{"id":43808,"date":"2026-08-03T16:00:53","date_gmt":"2026-08-03T13:00:53","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/"},"modified":"2026-08-03T16:00:53","modified_gmt":"2026-08-03T13:00:53","slug":"applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/","title":{"rendered":"Apple&#8217;\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>Apple&#8217;\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131. Kullan\u0131c\u0131 verilerinin korunmas\u0131na y\u00f6nelik bu k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimler, sadece b\u00fcy\u00fck \u015firketleri de\u011fil, stajyerden tak\u0131m liderine, ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015ftiriciden mobil pazarlamac\u0131ya kadar herkesi yak\u0131ndan ilgilendiriyor. Peki, bu yeni d\u00f6nemde ayakta kalmak ve hatta parlamak i\u00e7in neler yapmal\u0131y\u0131z? \u0130\u015fte Apple&#8217;\u0131n gizlilik kurallar\u0131n\u0131n derinlemesine analizi ve geli\u015ftiriciler i\u00e7in pratik bir yol haritas\u0131.<\/p>\n<p>Mobil uygulama d\u00fcnyas\u0131, uzun y\u0131llar boyunca kullan\u0131c\u0131 verileri \u00fczerine kurulu bir ekosistemde b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Uygulama i\u00e7i sat\u0131n almalardan ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f reklamlara, kullan\u0131c\u0131 davran\u0131\u015f analizlerinden kampanya optimizasyonlar\u0131na kadar pek \u00e7ok s\u00fcre\u00e7, toplanan bu de\u011ferli verilerle besleniyordu. Ancak Apple, bu &#8220;vah\u015fi bat\u0131&#8221; d\u00f6nemine cesurca bir \u00e7izgi \u00e7ekti ve kullan\u0131c\u0131 gizlili\u011fini temel bir insan hakk\u0131 olarak konumland\u0131rarak oyunun kurallar\u0131n\u0131 yeniden yazd\u0131. Bu stratejik hamle, ba\u015flang\u0131\u00e7ta baz\u0131 geli\u015ftiriciler ve reklamverenler i\u00e7in \u015fok edici olsa da, asl\u0131nda sekt\u00f6r\u00fcn gelece\u011fini \u015fekillendiren ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir de\u011fi\u015fimin habercisiydi. D\u00fc\u015f\u00fcnsene, milyonlarca kullan\u0131c\u0131n\u0131n ki\u015fisel verileri, onlar\u0131n r\u0131zas\u0131 olmadan veya tam olarak neye izin verdiklerini bilmeden s\u00fcrekli toplan\u0131yor ve i\u015fleniyordu. Apple&#8217;\u0131n &#8220;App Tracking Transparency (ATT)&#8221; \u00e7er\u00e7evesi ve &#8220;Privacy Nutrition Labels&#8221; gibi yenilikleri, bu duruma bir son verme amac\u0131 ta\u015f\u0131yor. Art\u0131k kullan\u0131c\u0131lar, hangi uygulaman\u0131n verilerini nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok daha net g\u00f6rebiliyor ve en \u00f6nemlisi, izlenip izlenmeyeceklerine kendileri karar verebiliyorlar. Bu, sadece bir teknik g\u00fcncelleme de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131 g\u00fcvenini yeniden in\u015fa etmeye y\u00f6nelik devasa bir k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fim. Bir geli\u015ftirici olarak, bu de\u011fi\u015fimi sadece bir zorunluluk olarak g\u00f6rmek yerine, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131zla daha \u015feffaf ve d\u00fcr\u00fcst bir ili\u015fki kurma f\u0131rsat\u0131 olarak de\u011ferlendirmelisiniz. Unutmay\u0131n, g\u00fcven, her ba\u015far\u0131l\u0131 uygulaman\u0131n temelidir ve Apple&#8217;\u0131n bu ad\u0131mlar\u0131, uzun vadede daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, etik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir mobil ekosistem yaratma potansiyeli ta\u015f\u0131yor. Bu rehber, seni bu yeni d\u00f6neme eksiksiz bir \u015fekilde haz\u0131rlamak, kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n zorluklar\u0131 a\u015fman i\u00e7in stratejiler sunmak ve hatta bu de\u011fi\u015fimi bir rekabet avantaj\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmen i\u00e7in ilham vermek amac\u0131yla haz\u0131rland\u0131. Haydi, bu karma\u015f\u0131k ama bir o kadar da heyecan verici d\u00fcnyaya birlikte dalal\u0131m!<\/p>\n<h2>Temel Kavramlar: Apple&#8217;\u0131n Gizlilik Felsefesinin K\u00f6kenleri Nelerdir?<\/h2>\n<p>Apple&#8217;\u0131n gizlilik politikalar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in, \u00f6ncelikle bu politikalar\u0131n temelini olu\u015fturan kavramlar\u0131 iyi kavramam\u0131z gerekiyor. Bu kavramlar, sadece teknik terimler olman\u0131n \u00f6tesinde, Apple&#8217;\u0131n kullan\u0131c\u0131 gizlili\u011fine bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ve sekt\u00f6rdeki rol\u00fcn\u00fc yans\u0131tan felsefi birer duru\u015fu temsil ediyor. \u0130lk olarak, uzun y\u0131llar boyunca mobil reklamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bel kemi\u011fi olan Identifier for Advertisers (IDFA) ile ba\u015flayal\u0131m. IDFA, cihazlara atanan, kullan\u0131c\u0131n\u0131n cihaz\u0131n\u0131 izlemeye olanak tan\u0131yan rastgele bir tan\u0131mlay\u0131c\u0131yd\u0131. Reklamverenler ve analitik firmalar\u0131, bu tan\u0131mlay\u0131c\u0131 sayesinde kullan\u0131c\u0131lar\u0131n farkl\u0131 uygulamalar ve web siteleri aras\u0131ndaki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 takip edebilir, b\u00f6ylece ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f reklamlar sunabilir ve kampanya performans\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7ebilirlerdi. Ancak iOS 14.5 ile birlikte, IDFA&#8217;ya eri\u015fim, App Tracking Transparency (ATT) \u00e7er\u00e7evesi alt\u0131nda kullan\u0131c\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k iznine tabi hale geldi. Bu, mobil reklamc\u0131l\u0131k ve uygulama pazarlamas\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131. Art\u0131k bir uygulama, kullan\u0131c\u0131n\u0131n cihaz\u0131ndaki IDFA&#8217;ya eri\u015fmek veya kullan\u0131c\u0131y\u0131 ba\u015fka uygulamalar ve web siteleri \u00fczerinden izlemek istedi\u011finde, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na bir izin istemi \u00e7\u0131karak a\u00e7\u0131k\u00e7a onay almas\u0131 gerekiyor. Bu izin istemi, &#8220;Uygulaman\u0131n sizi di\u011fer \u015firketlerin uygulamalar\u0131 ve web siteleri aras\u0131nda izlemesine izin verilsin mi?&#8221; \u015feklinde net bir soru soruyor. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun bu izni reddetmesiyle birlikte, IDFA&#8217;n\u0131n de\u011feri ve kullan\u0131labilirli\u011fi ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde azald\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, Apple, App Store&#8217;daki her uygulama i\u00e7in &#8220;Privacy Nutrition Labels&#8221; yani Gizlilik Besin Etiketleri uygulamas\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131. Bu etiketler, bir uygulaman\u0131n hangi veri t\u00fcrlerini toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, konum, ileti\u015fim bilgileri, kullan\u0131m verileri) ve bu verilerin nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, reklam i\u00e7in, analitik i\u00e7in, \u00fcr\u00fcn ki\u015fiselle\u015ftirmesi i\u00e7in) \u015feffaf bir \u015fekilde \u00f6zetliyor. T\u0131pk\u0131 g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerindeki besin de\u011ferleri tablosu gibi, bu etiketler de kullan\u0131c\u0131lara bir uygulamay\u0131 indirmeden \u00f6nce gizlilik pratikleri hakk\u0131nda bilin\u00e7li bir karar verme imkan\u0131 sunuyor. Son olarak, SKAdNetwork, Apple&#8217;\u0131n gizlili\u011fi koruyan bir uygulama y\u00fckleme ili\u015fkilendirme (attribution) \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. IDFA&#8217;n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131yla birlikte, reklamverenlerin kampanyalar\u0131n\u0131n etkinli\u011fini \u00f6l\u00e7meleri zorla\u015ft\u0131. SKAdNetwork, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bireysel olarak izlenmesini engellerken, reklam kampanyalar\u0131n\u0131n genel performans\u0131n\u0131 anonimle\u015ftirilmi\u015f ve toplu verilerle \u00f6l\u00e7meye olanak tan\u0131yor. Bu sistem, belirli bir reklam\u0131n bir uygulama y\u00fcklemesiyle sonu\u00e7lan\u0131p sonu\u00e7lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 ve gecikmeli verilerle bildiriyor. Bu temel kavramlar\u0131 anlamak, Apple&#8217;\u0131n gizlilik odakl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ne kadar kapsaml\u0131 oldu\u011funu ve geli\u015ftiricilerin bu yeni d\u00f6neme nas\u0131l adapte olmas\u0131 gerekti\u011fini net bir \u015fekilde g\u00f6rmemizi sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<h3>Geli\u015ftiriciler \u0130\u00e7in En B\u00fcy\u00fck Meydan Okuma: ATT \u00c7er\u00e7evesi Nas\u0131l \u0130\u015fliyor?<\/h3>\n<p>App Tracking Transparency (ATT) \u00e7er\u00e7evesi, Apple&#8217;\u0131n gizlilik stratejisinin en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve belki de en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan par\u00e7as\u0131d\u0131r. Geli\u015ftiriciler i\u00e7in ATT, sadece bir kod par\u00e7as\u0131 entegre etmekten \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 ifade ediyor; bu, kullan\u0131c\u0131larla ileti\u015fim kurma, g\u00fcven in\u015fa etme ve i\u015f modellerini yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imlerini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftiren bir meydan okuma. Peki, ATT tam olarak nas\u0131l i\u015fliyor ve geli\u015ftiriciler bu yeni ger\u00e7eklikle nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kabilir? ATT, bir uygulaman\u0131n kullan\u0131c\u0131y\u0131 veya cihaz\u0131n\u0131, di\u011fer \u015firketlere ait uygulamalar ve web siteleri aras\u0131nda izlemeden \u00f6nce kullan\u0131c\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k iznini almas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Bu, IDFA&#8217;ya eri\u015fim, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veri toplama veya parmak izi (fingerprinting) gibi dolayl\u0131 izleme y\u00f6ntemlerini i\u00e7eriyor. E\u011fer uygulaman\u0131z bu t\u00fcr bir izleme yap\u0131yorsa, kullan\u0131c\u0131ya standart bir sistem izin istemi sunmak zorundas\u0131n\u0131z. Bu istem, iOS taraf\u0131ndan belirlenen ve de\u011fi\u015ftirilemeyen bir metinle gelir: &#8220;Uygulaman\u0131n sizi di\u011fer \u015firketlerin uygulamalar\u0131 ve web siteleri aras\u0131nda izlemesine izin verilsin mi?&#8221; Kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde iki se\u00e7enek vard\u0131r: &#8220;Uygulamadan \u0130zlemeyi \u0130zin Ver&#8221; veya &#8220;Uygulamadan \u0130zlemeyi \u0130ste&#8221;. \u00c7o\u011fu kullan\u0131c\u0131, do\u011fal olarak &#8220;\u0130zlemeyi \u0130ste&#8221; se\u00e7ene\u011fini tercih ederek gizlili\u011fini korumay\u0131 se\u00e7iyor. Bu durum, \u00f6zellikle reklam geliriyle ayakta duran uygulamalar ve mobil pazarlamac\u0131lar i\u00e7in ciddi bir sorun te\u015fkil ediyor. \u0130zinsiz bir \u015fekilde izleme yapmaya devam etmek, uygulaman\u0131z\u0131n App Store&#8217;dan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na kadar gidebilecek a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlarla sonu\u00e7lanabilir. Bu nedenle, ATT&#8217;yi do\u011fru bir \u015fekilde uygulamak kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Peki, geli\u015ftiriciler bu zorlu\u011fun \u00fcstesinden nas\u0131l gelebilir? \u00d6ncelikle, izin istemini ne zaman ve nas\u0131l g\u00f6sterece\u011finiz b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131 uygulamay\u0131 ilk a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda hemen bu istemi g\u00f6stermek, genellikle d\u00fc\u015f\u00fck onay oranlar\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r. Bunun yerine, kullan\u0131c\u0131ya uygulaman\u0131z\u0131n faydalar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdikten, de\u011fer katt\u0131ktan ve izlemenin neden gerekli oldu\u011funu (e\u011fer ger\u00e7ekten gerekliyse) a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra istemi sunmak \u00e7ok daha ak\u0131ll\u0131ca olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, &#8220;Size daha iyi i\u00e7erik \u00f6nerebilmek ve uygulamam\u0131z\u0131 \u00fccretsiz sunabilmek i\u00e7in deste\u011finize ihtiyac\u0131m\u0131z var&#8221; gibi bir \u00f6n-izin istemi (pre-permission prompt) kullanabilirsiniz. Bu, kullan\u0131c\u0131ya neden izin vermesi gerekti\u011fini anlatan ve ba\u011flam sa\u011flayan kendi tasarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir aray\u00fczd\u00fcr. Kullan\u0131c\u0131 bu \u00f6n-istemde &#8220;Evet, anl\u0131yorum&#8221; veya &#8220;Devam et&#8221; gibi bir se\u00e7ene\u011fi i\u015faretledikten sonra, ger\u00e7ek ATT sistem istemini g\u00f6stermek, onay oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131n kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir yoludur. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, ATT sadece teknik bir uyumluluk meselesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131 deneyimi ve g\u00fcven y\u00f6netimi meselesidir. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131za \u015feffaf davranmak, onlar\u0131n gizlilik tercihlerine sayg\u0131 duymak ve uygulaman\u0131z\u0131n sundu\u011fu de\u011feri net bir \u015fekilde iletmek, bu yeni d\u00f6nemde ba\u015far\u0131l\u0131 olman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n gizlilik beklentileri s\u00fcrekli evriliyor ve geli\u015ftiricilerin bu beklentilere proaktif bir \u015fekilde yan\u0131t vermesi, sadece yasal uyumluluk i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda marka itibar\u0131n\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 sadakatini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in de hayati \u00f6neme sahip.<\/p>\n<h2>Uygulama Geli\u015ftirme S\u00fcre\u00e7lerinde Neler De\u011fi\u015fti? Kodlamadan Pazarlamaya Etkiler<\/h2>\n<p>Apple&#8217;\u0131n gizlilik kurallar\u0131, uygulama geli\u015ftirme ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn her a\u015famas\u0131n\u0131 derinden etkiliyor. Art\u0131k sadece kod yazmak veya bir \u00f6zellik eklemek yeterli de\u011fil; geli\u015ftiricilerin gizlili\u011fi tasar\u0131m\u0131n merkezine koymas\u0131, veri toplama pratiklerini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmesi ve pazarlama stratejilerini bu yeni ger\u00e7ekli\u011fe g\u00f6re adapte etmesi gerekiyor. Bu de\u011fi\u015fim, teknik uygulamalardan i\u015f modeline kadar uzanan geni\u015f bir yelpazeyi kaps\u0131yor. \u00d6ncelikle, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK (Software Development Kit) entegrasyonlar\u0131 art\u0131k \u00e7ok daha kritik bir hal ald\u0131. Uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011funda analitik, reklam, crash raporlama veya sosyal medya entegrasyonlar\u0131 i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan SDK&#8217;lar kullan\u0131yoruz. Ancak bu SDK&#8217;lar\u0131n da Apple&#8217;\u0131n gizlilik kurallar\u0131na uygun olmas\u0131 gerekiyor. \u00d6zellikle, izleme amac\u0131yla kullan\u0131lan SDK&#8217;lar, ATT onay\u0131 olmadan IDFA&#8217;ya eri\u015fememeli veya parmak izi gibi gizli izleme y\u00f6ntemleri kullanmamal\u0131d\u0131r. Geli\u015ftiriciler, entegre ettikleri her SDK&#8217;y\u0131 dikkatlice incelemeli, sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131yla gizlilik uyumlulu\u011fu konusunda ileti\u015fim kurmal\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcnse gizlilik odakl\u0131 alternatifleri de\u011ferlendirmelidir. Aksi takdirde, bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;n\u0131n kural ihlali, t\u00fcm uygulaman\u0131z\u0131n App Store&#8217;dan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olabilir. Bu, ciddi bir risk ve dikkatli bir denetim gerektiriyor. Veri toplama pratikleri de k\u00f6kten de\u011fi\u015fti. Art\u0131k &#8220;ne kadar \u00e7ok veri, o kadar iyi&#8221; yakla\u015f\u0131m\u0131 ge\u00e7erlili\u011fini yitirdi. Bunun yerine, &#8220;sadece gerekli olan\u0131 topla ve onu da dikkatle koru&#8221; ilkesi benimsenmeli. Uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekten hangi verilere ihtiyac\u0131 var? Bu veriler nas\u0131l anonimle\u015ftirilebilir veya toplu hale getirilebilir? Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131k izni olmadan toplanan her veri, potansiyel bir risk ve uyumluluk sorunudur. Geli\u015ftiricilerin, veri ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 haritaland\u0131rmas\u0131, veri depolama s\u00fcrelerini optimize etmesi ve veri g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nlemlerini art\u0131rmas\u0131 gerekiyor. Kullan\u0131c\u0131 deneyimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise \u015feffafl\u0131k ve g\u00fcven, her zamankinden daha \u00f6nemli. Kullan\u0131c\u0131lara, verilerinin nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair net ve anla\u015f\u0131l\u0131r bilgiler sunmak, onlar\u0131n g\u00fcvenini kazanman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. Gizlilik politikalar\u0131 art\u0131k okunmas\u0131 zor, hukuki jargonla dolu metinler olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, anla\u015f\u0131l\u0131r ve eri\u015filebilir belgeler haline gelmeli. Uygulama i\u00e7inde, kullan\u0131c\u0131lara veri ayarlar\u0131n\u0131 kolayca y\u00f6netme imkan\u0131 sunmak da b\u00fcy\u00fck bir art\u0131 de\u011fer katacakt\u0131r. Mobil pazarlama ve reklamc\u0131l\u0131k alan\u0131nda ise, hedefleme ve \u00f6l\u00e7\u00fcmleme y\u00f6ntemleri k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irdi. IDFA&#8217;n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131yla birlikte, mikro hedefleme ve bireysel kullan\u0131c\u0131 d\u00fczeyinde optimizasyon yapmak zorla\u015ft\u0131. Pazarlamac\u0131lar art\u0131k ba\u011flamsal hedefleme, birinci taraf verisi kullan\u0131m\u0131 ve Apple&#8217;\u0131n SKAdNetwork gibi gizlilik odakl\u0131 ili\u015fkilendirme \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine y\u00f6nelmek zorunda. Bu, daha geni\u015f kitlelere ula\u015fmay\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 reklamc\u0131l\u0131k yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131yor. Analitik ve raporlama s\u00fcre\u00e7leri de SKAdNetwork&#8217;e ge\u00e7i\u015fle birlikte yeniden \u015fekillendi. SKAdNetwork, kullan\u0131c\u0131 d\u00fczeyinde de\u011fil, kampanya d\u00fczeyinde toplu ve gecikmeli veriler sunar. Bu, anl\u0131k optimizasyon yapmay\u0131 zorla\u015ft\u0131rsa da, gizlili\u011fi korurken kampanya performans\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7menin yeni bir yolunu sunuyor. Geli\u015ftiricilerin, SKAdNetwork&#8217;\u00fc do\u011fru bir \u015fekilde entegre etmesi ve bu yeni veri modeline g\u00f6re analitik stratejilerini ayarlamas\u0131 gerekiyor. Son olarak, teknik uygulamalar taraf\u0131nda &#8220;Privacy Manifests&#8221; ve &#8220;Required Reason API usage&#8221; gibi yeni gereksinimler devreye girdi. Apple, geli\u015ftiricilerden, uygulamalar\u0131n\u0131n ve kulland\u0131klar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;lar\u0131n hangi &#8220;gerekli nedenler&#8221; ile belirli API&#8217;lara eri\u015fti\u011fini ve hangi veri t\u00fcrlerini toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmelerini istiyor. Bu manifestolar, App Store Connect&#8217;e y\u00fckleniyor ve Apple&#8217;\u0131n uygulaman\u0131n gizlilik pratiklerini daha \u015feffaf bir \u015fekilde denetlemesine olanak tan\u0131yor. Bu, geli\u015ftiricilerin kodlar\u0131n\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 daha derinlemesine anlamalar\u0131n\u0131 ve gizlilik uyumlulu\u011funu en ba\u015ftan sa\u011flamalar\u0131n\u0131 gerektiren \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir konum verisi isteyen uygulaman\u0131n, bu veriyi neden istedi\u011fini (navigasyon i\u00e7in mi, yoksa sadece reklam i\u00e7in mi) a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmesi gerekecek. T\u00fcm bu de\u011fi\u015fiklikler, geli\u015ftiricilerin sadece teknik becerilerini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda etik duru\u015flar\u0131n\u0131 ve i\u015f modellerini de sorgulamalar\u0131n\u0131 gerektiriyor. Ancak bu s\u00fcre\u00e7, uzun vadede daha g\u00fcvenli, \u015feffaf ve kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 bir uygulama ekosistemi yaratma potansiyeli ta\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca, mobil uyumlu HTML \u00fcretmek de bu gizlilik \u00e7a\u011f\u0131nda daha da \u00f6nem kazan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, bir gizlilik politikas\u0131 veya veri silme talebi formu tasarlarken, bu aray\u00fczlerin farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131nda sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, kullan\u0131c\u0131 deneyimini art\u0131r\u0131r ve gizlilikle ilgili bilgilere eri\u015fimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. CSS media query&#8217;leri kullanarak responsive tasar\u0131mlar yapmak, bu t\u00fcr hassas bilgilerin her cihazda okunabilir ve eri\u015filebilir olmas\u0131n\u0131 garanti eder. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<pre><code>\n@media (max-width: 768px) {\n  .privacy-policy-text {\n    font-size: 0.9em;\n    line-height: 1.5;\n    padding: 10px;\n  }\n  .consent-button {\n    width: 100%;\n    margin-bottom: 10px;\n  }\n}\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n gizlilikle ilgili kararlar\u0131n\u0131 verirken veya bilgi edinirken herhangi bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Unutmay\u0131n, gizlilik sadece bir yasal zorunluluk de\u011fil, ayn\u0131 zamanda iyi bir kullan\u0131c\u0131 deneyiminin de ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>Gizlilik Manifestolar\u0131 ve \u0130mzal\u0131 SDK&#8217;lar: Gelece\u011fin Standard\u0131 Nas\u0131l \u015eekilleniyor?<\/h3>\n<p>Apple&#8217;\u0131n gizlilik stratejisindeki en son ve belki de en teknik ad\u0131mlardan biri, &#8220;Privacy Manifests&#8221; (Gizlilik Manifestolar\u0131) ve &#8220;Signed SDKs&#8221; (\u0130mzal\u0131 SDK&#8217;lar) gereksinimidir. Bu yenilikler, uygulama ekosistemindeki \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi daha da art\u0131rmay\u0131 hedefliyor ve geli\u015ftiricilerin, kulland\u0131klar\u0131 t\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 \u00fczerinde daha fazla kontrol sahibi olmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Peki, bu manifestolar tam olarak ne anlama geliyor ve geli\u015ftiriciler i\u00e7in ne gibi etkileri var? Gizlilik Manifestosu, asl\u0131nda uygulaman\u0131z\u0131n ve entegre etti\u011finiz t\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;lar\u0131n hangi veri t\u00fcrlerini toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu verilere eri\u015fmek i\u00e7in hangi &#8220;gerekli nedenleri&#8221; kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan eden yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir dosyad\u0131r. Apple, belirli API&#8217;lara (\u00f6rne\u011fin, dosya sistemi eri\u015fimi, kullan\u0131c\u0131 varsay\u0131lanlar\u0131, sistem \u00f6ny\u00fckleme zaman\u0131 gibi) eri\u015fimin yaln\u0131zca belirli ve me\u015fru kullan\u0131m senaryolar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor. Bu API&#8217;lara &#8220;Required Reason API&#8217;lar&#8221; denir. E\u011fer uygulaman\u0131z veya bir SDK&#8217;n\u0131z bu API&#8217;lardan birini kullan\u0131yorsa, manifestoda neden kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmeniz gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin, bir dosya yazma API&#8217;s\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z, bunun bir kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan dosyay\u0131 kaydetmek i\u00e7in mi, yoksa kullan\u0131c\u0131 cihaz\u0131nda gizlice bir \u015feyler depolamak i\u00e7in mi oldu\u011funu belirtmelisiniz. Bu beyanlar, Apple&#8217;\u0131n uygulaman\u0131z\u0131n App Store inceleme s\u00fcrecinde gizlilik pratiklerini daha detayl\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirmesine olanak tan\u0131yor. Bu durum, geli\u015ftiriciler i\u00e7in iki \u00f6nemli sorumluluk getiriyor: Birincisi, kendi kodlar\u0131n\u0131n hangi verileri toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi API&#8217;lar\u0131 hangi ama\u00e7la kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 eksiksiz bir \u015fekilde anlamalar\u0131 gerekiyor. \u0130kincisi ve belki de daha zorlay\u0131c\u0131 olan\u0131, uygulamalar\u0131na entegre ettikleri t\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;lar\u0131n da bu manifestolar\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve bu gereksinimlere uymas\u0131 gerekiyor. E\u011fer bir SDK sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 gizlilik manifestosu sa\u011flamazsa veya manifestosunda \u015f\u00fcpheli beyanlar bulunursa, uygulaman\u0131z\u0131n App Store&#8217;a kabul edilmeme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirsiniz. \u0130mzal\u0131 SDK&#8217;lar ise, bir SDK&#8217;n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini ve orijinal geli\u015ftiricisi taraf\u0131ndan yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 garanti eden bir g\u00fcvenlik katman\u0131 ekler. Bu, \u00f6zellikle tedarik zinciri sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve k\u00f6t\u00fc niyetli kod enjeksiyonlar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Geli\u015ftiriciler, art\u0131k SDK&#8217;lar\u0131 projelerine eklerken, bu SDK&#8217;lar\u0131n imzal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmeli ve yaln\u0131zca g\u00fcvenilir kaynaklardan gelen SDK&#8217;lar\u0131 kullanmal\u0131d\u0131r. Bu yenilikler, geli\u015ftiricilerden daha fazla \u015feffafl\u0131k, denetim ve sorumluluk bekliyor. Art\u0131k bir SDK&#8217;y\u0131 &#8220;\u00e7al\u0131\u015f\u0131yor&#8221; diye eklemek yeterli de\u011fil; onun ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, hangi verilere eri\u015fti\u011fini ve bu eri\u015fimin neden gerekli oldu\u011funu anlamak zorundas\u0131n\u0131z. Bu durum, uzun vadede daha g\u00fcvenli ve \u015feffaf bir uygulama ekosistemi yaratma potansiyeli ta\u015f\u0131yor. Geli\u015ftiriciler i\u00e7in bu, kulland\u0131klar\u0131 t\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri, sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131yla gizlilik uyumlulu\u011fu konusunda aktif bir diyalog i\u00e7inde olmalar\u0131 ve kendi uygulamalar\u0131n\u0131 &#8220;gizlilik odakl\u0131 tasar\u0131m&#8221; prensipleriyle ba\u015ftan sona in\u015fa etmeleri gerekti\u011fi anlam\u0131na geliyor. Unutmayal\u0131m ki, bu kurallar sadece uyulmas\u0131 gereken zorunluluklar de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131 g\u00fcvenini kazanman\u0131n ve sekt\u00f6rde \u00f6nc\u00fc olman\u0131n yeni yollar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Ba\u015far\u0131l\u0131 Bir Ge\u00e7i\u015f \u0130\u00e7in Stratejiler: Geli\u015ftiriciler Neler Yapmal\u0131?<\/h2>\n<p>Apple&#8217;\u0131n gizlilik kurallar\u0131na uyum sa\u011flamak, sadece App Store&#8217;da kalmak i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131 g\u00fcvenini kazanmak ve rekabet avantaj\u0131 elde etmek i\u00e7in de kritik \u00f6neme sahip. Bu yeni d\u00f6nemde ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in geli\u015ftiricilerin proaktif davranmas\u0131 ve stratejik ad\u0131mlar atmas\u0131 gerekiyor. \u0130\u015fte sana yol g\u00f6sterecek baz\u0131 \u00f6nemli stratejiler: \u00d6ncelikle, &#8220;Gizlilik Odakl\u0131 Tasar\u0131m (Privacy-by-Design)&#8221; ilkesini benimsemekle ba\u015flamal\u0131s\u0131n. Bu, gizlili\u011fi uygulaman\u0131n en ba\u015f\u0131ndan itibaren, mimari tasar\u0131mdan kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcne kadar her a\u015famada d\u00fc\u015f\u00fcnmek anlam\u0131na gelir. Veri toplama ihtiyac\u0131n\u0131 minimize et, toplanan verileri anonimle\u015ftir veya ps\u00f6donimle\u015ftir ve kullan\u0131c\u0131ya verileri \u00fczerinde tam kontrol imkan\u0131 sun. \u00d6rne\u011fin, bir \u00f6zellik i\u00e7in konum verisine ihtiyac\u0131n varsa, bu veriyi sadece \u00f6zellik aktifken topla ve i\u015fin bitti\u011finde sil. \u0130kincisi, alternatif veri toplama y\u00f6ntemlerini ara\u015ft\u0131rmal\u0131s\u0131n. IDFA&#8217;n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf izlemeye dayal\u0131 modelleri zorla\u015ft\u0131rsa da, birinci taraf verisi toplama ve anonimle\u015ftirilmi\u015f\/toplula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verilerle \u00e7al\u0131\u015fma f\u0131rsatlar\u0131 hala mevcut. Kendi kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131zla do\u011frudan etkile\u015fim kurarak toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z veriler (\u00f6rne\u011fin, anketler, uygulama i\u00e7i geri bildirimler) \u00e7ok daha de\u011ferli ve gizlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha az risklidir. Ayr\u0131ca, Differential Privacy gibi tekniklerle kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bireysel gizlili\u011fini korurken toplu veri analizi yapabilirsin. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, SKAdNetwork entegrasyonunu do\u011fru bir \u015fekilde yapmak ve optimize etmek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. E\u011fer uygulaman\u0131z reklam kampanyalar\u0131yla b\u00fcy\u00fcyorsa, SKAdNetwork, kampanya performans\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7menin Apple taraf\u0131ndan desteklenen tek yoludur. Conversion Value (d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de\u011feri) haritalaman\u0131z\u0131 dikkatlice planlamal\u0131, hangi uygulama i\u00e7i etkinliklerin reklam kampanyalar\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu belirlemeli ve SKAdNetwork entegrasyonunu buna g\u00f6re yapmal\u0131s\u0131n. Unutma, SKAdNetwork&#8217;ten gelen veriler gecikmeli ve s\u0131n\u0131rl\u0131 olabilir, bu nedenle beklentilerini buna g\u00f6re ayarlamal\u0131s\u0131n. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc olarak, kullan\u0131c\u0131 ileti\u015fimi ve \u015feffafl\u0131k konusunda proaktif olmal\u0131s\u0131n. Gizlilik politikan\u0131 a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve eri\u015filebilir bir dille yaz. Uygulama i\u00e7inde, kullan\u0131c\u0131ya verilerinin nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bilgilendirmeler yap ve ATT istemini g\u00f6stermeden \u00f6nce neden izleme izni istedi\u011fini a\u00e7\u0131klayan &#8220;\u00f6n-izin istemleri&#8221; kullan. Kullan\u0131c\u0131ya se\u00e7im hakk\u0131 tan\u0131mak ve bu se\u00e7ime sayg\u0131 duymak, uzun vadede sad\u0131k bir kullan\u0131c\u0131 kitlesi olu\u015fturman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. Be\u015finci olarak, s\u00fcrekli e\u011fitim ve adaptasyon \u015fart. Apple&#8217;\u0131n gizlilik politikalar\u0131 s\u00fcrekli evriliyor ve yeni gereksinimler ortaya \u00e7\u0131kabilir. Geli\u015ftirici belgelerini d\u00fczenli olarak takip et, sekt\u00f6rel haberleri oku ve bu alandaki geli\u015fmelere h\u0131zla adapte ol. Ekibini de bu konuda e\u011fiterek, gizlilik bilincini t\u00fcm geli\u015ftirme s\u00fcrecine yaymal\u0131s\u0131n. Son olarak, hukuki uyum sadece Apple kurallar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. GDPR (Genel Veri Koruma Y\u00f6netmeli\u011fi), CCPA (California T\u00fcketici Gizlili\u011fi Yasas\u0131) gibi di\u011fer k\u00fcresel veri gizlili\u011fi reg\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131s\u0131n. Uygulaman\u0131z\u0131n bu reg\u00fclasyonlara da uygun oldu\u011fundan emin olmak, sizi olas\u0131 hukuki sorunlardan koruyacak ve global pazarda daha g\u00fcvenilir bir oyuncu haline getirecektir. Bu stratejileri benimseyerek, Apple&#8217;\u0131n gizlilik odakl\u0131 yeni d\u00f6neminde sadece hayatta kalmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131zla daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f kurarak ve etik de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 kalarak \u00f6ne \u00e7\u0131kacaks\u0131n. Bu, sadece bir zorunluluk de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sekt\u00f6r\u00fcn gelece\u011fine y\u00f6n veren bir f\u0131rsatt\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Apple&#8217;\u0131n Gizlilik Ad\u0131mlar\u0131 Sekt\u00f6r\u00fc Nereye Ta\u015f\u0131yor?<\/h2>\n<p>Apple&#8217;\u0131n gizlilik kurallar\u0131, mobil uygulama sekt\u00f6r\u00fcnde sadece ge\u00e7ici bir r\u00fczgar de\u011fil, k\u00f6kl\u00fc ve kal\u0131c\u0131 bir de\u011fi\u015fim r\u00fczgar\u0131 estiriyor. Bu makalede ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, IDFA&#8217;n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131ndan App Tracking Transparency (ATT) \u00e7er\u00e7evesine, Gizlilik Besin Etiketlerinden SKAdNetwork&#8217;e ve en son Gizlilik Manifestolar\u0131na kadar uzanan bu ad\u0131mlar, sekt\u00f6r\u00fcn gelece\u011fini yeniden \u015fekillendiriyor. Art\u0131k &#8220;veri her \u015feydir&#8221; mant\u0131\u011f\u0131 yerine, &#8220;veri sorumluluktur&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 hakim. Kullan\u0131c\u0131lar, verilerinin nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda daha bilin\u00e7li ve kontrol sahibi olmak istiyorlar ve Apple bu talebe g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde yan\u0131t veriyor. Bu durum, geli\u015ftiriciler i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7ta zorlay\u0131c\u0131 ve karma\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnse de, asl\u0131nda uzun vadede daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, etik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekosistem in\u015fa etme potansiyeli ta\u015f\u0131yor. Geli\u015ftiricilerin bu yeni d\u00f6neme adapte olmak i\u00e7in gizlilik odakl\u0131 tasar\u0131m prensiplerini benimsemesi, veri toplama pratiklerini g\u00f6zden ge\u00e7irmesi, \u015feffaf ileti\u015fim kurmas\u0131 ve s\u00fcrekli olarak kendini e\u011fitmesi gerekiyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;lar\u0131 denetlemek, SKAdNetwork gibi yeni teknolojilere uyum sa\u011flamak ve hukuki reg\u00fclasyonlara riayet etmek, sadece uyumluluk i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131 g\u00fcvenini kazanmak ve rekabette \u00f6ne \u00e7\u0131kmak i\u00e7in de elzem hale geldi. Apple&#8217;\u0131n bu ad\u0131mlar\u0131, mobil reklamc\u0131l\u0131k ve pazarlama d\u00fcnyas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir paradigma kaymas\u0131na neden oldu. Bireysel hedefleme yetenekleri azalsa da, bu durum yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011flamsal pazarlamay\u0131 te\u015fvik ediyor. Birinci taraf verisi ve anonimle\u015ftirilmi\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcmler, gelece\u011fin pazarlama stratejilerinin temelini olu\u015fturacak. Sonu\u00e7 olarak, Apple&#8217;\u0131n gizlilik politikalar\u0131, teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda &#8220;kullan\u0131c\u0131 gizlili\u011fi&#8221; kavram\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131ml\u0131yor ve di\u011fer platformlar\u0131 da benzer ad\u0131mlar atmaya te\u015fvik ediyor. Bu, sadece Apple&#8217;\u0131n bir stratejisi de\u011fil, t\u00fcm sekt\u00f6r\u00fcn daha etik ve kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 bir gelece\u011fe do\u011fru ilerledi\u011finin bir i\u015faretidir. Geli\u015ftiriciler olarak bizler de bu de\u011fi\u015fimin bir par\u00e7as\u0131y\u0131z ve bu yeni kurallar\u0131 sadece birer engel olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda daha iyi, daha g\u00fcvenilir ve daha ba\u015far\u0131l\u0131 uygulamalar yaratmak i\u00e7in birer f\u0131rsat olarak g\u00f6rmeliyiz. Unutmay\u0131n, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00fcveni, uygulaman\u0131z\u0131n en de\u011ferli varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve gizlilik, bu g\u00fcveni in\u015fa etmenin temel ta\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS): Apple Gizlili\u011fi Hakk\u0131nda Merak Edilenler<\/h3>\n<p>Apple&#8217;\u0131n gizlilik kurallar\u0131 hakk\u0131nda geli\u015ftiricilerin kafas\u0131ndaki baz\u0131 temel sorular\u0131 yan\u0131tlayarak, bu karma\u015f\u0131k konuya biraz daha netlik kazand\u0131ral\u0131m.<\/p>\n<p><strong>S1: ATT&#8217;yi reddeden kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in ne yapmal\u0131y\u0131z? Uygulamam\u0131z\u0131n geliri d\u00fc\u015fer mi?<\/strong><br \/>\nC1: ATT&#8217;yi reddeden kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in izleme tabanl\u0131 reklamlar\u0131 g\u00f6steremez veya ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f analitik verileri toplayamazs\u0131n\u0131z. Bu durum, \u00f6zellikle reklam geliriyle ayakta duran uygulamalar i\u00e7in k\u0131sa vadede gelir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne neden olabilir. Ancak, bu kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in ba\u011flamsal reklamlar g\u00f6stermeye devam edebilir, birinci taraf verisi toplayabilir (uygulama i\u00e7i davran\u0131\u015flar gibi) ve alternatif monetizasyon modelleri (abonelikler, uygulama i\u00e7i sat\u0131n almalar) geli\u015ftirebilirsiniz. Unutmay\u0131n, kullan\u0131c\u0131 g\u00fcveni uzun vadede en b\u00fcy\u00fck kazanc\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>S2: SKAdNetwork ger\u00e7ekten IDFA&#8217;n\u0131n yerini tutar m\u0131? Tamamen ge\u00e7i\u015f yapmal\u0131 m\u0131y\u0131z?<\/strong><br \/>\nC2: SKAdNetwork, IDFA&#8217;n\u0131n sundu\u011fu detayl\u0131, kullan\u0131c\u0131 d\u00fczeyinde ili\u015fkilendirme ve optimizasyon yeteneklerini tam olarak kar\u015f\u0131lamaz. Daha \u00e7ok kampanya d\u00fczeyinde, toplu ve gecikmeli veriler sunar. Ancak, Apple&#8217;\u0131n gizlilik odakl\u0131 ekosisteminde uygulama y\u00fckleme ili\u015fkilendirmesi i\u00e7in ana \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Evet, SKAdNetwork&#8217;e tamamen ge\u00e7i\u015f yapmal\u0131 ve pazarlama stratejilerinizi bu yeni veri modeline g\u00f6re optimize etmelisiniz. IDFA&#8217;ya dayal\u0131 eski y\u00f6ntemler art\u0131k ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>S3: K\u00fc\u00e7\u00fck bir geli\u015ftirici olarak bu kurallara nas\u0131l uyum sa\u011flayabilirim? B\u00fcy\u00fck \u015firketler kadar kayna\u011f\u0131m yok.<\/strong><br \/>\nC3: K\u00fc\u00e7\u00fck bir geli\u015ftirici olsan\u0131z bile uyum sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6ncelikle, uygulaman\u0131z\u0131n hangi verileri toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve neden toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde anlamal\u0131s\u0131n\u0131z. Kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z veya ihtiyac\u0131n\u0131z olmayan verileri toplamaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Gizlilik politikan\u0131z\u0131 \u015feffaf ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir dille yaz\u0131n. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;lar\u0131 se\u00e7erken, gizlilik uyumlulu\u011funu \u00f6n planda tutun ve sadece gerekli olanlar\u0131 entegre edin. Apple&#8217;\u0131n geli\u015ftirici belgelerini yak\u0131ndan takip etmek ve &#8220;gizlilik odakl\u0131 tasar\u0131m&#8221; prensibini benimsemek, size b\u00fcy\u00fck avantaj sa\u011flayacakt\u0131r. Unutmay\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck olmak size daha \u00e7evik olma f\u0131rsat\u0131 sunar.<\/p>\n<p><strong>S4: Gizlilik manifestosu nedir ve neden \u00f6nemlidir?<\/strong><br \/>\nC4: Gizlilik manifestosu, uygulaman\u0131z\u0131n ve kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SDK&#8217;lar\u0131n hangi veri t\u00fcrlerini toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve belirli API&#8217;lara (Required Reason API&#8217;lar) neden eri\u015fti\u011fini beyan eden bir dosyad\u0131r. Bu manifestolar, Apple&#8217;\u0131n uygulaman\u0131z\u0131n gizlilik pratiklerini App Store incelemesi s\u0131ras\u0131nda daha detayl\u0131 denetlemesine olanak tan\u0131r. \u00d6nemi, \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmas\u0131, gizli veri toplama pratiklerini engellemesi ve geli\u015ftiricilerin kendi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 \u00fczerinde daha fazla sorumluluk almas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Uyumsuzluk, uygulaman\u0131z\u0131n App Store&#8217;dan reddedilmesine neden olabilir.<\/p>\n<p><strong>S5: Apple&#8217;\u0131n bu politikalar\u0131 sadece iOS&#8217;u mu etkiliyor, yoksa di\u011fer platformlar da benzer ad\u0131mlar at\u0131yor mu?<\/strong><br \/>\nC5: Apple&#8217;\u0131n bu gizlilik politikalar\u0131 \u00f6ncelikle iOS ve iPadOS ekosistemini etkiliyor. Ancak, Apple&#8217;\u0131n bu ad\u0131mlar\u0131, sekt\u00f6r genelinde bir domino etkisi yaratt\u0131. Google da Android i\u00e7in &#8220;Privacy Sandbox&#8221; gibi benzer giri\u015fimleri test ediyor ve di\u011fer platformlar da kullan\u0131c\u0131 gizlili\u011fine daha fazla odaklanmaya ba\u015fl\u0131yor. Bu, genel olarak teknoloji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn daha gizlilik odakl\u0131 bir gelece\u011fe do\u011fru ilerledi\u011finin bir i\u015faretidir. Dolay\u0131s\u0131yla, bu kurallara uyum sa\u011flamak, gelecekteki platform de\u011fi\u015fikliklerine de daha kolay adapte olman\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Apple&#8217;\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131. Kullan\u0131c\u0131 verilerinin korunmas\u0131na y\u00f6nelik bu k\u00f6kl\u00fc&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1513,1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-43808","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-dusunsel-ve-kisisel","7":"category-genel","8":"cs-entry","9":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Apple&#039;\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Apple&#039;\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Apple&#039;\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Apple&#039;\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-03T13:00:53+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Apple&#8217;\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?\",\"datePublished\":\"2026-08-03T13:00:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/\"},\"wordCount\":4619,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"D\u00fc\u015f\u00fcnsel ve Ki\u015fisel\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/\",\"name\":\"Apple'\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-08-03T13:00:53+00:00\",\"description\":\"Apple'\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Apple&#8217;\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Apple'\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?","description":"Apple'\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Apple'\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?","og_description":"Apple'\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-08-03T13:00:53+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"23 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Apple&#8217;\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?","datePublished":"2026-08-03T13:00:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/"},"wordCount":4619,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["D\u00fc\u015f\u00fcnsel ve Ki\u015fisel"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/","name":"Apple'\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-08-03T13:00:53+00:00","description":"Apple'\u0131n gizlilik odakl\u0131 stratejileri, uygulama geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda adeta bir deprem etkisi yaratt\u0131.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/applein-gizlilik-devrimi-neden-her-gelistirici-bunu-anlamali\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Apple&#8217;\u0131n Gizlilik Devrimi: Neden Her Geli\u015ftirici Bunu Anlamal\u0131?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43808"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43808\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}