üretim ortamlarında sıkı güvenlik duvarı kuralları uygulanmalıdır.