{"id":45235,"date":"2026-10-17T09:10:22","date_gmt":"2026-10-17T06:10:22","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/"},"modified":"2026-10-17T09:10:22","modified_gmt":"2026-10-17T06:10:22","slug":"yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/","title":{"rendered":"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?"},"content":{"rendered":"<h2>Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?<\/h2>\n<p>\u00dccretsiz yapay zeka katmanlar\u0131nda maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcren, s\u00fcr\u00fcmlenebilir istek d\u00fczeyi aranmayacaklar listesi (Do-Not-Call List) mimarisini ve pratik ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ke\u015ffedin.<\/p>\n<p>Yapay zeka odakl\u0131 modern yaz\u0131l\u0131mlarda kullan\u0131c\u0131 taban\u0131n\u0131 h\u0131zla b\u00fcy\u00fctmenin en bilinen yolu c\u00f6mert bir \u00fccretsiz katman (free tier) sunmakt\u0131r. Ancak fatura g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde OpenAI, Anthropic veya Google Cloud faturalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fan m\u00fchendislik ekipleri b\u00fcy\u00fck bir \u015fok ya\u015far. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n girdi\u011fi anlams\u0131z girdiler, tekrarlayan selamla\u015fmalar ya da bot a\u011flar\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi otomatik sorgular, \u015firket b\u00fct\u00e7esini sessizce t\u00fcketir. \u0130\u015fte bu noktada geleneksel h\u0131z s\u0131n\u0131rland\u0131rma (rate limiting) yakla\u015f\u0131mlar\u0131 yetersiz kalmaktad\u0131r. Geli\u015ftiricilerin istek i\u00e7eri\u011fini dinamik bi\u00e7imde de\u011ferlendiren ve modele hi\u00e7 gitmemesi gereken durumlar\u0131 kod gibi s\u00fcr\u00fcmleyen (versioning) bir istek d\u00fczeyi politikas\u0131na ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu makalede, \u00fccretsiz yapay zeka katmanlar\u0131 i\u00e7in &#8220;aranmayacaklar listesi&#8221; (Do-Not-Call List) kurgusunun ne oldu\u011funu, b\u00fcy\u00fck dil modellerine (LLM) giden trafi\u011fin istek seviyesinde nas\u0131l filtrelenece\u011fini ve bu kurallar\u0131n GitOps prensipleriyle nas\u0131l s\u00fcr\u00fcmlenece\u011fini derinlemesine inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h2>\u00dccretsiz Yapay Zeka Katmanlar\u0131nda Maliyet Krizi Neden Do\u011far?<\/h2>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131nda SaaS (Hizmet Olarak Yaz\u0131l\u0131m) modelleri uzun y\u0131llard\u0131r marjinal maliyeti s\u0131f\u0131ra yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan altyap\u0131lara dayand\u0131. Klasik bir veritaban\u0131 okuma veya yazma i\u015fleminin maliyeti kuru\u015flar\u0131n binde biri seviyesindedir. Bundan dolay\u0131, kullan\u0131c\u0131lara s\u0131n\u0131rs\u0131z deneme imkanlar\u0131 sunmak ge\u00e7mi\u015fte finansal bir intihar anlam\u0131na gelmiyordu. Ne var ki, \u00fcretken yapay zeka (generative AI) modelleri sahneye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda bu ekonomik denklem k\u00f6kten de\u011fi\u015fti. Her bir model \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131; girdi belirte\u00e7leri (input tokens), \u00e7\u0131kt\u0131 belirte\u00e7leri (output tokens) ve yo\u011fun grafik i\u015flemci (GPU) hesaplama g\u00fcc\u00fc gerektirir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle T\u00fcrkiye gibi d\u00f6viz kuru dalgalanmalar\u0131n\u0131n maliyetleri do\u011frudan etkiledi\u011fi pazarlarda, dolar bazl\u0131 API harcamalar\u0131 yerel giri\u015fimlerin karl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan tehdit eder. \u00dccretsiz katman kullanan bir ziyaret\u00e7i platformunuza gelip &#8220;merhaba&#8221;, &#8220;oradalar m\u0131?&#8221;, &#8220;test 1 2 3&#8221; gibi i\u00e7erikler yazd\u0131\u011f\u0131nda, arka planda en geli\u015fmi\u015f modelleri tetikliyorsan\u0131z her sorguda para kaybedersiniz. \u00dcstelik bu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fccretli aboneli\u011fe ge\u00e7me ihtimali \u00e7o\u011fu zaman son derece d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>Buna ek olarak, k\u00f6t\u00fc niyetli akt\u00f6rlerin \u00fccretsiz katmanlar\u0131 suistimal etmesi yayg\u0131n bir problemdir. Rakipler sisteminizi yava\u015flatmak veya API kotan\u0131z\u0131 t\u00fcketmek i\u00e7in basit otomasyon betikleriyle platformunuza anlams\u0131z istekler g\u00f6nderebilir. Salt IP bazl\u0131 h\u0131z s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 bu problemi \u00e7\u00f6zemez; \u00e7\u00fcnk\u00fc da\u011f\u0131t\u0131k a\u011flar veya mobil proxy servisleri bu engelleri rahatl\u0131kla a\u015far. Bu nedenle \u00e7\u00f6z\u00fcm, a\u011f katman\u0131ndan uygulama ve semantik mant\u0131k katman\u0131na inmelidir.<\/p>\n<h2>Aranmayacaklar Listesi (Do-Not-Call List) Nedir ve Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/h2>\n<p>Telekom\u00fcnikasyon sekt\u00f6r\u00fcnde &#8220;aranmayacaklar listesi&#8221;, pazarlamac\u0131lar\u0131n aramamas\u0131 gereken telefon numaralar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran yasal bir veri taban\u0131d\u0131r. Yapay zeka mimarisinde ise bu kavram; bir iste\u011fin temel modele (foundation model) hi\u00e7 ula\u015ft\u0131r\u0131lmadan reddedilmesini, \u00f6nbellekten yan\u0131tlanmas\u0131n\u0131 ya da \u00e7ok ucuz alternatiflerle kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan istek d\u00fczeyi filtreleme protokol\u00fcn\u00fc temsil eder.<\/p>\n<p>Bu mimaride gelen her istek, LLM a\u011f ge\u00e7idine (gateway) varmadan \u00f6nce bir dizi karar filtresinden ge\u00e7er. Bu filtreler \u015funlar\u0131 denetler:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Semantik De\u011fersizlik:<\/strong> Kullan\u0131c\u0131 sadece &#8220;g\u00fcnayd\u0131n&#8221;, &#8220;te\u015fekk\u00fcrler&#8221; veya rastgele klavye vuru\u015flar\u0131 m\u0131 g\u00f6nderiyor?<\/li>\n<li><strong>Soru D\u0131\u015f\u0131 \u0130stekler:<\/strong> \u00dcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz bir e-ticaret analiz arac\u0131 iken kullan\u0131c\u0131 sisteminize felsefi \u015fiirler mi yazd\u0131r\u0131yor?<\/li>\n<li><strong>Yinelenen \u0130stekler (Exact &#038; Semantic Cache):<\/strong> Bu sorunun harfi harfine veya anlamsal olarak ayn\u0131s\u0131 son bir saat i\u00e7inde ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan soruldu mu?<\/li>\n<li><strong>K\u00f6t\u00fc Ama\u00e7l\u0131 Enjeksiyonlar (Prompt Injection):<\/strong> \u0130stek, sistem talimatlar\u0131n\u0131 a\u015fmaya y\u00f6nelik zararl\u0131 kal\u0131plar bar\u0131nd\u0131r\u0131yor mu?<\/li>\n<\/ul>\n<p>E\u011fer gelen istek bu kurallardan birine tak\u0131l\u0131rsa, sistem &#8220;Do-Not-Call&#8221; bayra\u011f\u0131n\u0131 aktif hale getirir. Sonu\u00e7 olarak pahal\u0131 model \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 iptal edilir. Kullan\u0131c\u0131ya statik bir yan\u0131t d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr, yerel bir kural tabanl\u0131 sistem i\u015fletilir veya \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir a\u00e7\u0131k kaynak model (SLM &#8211; Small Language Model) devreye sokulur. B\u00f6ylelikle temel modelin maliyet ve kaynak t\u00fcketimi engellenmi\u015f olur.<\/p>\n<h2>\u0130stek D\u00fczeyi Politikalar\u0131 (Request-Level Policies) Nas\u0131l S\u00fcr\u00fcmlenir?<\/h2>\n<p>Filtreleme kurallar\u0131n\u0131 uygulama kodunun i\u00e7erisine sabit (hard-coded) olarak yazmak yap\u0131lan en yayg\u0131n hatad\u0131r. Bir kural\u0131 g\u00fcncellemek i\u00e7in t\u00fcm uygulamay\u0131 yeniden derlemek ve da\u011f\u0131tmak (deploy) operasyonel \u00e7evikli\u011fi yok eder. \u0130stek d\u00fczeyi politikalar t\u0131pk\u0131 veritaban\u0131 \u015femalar\u0131 veya API kontratlar\u0131 gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z birer varl\u0131k olarak ele al\u0131nmal\u0131 ve s\u00fcr\u00fcmlenmelidir (versioned).<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcmlenebilir bir politika motoru olu\u015fturmak i\u00e7in GitOps prensiplerinden faydalan\u0131l\u0131r. Kurallar bildirimsel (declarative) formatlarda, \u00f6rne\u011fin YAML veya JSON \u015femalar\u0131yla tan\u0131mlan\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki maddeler s\u00fcr\u00fcmlenebilir politikan\u0131n temel ad\u0131mlar\u0131n\u0131 olu\u015fturur:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Versiyon Kontrol\u00fc (Git):<\/strong> Her politika de\u011fi\u015fikli\u011fi bir &#8220;commit&#8221; ile izlenir; kimin hangi regex ifadesini veya benzerlik e\u015fi\u011fini neden de\u011fi\u015ftirdi\u011fi \u015feffaf hale gelir.<\/li>\n<li><strong>Anlamsal S\u00fcr\u00fcmleme (SemVer):<\/strong> Politikalara <code>v1.2.0<\/code> gibi etiketler verilir. Geriye d\u00f6n\u00fck uyumsuz kural setleri b\u00fcy\u00fck s\u00fcr\u00fcm (major) art\u0131\u015f\u0131yla ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u00c7al\u0131\u015fma Zaman\u0131 Dinamik Y\u00fckleme:<\/strong> Politika motoru, kurallar\u0131 Redis, etcd veya Cloudflare KV gibi da\u011f\u0131t\u0131k bir yap\u0131land\u0131rma merkezinden anl\u0131k okur; kod da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 gerekmez.<\/li>\n<li><strong>H\u0131zl\u0131 Geri Alma (Rollback):<\/strong> Yeni eklenen bir kural seti me\u015fru kullan\u0131c\u0131 isteklerini yanl\u0131\u015fl\u0131kla engellerse (false-positive), tek bir komutla \u00f6nceki s\u00fcr\u00fcme d\u00f6n\u00fcl\u00fcr.<\/li>\n<\/ol>\n<p>B\u00f6yle bir mimari sayesinde, \u00fcr\u00fcn y\u00f6neticileri ve makine \u00f6\u011frenimi m\u00fchendisleri \u00fcretim ortam\u0131ndaki kodu bozma riski olmadan engelleme kurallar\u0131n\u0131 hassasla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<h2>Ad\u0131m Ad\u0131m S\u00fcr\u00fcmlenebilir Politika Motoru Nas\u0131l Kurulur?<\/h2>\n<p>Pratik bir senaryo \u00fczerinden ilerleyelim. Python ve FastAPI kullanarak gelen istekleri kar\u015f\u0131layan, kurallar\u0131 bir JSON \u015femas\u0131ndan dinamik y\u00fckleyen ve LLM \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 engelleyen bir ara yaz\u0131l\u0131m (middleware) kurgulayal\u0131m. \u0130lk olarak politika konfig\u00fcrasyonumuzu haz\u0131rlamam\u0131z gerekir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki JSON blo\u011fu, <code>v1.1.0<\/code> s\u00fcr\u00fcm\u00fcne sahip basit bir &#8220;Do-Not-Call&#8221; politika dosyas\u0131n\u0131 temsil etmektedir:<\/p>\n<div class=\"code-container\">\n<pre><code>{\n  \"policy_version\": \"1.1.0\",\n  \"environment\": \"production\",\n  \"rules\": {\n    \"block_exact_phrases\": [\n      \"merhaba\",\n      \"selam\",\n      \"test\",\n      \"oradam\u0131s\u0131n\",\n      \"te\u015fekk\u00fcrler\"\n    ],\n    \"max_token_length_for_free_tier\": 500,\n    \"min_character_length\": 5,\n    \"reject_regex_patterns\": [\n      \"^(.)\\\\1+$\",\n      \"(?i)(ignore previous instructions|promptu unut)\"\n    ]\n  },\n  \"fallbacks\": {\n    \"default_rejection_message\": \"Talebiniz \u00fccretsiz katman kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r veya anlams\u0131z veri i\u00e7ermektedir.\"\n  }\n}<\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>\u015eimdi bu kural dosyas\u0131n\u0131 okuyan ve kullan\u0131c\u0131 isteklerini denetleyen ara yaz\u0131l\u0131m kodunu geli\u015ftirelim. Bu kod, gelen iste\u011fin politikalara tak\u0131l\u0131p tak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetleyecek ve gerekirse pahal\u0131 modele gitmeden iste\u011fi sonland\u0131racakt\u0131r:<\/p>\n<div class=\"code-container\">\n<pre><code>import re\nimport json\nfrom fastapi import FastAPI, HTTPException, Request\n\napp = FastAPI()\n\n# S\u00fcr\u00fcmlenmi\u015f politika belgesini y\u00fckleme\nwith open(\"dnc_policy_v1.1.0.json\", \"r\", encoding=\"utf-8\") as f:\n    active_policy = json.load(f)\n\ndef evaluate_do_not_call_policy(user_input: str, user_tier: str) -&gt; tuple[bool, str]:\n    if user_tier != \"free\":\n        return False, \"Kural i\u015fletilmedi (\u00dccretli Katman)\"\n\n    rules = active_policy[\"rules\"]\n    cleaned_input = user_input.strip().lower()\n\n    # 1. Kural: Minimum karakter denetimi\n    if len(cleaned_input) &lt; rules[\"min_character_length\"]:\n        return True, \"Girdi uzunlu\u011fu yetersiz.\"\n\n    # 2. Kural: Tam e\u015fle\u015fen anlams\u0131z ifadeler\n    if cleaned_input in rules[\"block_exact_phrases\"]:\n        return True, \"Temel model \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 gerektirmeyen selamlama\/k\u0131sa ifade.\"\n\n    # 3. Kural: Regex bazl\u0131 denetimler (tekrarlayan harfler ve jailbreak)\n    for pattern in rules[\"reject_regex_patterns\"]:\n        if re.search(pattern, cleaned_input):\n            return True, \"Ge\u00e7ersiz i\u00e7erik veya politika ihlali tespit edildi.\"\n\n    return False, \"Onayland\u0131\"\n\n@app.post(\"\/v1\/chat\")\nasync def chat_endpoint(request: Request):\n    data = await request.json()\n    prompt = data.get(\"prompt\", \"\")\n    user_tier = data.get(\"tier\", \"free\")\n\n    should_block, reason = evaluate_do_not_call_policy(prompt, user_tier)\n\n    if should_block:\n        return {\n            \"policy_version\": active_policy[\"policy_version\"],\n            \"model_called\": False,\n            \"blocked_by_dnc\": True,\n            \"reason\": reason,\n            \"response\": active_policy[\"fallbacks\"][\"default_rejection_message\"]\n        }\n\n    # Model \u00e7a\u011f\u0131rma sim\u00fclasyonu\n    # response = call_expensive_llm(prompt)\n    return {\n        \"policy_version\": active_policy[\"policy_version\"],\n        \"model_called\": True,\n        \"response\": \"Yapay zeka modelinin \u00fcretti\u011fi ba\u015far\u0131l\u0131 yan\u0131t.\"\n    }<\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Yukar\u0131daki \u00f6rnekte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, basit bir selamlama veya istismar giri\u015fimi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sistem saniyeler i\u00e7erisinde ve s\u0131f\u0131r API maliyetiyle kullan\u0131c\u0131y\u0131 yan\u0131tlar. B\u00f6ylece pahal\u0131 LLM modelleri gereksiz i\u015f y\u00fck\u00fcnden korunur.<\/p>\n<h2>Geleneksel H\u0131z S\u0131n\u0131rlama ile \u0130stek D\u00fczeyi Politika Farklar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>Bir\u00e7ok sistem mimar\u0131, Do-Not-Call yakla\u015f\u0131m\u0131 ile geleneksel API h\u0131z s\u0131n\u0131rlama mekanizmalar\u0131n\u0131 (Rate Limiting) birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ancak bu iki yakla\u015f\u0131m farkl\u0131 katmanlarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve birbirini tamamlar. A\u015fa\u011f\u0131daki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma tablosu bu iki konsept aras\u0131ndaki temel farklar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r:<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Kriter<\/th>\n<th>Geleneksel H\u0131z S\u0131n\u0131rlama (Rate Limiting)<\/th>\n<th>\u0130stek D\u00fczeyi DNC Politikas\u0131<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Odak Noktas\u0131<\/strong><\/td>\n<td>\u0130stek adedi ve zaman aral\u0131\u011f\u0131 (\u00d6rn: 10 istek\/dakika)<\/td>\n<td>\u0130ste\u011fin i\u00e7eri\u011fi, niyeti, semanti\u011fi ve maliyet etkisi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Karar Mekanizmas\u0131<\/strong><\/td>\n<td>Saya\u00e7lar (Token bucket, Leaky bucket)<\/td>\n<td>Kural setleri, regex, benzerlik aramas\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131c\u0131lar<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>S\u00fcr\u00fcmleme Mant\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/td>\n<td>Genelde sabit sunucu yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/td>\n<td>GitOps odakl\u0131, i\u015f kurallar\u0131 i\u00e7eren JSON\/YAML yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Birim Maliyet Korumas\u0131<\/strong><\/td>\n<td>D\u00fc\u015f\u00fck (Sald\u0131rgan 10 istekle b\u00fcy\u00fck ba\u011flam t\u00fcketebilir)<\/td>\n<td>\u00c7ok Y\u00fcksek (Her istek tek tek finansal a\u00e7\u0131dan denetlenir)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Kullan\u0131c\u0131 Deneyimi<\/strong><\/td>\n<td>HTTP 429 &#8220;Too Many Requests&#8221; hatas\u0131 d\u00f6ner<\/td>\n<td>\u0130\u00e7eri\u011fe uygun alternatif ve tatmin edici yan\u0131t d\u00f6ner<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, sadece h\u0131z s\u0131n\u0131rlamas\u0131na g\u00fcvenmek arka plandaki modelin bo\u015funa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemez. Kullan\u0131c\u0131 kotas\u0131 dahilinde kalarak sisteme anlams\u0131z ya da pahal\u0131 5 istek g\u00f6nderdi\u011finde bile b\u00fct\u00e7enizi a\u015f\u0131nd\u0131rabilir.<\/p>\n<h2>Yerli Bir SaaS Giri\u015fiminde Ba\u015far\u0131 Hikayesi: Vaka Analizi<\/h2>\n<p>Konunun somutla\u015fmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye pazar\u0131nda faaliyet g\u00f6steren bulut tabanl\u0131 bir m\u00fc\u015fteri destek platformunu inceleyelim. Bu giri\u015fim, e-ticaret sitelerine gelen m\u00fc\u015fteri mesajlar\u0131n\u0131 yapay zeka ile otomatik yan\u0131tlayan bir SaaS \u00fcr\u00fcn\u00fc sunuyordu. B\u00fcy\u00fcmeyi h\u0131zland\u0131rmak ad\u0131na kullan\u0131c\u0131lara ayl\u0131k 250 mesaja kadar \u00fccretsiz bir deneme paketi tan\u0131mlad\u0131lar.<\/p>\n<p>\u0130lk \u00fc\u00e7 ay\u0131n sonunda platforma 4.000 aktif ma\u011faza kaydoldu. Ancak \u015firket y\u00f6netimi beklenmedik bir fatura kriziyle y\u00fczle\u015fti. Ma\u011fazalara gelen mesajlar\u0131n %42&#8217;si &#8220;kargom nerede?&#8221;, &#8220;merhaba&#8221;, &#8220;fiyat nedir?&#8221;, &#8220;iade var m\u0131?&#8221; gibi son derece standart kal\u0131plardan olu\u015fuyordu. Giri\u015fimin yaz\u0131l\u0131m\u0131 ise bu sorular\u0131n her biri i\u00e7in OpenAI GPT-4o modeline 2.000 belirte\u00e7lik sistem ba\u011flam\u0131 (context) ile \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131yordu. Fatura ayda 6.000 dolar\u0131 a\u015ft\u0131 ve bu durum \u00fccretsiz katman\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>M\u00fchendislik ekibi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay\u0131n sonunda s\u00fcr\u00fcmlenebilir bir Do-Not-Call motoru geli\u015ftirdi. <code>dnc-rules-v1.0<\/code> ad\u0131yla yay\u0131na al\u0131nan ilk s\u00fcr\u00fcmde, s\u0131k tekrarlanan 15 soru tipi belirlendi ve yerel bir vekt\u00f6r veritaban\u0131 \u00fczerinden anlamsal \u00f6nbelle\u011fe (semantic cache) y\u00f6nlendirildi. Ayr\u0131ca tek kelimelik mesajlar kural motoruyla do\u011frudan filtrelendi. Sonu\u00e7lar \u00e7arp\u0131c\u0131yd\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>Temel modele giden istek hacmi %64 oran\u0131nda azald\u0131.<\/li>\n<li>\u00dccretsiz katman\u0131n ayl\u0131k toplam model maliyeti 6.200 dolardan 1.850 dolara geriledi.<\/li>\n<li>S\u0131k sorulan sorular an\u0131nda yan\u0131tland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sistemin ortalama yan\u0131t s\u00fcresi 2.8 saniyeden 120 milisaniyeye d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/li>\n<li>Yanl\u0131\u015f engellenen talepler tespit edildik\u00e7e politika <code>dnc-rules-v1.4<\/code> s\u00fcr\u00fcm\u00fcne g\u00fcncellendi ve geriye d\u00f6n\u00fck do\u011fruluk sa\u011fland\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu vaka analizi, istek seviyesinde al\u0131nan ak\u0131lc\u0131 kararlar\u0131n bir giri\u015fimin finansal gelece\u011fini nas\u0131l kurtarabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ispatlamaktad\u0131r.<\/p>\n<h2>\u0130leri D\u00fczey Optimizasyonlar ve G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri Nelerdir?<\/h2>\n<p>Aranmayacaklar listenizi temel metin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131mak istedi\u011finizde daha geli\u015fmi\u015f teknikler uygulaman\u0131z gerekir. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir politika motoru mimarisi, kurallar\u0131 sadece statik tutmaz; onlar\u0131 dinamik analiz katmanlar\u0131yla birle\u015ftirir.<\/p>\n<p>\u0130lk olarak, anlamsal benzerlik (semantic similarity) filtrelerini devreye sokabilirsiniz. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n girdi\u011fi metinleri k\u00fc\u00e7\u00fck bir g\u00f6mme (embedding) modelinden ge\u00e7irerek, daha \u00f6nce yan\u0131tlanm\u0131\u015f sorularla kosin\u00fcs benzerli\u011fini (cosine similarity) \u00f6l\u00e7ebilirsiniz. E\u015fik de\u011fer %92&#8217;nin \u00fczerindeyse, pahal\u0131 modeli hi\u00e7 \u00e7a\u011f\u0131rmadan \u00f6nbellekteki yan\u0131t\u0131 d\u00f6nd\u00fcrmek maliyeti neredeyse s\u0131f\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130kinci olarak, u\u00e7 a\u011f ge\u00e7itleri (Edge Gateways) \u00fczerinde politika i\u015fletimi sa\u011flayabilirsiniz. Cloudflare Workers, Fastly Compute@Edge veya AWS Lambda@Edge \u00fczerinde Do-Not-Call kurallar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rsan\u0131z, ge\u00e7ersiz istekler ana sunucular\u0131n\u0131za dahi ula\u015fmadan d\u00fcnyan\u0131n en yak\u0131n noktas\u0131nda sonland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu durum hem bant geni\u015fli\u011fi tasarrufu sa\u011flar hem de sunucu altyap\u0131n\u0131z\u0131n CPU t\u00fcketimini azalt\u0131r.<\/p>\n<p>Son olarak, politika s\u00fcr\u00fcmleme d\u00f6ng\u00fcn\u00fcze &#8220;g\u00f6lge mod&#8221; (shadow mode) testleri eklemelisiniz. Yeni bir kural setini (\u00f6rne\u011fin <code>v2.0.0<\/code>) do\u011frudan devreye almak yerine, gelen ger\u00e7ek istekler \u00fczerinde sessizce \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. Yeni kural\u0131n neleri engelleyece\u011fini sadece loglay\u0131n. Yanl\u0131\u015f pozitif (false positive) oran\u0131 kabul edilebilir bir s\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131ndaysa, politikay\u0131 resmi olarak canl\u0131 trafi\u011fe a\u00e7\u0131n.<\/p>\n<h2>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n<h3>Do-Not-Call politikas\u0131 me\u015fru kullan\u0131c\u0131lar\u0131 engellerse ne yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/h3>\n<p>Politikalar s\u00fcr\u00fcmlenebilir yap\u0131da tasarland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geriye d\u00f6n\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015fler an\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Hatal\u0131 engelleme tespit edildi\u011finde, ilgili kural JSON dosyas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak yeni bir alt s\u00fcr\u00fcm (patch version) yay\u0131nlan\u0131r veya sistem bir \u00f6nceki kararl\u0131 s\u00fcr\u00fcme saniyeler i\u00e7inde geri \u00e7ekilir.<\/p>\n<h3>Bu filtreleme mekanizmas\u0131 yan\u0131t s\u00fcrelerini olumsuz etkiler mi?<\/h3>\n<p>Tam aksine, yan\u0131t s\u00fcrelerini dramatik bi\u00e7imde h\u0131zland\u0131r\u0131r. Karma\u015f\u0131k bir dil modelini \u00e7a\u011f\u0131rmak 1 ila 5 saniye aras\u0131nda s\u00fcrerken; regex, \u00f6nbellek ve kural kontrolleri genellikle 5 ila 25 milisaniye i\u00e7inde tamamlan\u0131r. Bu durum engellenen isteklerde kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirir.<\/p>\n<h3>Semantic Caching (Anlamsal \u00d6nbellekleme) bir DNC kural\u0131 say\u0131l\u0131r m\u0131?<\/h3>\n<p>Evet, anlamsal \u00f6nbellekleme Do-Not-Call stratejisinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc bile\u015fenlerinden biridir. E\u011fer bir istek daha \u00f6nce yan\u0131tlanm\u0131\u015f bir girdiye anlamsal olarak \u00e7ok yak\u0131nsa, ana modele yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131 iptal edilir ve \u00f6nbellekten yan\u0131t \u00fcretilir. Bu da aranmayacaklar listesinin temel prensibidir.<\/p>\n<h3>\u00dccretsiz katman d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fccretli kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in bu kurallar uygulanmal\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/h3>\n<p>Genellikle \u00fccretli katmandaki kullan\u0131c\u0131lara kat\u0131 kurallar uygulanmaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kullan\u0131c\u0131lar model maliyetini abonelik \u00fccretleriyle kar\u015f\u0131larlar. Ancak k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 enjeksiyon (prompt injection) ve sistem g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden kurallar katmandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lara uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>#YapayZeka #MaliyetOptimizasyonu #SaaS #YazilimMimarisi #DevOps<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00dccretsiz yapay zeka katmanlar\u0131nda maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcren, s\u00fcr\u00fcmlenebilir istek d\u00fczeyi aranmayacaklar listesi (Do-Not-Call List) mimarisini ve pratik ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ke\u015ffedin.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-45235","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00dccretsiz yapay zeka katmanlar\u0131nda maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcren, s\u00fcr\u00fcmlenebilir istek d\u00fczeyi aranmayacaklar listesi (Do-Not-Call List) mimarisini ve pratik ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ke\u015ffedin.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-17T06:10:22+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?\",\"datePublished\":\"2026-10-17T06:10:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/\"},\"wordCount\":2257,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/\",\"name\":\"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-10-17T06:10:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?","og_description":"\u00dccretsiz yapay zeka katmanlar\u0131nda maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcren, s\u00fcr\u00fcmlenebilir istek d\u00fczeyi aranmayacaklar listesi (Do-Not-Call List) mimarisini ve pratik ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ke\u015ffedin.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-10-17T06:10:22+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"13 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?","datePublished":"2026-10-17T06:10:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/"},"wordCount":2257,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/","name":"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-10-17T06:10:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zekada-ucretsiz-katman-politikasi-nasil-yonetilir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yapay Zekada \u00dccretsiz Katman Politikas\u0131 Nas\u0131l Y\u00f6netilir?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45235"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45235\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}