Webmin, Unix benzeri sistemlerin web tabanl\u0131 bir aray\u00fcz \u00fczerinden y\u00f6netilmesini sa\u011flayan a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sistem yap\u0131land\u0131rma arac\u0131d\u0131r. Sunucu y\u00f6neticilerinin, komut sat\u0131r\u0131 aray\u00fcz\u00fcn\u00fc (CLI) kullanmadan veya karma\u015f\u0131k yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemeden, sistemlerini kolayca yap\u0131land\u0131rmalar\u0131na ve y\u00f6netmelerine olanak tan\u0131r. Webmin ile kullan\u0131c\u0131 hesaplar\u0131, Apache, DNS, dosya payla\u015f\u0131m\u0131 gibi bir\u00e7ok sunucu hizmeti, veritabanlar\u0131 ve a\u011f ayarlar\u0131 gibi sistemin hemen hemen her y\u00f6n\u00fc y\u00f6netilebilir. Bu, \u00f6zellikle CLI ile yeni tan\u0131\u015fan veya zaman kazanmak isteyen sistem y\u00f6neticileri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir kolayl\u0131k sa\u011flar.<\/p>\n
Ubuntu 16.04, Nisan 2016’da piyasaya s\u00fcr\u00fclen ve uzun s\u00fcreli destek (LTS) sunan bir i\u015fletim sistemi s\u00fcr\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Her ne kadar resmi \u00f6mr\u00fc (End-of-Life – EOL) 2021 y\u0131l\u0131nda sona ermi\u015f olsa da, baz\u0131 eski sistemler veya belirli uygulamalar hala bu s\u00fcr\u00fcm\u00fc kullanmaya devam edebilir. Bu makale, \u00f6zellikle bu eski sistemlerin y\u00f6netimi i\u00e7in Webmin’in Ubuntu 16.04 \u00fczerine nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Eski bir i\u015fletim sistemi kullan\u0131rken g\u00fcvenlik g\u00fcncellemelerinin eksikli\u011fi nedeniyle potansiyel risklerin fark\u0131nda olmak \u00f6nemlidir; bu nedenle \u00fcretim ortamlar\u0131 i\u00e7in her zaman g\u00fcncel ve desteklenen i\u015fletim sistemi s\u00fcr\u00fcmlerinin tercih edilmesi \u015fiddetle tavsiye edilir. Ancak, bu makale \u00f6zel olarak talep edilen Ubuntu 16.04 s\u00fcr\u00fcm\u00fcne odaklanacakt\u0131r.<\/p>\n
Webmin’in temel avantajlar\u0131 aras\u0131nda kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131, kapsaml\u0131 mod\u00fcl deste\u011fi, sistem kaynaklar\u0131n\u0131n grafiksel olarak izlenebilmesi ve uzaktan y\u00f6netim imkan\u0131 bulunur. Bu \u00f6zellikler, sunucu y\u00f6netimini daha eri\u015filebilir ve verimli hale getirir. Kurulum s\u00fcreci, birka\u00e7 basit ad\u0131m\u0131 i\u00e7erir ve bu makalede her ad\u0131m en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
Webmin kurulumuna ba\u015flamadan \u00f6nce, sorunsuz bir deneyim sa\u011flamak i\u00e7in baz\u0131 temel gereksinimleri kar\u015f\u0131laman\u0131z gerekmektedir. Bu gereklilikler, kurulum ve sonras\u0131ndaki y\u00f6netim s\u00fcre\u00e7lerinin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ilerlemesi i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
Webmin’i kurmak istedi\u011finiz bir Ubuntu 16.04 sunucusunun haz\u0131r olmas\u0131 gerekir. Bu bir fiziksel sunucu, sanal makine (VM) veya bulut tabanl\u0131 bir \u00f6rnek olabilir. Sunucunun internet ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n
Kurulum komutlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in sunucuda Sunucunuzun bir IP adresine sahip oldu\u011fundan ve a\u011f \u00fczerinde eri\u015filebilir oldu\u011fundan emin olun. Webmin’e web taray\u0131c\u0131s\u0131 \u00fczerinden eri\u015fece\u011finiz i\u00e7in bu gereklidir. Sunucunuzun IP adresini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in E\u011fer sunucunuzda bir g\u00fcvenlik duvar\u0131 (\u00f6rne\u011fin UFW – Uncomplicated Firewall) etkinse, Webmin’in varsay\u0131lan portu olan Bu \u00f6n gereklilikleri kontrol ettikten sonra, Webmin kurulumuna ge\u00e7meye haz\u0131rs\u0131n\u0131z demektir. Her ad\u0131m\u0131n dikkatlice takip edilmesi, herhangi bir sorun ya\u015famadan kurulumu tamamlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Herhangi bir yaz\u0131l\u0131m kurulumuna ba\u015flamadan \u00f6nce, Ubuntu sisteminizin paket listesini g\u00fcncellemek ve mevcut paketleri en son s\u00fcr\u00fcmlerine y\u00fckseltmek iyi bir uygulamad\u0131r. Bu, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olur ve sisteminizin en g\u00fcncel g\u00fcvenlik yamalar\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n Terminalinizi a\u00e7\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n Bu komut, sisteminizin depolar\u0131ndaki paket listelerini yeniler. Bu sayede, hangi paketlerin yeni s\u00fcr\u00fcmlerinin mevcut oldu\u011funu veya yeni paketlerin eklendi\u011fini \u00f6\u011frenir.<\/p>\n Bu komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, sisteminiz \u00e7e\u015fitli depolardan paket bilgilerini indirirken bir dizi \u00e7\u0131kt\u0131 g\u00f6sterecektir. Bu i\u015flem genellikle birka\u00e7 saniye s\u00fcrer.<\/p>\n Paket listesi g\u00fcncellendikten sonra, a\u015fa\u011f\u0131daki komut ile kurulu paketlerinizi en son s\u00fcr\u00fcmlerine y\u00fckseltebilirsiniz:<\/p>\n Bu ad\u0131m\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra, sisteminiz Webmin kurulumu i\u00e7in temiz ve g\u00fcncel bir temel \u00fczerine oturmu\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n Webmin’in d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in baz\u0131 temel yaz\u0131l\u0131m paketlerine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar genellikle Ubuntu sistemlerinde varsay\u0131lan olarak bulunsa da, eksik olmad\u0131klar\u0131ndan emin olmak ve gerekirse bunlar\u0131 kurmak \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle A\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanarak gerekli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 tek seferde kurabilirsiniz:<\/p>\n Bu komutun detaylar\u0131 \u015funlard\u0131r: Yine Webmin’i kurman\u0131n en g\u00fcvenli ve \u00f6nerilen yolu, resmi Webmin deposunu sisteminizin APT kaynaklar\u0131na eklemektir. Bu, Webmin’in en son kararl\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc alman\u0131z\u0131 sa\u011flar ve gelecekteki g\u00fcncellemeleri kolayca yapman\u0131za olanak tan\u0131r.<\/p>\n Depodan paket indirirken, sistemin indirilen paketlerin g\u00fcvenilir oldu\u011funu do\u011frulamas\u0131 i\u00e7in GPG anahtar\u0131 gereklidir. Bu, k\u00f6t\u00fc niyetli paketlerin sisteminize y\u00fcklenmesini engeller.<\/p>\n \u0130lk olarak, Webmin’in GPG anahtar\u0131n\u0131 indirin:<\/p>\n Bu komut, Webmin geli\u015ftiricisi Jamie Cameron’\u0131n herkese a\u00e7\u0131k GPG anahtar\u0131n\u0131 mevcut dizininize indirir.<\/p>\n Ard\u0131ndan, indirilen anahtar\u0131 sisteminizin g\u00fcvenilir anahtar listesine ekleyin:<\/p>\n Bu komut, anahtar\u0131 APT’nin anahtar halkas\u0131na ekler, b\u00f6ylece sisteminiz Webmin deposundan gelen paketleri do\u011frulayabilir. Komut ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, genellikle “OK” \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u015eimdi, Webmin deposunu sisteminizin APT kaynak listesine eklemeniz gerekiyor. Bu, A\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanarak yeni bir depo dosyas\u0131 olu\u015fturun ve Webmin depo sat\u0131r\u0131n\u0131 i\u00e7ine ekleyin:<\/p>\n Bu komut, Yeni depoyu ekledikten sonra, APT’nin yeni depoyu tan\u0131mas\u0131 i\u00e7in paket listesini tekrar g\u00fcncellemeniz gerekir:<\/p>\n Bu komut, Webmin deposundaki paket bilgilerini de indirerek sisteminizin paket listesine ekler. Bu ad\u0131m, Webmin paketinin art\u0131k Bu ad\u0131mlar\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, sisteminiz Webmin’i do\u011frudan resmi depodan kurmaya haz\u0131r hale gelmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n \u00d6nceki ad\u0131mlarda sistemi g\u00fcncelledik, gerekli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 kurduk ve Webmin deposunu ekledik. Art\u0131k Webmin paketini do\u011frudan APT arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sisteminize kurmaya haz\u0131r\u0131z. Bu, kurulumun en basit ve en h\u0131zl\u0131 ad\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n Webmin’i kurmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n Bu komut \u015funlar\u0131 yapar: Komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, APT Webmin paketini ve varsa ek ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 indirecek ve sisteminize kuracakt\u0131r. Kurulum s\u00fcreci, internet ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131n h\u0131z\u0131na ve sunucunuzun performans\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak birka\u00e7 dakika s\u00fcrebilir. Kurulum s\u0131ras\u0131nda, Webmin otomatik olarak bir SSL sertifikas\u0131 olu\u015fturacak, varsay\u0131lan portu (10000) yap\u0131land\u0131racak ve bir ba\u015flang\u0131\u00e7 beti\u011fi (init script) ekleyerek sistem ba\u015flang\u0131c\u0131nda otomatik olarak ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n Kurulum tamamland\u0131\u011f\u0131nda, terminalinizde Webmin’in ba\u015far\u0131yla kuruldu\u011funu ve hangi URL \u00fczerinden eri\u015filebilece\u011fini belirten bir \u00e7\u0131kt\u0131 g\u00f6receksiniz. Bu \u00e7\u0131kt\u0131 genellikle a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bir bilgi i\u00e7erir:<\/p>\n Bu mesaj, Webmin’in art\u0131k \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda oldu\u011funu ve belirlenen IP adresi ve port \u00fczerinden eri\u015filebilir oldu\u011funu g\u00f6sterir. Art\u0131k Webmin’in web aray\u00fcz\u00fcne eri\u015fmek i\u00e7in bir sonraki ad\u0131ma ge\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n Sunucunuzun g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in bir g\u00fcvenlik duvar\u0131 kullanmak kritik \u00f6neme sahiptir. Ubuntu sistemlerinde genellikle Uncomplicated Firewall (UFW) g\u00fcvenlik duvar\u0131 bulunur ve varsay\u0131lan olarak etkin olabilir. E\u011fer UFW etkinse, Webmin’in varsay\u0131lan portu olan \u00d6ncelikle UFW’nin etkin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin:<\/p>\n Bu komutun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131, UFW’nin etkin ( E\u011fer UFW etkinse veya etkinle\u015ftirmeyi planl\u0131yorsan\u0131z, Webmin’in varsay\u0131lan portu olan Bu komut, t\u00fcm IP adreslerinden 10000 numaral\u0131 TCP portuna gelen ba\u011flant\u0131lara izin verir. E\u011fer sadece belirli bir IP adresinden eri\u015fime izin vermek isterseniz, komutu \u015fu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirebilirsiniz:<\/p>\n E\u011fer UFW devre d\u0131\u015f\u0131ysa ve etkinle\u015ftirmek istiyorsan\u0131z (ki bu \u00f6nerilir), a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullan\u0131n:<\/p>\n Bu komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, UFW’nin etkinle\u015ftirildi\u011fini ve sistemin yeniden ba\u015flat\u0131lmas\u0131nda da otomatik olarak ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten bir uyar\u0131 alabilirsiniz. Devam etmek i\u00e7in “y” tu\u015funa bas\u0131n ve Enter’a bas\u0131n.<\/p>\n UFW’yi etkinle\u015ftirmeden \u00f6nce SSH portuna (varsay\u0131lan olarak 22) izin verdi\u011finizden emin olun, aksi takdirde sunucuya SSH \u00fczerinden eri\u015fiminizi kaybedebilirsiniz:<\/p>\n G\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131n\u0131 g\u00fcncelledikten sonra, UFW durumunu tekrar kontrol ederek yeni kural\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131ndan emin olabilirsiniz:<\/p>\n \u00c7\u0131kt\u0131da Webmin kurulumu ve g\u00fcvenlik duvar\u0131 yap\u0131land\u0131rmas\u0131 tamamland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, art\u0131k web taray\u0131c\u0131n\u0131z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Webmin’in y\u00f6netim aray\u00fcz\u00fcne eri\u015febilirsiniz.<\/p>\n Web taray\u0131c\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131n ve adres \u00e7ubu\u011funa a\u015fa\u011f\u0131daki adresi yaz\u0131n:<\/p>\n Burada Webmin varsay\u0131lan olarak kendi kendine imzal\u0131 (self-signed) bir SSL sertifikas\u0131 ile gelir. Bu, taray\u0131c\u0131n\u0131z\u0131n ba\u011flant\u0131n\u0131n g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya g\u00fcvenilir bir sertifika yetkilisi taraf\u0131ndan do\u011frulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten bir uyar\u0131 g\u00f6stermesine neden olacakt\u0131r. Bu uyar\u0131 normaldir ve Webmin’in kendisi taraf\u0131ndan sa\u011flanan sertifikadan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n Taray\u0131c\u0131n\u0131zdaki uyar\u0131y\u0131 kabul etmeniz veya “Geli\u015fmi\u015f” se\u00e7eneklerden devam etmeniz gerekebilir. \u00d6rne\u011fin, Chrome’da “Geli\u015fmi\u015f” butonuna t\u0131klay\u0131p “G\u00fcvenli de\u011fil” veya “Devam et” se\u00e7ene\u011fini se\u00e7erek devam edebilirsiniz. Bu, Webmin aray\u00fcz\u00fcne eri\u015fmenizi sa\u011flayacakt\u0131r. \u00dcretim ortamlar\u0131 i\u00e7in bu uyar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve daha g\u00fcvenli bir ba\u011flant\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla ge\u00e7erli bir SSL sertifikas\u0131 (\u00f6rne\u011fin Let’s Encrypt’ten) kullanman\u0131z \u015fiddetle tavsiye edilir.<\/p>\n SSL uyar\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7tikten sonra, Webmin giri\u015f ekran\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz. Buraya sunucunuzdaki bir kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifre ile giri\u015f yapman\u0131z gerekmektedir. Giri\u015f yapt\u0131ktan sonra, Webmin’in ana kontrol paneline y\u00f6nlendirileceksiniz. Bu panel, sisteminizin genel durumu hakk\u0131nda bilgiler sunar ve sol tarafta \u00e7e\u015fitli y\u00f6netim mod\u00fcllerini i\u00e7eren bir men\u00fc bulunur. Art\u0131k sunucunuzu Webmin’in kullan\u0131c\u0131 dostu aray\u00fcz\u00fc \u00fczerinden y\u00f6netmeye haz\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n Webmin aray\u00fcz\u00fcne ba\u015far\u0131yla giri\u015f yapt\u0131ktan sonra, sisteminizi daha verimli bir \u015fekilde y\u00f6netmek i\u00e7in baz\u0131 temel yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 yapmak isteyebilirsiniz. Bu ad\u0131mlar, Webmin deneyiminizi ki\u015fiselle\u015ftirmenize ve sunucunuzun y\u00f6netimine ba\u015flaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Webmin varsay\u0131lan olarak \u0130ngilizce gelir, ancak dil ayar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilirsiniz. Webmin, bir\u00e7ok farkl\u0131 hizmeti y\u00f6netmek i\u00e7in mod\u00fcller kullan\u0131r. Kurulumdan sonra baz\u0131 mod\u00fcller otomatik olarak etkinle\u015ftirilirken, baz\u0131lar\u0131n\u0131 manuel olarak eklemeniz veya kald\u0131rman\u0131z gerekebilir. Webmin, sistemdeki kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve gruplar\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar sunar. Sunucunuzun a\u011f ayarlar\u0131n\u0131 Webmin \u00fczerinden kolayca y\u00f6netebilirsiniz. Webmin ana kontrol paneli, sisteminizin genel durumu hakk\u0131nda an\u0131nda bilgi sa\u011flar. Bu temel yap\u0131land\u0131rmalar, Webmin’i sunucunuzun ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00f6zelle\u015ftirmenize ve y\u00f6netim s\u00fcrecinizi daha verimli hale getirmenize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Webmin’in en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinden biri, mod\u00fcler yap\u0131s\u0131 sayesinde \u00e7ok \u00e7e\u015fitli sunucu hizmetlerini ve sistem ayarlar\u0131n\u0131 tek bir aray\u00fczden y\u00f6netebilmesidir. \u0130\u015fte Webmin ile yapabilece\u011finiz ba\u015fl\u0131ca i\u015flemlerden baz\u0131lar\u0131:<\/p>\n * Sanal Host Olu\u015fturma:<\/strong> Yeni web siteleri i\u00e7in sanal hostlar (Virtual Hosts) olu\u015fturabilir, d\u00fczenleyebilir veya silebilirsiniz. * Veritaban\u0131 Olu\u015fturma:<\/strong> Yeni veritabanlar\u0131 ve veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olu\u015fturabilirsiniz. * B\u00f6lge Dosyalar\u0131:<\/strong> Yeni DNS b\u00f6lgeleri (zone files) olu\u015fturabilir, mevcutlar\u0131 d\u00fczenleyebilir (A, CNAME, MX, NS kay\u0131tlar\u0131 gibi). * FTP Kullan\u0131c\u0131lar\u0131:<\/strong> FTP eri\u015fimi i\u00e7in \u00f6zel kullan\u0131c\u0131lar olu\u015fturabilir ve onlar\u0131n dizin yetkilerini ayarlayabilirsiniz. * Kullan\u0131c\u0131 Ekleme\/Silme:<\/strong> Yeni sistem kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve gruplar\u0131 olu\u015fturabilir, mevcutlar\u0131 d\u00fczenleyebilir veya silebilirsiniz. * Dosya Y\u00f6neticisi:<\/strong> Web tabanl\u0131 bir dosya y\u00f6neticisi ile sunucunuzdaki dosyalarda gezinebilir, dosya olu\u015fturabilir, silebilir, kopyalayabilir, ta\u015f\u0131yabilir ve izinlerini de\u011fi\u015ftirebilirsiniz. * Zamanlanm\u0131\u015f Yedekler:<\/strong> Belirli dizinlerin, veritabanlar\u0131n\u0131n veya yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131n d\u00fczenli yedeklerini alacak g\u00f6revler olu\u015fturabilirsiniz. * Paket Kurulumu:<\/strong> APT depolar\u0131ndan yeni paketler kurabilir, mevcutlar\u0131 g\u00fcncelleyebilir veya kald\u0131rabilirsiniz. * Kural Ekleme:<\/strong> G\u00fcvenlik duvar\u0131na yeni kurallar ekleyebilir, mevcutlar\u0131 d\u00fczenleyebilir veya silebilirsiniz. * G\u00f6rev Olu\u015fturma:<\/strong> Belirli komutlar\u0131n belirli aral\u0131klarla veya belirli zamanlarda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak cron i\u015fleri olu\u015fturabilir, d\u00fczenleyebilir veya silebilirsiniz.<\/p>\n Bu liste, Webmin’in sundu\u011fu yeteneklerin sadece bir k\u0131sm\u0131d\u0131r. Her mod\u00fcl, ilgili hizmetin detayl\u0131 yap\u0131land\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131r ve sunucu y\u00f6netimini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde basitle\u015ftirir.<\/p>\n Webmin, sunucunuzun t\u00fcm y\u00f6netimine eri\u015fim sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00fcvenli\u011fi son derece \u00f6nemlidir. Kurulumdan sonra Webmin’i daha g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in uygulayabilece\u011finiz baz\u0131 ek ad\u0131mlar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Webmin’in varsay\u0131lan portu * Webmin aray\u00fcz\u00fcne giri\u015f yap\u0131n. Webmin aray\u00fcz\u00fcne sadece belirli IP adreslerinden eri\u015fime izin vermek, yetkisiz eri\u015fim riskini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r.<\/p>\n * Webmin aray\u00fcz\u00fcne giri\u015f yap\u0131n. Webmin, \u00e7e\u015fitli iki fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulama y\u00f6ntemlerini destekleyebilir. Bu, giri\u015f yapmak i\u00e7in \u015fifrenizin yan\u0131 s\u0131ra ek bir do\u011frulama kodu gerektirir, bu da g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131r.<\/p>\n * Webmin aray\u00fcz\u00fcne giri\u015f yap\u0131n. Webmin’in kendi kendine imzal\u0131 sertifikas\u0131 yerine, g\u00fcvenilir bir sertifika yetkilisinden (CA) al\u0131nm\u0131\u015f ge\u00e7erli bir SSL sertifikas\u0131 kullanmak, taray\u0131c\u0131 uyar\u0131lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r ve ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131n ger\u00e7ekten g\u00fcvenli oldu\u011funu garanti eder. Let’s Encrypt, \u00fccretsiz ve otomatikle\u015ftirilmi\u015f SSL sertifikalar\u0131 sunar.<\/p>\n * Webmin aray\u00fcz\u00fcne giri\u015f yap\u0131n. Webmin’e eri\u015fmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z kullan\u0131c\u0131lar\u0131n (\u00f6zellikle root veya sudo kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n) g\u00fc\u00e7l\u00fc ve benzersiz \u015fifrelere sahip oldu\u011fundan emin olun. B\u00fcy\u00fck\/k\u00fc\u00e7\u00fck harfler, say\u0131lar ve \u00f6zel karakterler i\u00e7eren en az 12-16 karakterlik \u015fifreler kullan\u0131n.<\/p>\n Webmin’in g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 korunmak i\u00e7in d\u00fczenli olarak g\u00fcncelledi\u011finizden emin olun. Webmin’in kendi g\u00fcncelleme mekanizmas\u0131n\u0131 kullanarak veya APT \u00fczerinden g\u00fcncellemeleri kontrol ederek en son s\u00fcr\u00fcmleri kullan\u0131n.<\/p>\n Bu ek g\u00fcvenlik ad\u0131mlar\u0131, Webmin kurulumunuzu potansiyel tehditlere kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li hale getirecek ve sunucu y\u00f6netiminizin g\u00fcvenli\u011fini art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n Webmin kurulumu veya kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz baz\u0131 yayg\u0131n sorunlar ve bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmleri a\u015fa\u011f\u0131da listelenmi\u015ftir.<\/p>\n E\u011fer Webmin aray\u00fcz\u00fcne eri\u015femiyorsan\u0131z veya Webmin’in \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z:<\/p>\n * Webmin Servis Durumunu Kontrol Edin:<\/strong> Webmin servisinin \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. Webmin aray\u00fcz\u00fcne taray\u0131c\u0131dan ba\u011flanam\u0131yorsan\u0131z, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla g\u00fcvenlik duvar\u0131 kaynakl\u0131 bir sorundur.<\/p>\n * UFW Durumunu Kontrol Edin:<\/strong> UFW’nin etkin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 10000 portuna izin verilip verilmedi\u011fini kontrol edin. Webmin kurulumu s\u0131ras\u0131nda veya sonras\u0131nda ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klarla ilgili hatalar al\u0131yorsan\u0131z:<\/p>\n * Eksik Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 Kontrol Edin:<\/strong> Webmin’in gerektirdi\u011fi t\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n (\u00f6zellikle Perl mod\u00fclleri) kurulu oldu\u011fundan emin olun. Webmin’e eri\u015firken taray\u0131c\u0131n\u0131z s\u00fcrekli SSL uyar\u0131s\u0131 veriyorsa:<\/p>\n * Bu, Webmin’in kendi kendine imzal\u0131 sertifikas\u0131ndan kaynaklan\u0131r ve genellikle normaldir. Uyar\u0131y\u0131 kabul ederek devam edebilirsiniz. Webmin’e do\u011fru kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifre ile giri\u015f yapam\u0131yorsan\u0131z:<\/p>\n * Kullan\u0131c\u0131 Ad\u0131 ve \u015eifre:<\/strong> Do\u011fru Bu sorun giderme ad\u0131mlar\u0131, Webmin kurulumunuzla ilgili \u00e7o\u011fu yayg\u0131n sorunu \u00e7\u00f6zmenize yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer sorun devam ederse, Webmin’in resmi dok\u00fcmantasyonunu veya topluluk forumlar\u0131n\u0131 kontrol etmek ek yard\u0131m sa\u011flayabilir.<\/p>\n Bu kapsaml\u0131 rehberde, Ubuntu 16.04 sunucunuza Webmin’i ad\u0131m ad\u0131m nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve temel yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131 nas\u0131l yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6\u011frendiniz. Webmin, sunucu y\u00f6netimini web tabanl\u0131 bir aray\u00fcz \u00fczerinden basitle\u015ftiren g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir ara\u00e7t\u0131r. Kullan\u0131c\u0131 dostu aray\u00fcz\u00fc sayesinde, komut sat\u0131r\u0131 bilgisi az olan y\u00f6neticilerin bile sistemlerini ve hizmetlerini kolayca y\u00f6netmelerine olanak tan\u0131r.<\/p>\n Kurulum s\u00fcrecine ba\u015flamadan \u00f6nce sistem g\u00fcncellemelerini yaparak ve gerekli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 kurarak sa\u011flam bir temel olu\u015fturduk. Ard\u0131ndan, Webmin’in resmi deposunu sistemimize ekleyerek en g\u00fcncel ve kararl\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00fcvenli bir \u015fekilde kurduk. G\u00fcvenlik duvar\u0131 ayarlar\u0131n\u0131 yaparak Webmin aray\u00fcz\u00fcne eri\u015fimi sa\u011flad\u0131k ve taray\u0131c\u0131 \u00fczerinden ilk ba\u011flant\u0131m\u0131z\u0131 kurduk.<\/p>\n Webmin aray\u00fcz\u00fcne eri\u015fim sa\u011flad\u0131ktan sonra, dil ayarlar\u0131, mod\u00fcl y\u00f6netimi, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve a\u011f yap\u0131land\u0131rmas\u0131 gibi temel ayarlamalar\u0131 nas\u0131l yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6sterdik. Ayr\u0131ca, Webmin ile Apache, MySQL, DNS, FTP gibi bir\u00e7ok sunucu hizmetini ve sistem bile\u015fenini nas\u0131l y\u00f6netebilece\u011finizi detayland\u0131rd\u0131k.<\/p>\n Son olarak, Webmin kurulumunuzun g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in port de\u011fi\u015ftirme, IP k\u0131s\u0131tlamalar\u0131, iki fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulama ve ge\u00e7erli SSL sertifikalar\u0131 kullanma gibi \u00f6nemli ek ad\u0131mlar\u0131 ele ald\u0131k. Kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz yayg\u0131n sorunlar i\u00e7in de kapsaml\u0131 bir sorun giderme b\u00f6l\u00fcm\u00fc sunduk.<\/p>\n Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, Ubuntu 16.04 art\u0131k desteklenmeyen (EOL) bir i\u015fletim sistemi s\u00fcr\u00fcm\u00fcd\u00fcr ve \u00fcretim ortamlar\u0131 i\u00e7in g\u00fcncel, desteklenen bir Ubuntu s\u00fcr\u00fcm\u00fcne y\u00fckseltmek g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir. Ancak, bu makale \u00f6zel olarak Ubuntu 16.04 ortam\u0131nda Webmin kurulumu ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Webmin’in sundu\u011fu geni\u015f y\u00f6netim yetenekleri sayesinde, sunucunuzu daha verimli, g\u00fcvenli ve kolay bir \u015fekilde y\u00f6netebilir, b\u00f6ylece zaman ve \u00e7aba tasarrufu sa\u011flayabilirsiniz. Bu rehberin, Ubuntu 16.04 sunucunuzda Webmin’i ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kurman\u0131za ve kullanmaya ba\u015flaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu umuyoruz.<\/p>\nroot<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak oturum a\u00e7m\u0131\u015f olman\u0131z veya sudo<\/code> yetkilerine sahip bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131z\u0131n olmas\u0131 gerekir. sudo<\/code> yetkileri olan bir kullan\u0131c\u0131 kullanmak, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan genellikle daha iyi bir uygulamad\u0131r.<\/p>\n3. Temel A\u011f Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h3>\n
ip addr show<\/code> veya ifconfig<\/code> komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n4. G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall) Ayarlar\u0131<\/h3>\n
10000<\/code> \u00fczerinden gelen ba\u011flant\u0131lara izin vermeniz gerekecektir. Kurulumun ilerleyen ad\u0131mlar\u0131nda bu konuya de\u011finece\u011fiz.<\/p>\nAd\u0131m 1: Sistemi G\u00fcncelleme<\/h2>\n
Paket Listesini G\u00fcncelleme<\/h3>\n
sudo apt update<\/code><\/p>\nPaketleri Y\u00fckseltme<\/h3>\n
sudo apt upgrade -y<\/code><\/p>\n-y<\/code> parametresi, y\u00fckseltme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda herhangi bir onay sorusuna otomatik olarak “evet” yan\u0131t\u0131 vermeyi sa\u011flar. Bu, \u00f6zellikle betiklerde veya etkile\u015fimli olmayan ortamlarda kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. Y\u00fckseltme i\u015flemi, internet ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131n h\u0131z\u0131na ve g\u00fcncellenecek paketlerin say\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak biraz zaman alabilir. Bu ad\u0131m, \u00e7ekirdek g\u00fcncellemeleri veya di\u011fer kritik sistem bile\u015fenlerinin g\u00fcncellemelerini de i\u00e7erebilir, bu nedenle tamamlanmas\u0131 beklenmelidir.<\/p>\nAd\u0131m 2: Gerekli Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 Kurma<\/h2>\n
perl<\/code>, libnet-ssleay-perl<\/code>, openssl<\/code> gibi paketler Webmin’in temel i\u015flevselli\u011fi i\u00e7in gereklidir.<\/p>\nsudo apt install -y perl libnet-ssleay-perl openssl libauthen-pam-perl libio-pty-perl apt-show-versions python<\/code><\/p>\n
\n* perl<\/code>: Webmin, Perl programlama diliyle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, bu nedenle Perl’in kurulu olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.
\n* libnet-ssleay-perl<\/code>: SSL\/TLS \u015fifrelemesi i\u00e7in Perl mod\u00fcl\u00fc. Webmin’in HTTPS \u00fczerinden g\u00fcvenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereklidir.
\n* openssl<\/code>: G\u00fcvenli ileti\u015fim i\u00e7in end\u00fcstri standard\u0131 bir ara\u00e7 tak\u0131m\u0131. SSL\/TLS sertifikalar\u0131 ve \u015fifreleme i\u015flemleri i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.
\n* libauthen-pam-perl<\/code>: PAM (Pluggable Authentication Modules) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kimlik do\u011frulama i\u00e7in Perl mod\u00fcl\u00fc. Bu, Webmin’in sistemdeki kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kimlik do\u011frulamak i\u00e7in kullanmas\u0131na olanak tan\u0131r.
\n* libio-pty-perl<\/code>: Sanal bir terminal (pseudo-terminal) olu\u015fturmak ve y\u00f6netmek i\u00e7in Perl mod\u00fcl\u00fc. Webmin’in komut sat\u0131r\u0131 ara\u00e7lar\u0131yla etkile\u015fim kurmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir.
\n* apt-show-versions<\/code>: APT paketlerinin s\u00fcr\u00fcmlerini g\u00f6stermek i\u00e7in bir yard\u0131mc\u0131 program. Webmin’in paket y\u00f6netimi mod\u00fcllerinde kullan\u0131labilir.
\n* python<\/code>: Baz\u0131 Webmin mod\u00fclleri veya altyap\u0131 ara\u00e7lar\u0131 Python’a ba\u011f\u0131ml\u0131 olabilir. Ubuntu 16.04 varsay\u0131lan olarak Python 2.7 ile gelir.<\/p>\n-y<\/code> parametresi, kurulum s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kan t\u00fcm onay sorular\u0131na otomatik olarak “evet” yan\u0131t\u0131 verir. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar zaten sisteminizde kuruluysa, apt<\/code> size bunu bildirecek ve herhangi bir i\u015flem yapmayacakt\u0131r. Eksik olanlar ise indirilecek ve kurulacakt\u0131r. Bu ad\u0131m\u0131n tamamlanmas\u0131, Webmin’in sorunsuz bir \u015fekilde kurulabilmesi i\u00e7in sa\u011flam bir temel olu\u015fturur.<\/p>\nAd\u0131m 3: Webmin Deposu Ekleme<\/h2>\n
1. Webmin GPG Anahtar\u0131n\u0131 \u0130ndirme ve Ekleme<\/h3>\n
wget http:\/\/www.webmin.com\/jcameron-key.asc<\/code><\/p>\nsudo apt-key add jcameron-key.asc<\/code><\/p>\n2. Webmin Deposunu APT Kaynaklar\u0131na Ekleme<\/h3>\n
apt<\/code> komutunun Webmin paketlerini nereden bulaca\u011f\u0131n\u0131 bilmesini sa\u011flar.<\/p>\nsudo sh -c 'echo \"deb http:\/\/download.webmin.com\/download\/repository sarge contrib\" > \/etc\/apt\/sources.list.d\/webmin.list'<\/code><\/p>\n\/etc\/apt\/sources.list.d\/<\/code> dizini alt\u0131na webmin.list<\/code> ad\u0131nda yeni bir dosya olu\u015fturur ve i\u00e7ine deb http:\/\/download.webmin.com\/download\/repository sarge contrib<\/code> sat\u0131r\u0131n\u0131 yazar. Bu sat\u0131r, APT’ye Webmin paketlerini hangi URL’den ve hangi kategorilerden (sarge contrib<\/code>) almas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler. sarge<\/code> burada bir Debian s\u00fcr\u00fcm kodudur ve Webmin deposu Debian tabanl\u0131 sistemler i\u00e7in genel bir uyumluluk sa\u011flar.<\/p>\n3. Depo Listesini G\u00fcncelleme<\/h3>\n
sudo apt update<\/code><\/p>\napt<\/code> taraf\u0131ndan bulunabilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. E\u011fer GPG anahtar\u0131n\u0131 do\u011fru eklemediyseniz, bu ad\u0131mda bir hata veya uyar\u0131 alabilirsiniz. Her \u015fey yolunda giderse, yeni eklenen depodan paket bilgilerinin ba\u015far\u0131yla indirildi\u011fini g\u00f6receksiniz.<\/p>\nAd\u0131m 4: Webmin Kurulumu<\/h2>\n
sudo apt install -y webmin<\/code><\/p>\n
\n* apt install webmin<\/code>: APT paket y\u00f6neticisine webmin<\/code> paketini kurmas\u0131n\u0131 s\u00f6yler.
\n* -y<\/code>: Kurulum s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kabilecek t\u00fcm onay sorular\u0131na otomatik olarak “evet” yan\u0131t\u0131 verir.<\/p>\nWebmin install complete. You can now login to https:\/\/your_server_ip:10000\/
\nas root with your root password, or as any user who can use sudo.<\/code><\/p>\nAd\u0131m 5: G\u00fcvenlik Duvar\u0131n\u0131 Yap\u0131land\u0131rma (UFW)<\/h2>\n
10000<\/code> \u00fczerinden gelen ba\u011flant\u0131lara izin vermeniz gerekir, aksi takdirde Webmin aray\u00fcz\u00fcne d\u0131\u015far\u0131dan eri\u015femezsiniz.<\/p>\n1. UFW Durumunu Kontrol Etme<\/h3>\n
sudo ufw status<\/code><\/p>\nStatus: active<\/code>) veya devre d\u0131\u015f\u0131 (Status: inactive<\/code>) oldu\u011funu g\u00f6sterecektir. E\u011fer etkinse, Webmin portuna izin vermeniz gerekecektir.<\/p>\n2. Webmin Portu (10000) \u0130\u00e7in Kural Ekleme<\/h3>\n
10000<\/code>‘e TCP ba\u011flant\u0131lar\u0131na izin veren bir kural ekleyin:<\/p>\nsudo ufw allow 10000\/tcp<\/code><\/p>\nsudo ufw allow from your_trusted_ip to any port 10000<\/code><\/p>\nyour_trusted_ip<\/code> k\u0131sm\u0131n\u0131 kendi bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131n veya y\u00f6neticinin IP adresi ile de\u011fi\u015ftirmeniz gerekir. Bu, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha iyi bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n3. UFW’yi Etkinle\u015ftirme (Gerekirse)<\/h3>\n
sudo ufw enable<\/code><\/p>\nsudo ufw allow ssh<\/code>
\nveya
\nsudo ufw allow 22\/tcp<\/code><\/p>\nsudo ufw status<\/code><\/p>\n10000\/tcp ALLOW Anywhere<\/code> (veya belirli bir IP i\u00e7in) kural\u0131n\u0131 g\u00f6rmelisiniz. Bu ad\u0131mlar\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra, Webmin aray\u00fcz\u00fcne web taray\u0131c\u0131n\u0131z \u00fczerinden eri\u015febilmeniz gerekir.<\/p>\nAd\u0131m 6: Webmin Aray\u00fcz\u00fcne Eri\u015fme<\/h2>\n
1. Taray\u0131c\u0131dan Eri\u015fme<\/h3>\n
https:\/\/your_server_ip:10000\/<\/code><\/p>\nyour_server_ip<\/code> k\u0131sm\u0131n\u0131 Ubuntu 16.04 sunucunuzun ger\u00e7ek IP adresiyle de\u011fi\u015ftirmeniz gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin, sunucunuzun IP adresi 192.168.1.100<\/code> ise, adres \u00e7ubu\u011funa https:\/\/192.168.1.100:10000\/<\/code> yazacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n2. SSL Uyar\u0131s\u0131<\/h3>\n
3. Giri\u015f Bilgileri<\/h3>\n
\n* Kullan\u0131c\u0131 Ad\u0131:<\/strong> Genellikle root<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 veya sudo<\/code> yetkilerine sahip herhangi bir kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 (\u00f6rne\u011fin, ilk kurulumda olu\u015fturdu\u011funuz kullan\u0131c\u0131) ile giri\u015f yapabilirsiniz.
\n* \u015eifre:<\/strong> \u0130lgili kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u015fifresi.<\/p>\nAd\u0131m 7: Temel Webmin Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h2>\n
1. Dil Ayarlar\u0131<\/h3>\n
\n* Sol men\u00fcden Webmin<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Alt men\u00fcden Change Language and Theme<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* A\u00e7\u0131lan sayfada, Webmin UI language<\/code> a\u00e7\u0131l\u0131r men\u00fcs\u00fcnden Turkish (UTF-8)<\/code> se\u00e7ene\u011fini bulup se\u00e7in.
\n* Sayfan\u0131n alt\u0131ndaki Make Changes<\/code> butonuna t\u0131klayarak ayarlar\u0131 kaydedin.
\nWebmin aray\u00fcz\u00fc otomatik olarak T\u00fcrk\u00e7e’ye ge\u00e7ecektir, bu da y\u00f6netimi daha anla\u015f\u0131l\u0131r hale getirebilir.<\/p>\n2. Mod\u00fcllerin Y\u00f6netimi<\/h3>\n
\n* Sol men\u00fcden Webmin<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Webmin Modules<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* Burada, kurulu ve devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcm Webmin mod\u00fcllerini g\u00f6rebilirsiniz. \u0130htiyac\u0131n\u0131z olmayan mod\u00fclleri kald\u0131rabilir veya ihtiyac\u0131n\u0131z olanlar\u0131 ekleyebilirsiniz. Mod\u00fcller, sunucunuzda kurulu olan hizmetlere g\u00f6re otomatik olarak alg\u0131lan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir Apache web sunucunuz varsa, Apache mod\u00fcl\u00fc otomatik olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n3. Kullan\u0131c\u0131 Y\u00f6netimi<\/h3>\n
\n* Sol men\u00fcden System<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Users and Groups<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* Bu mod\u00fclde yeni kullan\u0131c\u0131lar olu\u015fturabilir, mevcut kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u015fifrelerini de\u011fi\u015ftirebilir, yetkilerini d\u00fczenleyebilir veya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 silebilirsiniz. Ayr\u0131ca, grup y\u00f6netimini de buradan yapabilirsiniz.<\/p>\n4. A\u011f Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h3>\n
\n* Sol men\u00fcden Networking<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Network Configuration<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* Burada a\u011f aray\u00fczlerini (IP adresleri, alt a\u011f maskeleri), DNS sunucular\u0131n\u0131 ve y\u00f6nlendirme tablolar\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131rabilirsiniz. Bu, \u00f6zellikle sunucuya statik bir IP adresi atamak veya DNS ayarlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek istedi\u011finizde kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n5. Sistem Bilgileri ve Performans \u0130zleme<\/h3>\n
\n* Ana sayfada CPU kullan\u0131m\u0131, bellek kullan\u0131m\u0131, disk alan\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan s\u00fcre\u00e7ler ve a\u011f trafi\u011fi gibi \u00f6nemli metrikleri g\u00f6rebilirsiniz.
\n* Sol men\u00fcdeki System<\/code> alt\u0131ndaki System Information<\/code> veya Running Processes<\/code> gibi mod\u00fcller, daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 sistem izleme ve y\u00f6netim imkanlar\u0131 sunar.<\/p>\nWebmin ile Yap\u0131labilecekler<\/h2>\n
1. Apache\/Nginx Web Sunucusu Y\u00f6netimi<\/h3>\n
\n* Mod\u00fcl Y\u00f6netimi:<\/strong> Apache veya Nginx mod\u00fcllerini etkinle\u015ftirebilir veya devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakabilirsiniz.
\n* Yap\u0131land\u0131rma Dosyalar\u0131:<\/strong> Web sunucusunun ana yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131 (httpd.conf<\/code>, nginx.conf<\/code> vb.) grafiksel aray\u00fcz \u00fczerinden d\u00fczenleyebilirsiniz.
\n* G\u00fcnl\u00fck Dosyalar\u0131:<\/strong> Eri\u015fim ve hata g\u00fcnl\u00fcklerini izleyebilir, analiz edebilirsiniz.<\/p>\n2. MySQL\/PostgreSQL Veritaban\u0131 Y\u00f6netimi<\/h3>\n
\n* Kullan\u0131c\u0131 Yetkileri:<\/strong> Veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yetkilerini (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE vb.) kolayca y\u00f6netebilirsiniz.
\n* Yedekleme ve Geri Y\u00fckleme:<\/strong> Veritabanlar\u0131n\u0131n yedeklerini alabilir ve gerekti\u011finde geri y\u00fckleyebilirsiniz.
\n* Tablo Y\u00f6netimi:<\/strong> Veritaban\u0131 tablolar\u0131n\u0131 inceleyebilir, optimize edebilir veya onarabilirsiniz.<\/p>\n3. DNS Sunucusu Y\u00f6netimi (BIND)<\/h3>\n
\n* Kaydedici Ayarlar\u0131:<\/strong> DNS kay\u0131tlar\u0131n\u0131 kolayca ekleyebilir, silebilir veya de\u011fi\u015ftirebilirsiniz.
\n* Yedekleme:<\/strong> DNS yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131n yedeklerini alabilirsiniz.<\/p>\n4. FTP Sunucusu Y\u00f6netimi (ProFTPd, vsftpd)<\/h3>\n
\n* Anonim Eri\u015fim:<\/strong> Anonim FTP eri\u015fimini yap\u0131land\u0131rabilirsiniz.
\n* G\u00fcvenlik Ayarlar\u0131:<\/strong> FTP sunucusunun g\u00fcvenlik ayarlar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin SSL\/TLS kullan\u0131m\u0131) yap\u0131land\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n5. Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netimi<\/h3>\n
\n* \u015eifre Y\u00f6netimi:<\/strong> Kullan\u0131c\u0131 \u015fifrelerini de\u011fi\u015ftirebilirsiniz.
\n* Yetki Y\u00f6netimi:<\/strong> Kullan\u0131c\u0131lara sudo yetkileri verebilir veya kabuk eri\u015fimlerini k\u0131s\u0131tlayabilirsiniz.<\/p>\n6. Disk ve Dosya Y\u00f6netimi<\/h3>\n
\n* Disk Kotas\u0131:<\/strong> Kullan\u0131c\u0131lar ve gruplar i\u00e7in disk kotalar\u0131 belirleyebilirsiniz.
\n* Mant\u0131ksal Birim Y\u00f6netimi (LVM):<\/strong> Mant\u0131ksal birimleri olu\u015fturabilir, boyutland\u0131rabilir veya silebilirsiniz.
\n* Payla\u015f\u0131mlar:<\/strong> NFS veya Samba gibi protokoller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla dosya payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n7. Yedekleme ve Geri Y\u00fckleme<\/h3>\n
\n* Geri Y\u00fckleme:<\/strong> Al\u0131nan yedeklerden sisteminizi geri y\u00fckleyebilirsiniz.<\/p>\n8. Sistem G\u00fcncellemeleri ve Paket Y\u00f6netimi<\/h3>\n
\n* Sistem G\u00fcncellemeleri:<\/strong> \u0130\u015fletim sistemi g\u00fcncellemelerini Webmin aray\u00fcz\u00fc \u00fczerinden y\u00f6netebilirsiniz.<\/p>\n9. G\u00fcvenlik Duvar\u0131 Y\u00f6netimi (UFW, iptables)<\/h3>\n
\n* Port A\u00e7ma\/Kapama:<\/strong> Belirli portlara gelen veya giden trafi\u011fi kontrol edebilirsiniz.<\/p>\n10. Cron \u0130\u015fleri (Zamanlanm\u0131\u015f G\u00f6revler)<\/h3>\n
Webmin G\u00fcvenli\u011fi \u0130\u00e7in Ek Ad\u0131mlar<\/h2>\n
1. Varsay\u0131lan Portu De\u011fi\u015ftirme<\/h3>\n
10000<\/code>, herkes taraf\u0131ndan bilinen bir porttur. Bu portu de\u011fi\u015ftirmek, otomatik tarama yapan k\u00f6t\u00fc niyetli botlar\u0131n ilk hedeflerinden ka\u00e7\u0131nman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n
\n* Sol men\u00fcden Webmin<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Webmin Configuration<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* Port and Address<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fcne gidin.
\n* Listen on port<\/code> alan\u0131ndaki 10000<\/code> de\u011ferini 20000<\/code> veya 30000<\/code> gibi ba\u015fka, kullan\u0131lmayan bir port numaras\u0131yla de\u011fi\u015ftirin. 1024’\u00fcn \u00fczerindeki herhangi bir kullan\u0131lmayan portu se\u00e7ebilirsiniz.
\n* Ayarlar\u0131 kaydedin ve Webmin’i yeniden ba\u015flat\u0131n.
\n* Yeni portu g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131zda (UFW) a\u00e7may\u0131 unutmay\u0131n ve eski 10000 portunu kapat\u0131n.<\/p>\nsudo ufw allow 20000\/tcp<\/code>
\n sudo ufw delete allow 10000\/tcp<\/code><\/p>\n2. IP K\u0131s\u0131tlamalar\u0131 Uygulama<\/h3>\n
\n* Sol men\u00fcden Webmin<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Webmin Configuration<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* IP Access Control<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fcne gidin.
\n* Burada, Webmin’e eri\u015fmesine izin verilen IP adreslerini veya IP aral\u0131klar\u0131n\u0131 belirtebilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, sadece kendi IP adresinizden eri\u015fime izin verebilirsiniz.
\n* Ayarlar\u0131 kaydedin ve Webmin’i yeniden ba\u015flat\u0131n.<\/p>\n3. \u0130ki Fakt\u00f6rl\u00fc Kimlik Do\u011frulama (2FA)<\/h3>\n
\n* Sol men\u00fcden Webmin<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Webmin Configuration<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* Authentication<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fcne gidin.
\n* Burada, Google Authenticator gibi TOTP (Time-based One-Time Password) tabanl\u0131 2FA y\u00f6ntemlerini yap\u0131land\u0131rma se\u00e7eneklerini bulabilirsiniz. Talimatlar\u0131 takip ederek 2FA’y\u0131 etkinle\u015ftirin.<\/p>\n4. Ge\u00e7erli Bir SSL Sertifikas\u0131 Kullanma (Let’s Encrypt)<\/h3>\n
\n* Sol men\u00fcden Webmin<\/code> kategorisine t\u0131klay\u0131n.
\n* Webmin Configuration<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.
\n* SSL Encryption<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fcne gidin.
\n* Burada, Let’s Encrypt sertifikalar\u0131n\u0131 otomatik olarak al\u0131p kurma se\u00e7ene\u011fini bulabilirsiniz. Bu i\u015flem i\u00e7in sunucunuzun bir alan ad\u0131na (domain name) sahip olmas\u0131 ve bu alan ad\u0131n\u0131n sunucunuzun IP adresine i\u015faret etmesi gerekir. Webmin’in kendi Let’s Encrypt mod\u00fcl\u00fc, bu s\u00fcreci basitle\u015ftirir.<\/p>\n5. G\u00fc\u00e7l\u00fc \u015eifreler Kullanma<\/h3>\n
6. Webmin G\u00fcncellemelerini Takip Etme<\/h3>\n
Sorun Giderme<\/h2>\n
1. Webmin Ba\u015flat\u0131lam\u0131yor veya Eri\u015filemiyor<\/h3>\n
\n sudo systemctl status webmin<\/code> (Ubuntu 16.04’te systemctl<\/code> yerine service<\/code> kullan\u0131labilir)
\n veya
\n sudo service webmin status<\/code>
\n* Servisi Yeniden Ba\u015flat\u0131n:<\/strong> E\u011fer \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorsa veya sorun ya\u015f\u0131yorsan\u0131z servisi yeniden ba\u015flat\u0131n.
\n sudo systemctl restart webmin<\/code>
\n veya
\n sudo service webmin restart<\/code>
\n* G\u00fcnl\u00fckleri Kontrol Edin:<\/strong> Webmin’in g\u00fcnl\u00fck dosyalar\u0131n\u0131 kontrol ederek hata mesajlar\u0131n\u0131 aray\u0131n.
\n sudo tail -f \/var\/webmin\/miniserv.error<\/code>
\n sudo tail -f \/var\/webmin\/miniserv.log<\/code><\/p>\n2. Eri\u015fim Sorunlar\u0131 (G\u00fcvenlik Duvar\u0131)<\/h3>\n
\n sudo ufw status<\/code>
\n* Porta \u0130zin Verin:<\/strong> E\u011fer 10000 portuna izin verilmiyorsa, izin verin.
\n sudo ufw allow 10000\/tcp<\/code>
\n* UFW’yi Yeniden Y\u00fckleyin:<\/strong> G\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131n\u0131 uygulad\u0131ktan sonra UFW’yi yeniden y\u00fcklemeniz gerekebilir.
\n sudo ufw reload<\/code>
\n* Di\u011fer G\u00fcvenlik Duvarlar\u0131:<\/strong> E\u011fer ba\u015fka bir g\u00fcvenlik duvar\u0131 (\u00f6rne\u011fin bulut sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131z\u0131n g\u00fcvenlik grubu) kullan\u0131yorsan\u0131z, orada da 10000 portunun a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n3. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Sorunlar\u0131<\/h3>\n
\n sudo apt install -y perl libnet-ssleay-perl openssl libauthen-pam-perl libio-pty-perl apt-show-versions python<\/code>
\n* APT \u00d6n Belle\u011fini Temizleyin:<\/strong> APT \u00f6nbelle\u011fini temizlemek ve yeniden g\u00fcncellemek bazen sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zebilir.
\n sudo apt clean<\/code>
\n sudo apt update<\/code>
\n sudo apt upgrade<\/code>
\n* K\u0131r\u0131k Paketleri Onar\u0131n:<\/strong> K\u0131r\u0131k paketleri onarmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanabilirsiniz.
\n sudo apt install -f<\/code><\/p>\n4. SSL Sertifikas\u0131 Uyar\u0131lar\u0131<\/h3>\n
\n* \u00dcretim ortamlar\u0131 i\u00e7in, “Webmin G\u00fcvenli\u011fi \u0130\u00e7in Ek Ad\u0131mlar” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtildi\u011fi gibi, Let’s Encrypt gibi bir hizmetten ge\u00e7erli bir SSL sertifikas\u0131 al\u0131p kurman\u0131z \u00f6nerilir. Bu, taray\u0131c\u0131 uyar\u0131lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak ve daha g\u00fcvenli bir ba\u011flant\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n5. Giri\u015f Sorunlar\u0131<\/h3>\n
root<\/code> kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131 veya sudo<\/code> yetkilerine sahip bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 ve \u015fifresini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.
\n* PAM Kimlik Do\u011frulamas\u0131:<\/strong> E\u011fer PAM kimlik do\u011frulamas\u0131 ile ilgili sorunlar ya\u015f\u0131yorsan\u0131z, Webmin’in Webmin Configuration -> Authentication<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden PAM ayarlar\u0131n\u0131 kontrol edebilirsiniz.
\n* \u015eifreyi S\u0131f\u0131rlama:<\/strong> E\u011fer \u015fifrenizi unuttuysan\u0131z, sunucuya SSH \u00fczerinden ba\u011flan\u0131p passwd<\/code> komutu ile kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u015fifresini de\u011fi\u015ftirebilirsiniz. Webmin’in kendi \u015fifre s\u0131f\u0131rlama arac\u0131 da bulunmaktad\u0131r:
\n \/usr\/share\/webmin\/changepass.pl \/etc\/webmin root yournewpassword<\/code>
\n Bu komut, root<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n Webmin \u015fifresini yournewpassword<\/code> olarak ayarlar.<\/p>\nSonu\u00e7<\/h2>\n