Takip et

Certbot Standalone Modu ile Ubuntu 20.04 Üzerinde Let’s Encrypt SSL Sertifikaları Nasıl Alınır?

Certbot Standalone Modu ile Ubuntu 20.04 Üzerinde Let’s Encrypt SSL Sertifikaları Nasıl Alınır? Giriş Günümüz dijital dünyasında internet

Certbot Standalone Modu ile Ubuntu 20.04 Üzerinde Let’s Encrypt SSL Sertifikaları Nasıl Alınır?

Giriş

Günümüz dijital dünyasında internet siteleri ve online servisler için güvenlik, vazgeçilmez bir önceliktir. Kullanıcı verilerinin korunması, veri bütünlüğünün sağlanması ve siteye duyulan güvenin artırılması amacıyla SSL/TLS (Secure Sockets Layer/Transport Layer Security) sertifikaları kritik bir rol oynamaktadır. SSL/TLS sertifikaları, bir web sitesi ile kullanıcı arasında şifrelenmiş bir bağlantı kurarak, iletilen tüm verilerin üçüncü şahıslar tarafından okunmasını veya değiştirilmesini engeller. Bu şifreli bağlantılar, tarayıcı adres çubuğunda “HTTPS” (Hypertext Transfer Protocol Secure) ibaresi ve genellikle bir kilit simgesi ile gösterilir.

Geleneksel olarak, SSL/TLS sertifikaları ücretliydi ve kurulum süreçleri karmaşık olabiliyordu. Ancak 2014 yılında kurulan ve 2015’te hizmete giren Let’s Encrypt projesi, bu durumu kökten değiştirdi. Let’s Encrypt, internetin daha güvenli hale gelmesi vizyonuyla, herkese ücretsiz, otomatik ve açık bir Sertifika Yetkilisi (CA) hizmeti sunmaktadır. Let’s Encrypt sayesinde, küçük bloglardan büyük kurumsal sitelere kadar herkes, maliyet veya karmaşıklık engeline takılmadan HTTPS kullanabilir.

Let’s Encrypt sertifikalarını sunucularınıza kolayca entegre etmenizi sağlayan en popüler araçlardan biri Certbot’tur. Certbot, EFF (Electronic Frontier Foundation) tarafından geliştirilen ve ACME (Automated Certificate Management Environment) protokolünü kullanarak Let’s Encrypt ile iletişime geçen, sertifika alma, yenileme ve yönetme işlemlerini otomatikleştiren güçlü bir istemcidir. Certbot, farklı sunucu yapılandırmalarına uygun çeşitli modlarda çalışabilir. Bu makalede, özellikle web sunucusu kurulu olmayan veya geçici bir web sunucusu ile doğrulama yapmak isteyen kullanıcılar için ideal olan “standalone” modunu Ubuntu 20.04 işletim sistemi üzerinde detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Standalone modu, Certbot’un kendi geçici web sunucusunu başlatarak Let’s Encrypt doğrulamasını yapmasını sağlar ve bu özelliği sayesinde esnek ve bağımsız bir sertifika alma yöntemi sunar.

Ön Koşullar ve Hazırlık

Certbot standalone modunu kullanarak Let’s Encrypt SSL sertifikalarını başarıyla alabilmek için bazı temel ön koşulların ve hazırlık adımlarının yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu adımlar, sertifika doğrulama sürecinin sorunsuz ilerlemesini sağlayacaktır.

Alan Adı ve DNS Kayıtları

Bir Let’s Encrypt sertifikası alabilmek için öncelikle bir alan adına (domain name) sahip olmanız gerekmektedir. Örneğin, example.com veya www.example.com gibi bir alan adınız olmalıdır. Bu alan adının, sertifika almak istediğiniz sunucunun genel IP adresine doğru şekilde işaret ettiğinden emin olmalısınız. Bu doğrulama, DNS (Domain Name System) kayıtları aracılığıyla yapılır.

* A Kaydı (IPv4): Alan adınızın (örn. example.com) veya alt alan adınızın (örn. www.example.com) sunucunuzun IPv4 adresine (örn. 192.0.2.1) işaret eden bir A kaydına sahip olması gerekir.
* AAAA Kaydı (IPv6): Eğer sunucunuz IPv6 destekliyorsa ve IPv6 üzerinden erişilebilir olmasını istiyorsanız, alan adınızın sunucunuzun IPv6 adresine işaret eden bir AAAA kaydına sahip olması da önerilir.

Bu DNS kayıtlarını, alan adınızı yönettiğiniz DNS sağlayıcınızın (genellikle alan adı tescil firmanız veya bir bulut DNS hizmeti) kontrol panelinden yapılandırmanız gerekir. DNS değişikliklerinin internet genelinde yayılması (propagation) biraz zaman alabilir (birkaç dakikadan birkaç saate kadar). Bu nedenle, Certbot çalıştırmadan önce DNS kayıtlarınızın doğru bir şekilde güncellendiğinden emin olmanız önemlidir. dig veya nslookup gibi komutlarla bu kontrolü yapabilirsiniz. Örneğin:

dig +short example.com

Bu komut, example.com alan adının hangi IP adresine çözüldüğünü gösterecektir.

Sunucu Erişimi

Bu rehberdeki adımları uygulayabilmek için Ubuntu 20.04 işletim sistemine sahip bir sunucuya erişiminiz olmalıdır. Sunucuya SSH (Secure Shell) aracılığıyla bağlanabilmeli ve sudo (superuser do) yetkilerine sahip bir kullanıcı hesabınız bulunmalıdır. sudo yetkileri, sistem düzeyinde değişiklikler yapabilmek için gereklidir.

Güvenlik Duvarı Ayarları

Certbot standalone modu, Let’s Encrypt sunucularının alan adınızı doğrulamak için sunucunuza bağlanmasını gerektirir. Bu bağlantılar genellikle HTTP için Port 80 veya HTTPS için Port 443 üzerinden yapılır. Bu nedenle, sunucunuzun güvenlik duvarının bu portlara gelen bağlantılara izin verdiğinden emin olmalısınız.

Ubuntu’da yaygın olarak kullanılan güvenlik duvarı aracı UFW (Uncomplicated Firewall) üzerinden bu portları açmak için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:

sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp
sudo ufw enable # Eğer UFW aktif değilse
sudo ufw status # Güvenlik duvarı durumunu kontrol edin

Sertifika alma işlemi tamamlandıktan sonra, eğer sadece standalone modu geçici olarak kullanıldıysa ve başka bir web sunucusu çalışmıyorsa, güvenlik duvarı ayarlarını gözden geçirebilirsiniz. Ancak genellikle web siteleri için 80 ve 443 portlarının açık kalması gerekir.

Certbot Kurulumu

Ubuntu 20.04’te Certbot’u kurmanın en önerilen yolu Snap paket yöneticisini kullanmaktır. Snap, uygulamaları izole edilmiş bir ortamda çalıştıran ve bağımlılıkları kendi içinde barındıran evrensel bir paketleme sistemidir.

1. Snapd Kurulumu: Ubuntu 20.04’te snapd genellikle önceden yüklü gelir. Ancak emin olmak için veya yüklü değilse aşağıdaki komutla kurabilirsiniz:

sudo apt update
    sudo apt install snapd

2. Certbot’u Snap Üzerinden Kurma: snapd yüklendikten sonra, Certbot’u kolayca kurabilirsiniz:

sudo snap install --classic certbot

--classic anahtarı, Certbot’un sistem kaynaklarına tam erişim sağlamasına izin verir, bu da web sunucusu yapılandırmalarını değiştirebilmesi için gereklidir.

3. Certbot Komutuna PATH Ekleme: Snap ile kurulan uygulamaların komutları bazen doğrudan PATH’te olmayabilir. certbot komutunu doğrudan çağırabilmek için bir sembolik bağlantı (symlink) oluşturmak iyi bir uygulamadır:

sudo ln -s /snap/bin/certbot /usr/bin/certbot

Bu adımları tamamladıktan sonra, certbot komutunu terminalinizden çağırabilir ve sertifika alma işlemine geçebilirsiniz.

Certbot Standalone Modunun Çalışma Prensibi

Certbot standalone modu, Let’s Encrypt’in sertifika doğrulama sürecini anlamak için kritik bir yöntemdir. Bu modun çalışma prensibi, özellikle web sunucusu kurulu olmayan veya geçici bir web sunucusu ile doğrulama yapmak isteyen kullanıcılar için büyük avantajlar sunar.

Let’s Encrypt, alan adınızın kontrolünü doğrulayarak size sertifika verir. Bu doğrulama işlemi, ACME (Automated Certificate Management Environment) protokolü üzerinden gerçekleşir ve çeşitli “challenge” (meydan okuma) türleri kullanır. En yaygın challenge türleri şunlardır:

* HTTP-01 Challenge: Let’s Encrypt, alan adınızın 80 numaralı portundan belirli bir URL’ye (örn. http://example.com/.well-known/acme-challenge/TOKEN) bir HTTP isteği gönderir. Certbot’un bu URL’de, Let’s Encrypt’in beklediği bir “anahtar” (key) ile imzalanmış bir “token” (belirteç) bulundurması gerekir. Eğer Let’s Encrypt bu token’ı doğru bir şekilde alırsa, alan adının kontrolünü sizin elinizde olduğunu varsayar.
DNS-01 Challenge: Bu challenge türünde, Certbot alan adınızın DNS kayıtlarına özel bir TXT kaydı eklemenizi ister. Let’s Encrypt, bu TXT kaydını DNS sorgusu yaparak bulur ve doğrular. Bu yöntem, wildcard sertifikalar (örn. .example.com) almak için kullanılır ve standalone modu ile doğrudan yapılamaz.
* TLS-ALPN-01 Challenge: Bu challenge türü, 443 numaralı port üzerinden TLS protokolü kullanarak bir doğrulama yapar.

Certbot standalone modu, HTTP-01 challenge türünü kullanarak çalışır. İşte adım adım çalışma prensibi:

1. Certbot Komutunun Başlatılması: Siz sudo certbot certonly --standalone -d example.com gibi bir komut çalıştırdığınızda, Certbot sertifika alma sürecini başlatır.
2. Geçici Web Sunucusu Oluşturma: Certbot, kendi bünyesinde hafif ve geçici bir web sunucusu başlatır. Bu sunucu, genellikle 80 numaralı portu (HTTP için) veya 443 numaralı portu (HTTPS için) dinler. Bu, web sunucusu (Nginx, Apache vb.) kurulu olmayan bir makinede veya mevcut web sunucusunun geçici olarak durdurulması gereken durumlarda Certbot’un kendi kendine doğrulama yapabilmesini sağlar.
3. Challenge Token Oluşturma: Certbot, Let’s Encrypt sunucularından gelen HTTP-01 challenge isteğini karşılamak üzere belirli bir token oluşturur. Bu token, /.well-known/acme-challenge/ dizini altında sanal olarak sunulur.
4. Let’s Encrypt’in Doğrulama İsteği: Certbot, Let’s Encrypt sunucularına alan adınız için bir sertifika talebi gönderdiğinde, Let’s Encrypt sunucuları alan adınızın IP adresine (yani sizin sunucunuza) 80 numaralı port üzerinden bir HTTP isteği gönderir. Bu istek, Certbot’un oluşturduğu token’ı almaya yöneliktir.
5. Token’ın Doğrulanması: Certbot’un geçici web sunucusu, Let’s Encrypt’ten gelen isteği yakalar ve istenen token’ı geri gönderir. Eğer Let’s Encrypt sunucuları beklenen token’ı başarıyla alırsa, alan adının kontrolünün sizde olduğunu doğrulamış olur.
6. Sertifika Verilmesi: Doğrulama başarılı olduktan sonra, Let’s Encrypt sunucuları alan adınız için bir SSL/TLS sertifikası (ve ilgili anahtarları) oluşturur ve Certbot’a gönderir.
7. Sertifikaların Kaydedilmesi: Certbot, aldığı sertifika dosyalarını sunucunuzda /etc/letsencrypt/live/yourdomain/ dizini altına kaydeder.
8. Geçici Web Sunucusunun Kapatılması: Sertifika alma işlemi tamamlandıktan sonra, Certbot’un geçici web sunucusu otomatik olarak kapatılır.

Önemli Not: Eğer sunucunuzda zaten bir web sunucusu (Apache, Nginx vb.) çalışıyorsa ve 80 veya 443 numaralı portları dinliyorsa, Certbot standalone modu çalışırken bu portları kullanamayacaktır. Bu durumda, Certbot’u çalıştırmadan önce mevcut web sunucunuzu geçici olarak durdurmanız (sudo systemctl stop nginx veya sudo systemctl stop apache2 gibi) ve sertifika alma işlemi tamamlandıktan sonra tekrar başlatmanız gerekebilir. Aksi takdirde, “Port 80/443 is already in use” (Port 80/443 zaten kullanılıyor) hatası alırsınız.

Bu prensip, Certbot standalone modunu, özellikle bir web sunucusu kurmak istemeyen veya web sunucusunun yapılandırmasına dokunmadan sadece sertifika almak isteyen kullanıcılar için son derece esnek ve pratik bir çözüm haline getirir.

Certbot Standalone Modu ile Sertifika Alma

Certbot’u kurup ön koşulları sağladıktan sonra, standalone modu kullanarak Let’s Encrypt SSL sertifikasını almanın zamanı gelmiştir. Bu süreç oldukça basittir ve Certbot’un etkileşimli arayüzü sayesinde kolayca yönetilebilir.

Temel Komut

Tek bir alan adı veya birden fazla alan adı için sertifika almak üzere temel Certbot komutu aşağıdaki gibidir:

sudo certbot certonly --standalone -d example.com -d www.example.com

Bu komuttaki parametreleri açıklayalım:
* sudo: Komutu yönetici yetkileriyle çalıştırmak için gereklidir.
* certbot: Certbot istemcisini çalıştırır.
* certonly: Yalnızca sertifika alma işlemini yapar, otomatik olarak bir web sunucusu yapılandırması yapmaz. Bu, sertifikayı manuel olarak başka bir servise entegre etmek istediğinizde kullanışlıdır.
* --standalone: Certbot’a, kendi geçici web sunucusunu kullanarak Let’s Encrypt doğrulaması yapmasını söyler.
* -d example.com: Sertifika almak istediğiniz alan adını belirtir. Her bir alan adı için ayrı bir -d parametresi kullanabilirsiniz. Örneğin, example.com ve www.example.com için aynı sertifikayı almak isterseniz, yukarıdaki gibi iki -d parametresi eklersiniz.

Önemli Uyarı: Eğer sunucunuzda Nginx, Apache gibi bir web sunucusu çalışıyorsa ve 80 numaralı portu dinliyorsa, bu komutu çalıştırmadan önce web sunucunuzu geçici olarak durdurmanız GEREKİR.

# Örnek: Nginx için
sudo systemctl stop nginx

Örnek: Apache için

sudo systemctl stop apache2

Sertifika alma işlemi tamamlandıktan sonra web sunucunuzu tekrar başlatmayı unutmayın:

# Örnek: Nginx için
sudo systemctl start nginx

Örnek: Apache için

sudo systemctl start apache2

İnteraktif Süreç

Komutu çalıştırdığınızda, Certbot sizi birkaç soruyla yönlendirecektir:

1. E-posta Adresi: Let’s Encrypt’ten acil bildirimler (örn. sertifika süresi dolmak üzereyken) almak veya anahtarlarınızı kaybetmeniz durumunda kurtarma için bir e-posta adresi girmeniz istenecektir.

Enter email address (used for urgent renewal and security notices) (Enter 'c' to
    cancel): your_email@example.com

2. Hizmet Şartları: Let’s Encrypt’in hizmet şartlarını kabul etmeniz gerekecektir.

Please read the terms of service at
    https://letsencrypt.org/documents/LE-SA-v1.2-November-15-2017.pdf. You must agree in
    order to proceed.
    (A)gree/(C)ancel: A

3. E-posta Paylaşımı: EFF’in (Electronic Frontier Foundation) size e-posta göndermesine izin verip vermediğiniz sorulacaktır. Bu isteğe bağlıdır.

Would you be willing to share your email address with the Electronic Frontier
    Foundation, a founding partner of the Let's Encrypt project and the non-profit
    organization that develops Certbot? We'd like to send you emails about our work
    encrypting the web, EFF news, campaigns, and ways you can support digital freedom.
    (Y)es/(N)o: N

Bu adımları tamamladıktan sonra Certbot, alan adınızın doğruluğunu kontrol etmek için geçici web sunucusunu başlatacak ve Let’s Encrypt ile iletişime geçecektir.

Çıktı ve Başarı

Eğer her şey yolunda giderse, Certbot başarılı bir mesaj gösterecek ve sertifika dosyalarınızın nerede saklandığını belirtecektir:

IMPORTANT NOTES:
 - Congratulations! Your certificate and chain have been saved at:
   /etc/letsencrypt/live/example.com/fullchain.pem
   Your key file has been saved at:
   /etc/letsencrypt/live/example.com/privkey.pem
   This certificate will expire on 2023-10-26.
   To obtain a new or tweaked version of this certificate in the future,
   simply run certbot again. To non-interactively renew all of your
   certificates, run "certbot renew"
 - If you like Certbot, please consider supporting our work by:

   Donating to EFF: https://eff.org/donate-le
   Donating to Certbot: https://bot.cert.eff.org/docs/contributing.html

Bu çıktıdaki önemli noktalar:
* Sertifika Konumu: Sertifika dosyalarınız /etc/letsencrypt/live/example.com/ dizininde saklanır. example.com yerine sizin alan adınızın adı olacaktır. Bu dizin, gerçek sertifika dosyalarına sembolik bağlantılar (symlinks) içerir. Gerçek dosyalar /etc/letsencrypt/archive/example.com/ altında versiyonlanmış olarak tutulur.
* Dosya Adları:
* fullchain.pem: Bu dosya, hem sunucu sertifikanızı (cert.pem) hem de ara sertifikayı (chain.pem) içerir. Çoğu web sunucusu ve uygulama için bu dosyayı kullanmanız gerekir.
* privkey.pem: Bu dosya, alan adınız için oluşturulan özel anahtarınızı (private key) içerir. Bu dosya gizli tutulmalıdır.
* cert.pem: Bu dosya sadece sunucu sertifikanızı içerir.
* chain.pem: Bu dosya, Let’s Encrypt’in ara sertifikalarını içerir.
* Son Kullanma Tarihi: Let’s Encrypt sertifikaları 90 gün geçerlidir. Certbot otomatik yenileme için bir mekanizma kurar, ancak manuel yenilemeyi de test etmeniz önerilir.

Birden Fazla Alan Adı için

Aynı sertifika içinde birden fazla alan adı (Subject Alternative Names – SANs) için sertifika almak istiyorsanız, yukarıdaki komutta olduğu gibi her alan adını ayrı bir -d parametresiyle belirtmeniz yeterlidir:

sudo certbot certonly --standalone -d example.com -d www.example.com -d blog.example.com

Bu, tek bir sertifikanın birden fazla alt alan adını veya hatta farklı ana alan adlarını kapsamasını sağlar (tabii ki hepsi aynı sunucuya işaret ediyorsa).

Wildcard Sertifikalar: Eğer *.example.com gibi wildcard (joker karakterli) bir sertifika almak istiyorsanız, standalone modu yeterli olmayacaktır. Wildcard sertifikalar için DNS-01 challenge’ı kullanmanız gerekir. Bu, Certbot’un DNS sağlayıcınızla entegrasyonu veya manuel DNS kaydı ekleme yoluyla yapılır ve bu makalenin kapsamı dışındadır.

Bu adımlarla, Certbot standalone modunu kullanarak Ubuntu 20.04 üzerinde Let’s Encrypt SSL sertifikalarınızı başarıyla almış olmalısınız. Artık bu sertifikaları web sunucularınıza veya diğer uygulamalarınıza entegre edebilirsiniz.

Sertifikaları Kullanma ve Yapılandırma

Certbot standalone modu ile Let’s Encrypt SSL sertifikalarını başarıyla aldıktan sonra, bu sertifikaları çeşitli hizmetlerinizde veya uygulamalarınızda kullanmanız gerekecektir. Certbot’un certonly parametresi, web sunucusu yapılandırmasına otomatik olarak dokunmadığı için, sertifikaları manuel olarak ilgili servislere entegre etmeniz gerekmektedir.

Genel Kullanım Alanları

Let’s Encrypt sertifikaları, sadece web sunucuları için değil, HTTPS üzerinden güvenli iletişim gerektiren birçok farklı uygulama ve servis için kullanılabilir:

* Web Sunucuları (Nginx, Apache, Caddy vb.): En yaygın kullanım alanıdır. Web sitenizin HTTPS üzerinden yayın yapmasını sağlar.
* E-posta Sunucuları (Postfix, Dovecot, Exim vb.): E-posta trafiğini (SMTP, IMAP, POP3) şifreleyerek hassas bilgilerin korunmasına yardımcı olur.
* VPN Sunucuları (OpenVPN, WireGuard vb.): VPN bağlantılarının güvenliğini sağlamak için kullanılabilir.
* Veritabanı Sunucuları: Bazı veritabanları (örn. PostgreSQL, MySQL) istemci-sunucu iletişimi için SSL/TLS kullanabilir.
* API Servisleri: Kendi yazdığınız veya üçüncü taraf API servislerinizin HTTPS üzerinden güvenli bir şekilde çalışmasını sağlar.
* Docker Konteynerleri: Docker konteynerleri içinde çalışan uygulamalarınız için SSL/TLS sonlandırması yapabilirsiniz.
* Özel Uygulamalar: Python, Node.js, Java gibi dillerde yazılmış özel sunucu uygulamaları, SSL/TLS sertifikalarını doğrudan kullanarak güvenli bağlantılar kurabilir.

Örnek: Nginx ile Kullanım (Kısa Özet)

Web sunucuları arasında en popüler olanlardan biri Nginx’tir. Nginx ile Certbot tarafından alınan sertifikaları kullanmak oldukça basittir. İşte temel bir Nginx yapılandırma örneği:

1. Nginx Yapılandırma Dosyasını Açın: Genellikle /etc/nginx/sites-available/your_domain veya /etc/nginx/nginx.conf içinde bulunur.

sudo nano /etc/nginx/sites-available/example.com

2. HTTP’den HTTPS’ye Yönlendirme ve HTTPS Ayarları: Aşağıdaki gibi bir server bloğu ekleyerek veya mevcut bloğu düzenleyerek HTTPS’yi etkinleştirin ve HTTP trafiğini HTTPS’ye yönlendirin:

server {
        listen 80;
        listen [::]:80;
        server_name example.com www.example.com;

        # HTTP trafiğini HTTPS'ye yönlendirme
        return 301 https://$host$request_uri;
    }

    server {
        listen 443 ssl http2;
        listen [::]:443 ssl http2;
        server_name example.com www.example.com;

        # SSL sertifika dosyalarının yollarını belirtin
        ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/example.com/fullchain.pem;
        ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/example.com/privkey.pem;

        # Güvenlik için bazı önerilen SSL ayarları
        ssl_session_cache shared:SSL:10m;
        ssl_session_timeout 10m;
        ssl_protocols TLSv1.2 TLSv1.3;
        ssl_ciphers "ECDHE-ECDSA-AES128-GCM-SHA256:ECDHE-RSA-AES128-GCM-SHA256:ECDHE-ECDSA-AES256-GCM-SHA384:ECDHE-RSA-AES256-GCM-SHA384:DHE-RSA-AES128-GCM-SHA256:DHE-RSA-AES256-GCM-SHA384";
        ssl_prefer_server_ciphers on;
        ssl_stapling on;
        ssl_stapling_verify on;
        add_header Strict-Transport-Security "max-age=31536000; includeSubDomains" always;
        add_header X-Frame-Options DENY;
        add_header X-Content-Type-Options nosniff;
        add_header X-XSS-Protection "1; mode=block";

        root /var/www/example.com/html; # Web sitenizin kök dizini
        index index.html index.htm;

        location / {
            try_files $uri $uri/ =404;
        }
    }

Yukarıdaki örnekte example.com yerine kendi alan adınızı, /var/www/example.com/html yerine ise web sitenizin gerçek kök dizinini yazmalısınız.

3. Yapılandırmayı Kontrol Edin ve Nginx’i Yeniden Yükleyin:

sudo nginx -t # Yapılandırma dosyasında hata olup olmadığını kontrol edin
    sudo systemctl reload nginx # Nginx'i yeniden yükleyerek değişiklikleri uygulayın

Artık web sitenize https://example.com adresinden güvenli bir şekilde erişebiliyor olmalısınız. Tarayıcınızda kilit simgesini kontrol ederek sertifikanın doğru şekilde yüklendiğinden emin olabilirsiniz. Diğer servisler için de benzer şekilde, ilgili servislerin dokümantasyonuna bakarak fullchain.pem ve privkey.pem dosyalarını yapılandırmalarına eklemeniz gerekecektir.

Sertifika Yenileme

Let’s Encrypt sertifikalarının en önemli özelliklerinden biri, 90 günlük kısa bir geçerlilik süresine sahip olmalarıdır. Bu kısa süre, güvenlik risklerini azaltmayı ve sertifika yönetimini otomatikleştirmeyi teşvik eder. Certbot, bu otomatik yenileme sürecini sorunsuz hale getirmek için tasarlanmıştır.

Otomatik Yenileme

Certbot’u Snap üzerinden kurduğunuzda, sisteminizde otomatik olarak bir systemd timer veya cron job oluşturulur. Bu görev, sertifikalarınızın süresi dolmadan önce otomatik olarak yenilenmesini sağlar. Genellikle, bu görev günde iki kez çalışır ve süresi 30 gün içinde dolacak sertifikaları kontrol eder. Eğer bir sertifika yenilenmeye ihtiyaç duyuyorsa, Certbot otomatik olarak Let’s Encrypt ile iletişime geçer ve yeni bir sertifika alır.

* Yenileme Testi (--dry-run): Otomatik yenileme mekanizmasının doğru çalıştığından emin olmak için certbot renew komutunu --dry-run parametresiyle test edebilirsiniz. Bu komut, gerçek bir yenileme yapmadan süreci simüle eder:

sudo certbot renew --dry-run

Eğer bu komut başarılı olursa, otomatik yenilemenizin de sorunsuz çalışacağı anlamına gelir. Herhangi bir hata durumunda, çıktıyı dikkatlice inceleyerek sorunu gidermelisiniz.

* Manuel Yenileme: İhtiyaç duyduğunuzda tüm sertifikalarınızı manuel olarak yenilemek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:

sudo certbot renew

Bu komut, yalnızca yenilemeye ihtiyacı olan sertifikaları yenileyecektir.

Yenileme Süreci

Certbot standalone modu ile sertifika yenileme süreci, ilk sertifika alma sürecine benzer şekilde işler:

1. Port Kullanımı: Certbot, yenileme sırasında da Let’s Encrypt’in alan adınızı doğrulaması için geçici bir web sunucusu başlatır. Bu sunucu yine 80 veya 443 numaralı portları kullanır.
2. Web Sunucusu Durumu: Eğer sunucunuzda bir web sunucusu (Nginx, Apache vb.) çalışıyorsa, Certbot yenileme işlemi sırasında bu sunucuyu otomatik olarak durdurmaya ve yenileme tamamlandıktan sonra tekrar başlatmaya çalışır. Ancak bu her zaman sorunsuz çalışmayabilir. Özellikle karmaşık yapılandırmalarda veya farklı servisler aynı portu kullanıyorsa manuel müdahale gerekebilir.
3. --pre-hook ve --post-hook: Daha sağlam bir yenileme süreci için, Certbot’un --pre-hook ve --post-hook seçeneklerini kullanabilirsiniz. Bu seçenekler, yenileme işleminden önce ve sonra belirli komutları çalıştırmanıza olanak tanır. Bu, web sunucunuzu manuel olarak durdurup başlatmak için idealdir:

sudo certbot renew --pre-hook "systemctl stop nginx" --post-hook "systemctl start nginx"

Bu komut, Nginx’i yenilemeden önce durduracak ve yenileme tamamlandıktan sonra tekrar başlatacaktır. Bu yaklaşım, otomatik yenilemenin daha güvenilir olmasını sağlar.

Sertifika yenileme işlemi başarılı olduğunda, Certbot yeni sertifika dosyalarını eski dosyaların üzerine yazacak ve sembolik bağlantıları güncelleyecektir. Kullandığınız servisler (Nginx, Postfix vb.) genellikle bu değişiklikleri otomatik olarak algılamaz. Bu nedenle, yenileme işleminden sonra ilgili servisleri yeniden yüklemeniz veya yeniden başlatmanız gerekebilir. certbot renew komutuna --deploy-hook parametresi ekleyerek bu işlemi otomatikleştirebilirsiniz:

sudo certbot renew --deploy-hook "systemctl reload nginx"

Bu komut, her başarılı yenilemeden sonra Nginx servisini yeniden yükleyerek yeni sertifikaların devreye girmesini sağlar. Bu, manuel müdahaleyi en aza indirerek sertifika yönetimini tamamen otomatikleştirmenin en iyi yoludur.

Sıkça Sorulan Sorular ve Sorun Giderme

Certbot kullanırken veya standalone modu ile sertifika alırken karşılaşabileceğiniz bazı yaygın sorunlar ve bunların çözümleri aşağıda listelenmiştir.

“Port 80/443 zaten kullanılıyor” hatası

Bu, standalone modunda en sık karşılaşılan hatalardan biridir. Certbot standalone modu, doğrulama için 80 veya 443 numaralı portu kullanmak üzere geçici bir web sunucusu başlatmaya çalışır. Eğer sunucunuzda Nginx, Apache, Caddy gibi başka bir web sunucusu zaten bu portları dinliyorsa, Certbot bu portları kullanamaz ve hata verir.

Çözüm:
Certbot komutunu çalıştırmadan önce mevcut web sunucunuzu durdurun.
* Nginx için:

sudo systemctl stop nginx

* Apache için:

sudo systemctl stop apache2

Sertifika alma işlemi başarıyla tamamlandıktan sonra web sunucunuzu tekrar başlatmayı unutmayın:
* Nginx için:

sudo systemctl start nginx

* Apache için:

sudo systemctl start apache2

Otomatik yenileme için --pre-hook ve --post-hook seçeneklerini kullanmak, bu sorunu otomatik olarak çözmenize yardımcı olur.

“DNS problemi” veya “Challenge failed” hatası

Bu hata, Let’s Encrypt sunucularının alan adınızın kontrolünü doğrulayamadığını gösterir.

Çözüm:
1. DNS Kayıtlarını Kontrol Edin: Alan adınızın (örn. example.com) ve varsa alt alan adlarınızın (örn. www.example.com) doğru bir şekilde sunucunuzun genel IP adresine işaret ettiğinden emin olun. dig veya nslookup komutlarıyla kontrol edebilirsiniz:

dig +short example.com

Eğer IP adresi yanlışsa veya hiç yoksa, DNS sağlayıcınızın kontrol panelinden A/AAAA kayıtlarını düzeltin ve DNS yayılımının tamamlanmasını bekleyin.
2. Güvenlik Duvarını Kontrol Edin: Sunucunuzun güvenlik duvarının (UFW, iptables vb.) 80 ve 443 numaralı portlara gelen bağlantıları engellemediğinden emin olun.

sudo ufw status

Gerekirse sudo ufw allow 80 ve sudo ufw allow 443 komutlarıyla portları açın.
3. İnternet Bağlantısını Kontrol Edin: Sunucunuzun internete erişimi olduğundan ve Let’s Encrypt sunucularıyla iletişim kurabildiğinden emin olun.

“Too many requests” hatası

Let’s Encrypt’in “Rate Limits” (hız sınırları) vardır. Belirli bir zaman diliminde çok fazla sertifika isteği yaparsanız bu hatayı alabilirsiniz. Örneğin, aynı alan adı için bir hafta içinde 5’ten fazla sertifika alamazsınız.

Çözüm:
1. Test İçin --staging Kullanın: Hata ayıklama veya test amaçlı sertifika alırken --staging parametresini kullanın. Bu, Let’s Encrypt’in test ortamını kullanır ve gerçek hız sınırlarına takılmazsınız:

sudo certbot certonly --standalone -d example.com --staging

2. Yenileme Testi İçin --dry-run: Yenileme komutunu test ederken --dry-run kullanın:

sudo certbot renew --dry-run

3. Bekleyin: Eğer gerçek bir sertifika alırken bu hatayı aldıysanız, hız sınırının sıfırlanması için bir süre (genellikle bir hafta) beklemeniz gerekebilir.

Sertifikaların yeri neresidir?

Certbot tarafından alınan sertifika dosyaları genellikle aşağıdaki dizinde bulunur:

/etc/letsencrypt/live/yourdomain/

yourdomain kısmı, sertifikayı aldığınız alan adının ana dizini olacaktır (örn. example.com). Bu dizin, gerçek sertifika dosyalarına sembolik bağlantılar içerir. Gerçek dosyalar ise /etc/letsencrypt/archive/yourdomain/ altında versiyonlanmış olarak saklanır.

Kullanmanız gereken dosyalar:
* fullchain.pem: Çoğu web sunucusu ve uygulama için bu dosya (sertifika ve ara zinciri içerir) kullanılır.
* privkey.pem: Özel anahtar dosyanız.

Sertifikayı silmek istiyorum, nasıl yaparım?

Eğer bir sertifikayı artık kullanmak istemiyorsanız veya yanlış bir sertifika aldıysanız, Certbot ile silebilirsiniz:

sudo certbot delete --cert-name example.com

Bu komut, example.com alan adına ait sertifikayı ve ilgili yapılandırma dosyalarını Certbot’un yönetiminden kaldıracaktır. Sertifikayı sildikten sonra, eğer bir web sunucusunda kullanılıyorsa, o web sunucusunun yapılandırmasını da güncellemeniz ve eski sertifika referanslarını kaldırmanız gerekir.

Bu sıkça sorulan sorular ve sorun giderme ipuçları, Certbot standalone modunu kullanırken karşılaşabileceğiniz yaygın engelleri aşmanıza yardımcı olacaktır. Herhangi bir sorunla karşılaştığınızda, Certbot’un detaylı hata mesajlarını ve sistem günlüklerini (/var/log/letsencrypt/) kontrol etmek, sorunun kök nedenini anlamak için iyi bir başlangıç noktasıdır.

Sonuç

Bu makalede, Ubuntu 20.04 işletim sistemi üzerinde Certbot standalone modunu kullanarak Let’s Encrypt SSL sertifikalarını nasıl alacağımızı detaylı bir şekilde inceledik. Modern internetin temel güvenlik unsurlarından biri olan SSL/TLS sertifikalarının önemi, Let’s Encrypt’in bu alandaki devrim niteliğindeki katkıları ve Certbot’un sertifika yönetimini nasıl kolaylaştırdığına değindik.

Standalone modu, özellikle web sunucusu kurulu olmayan sistemlerde veya mevcut web sunucusu yapılandırmasına dokunmak istemeyen kullanıcılar için son derece esnek ve kullanışlı bir yöntem sunmaktadır. Certbot’un kendi bünyesinde geçici bir web sunucusu başlatarak Let’s Encrypt’in HTTP-01 doğrulamasını nasıl gerçekleştirdiğini adım adım anlattık. Alan adı ve DNS kayıtlarından güvenlik duvarı ayarlarına, Certbot kurulumundan temel sertifika alma komutlarına kadar tüm ön koşulları ve adımları kapsadık.

Sertifikaları aldıktan sonra, Nginx gibi popüler web sunucularıyla nasıl entegre edileceğine dair kısa bir örnek sunarak, sertifikaların gerçek dünya uygulamalarında nasıl kullanılacağını gösterdik. Ayrıca, Let’s Encrypt sertifikalarının 90 günlük geçerlilik süresi nedeniyle kritik öneme sahip olan otomatik yenileme sürecini ve bu sürecin sorunsuz çalışmasını sağlamak için --pre-hook, --post-hook ve --deploy-hook gibi gelişmiş Certbot özelliklerini ele aldık.

Son olarak, Certbot standalone modu kullanılırken karşılaşılabilecek yaygın sorunlara ve bunların çözümlerine (port çakışmaları, DNS hataları, hız limitleri) yer vererek, kullanıcıların olası engelleri aşmalarına yardımcı olmayı hedefledik.

Certbot, güvenlik bilincinin arttığı günümüzde, web sitelerini ve online servisleri HTTPS ile şifrelemek isteyen herkes için paha biçilmez bir araçtır. Standalone modu, bu süreci daha da erişilebilir kılarak, daha fazla kullanıcının güvenli bir internet deneyimine sahip olmasına olanak tanır. Artık Ubuntu 20.04 sunucularınızda Let’s Encrypt SSL sertifikalarını Certbot standalone modu ile başarıyla alabilir, yenileyebilir ve güvenli bir şekilde kullanabilirsiniz. Unutmayın, güvenli bir internet, hepimizin sorumluluğundadır.

Yorumlar
İçeriği beğendiniz mi? Bir tartışma başlatın veya görüşlerinizi paylaşın.
Yorum Yaz

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

E-posta Bülteni
Yazılım Topluluğuna Katılın
En son güncellemeleri, yaratıcı ipuçlarını ve özel kaynakları doğrudan e-posta kutunuza alın. Tasarım ve inovasyonun geleceğini birlikte keşfedelim.