{"id":43659,"date":"2026-07-28T09:00:33","date_gmt":"2026-07-28T06:00:33","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/"},"modified":"2026-07-28T09:00:56","modified_gmt":"2026-07-28T06:00:56","slug":"modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/","title":{"rendered":"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#8217;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber"},"content":{"rendered":"<h2>Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#8217;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla geli\u015fen teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda, yapay zeka (YZ) art\u0131k sadece bir f\u00fct\u00fcristik konsept de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n ve i\u015f s\u00fcre\u00e7lerimizin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline geldi. Peki, bu devasa ilerlemenin arkas\u0131ndaki mimariler nelerdir ve onlar\u0131 nas\u0131l daha etkili kullanabiliriz? Bu makalede, b\u00fcy\u00fck dil modellerinden (LLM), Retrieval-Augmented Generation (RAG) sistemlerine, vekt\u00f6r veritabanlar\u0131ndan ajanik sistemlere kadar modern YZ mimarilerinin temelini olu\u015fturan kavramlar\u0131, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve pratik uygulamalar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m inceleyece\u011fiz. Amac\u0131m\u0131z, hem YZ d\u00fcnyas\u0131na yeni ad\u0131m atanlar hem de deneyimli geli\u015ftiriciler i\u00e7in kapsaml\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir rehber sunmakt\u0131r.<\/p>\n<h2>Neden Modern YZ Mimarileri Bu Kadar \u00d6nemli?<\/h2>\n<p>Geleneksel makine \u00f6\u011frenmesi modelleri belirli g\u00f6revlerde harika sonu\u00e7lar verse de, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k ve dinamik veri ortamlar\u0131nda yetersiz kalabiliyorlar. B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM&#8217;ler), do\u011fal dil anlama ve \u00fcretme yetenekleriyle bu bo\u015flu\u011fu dolduruyor. Ancak LLM&#8217;lerin kendileri de baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalara sahip. \u00d6rne\u011fin, g\u00fcncel bilgilere eri\u015fimleri s\u0131n\u0131rl\u0131 olabilir veya belirli bir alanda derinlemesine uzmanl\u0131\u011fa sahip olmayabilirler. \u0130\u015fte bu noktada RAG sistemleri, vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 ve ajanik sistemler devreye giriyor. Bu teknolojiler, LLM&#8217;lerin yeteneklerini geni\u015fleterek daha ak\u0131ll\u0131, daha ba\u011flama duyarl\u0131 ve daha yetenekli YZ uygulamalar\u0131 olu\u015fturmam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bu mimarileri anlamak, gelece\u011fin dijital \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini tasarlamak ve uygulamak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahip.<\/p>\n<h2>B\u00fcy\u00fck Dil Modelleri (LLM&#8217;ler): Yapay Zeka Devriminin Temel Ta\u015f\u0131<\/h2>\n<h3>LLM&#8217;ler Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r ve Neden Transformer Mimarisi \u00d6nemli?<\/h3>\n<p>B\u00fcy\u00fck Dil Modelleri (LLM&#8217;ler), milyarlarca parametreye sahip derin \u00f6\u011frenme modelleridir ve metin verileri \u00fczerinde e\u011fitilirler. Bu modellerin temelinde Transformer mimarisi yatar. Transformer mimarisi, &#8220;dikkat mekanizmas\u0131&#8221; (attention mechanism) sayesinde, bir c\u00fcmlenin farkl\u0131 kelimeleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi, kelimelerin uzakl\u0131\u011f\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n anlayabilir. Bu, LLM&#8217;lerin metin i\u00e7indeki ba\u011flam\u0131 \u00e7ok daha iyi kavramas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, &#8220;Elmay\u0131 yedim \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok lezzetliydi&#8221; c\u00fcmlesinde, &#8220;lezzetliydi&#8221; kelimesinin &#8220;elma&#8221; ile olan ili\u015fkisini Transformer mimarisi sayesinde kolayca kurabilir. Bu mimarinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 paralelle\u015ftirme yetene\u011fi, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck veri setleri \u00fczerinde daha h\u0131zl\u0131 e\u011fitim imkan\u0131 sunar. LLM&#8217;ler, metin \u00fcretimi, \u00e7eviri, \u00f6zetleme, soru yan\u0131tlama gibi bir\u00e7ok do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) g\u00f6revinde devrim yaratm\u0131\u015ft\u0131r. GPT-3, GPT-4, Llama gibi modeller bu alandaki en bilinen \u00f6rneklerdir. Bu modellerin e\u011fitimi muazzam miktarda veri ve hesaplama g\u00fcc\u00fc gerektirir, bu nedenle genellikle bulut tabanl\u0131 hizmetler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filirler. Ancak, yerel olarak veya daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde de ince ayar (fine-tuning) yaparak spesifik g\u00f6revler i\u00e7in \u00f6zelle\u015ftirilebilirler. LLM&#8217;lerin g\u00fcc\u00fc, sadece var olan bilgiyi i\u015flemekle kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda yarat\u0131c\u0131 ve tutarl\u0131 metinler \u00fcretebilme yeteneklerinde yatar. Bu, hikaye yaz\u0131m\u0131ndan kod \u00fcretimine kadar geni\u015f bir uygulama alan\u0131na kap\u0131 aralar.<\/p>\n<h3>LLM&#8217;lerin S\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ve \u0130htiya\u00e7 Duyulan Geli\u015ftirmeler<\/h3>\n<p>Her ne kadar LLM&#8217;ler etkileyici yeteneklere sahip olsa da, baz\u0131 temel s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bunlardan en \u00f6nemlisi, modellerin e\u011fitim verilerinin g\u00fcncelli\u011fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Yani, bir LLM, e\u011fitim verilerinde bulunmayan en g\u00fcncel bilgilere do\u011frudan eri\u015femez. \u00d6rne\u011fin, d\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fen bir olay\u0131 veya bug\u00fcn yay\u0131nlanan bir haberi bilmez. \u0130kinci olarak, LLM&#8217;ler bazen &#8220;hal\u00fcsinasyon&#8221; denilen, yani ger\u00e7ekte var olmayan bilgileri do\u011fruymu\u015f gibi sunma e\u011filimindedirler. Bu durum, \u00f6zellikle hassas veya kritik bilgilerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ciddi sorunlara yol a\u00e7abilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, LLM&#8217;lerin belirli bir alan veya uzmanl\u0131k gerektiren konularda derinlemesine bilgi sahibi olmalar\u0131 i\u00e7in ek e\u011fitime veya \u00f6zel verilere ihtiya\u00e7 duyulur. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, LLM&#8217;leri daha g\u00fcvenilir, g\u00fcncel ve alana \u00f6zg\u00fc hale getirecek yeni mimarilere olan ihtiyac\u0131 do\u011furmu\u015ftur. Bu noktada RAG ve vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 gibi teknolojiler devreye girerek bu bo\u015fluklar\u0131 doldurmaya yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h2>Retrieval-Augmented Generation (RAG): LLM&#8217;leri Bilgi Tabanlar\u0131yla G\u00fc\u00e7lendirme<\/h2>\n<h3>RAG Nedir ve Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/h3>\n<p>Retrieval-Augmented Generation (RAG), b\u00fcy\u00fck dil modellerinin (LLM) yeteneklerini, harici bir bilgi taban\u0131ndan al\u0131nan bilgilerle zenginle\u015ftiren bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Basit\u00e7e ifade etmek gerekirse, RAG, LLM&#8217;ye bir soru soruldu\u011funda, \u00f6nce ilgili bilgiyi bir bilgi kayna\u011f\u0131ndan (\u00f6rne\u011fin, bir dok\u00fcman koleksiyonu, veritaban\u0131 veya web) aray\u0131p bulur ve ard\u0131ndan bu bilgiyi kullanarak daha do\u011fru ve ba\u011flama uygun bir yan\u0131t \u00fcretir. Bu s\u00fcre\u00e7, iki ana ad\u0131mdan olu\u015fur: Retrieval (Eri\u015fim) ve Generation (\u00dcretim). Eri\u015fim a\u015famas\u0131nda, kullan\u0131c\u0131dan gelen sorgu, bilgi taban\u0131nda en alakal\u0131 belgeleri veya bilgileri bulmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu genellikle vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 ve benzerlik arama algoritmalar\u0131 ile yap\u0131l\u0131r. Bulunan bilgiler daha sonra LLM&#8217;ye girdi olarak verilir. \u00dcretim a\u015famas\u0131nda ise LLM, ald\u0131\u011f\u0131 bu ek ba\u011flamsal bilgiyi kullanarak soruyu yan\u0131tlar. Bu sayede, LLM&#8217;nin e\u011fitim verilerinde bulunmayan g\u00fcncel veya \u00f6zel bilgilere eri\u015fimi sa\u011flan\u0131r ve hal\u00fcsinasyon riski azalt\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir \u015firketin i\u00e7 belgelerinden olu\u015fan bir bilgi taban\u0131na sahip bir RAG sistemi, bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n &#8220;\u015eirketimizin son \u00e7eyrekteki gelir raporu nedir?&#8221; sorusuna, g\u00fcncel ve do\u011fru bir yan\u0131t verebilir. Bu, LLM&#8217;nin sadece genel bilgisiyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u015firkete \u00f6zel verilerle de desteklenmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h3>RAG&#8217;\u0131n Avantajlar\u0131 ve Ger\u00e7ek D\u00fcnya Uygulamalar\u0131<\/h3>\n<p>RAG sistemlerinin en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131, LLM&#8217;lerin g\u00fcncel ve do\u011fru bilgilere eri\u015fimini sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Bu, \u00f6zellikle s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen bilgilerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan alanlarda (\u00f6rne\u011fin, finans, hukuk, t\u0131p, m\u00fc\u015fteri hizmetleri) b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. RAG, LLM&#8217;lerin &#8220;hal\u00fcsinasyon&#8221; yapma e\u011filimini de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc model, yan\u0131tlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek ve do\u011frulanabilir bilgilere dayand\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca, RAG, LLM&#8217;leri belirli bir alan veya konu hakk\u0131nda daha uzman hale getirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Kendi \u00f6zel dok\u00fcman setinizle bir RAG sistemi olu\u015fturarak, LLM&#8217;yi \u015firketinizin \u00fcr\u00fcnleri, politikalar\u0131 veya prosed\u00fcrleri hakk\u0131nda uzmanla\u015ft\u0131rabilirsiniz. Ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131 aras\u0131nda, m\u00fc\u015fteri destek botlar\u0131n\u0131n daha do\u011fru ve ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f yan\u0131tlar vermesi, yasal belgeleri analiz eden ve \u00f6zetleyen ara\u00e7lar, t\u0131bbi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 tarayan ve ilgili bulgular\u0131 sunan sistemler ve \u015firket i\u00e7i bilgi tabanlar\u0131n\u0131 sorgulayan ak\u0131ll\u0131 asistanlar bulunmaktad\u0131r. Bir e-ticaret sitesinde, RAG tabanl\u0131 bir m\u00fc\u015fteri hizmetleri botu, stok durumu, \u00fcr\u00fcn \u00f6zellikleri veya iade politikalar\u0131 gibi g\u00fcncel bilgilere eri\u015ferek kullan\u0131c\u0131lara an\u0131nda ve do\u011fru cevaplar verebilir. Bu, m\u00fc\u015fteri memnuniyetini art\u0131r\u0131rken, insan destek ekibinin y\u00fck\u00fcn\u00fc de azalt\u0131r. RAG, LLM&#8217;lerin pratik ve g\u00fcvenilir hale gelmesinde kilit bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<h2>Vekt\u00f6r Veritabanlar\u0131: Anlam Tabanl\u0131 Arama ve Bilgi Eri\u015fimi<\/h2>\n<h3>Vekt\u00f6r Veritabanlar\u0131 Nedir ve Neden \u00d6nemlidir?<\/h3>\n<p>Geleneksel veritabanlar\u0131, veriyi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tablolar halinde saklar ve anahtar kelime e\u015fle\u015ftirmesi veya belirli ko\u015fullara g\u00f6re arama yapar. Vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 ise, veriyi &#8220;vekt\u00f6r g\u00f6mme&#8221; (vector embedding) ad\u0131 verilen say\u0131sal temsiller halinde saklar. Bu vekt\u00f6rler, metin, resim, ses gibi verilerin anlamsal \u00f6zelliklerini temsil eder. \u00d6rne\u011fin, &#8220;kedi&#8221; kelimesinin vekt\u00f6r temsili, &#8220;k\u00f6pek&#8221; kelimesinin vekt\u00f6r temsiline yak\u0131n olacakt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc her ikisi de hayvanlard\u0131r. Bu anlamsal benzerlik, vekt\u00f6r veritabanlar\u0131n\u0131n &#8220;anlam tabanl\u0131 arama&#8221; yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yani, anahtar kelime e\u015fle\u015ftirmesi yerine, bir sorgunun anlamsal olarak en yak\u0131n oldu\u011fu verileri bulabilir. Bu yetenek, LLM&#8217;ler ve RAG sistemleri i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc RAG&#8217;\u0131n &#8220;Retrieval&#8221; (Eri\u015fim) a\u015famas\u0131nda, kullan\u0131c\u0131 sorgusunun anlamsal olarak en yak\u0131n oldu\u011fu belgeleri bulmak i\u00e7in vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Vekt\u00f6r veritabanlar\u0131, y\u00fcksek boyutlu vekt\u00f6r uzaylar\u0131nda h\u0131zl\u0131 benzerlik aramas\u0131 yapabilmek \u00fczere optimize edilmi\u015ftir. Milvus, Pinecone, Weaviate gibi pop\u00fcler vekt\u00f6r veritabanlar\u0131, milyarlarca vekt\u00f6r\u00fc saniyeler i\u00e7inde i\u015fleyebilir. Bu veritabanlar\u0131, metin belgelerini, resimleri, videolar\u0131 ve hatta ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131 bile anlamsal olarak birbirine benzeyenler grupland\u0131rarak saklayabilir. Bu, sadece metin tabanl\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda multimedya i\u00e7eri\u011fi i\u00e7in de g\u00fc\u00e7l\u00fc arama yetenekleri sunar. \u00d6rne\u011fin, bir resim galerisinde, &#8220;sar\u0131 \u00e7i\u00e7ekler&#8221; sorgusuyla, sadece bu kelimeleri i\u00e7eren de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sar\u0131 \u00e7i\u00e7eklerin g\u00f6rsel \u00f6zelliklerine sahip t\u00fcm resimleri bulabilirsiniz.<\/p>\n<h3>Vekt\u00f6r G\u00f6mme (Vector Embedding) Nas\u0131l Olu\u015fturulur?<\/h3>\n<p>Vekt\u00f6r g\u00f6mme olu\u015fturma s\u00fcreci, genellikle \u00f6nceden e\u011fitilmi\u015f b\u00fcy\u00fck dil modelleri veya \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f g\u00f6mme modelleri kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Bu modeller, girdi olarak ald\u0131\u011f\u0131 metinleri (veya di\u011fer veri t\u00fcrlerini) al\u0131p, anlamsal olarak anlaml\u0131 bir say\u0131sal vekt\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Bu vekt\u00f6rler, genellikle birka\u00e7 y\u00fcz ila birka\u00e7 bin boyutlu olabilir. \u00d6rne\u011fin, bir c\u00fcmle veya paragraf bir g\u00f6mme modeline girdi olarak verilir ve model bu metnin anlam\u0131n\u0131 temsil eden bir dizi say\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Bu say\u0131 dizisi, metnin anlamsal \u00f6zelliklerini yakalar. Farkl\u0131 metinler aras\u0131ndaki vekt\u00f6rlerin birbirine ne kadar yak\u0131n oldu\u011fu, metinlerin anlamsal olarak ne kadar benzer oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bu g\u00f6mme i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in Sentence-BERT, OpenAI&#8217;nin <code>text-embedding-ada-002<\/code> gibi modelleri veya Hugging Face&#8217;deki bir\u00e7ok a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 model kullan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fteri yorumunu analiz etmek istedi\u011finizde, bu yorumu bir g\u00f6mme modelinden ge\u00e7irerek bir vekt\u00f6r elde edersiniz. Daha sonra, bu vekt\u00f6rle, benzer anlama sahip di\u011fer yorumlar\u0131n vekt\u00f6rlerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak olumlu veya olumsuz yorumlar\u0131 grupland\u0131rabilirsiniz. Vekt\u00f6r g\u00f6mme modellerinin kalitesi, nihai arama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu do\u011frudan etkiler. Bu nedenle, uygulaman\u0131z\u0131n gereksinimlerine en uygun g\u00f6mme modelini se\u00e7mek \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2>Ajanik Sistemler: Ak\u0131ll\u0131 Karar Veren ve Eyleme Ge\u00e7en Yapay Zeka<\/h2>\n<h3>Ajanik Sistemler Nedir ve Neden Gelece\u011fin YZ&#8217;si Olarak G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor?<\/h3>\n<p>Ajanik sistemler (Agentic Systems), kendi ba\u015flar\u0131na kararlar alabilen, \u00e7evreleriyle etkile\u015fimde bulunabilen ve belirli hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in eylemler ger\u00e7ekle\u015ftirebilen YZ sistemleridir. Geleneksel YZ modelleri genellikle belirli bir g\u00f6revi yerine getirmek i\u00e7in tasarlan\u0131rken, ajanik sistemler daha otonom ve adapte olabilirdir. Bir ajan\u0131n temel bile\u015fenleri genellikle \u015funlard\u0131r: alg\u0131lama (\u00e7evreyi anlama), ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme (karar verme) ve eylem (\u00e7evreyi etkileme). Bu sistemler, LLM&#8217;ler, RAG, vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 ve planlama algoritmalar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli YZ teknolojilerini bir araya getirerek \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ajanik sistemler, karma\u015f\u0131k problemleri \u00e7\u00f6zme, insanlara karma\u015f\u0131k g\u00f6revlerde yard\u0131mc\u0131 olma ve hatta kendi kendine \u00f6\u011frenme yetene\u011fi ile \u00f6ne \u00e7\u0131karlar. \u00d6rne\u011fin, bir seyahat planlama ajan\u0131, kullan\u0131c\u0131n\u0131n tercihlerini (b\u00fct\u00e7e, ilgi alanlar\u0131, zamanlama) alg\u0131layabilir, farkl\u0131 u\u00e7u\u015f ve otel se\u00e7eneklerini ara\u015ft\u0131rabilir (RAG ve vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 kullanarak), en uygun plan\u0131 olu\u015fturabilir (ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme) ve rezervasyonlar\u0131 yapabilir (eylem). Bu, sadece bilgi sunmakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda harekete ge\u00e7en bir sistemdir. Yapay zeka ajanlar\u0131, otomotivden finansal dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011fa, robotiklerden sanal asistanlara kadar geni\u015f bir alanda devrim yaratma potansiyeline sahiptir. Gelecekte, bu ajanlar daha karma\u015f\u0131k g\u00f6revleri \u00fcstlenecek ve insanlarla daha do\u011fal bir \u015fekilde etkile\u015fim kuracakt\u0131r.<\/p>\n<h3>Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryolar\u0131: Bir Otel Rezervasyon Ajan\u0131 \u00d6rne\u011fi<\/h3>\n<p>Bir otel rezervasyon ajan\u0131 senaryosunu ele alal\u0131m. Kullan\u0131c\u0131 ajana \u015f\u00f6yle bir istekte bulunur: &#8220;\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki hafta sonu i\u00e7in \u0130stanbul&#8217;da, deniz manzaral\u0131, evcil hayvan dostu ve b\u00fct\u00e7eme uygun bir otel bul.&#8221;<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Alg\u0131lama ve Anlama:<\/strong> Ajan, kullan\u0131c\u0131n\u0131n iste\u011fini do\u011fal dil i\u015fleme (LLM kullanarak) ile anlar. Anahtar bilgiler \u015funlard\u0131r: zaman (\u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta sonu), yer (\u0130stanbul), \u00f6zellikler (deniz manzaral\u0131, evcil hayvan dostu), k\u0131s\u0131tlama (b\u00fct\u00e7e).<\/li>\n<li><strong>Bilgi Eri\u015fimi (Retrieval):<\/strong> Ajan, bir otel veritaban\u0131n\u0131 veya rezervasyon platformunu sorgulamak i\u00e7in RAG mimarisini kullan\u0131r. Sorgu, vekt\u00f6r veritabanlar\u0131nda anlam tabanl\u0131 olarak aranarak, istenen \u00f6zelliklere en yak\u0131n oteller bulunur.<\/li>\n<li><strong>Planlama ve Ak\u0131l Y\u00fcr\u00fctme:<\/strong> Ajan, bulunan otelleri kullan\u0131c\u0131n\u0131n belirtti\u011fi b\u00fct\u00e7e ve di\u011fer tercihlerine g\u00f6re s\u0131ralar ve en uygun birka\u00e7 se\u00e7ene\u011fi belirler. Bu a\u015famada, karma\u015f\u0131k planlama algoritmalar\u0131 kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li><strong>Eylem:<\/strong> Ajan, kullan\u0131c\u0131ya en uygun otel se\u00e7eneklerini sunar. Kullan\u0131c\u0131 bir otel se\u00e7ti\u011finde, ajan otomatik olarak rezervasyonu tamamlayabilir, \u00f6deme i\u015flemini ba\u015flatabilir ve onay e-postas\u0131n\u0131 g\u00f6nderebilir.<\/li>\n<li><strong>Geri Bildirim ve \u00d6\u011frenme:<\/strong> Ajan, rezervasyon sonras\u0131 kullan\u0131c\u0131dan geri bildirim alabilir ve bu geri bildirimleri gelecekteki tercihlerini daha iyi anlamak i\u00e7in kullanabilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>  Bu \u00f6rnek, bir ajan\u0131n nas\u0131l sadece bilgi sa\u011flamakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131n\u0131n hedeflerine ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in aktif olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu t\u00fcr ajanlar, ki\u015fisel asistanlardan kurumsal otomasyona kadar bir\u00e7ok alanda kullan\u0131labilir.<\/p>\n<h2>Modern YZ Mimarilerini Birle\u015ftirme: Kapsaml\u0131 Bir Sistem Olu\u015fturma<\/h2>\n<p>Modern YZ mimarilerinin ger\u00e7ek g\u00fcc\u00fc, bu bile\u015fenlerin ak\u0131ll\u0131ca birle\u015ftirilmesinde yatar. Bir\u00e7ok geli\u015fmi\u015f YZ uygulamas\u0131, LLM&#8217;lerin do\u011fal dil anlama yeteneklerini, RAG&#8217;\u0131n g\u00fcncel ve do\u011fru bilgiye eri\u015fimini, vekt\u00f6r veritabanlar\u0131n\u0131n anlamsal arama g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve ajanik sistemlerin otonom karar verme ve eylem yetene\u011fini bir araya getirir. \u00d6rne\u011fin, bir \u015firket i\u00e7i soru-cevap sistemi olu\u015ftururken:<\/p>\n<ul>\n<li>Kullan\u0131c\u0131, do\u011fal dilde bir soru sorar.<\/li>\n<li>Bir LLM, sorunun anahtar kelimelerini ve niyetini anlar.<\/li>\n<li>Bu niyet, bir vekt\u00f6r veritaban\u0131nda arama yapmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li>Vekt\u00f6r veritaban\u0131, \u015firketin dok\u00fcmanlar\u0131ndan elde edilen vekt\u00f6r g\u00f6mmelerini kullanarak en alakal\u0131 belgeleri bulur.<\/li>\n<li>RAG mimarisi, bulunan bu belgeleri LLM&#8217;ye ba\u011flam olarak sunar.<\/li>\n<li>LLM, bu ba\u011flam\u0131 kullanarak do\u011fru ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir yan\u0131t \u00fcretir.<\/li>\n<li>E\u011fer yan\u0131t, bir eylem gerektiriyorsa (\u00f6rne\u011fin, bir rapor olu\u015fturmak), bu bir ajan taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>  Bu entegre yakla\u015f\u0131m, YZ sistemlerini daha esnek, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kullan\u0131c\u0131 dostu hale getirir. Geli\u015ftiriciler, bu farkl\u0131 teknolojileri bir araya getirerek, sadece bilgiye eri\u015fen de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu bilgiyi kullanarak ak\u0131ll\u0131ca kararlar alan ve hedeflere ula\u015fan uygulamalar in\u015fa edebilirler. Bu, YZ&#8217;nin gelece\u011finde \u00f6nemli bir rol oynayacakt\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Gelece\u011fe Y\u00f6nelik YZ Mimarileri<\/h2>\n<p>Transformer mimarisinin y\u00fckseli\u015fiyle ba\u015flayan modern YZ devrimi, LLM&#8217;ler, RAG, vekt\u00f6r veritabanlar\u0131 ve ajanik sistemler gibi yenilik\u00e7i teknolojilerle h\u0131z kesmeden devam ediyor. Bu makalede ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her bir bile\u015fen, YZ&#8217;nin yeteneklerini bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131yor. LLM&#8217;ler, dilin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlama ve \u00fcretme konusunda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7arken, RAG sistemleri bu modelleri g\u00fcncel ve g\u00fcvenilir bilgilerle besliyor. Vekt\u00f6r veritabanlar\u0131, anlamsal arama ile bilgiye eri\u015fimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor ve ajanik sistemler ise bu bilgiyi kullanarak ak\u0131ll\u0131ca kararlar al\u0131p eyleme ge\u00e7ebiliyor. Bu teknolojilerin bir araya gelmesi, daha ak\u0131ll\u0131, daha otonom ve daha yetenekli YZ uygulamalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor. Gelecekte, bu mimariler daha da geli\u015ferek, hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda daha derin bir etki yaratacakt\u0131r. Bu alandaki geli\u015fmeleri takip etmek ve bu teknolojileri anlamak, hem bireyler hem de kurumlar i\u00e7in kritik bir rekabet avantaj\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>RAG ve Fine-tuning aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong> RAG, LLM&#8217;yi harici bir bilgi taban\u0131yla zenginle\u015ftirerek g\u00fcncel bilgiler sa\u011flar ve hal\u00fcsinasyonlar\u0131 azalt\u0131r. Fine-tuning ise, LLM&#8217;yi belirli bir veri seti \u00fczerinde yeniden e\u011fiterek modelin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Genellikle RAG, daha az maliyetli ve daha esnektir.<\/li>\n<li><strong>Hangi vekt\u00f6r veritaban\u0131n\u0131 se\u00e7meliyim?<\/strong> Se\u00e7iminiz, veri setinizin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, arama performans gereksinimlerinize, maliyet b\u00fct\u00e7enize ve kullan\u0131m senaryonuza ba\u011fl\u0131d\u0131r. Milvus, Pinecone, Weaviate gibi pop\u00fcler se\u00e7enekleri ara\u015ft\u0131rman\u0131z \u00f6nerilir.<\/li>\n<li><strong>Ajanik sistemler ne kadar otonom olabilir?<\/strong> Ajanik sistemlerin otonomi seviyesi, tasar\u0131m\u0131na ve verilen yetkilere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Baz\u0131 ajanlar sadece belirli g\u00f6revleri yerine getirirken, baz\u0131lar\u0131 daha karma\u015f\u0131k ve geni\u015f kapsaml\u0131 kararlar alabilir.<\/li>\n<li><strong>Vekt\u00f6r g\u00f6mmeleri ne kadar yer kaplar?<\/strong> Vekt\u00f6r g\u00f6mmelerinin boyutu, kullan\u0131lan g\u00f6mme modeline ba\u011fl\u0131d\u0131r. Genellikle y\u00fczlerce veya binlerce boyutlu olabilirler. Veri setinizin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re depolama gereksinimleri artar.<\/li>\n<li><strong>Bu teknolojilerle kendi YZ uygulamam\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirebilirim?<\/strong> Python gibi programlama dilleri ve pop\u00fcler k\u00fct\u00fcphaneler (\u00f6rne\u011fin, LangChain, LlamaIndex) kullanarak bu teknolojileri birle\u015ftirebilirsiniz. Bulut platformlar\u0131 da bu teknolojilere eri\u015fim i\u00e7in \u00e7e\u015fitli hizmetler sunmaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>#YapayZeka #LLM #RAG #Vekt\u00f6rVeritabanlar\u0131 #AjanikSistemler #Makine\u00d6\u011frenmesi #Teknoloji<\/p>\n<div class=\"github-example-link\"><strong>\u00d6rnek kod:<\/strong> <a href=\"https:\/\/github.com\/fatihsoysalcom\/simple-rag-with-in-memory-vector-store\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">github.com\/fatihsoysalcom\/simple-rag-with-in-memory-vector-store<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla geli\u015fen teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda, yapay zeka (YZ) art\u0131k sadece bir f\u00fct\u00fcristik konsept de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n ve i\u015f s\u00fcre\u00e7lerimizin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline geldi.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-43659","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#039;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#039;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla geli\u015fen teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda, yapay zeka (YZ) art\u0131k sadece bir f\u00fct\u00fcristik konsept de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n ve i\u015f s\u00fcre\u00e7lerimizin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline geldi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-28T06:00:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-28T06:00:56+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#8217;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber\",\"datePublished\":\"2026-07-28T06:00:33+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-28T06:00:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/\"},\"wordCount\":2841,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/\",\"name\":\"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer'lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-07-28T06:00:33+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-28T06:00:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#8217;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer'lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer'lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber","og_description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla geli\u015fen teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda, yapay zeka (YZ) art\u0131k sadece bir f\u00fct\u00fcristik konsept de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n ve i\u015f s\u00fcre\u00e7lerimizin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline geldi.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-07-28T06:00:33+00:00","article_modified_time":"2026-07-28T06:00:56+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"14 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#8217;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber","datePublished":"2026-07-28T06:00:33+00:00","dateModified":"2026-07-28T06:00:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/"},"wordCount":2841,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/","name":"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer'lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-07-28T06:00:33+00:00","dateModified":"2026-07-28T06:00:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/modern-yapay-zeka-mimarileri-transformerlardan-ajan-sistemlerine-kapsamli-rehber\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Modern Yapay Zeka Mimarileri: Transformer&#8217;lardan Ajan Sistemlerine Kapsaml\u0131 Rehber"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43659"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43660,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43659\/revisions\/43660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}