{"id":44182,"date":"2026-08-18T21:06:09","date_gmt":"2026-08-18T18:06:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/"},"modified":"2026-08-18T21:06:33","modified_gmt":"2026-08-18T18:06:33","slug":"github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/","title":{"rendered":"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler"},"content":{"rendered":"<h2>GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler<\/h2>\n<p>Modern web uygulamalar\u0131 ve servisleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kimli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in karma\u015f\u0131k sistemlere dayan\u0131r. Ancak bu sistemler ne kadar sa\u011flam olursa olsun, beklenmedik kesintiler ve hatalar her zaman kap\u0131dad\u0131r. Yak\u0131n zamanda ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck bir GitHub kesintisi, kimlik do\u011frulama yeniden denemelerinin (authentication retries) inceliklerini ve sistem g\u00fcvenilirli\u011fi \u00fczerindeki kritik etkilerini bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Bu makalede, GitHub olay\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak, kimlik do\u011frulama s\u00fcre\u00e7lerinde yeniden deneme mekanizmalar\u0131n\u0131n neden bu kadar \u00f6nemli oldu\u011funu, yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131n ne gibi y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini ve daha diren\u00e7li sistemler in\u015fa etmek i\u00e7in hangi stratejileri benimsememiz gerekti\u011fini detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h2>GitHub Kesintisi: Bir Krizin Anatomisi ve \u0130lk Etkileri Nelerdi?<\/h2>\n<p>GitHub, milyonlarca geli\u015ftiricinin kod bar\u0131nd\u0131rma, i\u015fbirli\u011fi yapma ve s\u00fcr\u00fcm kontrol\u00fc i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 vazge\u00e7ilmez bir platformdur. Bu denli merkezi bir hizmetin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir kesinti, sadece GitHub kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fil, dolayl\u0131 olarak bu platforma ba\u011f\u0131ml\u0131 olan say\u0131s\u0131z \u015firketi, a\u00e7\u0131k kaynak projesini ve bireysel geli\u015ftiriciyi de do\u011frudan etkiler. Ya\u015fanan kesinti, genellikle kimlik do\u011frulama servislerindeki anl\u0131k sorunlarla ba\u015flam\u0131\u015f, ancak k\u0131sa s\u00fcrede domino etkisiyle di\u011fer servislere yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar, GitHub&#8217;a giri\u015f yapma, depolar\u0131na eri\u015fme, kod g\u00f6nderme veya \u00e7ekme gibi temel i\u015flemlerde dahi zorluklar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, CI\/CD (S\u00fcrekli Entegrasyon\/S\u00fcrekli Da\u011f\u0131t\u0131m) boru hatlar\u0131n\u0131n durmas\u0131na, otomatik da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n aksamas\u0131na ve geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerinin tamamen fel\u00e7 olmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kesintinin ilk anlar\u0131nda, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ve otomatik sistemlerin GitHub API&#8217;lerine yapt\u0131\u011f\u0131 isteklerin say\u0131s\u0131nda anormal bir art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Bu art\u0131\u015f\u0131n temel nedenlerinden biri, ba\u015far\u0131s\u0131z olan kimlik do\u011frulama denemelerinin ard\u0131ndan sistemlerin ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n tekrar tekrar deneme yapmas\u0131yd\u0131. Bir hizmetin ge\u00e7ici olarak eri\u015filemez hale gelmesi durumunda, istemcilerin (\u00f6rne\u011fin Git komut sat\u0131r\u0131 ara\u00e7lar\u0131, IDE&#8217;ler veya CI\/CD arac\u0131lar\u0131) varsay\u0131lan olarak tekrar deneme yapma e\u011filimi vard\u0131r. E\u011fer bu yeniden deneme mekanizmalar\u0131 do\u011fru \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fsa, zaten zor durumda olan sunuculara \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir y\u00fck bindirerek sorunu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilirler. GitHub \u00f6rne\u011finde, kimlik do\u011frulama servislerinin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesi, di\u011fer ba\u011f\u0131ml\u0131 servislerin de etkilenmesine ve genel bir hizmet kesintisine yol a\u00e7an kritik bir fakt\u00f6r olmu\u015ftur. Bu durum, da\u011f\u0131t\u0131k sistemlerdeki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n ve hata tolerans\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131n ne kadar hassas dengeler \u00fczerine kurulu oldu\u011funu ac\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kullan\u0131c\u0131 deneyimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kesinti s\u00fcresince geli\u015ftiriciler, projelerine eri\u015fememenin ve i\u015flerini yapamaman\u0131n getirdi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Bu t\u00fcr kesintiler, sadece teknik bir sorun olmaktan \u00f6te, bir hizmetin itibar\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 g\u00fcveni \u00fczerinde de ciddi etkiler yarat\u0131r. GitHub gibi bir platform i\u00e7in g\u00fcvenilirlik, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n platforma olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur. Kesintinin nedenleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri hakk\u0131nda \u015feffaf ileti\u015fim kurmak, bu s\u00fcre\u00e7te g\u00fcveni yeniden tesis etmek i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. GitHub, olay sonras\u0131 analiz raporlar\u0131nda (post-mortem) bu t\u00fcr sorunlar\u0131n nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gelecekte nas\u0131l \u00f6nlenebilece\u011fini detayl\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu raporlar, benzer sistemleri tasarlayan ve i\u015fleten di\u011fer ekipler i\u00e7in de\u011ferli dersler i\u00e7ermektedir. \u00d6zellikle kimlik do\u011frulama servislerinin hassasiyeti ve bu servislerin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeye kar\u015f\u0131 direncinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2>Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemeleri (Authentication Retries) Nedir ve Neden \u00d6nemlidir?<\/h2>\n<p>Kimlik do\u011frulama yeniden denemeleri, bir istemcinin (kullan\u0131c\u0131 uygulamas\u0131, bir servis veya otomatik bir ara\u00e7) kimlik do\u011frulama iste\u011fi ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funda, belirli bir stratejiye g\u00f6re iste\u011fi tekrar g\u00f6ndermesidir. Bu mekanizman\u0131n temel amac\u0131, ge\u00e7ici a\u011f sorunlar\u0131, sunucu \u00fczerindeki anl\u0131k y\u00fcklenmeler veya k\u0131sa s\u00fcreli servis kesintileri gibi ge\u00e7ici (transient) hatalar nedeniyle ba\u015far\u0131s\u0131z olan i\u015flemleri otomatik olarak kurtarmakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n internet ba\u011flant\u0131s\u0131 anl\u0131k olarak kesildi\u011finde veya kimlik do\u011frulama sunucusu k\u0131sa bir s\u00fcreli\u011fine me\u015fgul oldu\u011funda, yeniden deneme mekanizmas\u0131 sayesinde kullan\u0131c\u0131 herhangi bir manuel m\u00fcdahaleye gerek kalmadan kimlik do\u011frulama i\u015flemini ba\u015far\u0131yla tamamlayabilir. Bu, hem kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirir hem de sistemlerin hata tolerans\u0131n\u0131 (fault tolerance) art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak, yeniden deneme mekanizmalar\u0131, do\u011fru \u015fekilde tasarlanmad\u0131\u011f\u0131nda veya uyguland\u0131\u011f\u0131nda iki ucu keskin bir k\u0131l\u0131ca d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bir yandan sistemlerinizi daha esnek ve hataya dayan\u0131kl\u0131 hale getirirken, di\u011fer yandan da sistemleriniz \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc art\u0131rabilir ve bir kesinti an\u0131nda sorunu daha da b\u00fcy\u00fctebilir. \u00d6zellikle kimlik do\u011frulama servisleri, sistemlerin kritik bir bile\u015fenidir. Bu servisler genellikle y\u00fcksek oranda kullan\u0131l\u0131r ve herhangi bir performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc veya eri\u015filemezlik durumu, t\u00fcm sistem genelinde geni\u015f \u00e7apl\u0131 sorunlara yol a\u00e7abilir. Bu nedenle, kimlik do\u011frulama yeniden denemelerinin dikkatli bir \u015fekilde planlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir yeniden deneme stratejisi, zaten zor durumda olan bir kimlik do\u011frulama sunucusuna binlerce, hatta milyonlarca ek istek g\u00f6ndererek &#8220;y\u0131ld\u0131r\u0131m s\u00fcr\u00fcs\u00fc&#8221; (thundering herd) sorununa yol a\u00e7abilir. Bu durum, sunucunun tamamen \u00e7\u00f6kmesine ve hizmetin tamamen durmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n<p>Yeniden deneme mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemi, da\u011f\u0131t\u0131k sistemlerin do\u011fas\u0131nda yatar. Mikroservis mimarileri ve bulut tabanl\u0131 uygulamalar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte, bir uygulaman\u0131n bir\u00e7ok farkl\u0131 servise ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu servislerden herhangi birinin ge\u00e7ici olarak kullan\u0131lamaz hale gelmesi, t\u00fcm uygulaman\u0131n i\u015fleyi\u015fini sekteye u\u011fratabilir. Yeniden denemeler, bu t\u00fcr ge\u00e7ici hatalar\u0131 maskeleyerek sistemin genel kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Ancak, bu faydalar\u0131 elde ederken, sistemin geri kalan\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklememeye veya bir hatay\u0131 kal\u0131c\u0131 bir soruna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemeye \u00f6zen g\u00f6stermek gerekir. \u0130yi tasarlanm\u0131\u015f bir yeniden deneme stratejisi, sadece ge\u00e7ici hatalar\u0131 y\u00f6netmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda sistemin genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in de kritik bir rol oynar. Bu nedenle, geli\u015ftiricilerin ve sistem mimarlar\u0131n\u0131n yeniden deneme mekanizmalar\u0131n\u0131 derinlemesine anlamas\u0131 ve bunlar\u0131 do\u011fru ba\u011flamda uygulamas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<h3>Yeniden Deneme Mekanizmalar\u0131n\u0131n Temel Prensipleri: Geri \u00c7ekilme (Backoff) ve Titreme (Jitter)<\/h3>\n<p>Yeniden deneme mekanizmalar\u0131n\u0131 tasarlarken, sadece &#8220;tekrar dene&#8221; demek yeterli de\u011fildir. Ba\u015far\u0131s\u0131z olan bir iste\u011fi hemen tekrar denemek, \u00f6zellikle birden fazla istemcinin ayn\u0131 anda ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131 durumunda, hizmeti daha da k\u00f6t\u00fc bir duruma sokabilir. \u0130\u015fte bu noktada &#8220;geri \u00e7ekilme&#8221; (backoff) ve &#8220;titreme&#8221; (jitter) prensipleri devreye girer. Geri \u00e7ekilme, ba\u015far\u0131s\u0131z olan istekler aras\u0131nda bekleyerek sunucuya kendini toparlamas\u0131 i\u00e7in zaman tan\u0131may\u0131 ifade eder. En basit geri \u00e7ekilme stratejisi, belirli bir sabit s\u00fcre beklemek (\u00f6rne\u011fin, her denemeden \u00f6nce 1 saniye beklemek) olabilir. Ancak bu, birden fazla istemcinin ayn\u0131 anda beklemesi ve sonra ayn\u0131 anda tekrar denemesi durumunda yine &#8220;y\u0131ld\u0131r\u0131m s\u00fcr\u00fcs\u00fc&#8221; sorununa yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>Bu sorunu a\u015fmak i\u00e7in genellikle &#8220;\u00fcstel geri \u00e7ekilme&#8221; (exponential backoff) stratejisi kullan\u0131l\u0131r. \u00dcstel geri \u00e7ekilmede, her ba\u015far\u0131s\u0131z denemeden sonra bekleme s\u00fcresi katlanarak art\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ilk deneme ba\u015far\u0131s\u0131z olursa 1 saniye beklenir, ikincisi ba\u015far\u0131s\u0131z olursa 2 saniye, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc 4 saniye, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc 8 saniye vb. Bu strateji, sunucu \u00fczerindeki ani y\u00fck\u00fc azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olur \u00e7\u00fcnk\u00fc istemciler farkl\u0131 zaman aral\u0131klar\u0131nda yeniden deneme yapmaya ba\u015flarlar. B\u00f6ylece, sunucunun kendini kurtarmas\u0131 i\u00e7in daha fazla zaman\u0131 olur ve bir hatan\u0131n kal\u0131c\u0131 bir kesintiye d\u00f6n\u00fc\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 azal\u0131r. \u00dcstel geri \u00e7ekilme, a\u011f servisleriyle ileti\u015fim kuran uygulamalar i\u00e7in yayg\u0131n olarak tavsiye edilen bir yakla\u015f\u0131md\u0131r ve Google, AWS gibi b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketleri taraf\u0131ndan da kendi API&#8217;lerinde kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir.<\/p>\n<p>Ancak \u00fcstel geri \u00e7ekilme bile tek ba\u015f\u0131na m\u00fckemmel de\u011fildir. E\u011fer \u00e7ok say\u0131da istemci ayn\u0131 anda bir servise eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve hepsi ayn\u0131 \u00fcstel geri \u00e7ekilme algoritmas\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsa, yine de belirli zaman noktalar\u0131nda senkronize bir \u015fekilde yeniden deneme yapabilirler. \u0130\u015fte burada &#8220;titreme&#8221; (jitter) devreye girer. Titreme, \u00fcstel geri \u00e7ekilme s\u00fcresine rastgele bir gecikme ekleyerek bu senkronizasyonu bozar. Bu, istemcilerin yeniden deneme zamanlar\u0131n\u0131 daha da da\u011f\u0131tarak sunucu \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc daha dengeli hale getirir. Titreme, genellikle iki \u015fekilde uygulan\u0131r: &#8220;tam titreme&#8221; (full jitter) ve &#8220;s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f titreme&#8221; (equal jitter). Tam titreme, hesaplanan \u00fcstel bekleme s\u00fcresi ile s\u0131f\u0131r aras\u0131nda rastgele bir s\u00fcre se\u00e7erken, s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f titreme, bekleme s\u00fcresinin yar\u0131s\u0131 ile tamam\u0131 aras\u0131nda bir rastgele s\u00fcre se\u00e7er. Bu rastgelelik, istemcilerin ayn\u0131 anda sisteme y\u00fcklenmesini engelleyerek daha stabil bir ortam sa\u011flar ve sistemin genel hata tolerans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131r. Bu prensipler, \u00f6zellikle GitHub gibi y\u00fcksek \u00f6l\u00e7ekli ve kritik servislerde kimlik do\u011frulama yeniden denemelerinin g\u00fcvenli bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n<h2>GitHub Olay\u0131nda Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemeleri Nas\u0131l Bir Rol Oynad\u0131?<\/h2>\n<p>GitHub kesintisinin k\u00f6k nedenlerini inceledi\u011fimizde, kimlik do\u011frulama yeniden denemelerinin olay\u0131n seyrinde kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Kesinti, genellikle kimlik do\u011frulama servislerinde ba\u015flayan anl\u0131k bir performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcyle tetiklenmi\u015f olabilir. Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, bir veritaban\u0131 kilidi, a\u011f sorunu veya bir yaz\u0131l\u0131m hatas\u0131 gibi bir\u00e7ok farkl\u0131 nedenden kaynaklanabilir. Kimlik do\u011frulama servisleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ve entegre sistemlerin (CI\/CD ara\u00e7lar\u0131, Git istemcileri, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf uygulamalar) platforma eri\u015fmek i\u00e7in s\u00fcrekli olarak ba\u015fvurdu\u011fu kritik bir kap\u0131d\u0131r. Bu kap\u0131daki herhangi bir yava\u015flama veya hata, an\u0131nda binlerce, hatta milyonlarca ba\u015far\u0131s\u0131z iste\u011fe yol a\u00e7ar.<\/p>\n<p>Bu noktada, istemcilerin yeniden deneme stratejileri devreye girer. GitHub&#8217;a eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131z Git istemcisi, CI\/CD arac\u0131 ve di\u011fer otomasyon sistemleri, kimlik do\u011frulama iste\u011fi ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funda varsay\u0131lan olarak tekrar deneme yapar. E\u011fer bu istemciler, \u00fcstel geri \u00e7ekilme ve titreme gibi ak\u0131ll\u0131 stratejiler yerine basit, agresif veya hi\u00e7 gecikmesiz yeniden deneme politikalar\u0131 uyguluyorsa, zaten zor durumda olan kimlik do\u011frulama servislerine ek bir y\u00fck bindirirler. Bu durum, &#8220;y\u0131ld\u0131r\u0131m s\u00fcr\u00fcs\u00fc&#8221; etkisini tetikler: ba\u015far\u0131s\u0131z olan her istek, k\u0131sa s\u00fcre sonra yeni bir istek olarak geri d\u00f6ner ve bu da sunucular\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketerek daha fazla iste\u011fin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc olu\u015fur ve sistem, kendi istemcileri taraf\u0131ndan adeta bir hizmet reddi (DoS) sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011fram\u0131\u015f gibi davranmaya ba\u015flar.<\/p>\n<p>GitHub kesintisi s\u0131ras\u0131nda, bu durumun kimlik do\u011frulama servislerini a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckledi\u011fi ve nihayetinde hizmeti tamamen eri\u015filemez hale getirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Kimlik do\u011frulama servislerinin \u00e7\u00f6kmesi veya a\u015f\u0131r\u0131 yava\u015flamas\u0131, GitHub&#8217;\u0131n di\u011fer ba\u011f\u0131ml\u0131 servislerinin de (depo eri\u015fimi, bildirimler, API&#8217;ler vb.) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu servisler de kullan\u0131c\u0131 kimli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in ayn\u0131 kimlik do\u011frulama altyap\u0131s\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu, kesintinin kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fleterek, sadece kimlik do\u011frulama ile ilgili de\u011fil, GitHub&#8217;\u0131n t\u00fcm temel i\u015flevlerinin etkilenmesine neden olmu\u015ftur. Bu olay, istemci taraf\u0131ndaki yeniden deneme mekanizmalar\u0131n\u0131n do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ne kadar kritik oldu\u011funu ve merkezi bir servisin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeye kar\u015f\u0131 ne kadar hassas olabilece\u011fini \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6stermi\u015ftir. Geli\u015ftiricilerin, kendi uygulamalar\u0131nda ve kulland\u0131klar\u0131 ara\u00e7larda yeniden deneme politikalar\u0131n\u0131 dikkatle g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri gerekti\u011fi dersini vermi\u015ftir.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenilir Kimlik Do\u011frulama Yeniden Deneme Stratejileri Nas\u0131l Tasarlan\u0131r?<\/h3>\n<p>GitHub kesintisi gibi olaylardan \u00e7\u0131kar\u0131lacak en \u00f6nemli derslerden biri, yeniden deneme stratejilerinin rastgele de\u011fil, bilin\u00e7li ve sa\u011flam prensiplere dayal\u0131 olarak tasarlanmas\u0131 gerekti\u011fidir. G\u00fcvenilir bir kimlik do\u011frulama yeniden deneme stratejisi, hem sistemin direncini art\u0131rmal\u0131 hem de a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme durumlar\u0131nda ek sorunlara yol a\u00e7mamal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu stratejileri tasarlarken dikkate alman\u0131z gereken temel prensipler ve uygulamalar:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u00dcstel Geri \u00c7ekilme (Exponential Backoff) Kullan\u0131n:<\/strong> Yeniden denemeler aras\u0131ndaki bekleme s\u00fcresini her ba\u015far\u0131s\u0131z denemeden sonra katlanarak art\u0131r\u0131n. Bu, sunucuya kendini toparlamas\u0131 i\u00e7in giderek daha fazla zaman tan\u0131r ve ani y\u00fcklenmeleri azalt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ilk denemeden sonra 0.5 saniye, ikinciden sonra 1 saniye, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcden sonra 2 saniye vb. beklemek gibi.<\/li>\n<li><strong>Titreme (Jitter) Ekleyin:<\/strong> Hesaplanan geri \u00e7ekilme s\u00fcresine rastgele bir gecikme ekleyin. Bu, birden fazla istemcinin ayn\u0131 anda yeniden deneme yapmas\u0131n\u0131 engeller ve &#8220;y\u0131ld\u0131r\u0131m s\u00fcr\u00fcs\u00fc&#8221; etkisini \u00f6nler. Titreme, sunucu \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc daha dengeli da\u011f\u0131tarak sistemin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Maksimum Yeniden Deneme Limiti Belirleyin:<\/strong> Sonsuz yeniden denemelerden ka\u00e7\u0131n\u0131n. Belirli bir say\u0131da denemeden sonra (\u00f6rne\u011fin 5-10 deneme), iste\u011fi kal\u0131c\u0131 olarak ba\u015far\u0131s\u0131z olarak i\u015faretleyin ve kullan\u0131c\u0131ya veya \u00fcst sisteme bir hata bildirin. Bu, kal\u0131c\u0131 sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda sistem kaynaklar\u0131n\u0131n bo\u015funa t\u00fcketilmesini engeller.<\/li>\n<li><strong>Zaman A\u015f\u0131mlar\u0131 (Timeouts) Kullan\u0131n:<\/strong> Her kimlik do\u011frulama iste\u011fi i\u00e7in bir zaman a\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi belirleyin. E\u011fer sunucu bu s\u00fcre i\u00e7inde yan\u0131t vermezse, iste\u011fi ba\u015far\u0131s\u0131z olarak kabul edin ve yeniden deneme s\u00fcrecini ba\u015flat\u0131n. Zaman a\u015f\u0131mlar\u0131, tak\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015f isteklerin sistem kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketmesini engeller.<\/li>\n<li><strong>Idempotency (Tekrarlanabilirlik) Prensibini G\u00f6z \u00d6n\u00fcnde Bulundurun:<\/strong> Kimlik do\u011frulama istekleri genellikle do\u011fas\u0131 gere\u011fi idempotenttir (bir iste\u011fi birden \u00e7ok kez g\u00f6ndermenin ilk seferden sonra ek bir yan etkisi olmaz). Ancak, baz\u0131 durumlarda (\u00f6rne\u011fin, token \u00fcretimi gibi), bu \u00f6zelli\u011fin korunmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u0130dempotent olmayan i\u015flemler i\u00e7in yeniden deneme stratejilerini daha dikkatli uygulamak gerekir.<\/li>\n<li><strong>Hata T\u00fcrlerini Ay\u0131rt Edin:<\/strong> T\u00fcm hatalar yeniden denemeyi gerektirmez. \u00d6rne\u011fin, <code>401 Unauthorized<\/code> (kimlik do\u011frulamas\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z) veya <code>403 Forbidden<\/code> (yetkisiz eri\u015fim) gibi hatalar genellikle yeniden deneme ile d\u00fczelmez ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimlik bilgilerini kontrol etmesini gerektirir. Sadece ge\u00e7ici olabilecek hatalar (<code>5xx<\/code> sunucu hatalar\u0131, a\u011f zaman a\u015f\u0131mlar\u0131) i\u00e7in yeniden deneme yap\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Devre Kesici (Circuit Breaker) Paternini Entegre Edin:<\/strong> Yeniden denemeler, devre kesici paternleri ile birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale gelir. Bir servis s\u00fcrekli olarak hata veriyorsa, devre kesici bu servise olan istekleri ge\u00e7ici olarak durdurur ve servisin toparlanmas\u0131na izin verir. Bu, ard\u0131\u015f\u0131k hatalar\u0131n t\u00fcm sistemi \u00e7\u00f6kertmesini engeller.<\/li>\n<li><strong>\u0130stemci ve Sunucu Taraf\u0131 Koordinasyonu:<\/strong> Hem istemci hem de sunucu taraf\u0131nda yeniden deneme politikalar\u0131 tan\u0131mlanmal\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcnse bu politikalar koordine edilmelidir. Sunucu, istemcilere hangi hata kodlar\u0131nda yeniden deneme yapmalar\u0131 gerekti\u011fini veya ne kadar beklemeleri gerekti\u011fini HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bildirebilir (\u00f6rne\u011fin, <code>Retry-After<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131).<\/li>\n<\/ol>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da, Python&#8217;da \u00fcstel geri \u00e7ekilme ve titreme kullanan basit bir yeniden deneme fonksiyonu \u00f6rne\u011fi verilmi\u015ftir. Bu \u00f6rnek, genel bir konsepti g\u00f6stermektedir ve ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131nda daha fazla hata y\u00f6netimi ve yap\u0131land\u0131rma i\u00e7erebilir.<\/p>\n<div class=\"code-container\">\n<pre><code>\nimport time\nimport random\nimport requests\n\ndef retry_with_exponential_backoff_and_jitter(func, max_retries=5, initial_delay=0.5):\n    \"\"\"\n    \u00dcstel geri \u00e7ekilme ve titreme ile bir fonksiyonu yeniden deneme.\n    \"\"\"\n    for i in range(max_retries):\n        try:\n            return func()\n        except requests.exceptions.RequestException as e:\n            print(f\"Hata olu\u015ftu: {e}. Yeniden deneniyor ({i+1}\/{max_retries})...\")\n            if i < max_retries - 1:\n                # \u00dcstel geri \u00e7ekilme hesaplama\n                delay = initial_delay * (2 ** i)\n                # Titreme ekleme (tam titreme)\n                jitter = random.uniform(0, delay)\n                wait_time = delay + jitter\n                print(f\"Bekleniyor: {wait_time:.2f} saniye.\")\n                time.sleep(wait_time)\n            else:\n                print(\"Maksimum yeniden deneme say\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131ld\u0131.\")\n                raise\n\ndef authenticate_to_github():\n    \"\"\"\n    GitHub'a kimlik do\u011frulama iste\u011fi g\u00f6nderen sahte bir fonksiyon.\n    (Ger\u00e7ek uygulamada kimlik bilgileri g\u00fcvenli bir \u015fekilde y\u00f6netilmelidir)\n    \"\"\"\n    print(\"GitHub'a kimlik do\u011frulama iste\u011fi g\u00f6nderiliyor...\")\n    # Burada ger\u00e7ek bir kimlik do\u011frulama API \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131labilir\n    # Ge\u00e7ici bir hata sim\u00fcle edelim\n    if random.random() < 0.7: # %70 ihtimalle hata ver\n        raise requests.exceptions.RequestException(\"Ge\u00e7ici a\u011f veya sunucu hatas\u0131.\")\n    else:\n        print(\"Kimlik do\u011frulama ba\u015far\u0131l\u0131!\")\n        return {\"status\": \"success\", \"token\": \"fake_token_123\"}\n\nif __name__ == \"__main__\":\n    try:\n        result = retry_with_exponential_backoff_and_jitter(authenticate_to_github, max_retries=3, initial_delay=0.1)\n        print(\"Sonu\u00e7:\", result)\n    except requests.exceptions.RequestException as e:\n        print(\"Kimlik do\u011frulama kal\u0131c\u0131 olarak ba\u015far\u0131s\u0131z oldu:\", e)\n        <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\n<p>Bu \u00f6rnekte, <code>retry_with_exponential_backoff_and_jitter<\/code> fonksiyonu, verilen bir fonksiyonu (<code>authenticate_to_github<\/code>) belirli bir \u00fcstel geri \u00e7ekilme ve titreme stratejisiyle yeniden denemeyi sa\u011flar. Bu t\u00fcr bir yakla\u015f\u0131m, sistemlerinizi ge\u00e7ici hatalara kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li hale getirirken, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeleri de \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h2>Devre Kesici (Circuit Breaker) ve Hata Tolerans\u0131 Mekanizmalar\u0131: Bir Ad\u0131m \u00d6tesi<\/h2>\n<p>Yeniden deneme mekanizmalar\u0131, ge\u00e7ici hatalar\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar olsa da, kal\u0131c\u0131 veya uzun s\u00fcreli hatalar kar\u015f\u0131s\u0131nda tek ba\u015flar\u0131na yeterli de\u011fildirler. Bir servisin s\u00fcrekli olarak hata vermesi durumunda, yeniden denemeler sadece sistem \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc art\u0131r\u0131r ve kaynaklar\u0131 bo\u015fa harcar. \u0130\u015fte bu noktada, devre kesici (circuit breaker) paterni gibi daha geli\u015fmi\u015f hata tolerans\u0131 mekanizmalar\u0131 devreye girer. Devre kesici, bir servise yap\u0131lan isteklerin belirli bir hata e\u015fi\u011fini a\u015fmas\u0131 durumunda, o servise olan t\u00fcm yeni istekleri otomatik olarak durduran bir g\u00fcvenlik mekanizmas\u0131d\u0131r. T\u0131pk\u0131 bir elektrik devresindeki sigorta gibi, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme an\u0131nda devreyi keserek daha b\u00fcy\u00fck hasarlar\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<p>Devre kesici paterni genellikle \u00fc\u00e7 ana duruma sahiptir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kapal\u0131 (Closed):<\/strong> Normal \u00e7al\u0131\u015fma durumudur. \u0130stekler servise do\u011frudan g\u00f6nderilir. E\u011fer belirli bir hata e\u015fi\u011fi a\u015f\u0131l\u0131rsa (\u00f6rne\u011fin, son 100 iste\u011fin %50'si ba\u015far\u0131s\u0131z olursa), devre kesici \"a\u00e7\u0131k\" duruma ge\u00e7er.<\/li>\n<li><strong>A\u00e7\u0131k (Open):<\/strong> Bu durumda, servise hi\u00e7bir istek g\u00f6nderilmez. Bunun yerine, devre kesici hemen bir hata yan\u0131t\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr (\u00f6rne\u011fin, <code>503 Service Unavailable<\/code>). Bu, hata veren servisin toparlanmas\u0131 i\u00e7in zaman tan\u0131r ve istemcilerin bo\u015funa istek g\u00f6ndermesini engeller. Belirli bir \"bekleme s\u00fcresinden\" (\u00f6rne\u011fin 60 saniye) sonra devre kesici \"yar\u0131 a\u00e7\u0131k\" duruma ge\u00e7er.<\/li>\n<li><strong>Yar\u0131 A\u00e7\u0131k (Half-Open):<\/strong> Bu durumda, devre kesici servise s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da (\u00f6rne\u011fin bir veya iki) test iste\u011fi g\u00f6nderir. E\u011fer bu test istekleri ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, servis muhtemelen d\u00fczelmi\u015ftir ve devre kesici tekrar \"kapal\u0131\" duruma d\u00f6ner. E\u011fer test istekleri ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, devre kesici tekrar \"a\u00e7\u0131k\" duruma ge\u00e7er ve bekleme s\u00fcresi yeniden ba\u015flar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Devre kesiciler, \u00f6zellikle mikroservis mimarilerinde ard\u0131\u015f\u0131k hatalar\u0131n (cascading failures) \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Bir mikroservisdeki hata, di\u011fer ba\u011f\u0131ml\u0131 mikroservislerin de \u00e7\u00f6kmesine neden olabilir. Devre kesici, bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k zincirini k\u0131rarak sistemin genelini korur. Kimlik do\u011frulama servisleri gibi kritik ve y\u00fcksek trafikli servisler i\u00e7in devre kesicilerin uygulanmas\u0131, kesinti y\u00f6netiminde \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. Yeniden deneme mekanizmalar\u0131yla birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, devre kesiciler daha sa\u011flam ve esnek sistemler in\u015fa etmemizi sa\u011flar. Yeniden denemeler ge\u00e7ici hatalar\u0131 d\u00fczeltirken, devre kesiciler kal\u0131c\u0131 veya uzun s\u00fcreli hatalardan kaynaklanan sistem \u00e7\u00f6kmelerini \u00f6nler.<\/p>\n<p>Devre kesicinin yan\u0131 s\u0131ra, di\u011fer hata tolerans\u0131 mekanizmalar\u0131 da vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>B\u00f6lmeleme (Bulkhead):<\/strong> Farkl\u0131 i\u015f y\u00fckleri veya servisler i\u00e7in kaynaklar\u0131 (i\u015f par\u00e7ac\u0131klar\u0131, ba\u011flant\u0131lar) izole etme prensibidir. Bir i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesi, di\u011fer i\u015f y\u00fcklerini etkilemez. \u00d6rne\u011fin, kimlik do\u011frulama istekleri i\u00e7in ayr\u0131 bir i\u015f par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 havuzu (thread pool) kullanmak.<\/li>\n<li><strong>Oran S\u0131n\u0131rlama (Rate Limiting):<\/strong> Bir servise belirli bir zaman diliminde yap\u0131labilecek istek say\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamakt\u0131r. Bu, DoS sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 veya a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeyi \u00f6nler ve servislerin stabil kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Kimlik do\u011frulama servisleri, brute-force sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in genellikle oran s\u0131n\u0131rlamas\u0131 kullan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu mekanizmalar\u0131n hepsi, sistemlerin hata tolerans\u0131n\u0131 art\u0131rmak ve beklenmedik durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda daha diren\u00e7li olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. GitHub kesintisi, bu t\u00fcr geli\u015fmi\u015f hata y\u00f6netimi stratejilerinin sadece b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sistemler i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda herhangi bir kritik uygulama i\u00e7in ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu bir kez daha kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2>Gelece\u011fe Y\u00f6nelik Dersler: Sistem Mimarisi ve Operasyonel M\u00fckemmellik<\/h2>\n<p>GitHub kesintisi ve benzeri olaylar, sadece teknik bir ar\u0131za olman\u0131n \u00f6tesinde, sistem mimarisi, operasyonel m\u00fckemmellik ve hatta geli\u015ftirici k\u00fclt\u00fcr\u00fc hakk\u0131nda \u00f6nemli dersler sunar. Bu dersler, gelecekte daha sa\u011flam, g\u00fcvenilir ve esnek sistemler in\u015fa etmek i\u00e7in bir yol haritas\u0131 niteli\u011findedir. Kimlik do\u011frulama yeniden denemelerinin do\u011fru y\u00f6netimi, bu yol haritas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, ancak kritik bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Kapsaml\u0131 Test ve Sim\u00fclasyonlar:<\/strong> Yeniden deneme ve hata tolerans\u0131 mekanizmalar\u0131, sadece teoride iyi olmakla kalmamal\u0131, ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131nda test edilmelidir. Chaos Engineering (Kaos M\u00fchendisli\u011fi) prensiplerini benimseyerek, \u00fcretim ortam\u0131nda kontroll\u00fc hatalar enjekte etmek ve sistemin nas\u0131l tepki verdi\u011fini g\u00f6zlemlemek, zay\u0131f noktalar\u0131 erken tespit etmenin en etkili yollar\u0131ndan biridir. Kimlik do\u011frulama servislerinin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck alt\u0131nda nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 sim\u00fcle etmek, potansiyel \"y\u0131ld\u0131r\u0131m s\u00fcr\u00fcs\u00fc\" sorunlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilir.<\/li>\n<li><strong>Geli\u015fmi\u015f \u0130zleme ve Uyar\u0131 Sistemleri:<\/strong> Sistemlerinizi derinlemesine izlemek (monitoring) ve anormallikleri h\u0131zla tespit eden uyar\u0131 sistemleri (alerting) kurmak hayati \u00f6neme sahiptir. API gecikmeleri, hata oranlar\u0131, yeniden deneme say\u0131s\u0131 ve servislerin genel sa\u011fl\u0131k durumu gibi metrikler s\u00fcrekli olarak takip edilmelidir. \u00d6zellikle kimlik do\u011frulama servislerindeki anormal yeniden deneme paternleri veya y\u00fcksek hata oranlar\u0131, potansiyel bir kesintinin erken belirtileri olabilir.<\/li>\n<li><strong>\u0130stemci E\u011fitimi ve En \u0130yi Uygulamalar:<\/strong> Bir platform sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olarak (GitHub \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi), istemcilerinize (geli\u015ftiriciler, CI\/CD ara\u00e7lar\u0131) yeniden deneme ve hata y\u00f6netimi konusunda en iyi uygulamalar\u0131 benimsemeleri i\u00e7in rehberlik etmek \u00f6nemlidir. Hangi HTTP durum kodlar\u0131nda yeniden deneme yap\u0131lmal\u0131, hangi geri \u00e7ekilme stratejileri kullan\u0131lmal\u0131, maksimum deneme say\u0131s\u0131 ne olmal\u0131 gibi konularda a\u00e7\u0131k dok\u00fcmantasyon sa\u011flamak, ekosistem genelinde daha diren\u00e7li bir yap\u0131 olu\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n<li><strong>Da\u011f\u0131t\u0131k Sistem Tasar\u0131m\u0131nda Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n Azalt\u0131lmas\u0131:<\/strong> Kimlik do\u011frulama gibi merkezi servislerin t\u00fcm sisteme yay\u0131lm\u0131\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131, tek bir hata noktas\u0131n\u0131n (single point of failure) olu\u015fmas\u0131na neden olabilir. Bu t\u00fcr kritik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 azaltmak veya alternatif yollar sa\u011flamak, sistemin genel direncini art\u0131r\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ge\u00e7ici bir kimlik do\u011frulama sorunu durumunda, belirli i\u015flemler i\u00e7in \u00f6nbelle\u011fe al\u0131nm\u0131\u015f yetkilendirme bilgileri kullanmak gibi.<\/li>\n<li><strong>Operasyonel \u015eeffafl\u0131k ve \u0130leti\u015fim:<\/strong> Bir kesinti an\u0131nda, kullan\u0131c\u0131larla ve payda\u015flarla \u015feffaf ve d\u00fczenli ileti\u015fim kurmak, g\u00fcveni korumak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Sorunun ne oldu\u011fu, hangi ad\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ne zaman \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin beklendi\u011fi hakk\u0131nda bilgi vermek, kriz y\u00f6netiminin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. GitHub'\u0131n kesinti sonras\u0131 analiz raporlar\u0131 (post-mortem), bu \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fidir.<\/li>\n<li><strong>Kod Kalitesi ve G\u00fcvenlik Odakl\u0131 Geli\u015ftirme:<\/strong> Kimlik do\u011frulama servisleri, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan en hassas bile\u015fenlerdir. Bu servislerin kod kalitesine, g\u00fcvenlik denetimlerine ve zafiyet taramalar\u0131na \u00f6zel \u00f6nem verilmelidir. Hatal\u0131 bir kod veya g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131, sadece kesintilere de\u011fil, ayn\u0131 zamanda veri ihlallerine de yol a\u00e7abilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu dersler, sadece GitHub gibi b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketleri i\u00e7in de\u011fil, her \u00f6l\u00e7ekten yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiren ekipler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Sistemlerin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a, hata tolerans\u0131 ve operasyonel m\u00fckemmellik, ba\u015far\u0131l\u0131 bir hizmet sunman\u0131n temel ta\u015flar\u0131 haline gelmektedir. Yeniden deneme mekanizmalar\u0131n\u0131 ak\u0131ll\u0131ca kullanmak ve di\u011fer hata tolerans\u0131 prensipleriyle birle\u015ftirmek, gelecekteki kesintilerin etkilerini azaltmak ve hatta tamamen \u00f6nlemek i\u00e7in kritik bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Daha G\u00fc\u00e7l\u00fc Sistemler \u0130\u00e7in Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinin \u00d6nemi<\/h2>\n<p>GitHub kesintisi, modern da\u011f\u0131t\u0131k sistemlerin ne kadar k\u0131r\u0131lgan olabilece\u011fini ve en temel g\u00f6r\u00fcnen mekanizmalar\u0131n bile nas\u0131l b\u00fcy\u00fck sorunlara yol a\u00e7abilece\u011fini ac\u0131 bir \u015fekilde hat\u0131rlatt\u0131. Kimlik do\u011frulama yeniden denemeleri, do\u011fru uyguland\u0131\u011f\u0131nda sistemlerin hata tolerans\u0131n\u0131 art\u0131ran ve kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftiren g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lard\u0131r. Ancak yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, zaten zor durumda olan bir servisi a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckleyerek kesintiyi daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilirler. \u00dcstel geri \u00e7ekilme, titreme, maksimum deneme limitleri ve devre kesici paternleri gibi stratejileri bir araya getirerek, hem istemci hem de sunucu taraf\u0131nda daha diren\u00e7li ve g\u00fcvenilir kimlik do\u011frulama s\u00fcre\u00e7leri tasarlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu dersler, sadece kimlik do\u011frulama servisleri i\u00e7in de\u011fil, herhangi bir kritik servis i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Gelecekteki sistemlerimizi in\u015fa ederken, operasyonel m\u00fckemmelli\u011fi ve hata tolerans\u0131n\u0131 tasar\u0131m\u0131n merkezine koymak, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz kesintiler kar\u015f\u0131s\u0131nda ayakta kalabilmemizin anahtar\u0131 olacakt\u0131r. Unutmayal\u0131m ki, hatas\u0131z sistem yoktur; \u00f6nemli olan, hatalar\u0131 nas\u0131l y\u00f6netti\u011fimiz ve onlardan nas\u0131l ders \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h3>\n<h4>Kimlik do\u011frulama yeniden denemeleri her zaman gerekli midir?<\/h4>\n<p>Evet, genellikle gereklidir. \u00d6zellikle da\u011f\u0131t\u0131k sistemlerde ve bulut ortamlar\u0131nda, ge\u00e7ici a\u011f sorunlar\u0131 veya sunucu anl\u0131k y\u00fcklenmeleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Yeniden denemeler, bu ge\u00e7ici hatalar\u0131 maskeleyerek kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirir ve sistemin genel kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Ancak, sadece ge\u00e7ici hatalar i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131 ve agresif olmayan, ak\u0131ll\u0131 stratejilerle uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>Exponential backoff (\u00fcstel geri \u00e7ekilme) nedir ve neden \u00f6nemlidir?<\/h4>\n<p>Exponential backoff, ba\u015far\u0131s\u0131z olan bir iste\u011fin yeniden denemesi aras\u0131ndaki bekleme s\u00fcresini her denemeden sonra katlanarak art\u0131rma stratejisidir. \u00d6rne\u011fin, 1 saniye, 2 saniye, 4 saniye gibi. Bu, sunucuya kendini toparlamas\u0131 i\u00e7in giderek daha fazla zaman tan\u0131r ve birden fazla istemcinin ayn\u0131 anda yeniden deneme yaparak sunucuyu a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklemesini (thundering herd) engeller. Sistemlerin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesini \u00f6nlemek ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>Jitter (titreme) yeniden deneme mekanizmalar\u0131nda ne i\u015fe yarar?<\/h4>\n<p>Jitter, \u00fcstel geri \u00e7ekilme ile hesaplanan bekleme s\u00fcresine rastgele bir gecikme ekleyerek, birden fazla istemcinin ayn\u0131 anda yeniden deneme yapmas\u0131n\u0131 engeller. Bu rastgelelik, istemcilerin yeniden deneme zamanlar\u0131n\u0131 daha da da\u011f\u0131tarak sunucu \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc daha dengeli hale getirir ve \"y\u0131ld\u0131r\u0131m s\u00fcr\u00fcs\u00fc\" etkisini minimize eder.<\/p>\n<h4>Devre kesici (circuit breaker) paterni yeniden denemelerden fark\u0131 nedir?<\/h4>\n<p>Yeniden denemeler ge\u00e7ici hatalar\u0131 y\u00f6netirken, devre kesici paterni kal\u0131c\u0131 veya uzun s\u00fcreli hatalar\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bir servis s\u00fcrekli olarak hata verdi\u011finde, devre kesici o servise olan istekleri ge\u00e7ici olarak durdurur. Bu, hata veren servisin toparlanmas\u0131na izin verir ve ard\u0131\u015f\u0131k hatalar\u0131n t\u00fcm sistemi \u00e7\u00f6kertmesini engeller. Yeniden denemelerle birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sistemin hata tolerans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h4>GitHub kesintisi bize kimlik do\u011frulama yeniden denemeleri hakk\u0131nda ne \u00f6\u011fretti?<\/h4>\n<p>GitHub kesintisi, istemci taraf\u0131ndaki yeniden deneme mekanizmalar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin, agresif veya hi\u00e7 gecikmesiz yeniden denemeler) zaten zor durumda olan bir servisi nas\u0131l a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckleyebilece\u011fini ve kesintiyi daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilece\u011fini g\u00f6sterdi. Bu olay, geli\u015ftiricilerin ve sistem mimarlar\u0131n\u0131n, yeniden deneme stratejilerini dikkatlice tasarlamalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 gerekti\u011fi dersini verdi; aksi takdirde sistemler kendi istemcileri taraf\u0131ndan DoS sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011fram\u0131\u015f gibi davranabilir.<\/p>\n<p>#Teknoloji #WebGeli\u015ftirme #SistemMimarisi #GitHub #KimlikDo\u011frulama #HataTolerans\u0131 #Mikroservisler #DevOps<\/p>\n<div class=\"github-example-link\"><strong>\u00d6rnek kod:<\/strong> <a href=\"https:\/\/github.com\/fatihsoysalcom\/authentication-retries-exponential-backoff-jitter\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">github.com\/fatihsoysalcom\/authentication-retries-exponential-backoff-jitter<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Modern web uygulamalar\u0131 ve servisleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kimli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in karma\u015f\u0131k sistemlere dayan\u0131r.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1401],"tags":[],"class_list":{"0":"post-44182","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-git","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Modern web uygulamalar\u0131 ve servisleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kimli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in karma\u015f\u0131k sistemlere dayan\u0131r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-18T18:06:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-18T18:06:33+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"24 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler\",\"datePublished\":\"2026-08-18T18:06:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-18T18:06:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/\"},\"wordCount\":4618,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Git\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/\",\"name\":\"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-08-18T18:06:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-18T18:06:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler","og_description":"Modern web uygulamalar\u0131 ve servisleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kimli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in karma\u015f\u0131k sistemlere dayan\u0131r.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-08-18T18:06:09+00:00","article_modified_time":"2026-08-18T18:06:33+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"24 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler","datePublished":"2026-08-18T18:06:09+00:00","dateModified":"2026-08-18T18:06:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/"},"wordCount":4618,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Git"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/","name":"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-08-18T18:06:09+00:00","dateModified":"2026-08-18T18:06:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/github-kesintisi-ve-kimlik-dogrulama-yeniden-denemelerinden-cikarilan-dersler\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"GitHub Kesintisi ve Kimlik Do\u011frulama Yeniden Denemelerinden \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44183,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44182\/revisions\/44183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}