Yapay zeka sistemlerinin, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck dil modellerinin (LLM’ler) hayat\u0131m\u0131zdaki rol\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Bu sistemlerin g\u00fcvenilirli\u011fi ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, kritik uygulamalarda ba\u015far\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Peki, Claude gibi geli\u015fmi\u015f bir yapay zeka modelinin, belirli g\u00f6revleri yerine getirirken hata yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l en aza indirebiliriz? \u0130\u015fte bu noktada, Claude’un “Yetenekler” (Skills) \u00f6zelli\u011fini kullanarak olu\u015fturaca\u011f\u0131m\u0131z do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri devreye giriyor. Bu makalede, Claude kodunda etkili do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri kurman\u0131n temel prensiplerini, ad\u0131m ad\u0131m uygulama y\u00f6ntemlerini ve ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndaki kullan\u0131m\u0131n\u0131 derinlemesine inceleyece\u011fiz.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla dijitalle\u015fen d\u00fcnyas\u0131nda, yapay zeka (YZ) sistemleri, basit otomasyon g\u00f6revlerinden karma\u015f\u0131k karar verme s\u00fcre\u00e7lerine kadar geni\u015f bir yelpazede kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zellikle Anthropic’in Claude gibi b\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM’ler), do\u011fal dil anlama ve \u00fcretme yetenekleriyle \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7sa da, bu modellerin her zaman m\u00fckemmel sonu\u00e7lar \u00fcretmedi\u011fi bir ger\u00e7ektir. “Hal\u00fcsinasyon” olarak bilinen yanl\u0131\u015f bilgi \u00fcretimi, mant\u0131k hatalar\u0131 veya ba\u011flamdan sapmalar gibi sorunlar, YZ uygulamalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini sorgulatabilir. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fteri hizmetleri botunun yanl\u0131\u015f bilgi vermesi veya bir finansal dan\u0131\u015fmanl\u0131k sisteminin hatal\u0131 \u00f6nerilerde bulunmas\u0131, ciddi sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir. Bu nedenle, YZ \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu ve uygunlu\u011funu s\u00fcrekli olarak kontrol eden mekanizmalara ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri (verification loops), bu ihtiyaca yan\u0131t veren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Temel olarak, bir YZ modelinin bir g\u00f6rev \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra \u00fcretti\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 veya ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi eylemi, \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f kriterlere g\u00f6re de\u011ferlendiren ve gerekti\u011finde modeli yeniden y\u00f6nlendiren bir geri bildirim mekanizmas\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6ng\u00fcler, YZ’nin kendi hatalar\u0131n\u0131 fark etmesini ve d\u00fczeltmesini sa\u011flayarak, sistemin genel performans\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131r. Claude’un “Yetenekler” (Skills) \u00f6zelli\u011fi, bu d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015fturmak i\u00e7in bize e\u015fsiz bir f\u0131rsat sunar. Yetenekler, Claude’un harici ara\u00e7larla (API’ler, veritabanlar\u0131 vb.) etkile\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, modelin sadece metin \u00fcretmekle kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda eylemler ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ve bu eylemlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmesine olanak tan\u0131r. Bu sayede, Claude’un bir g\u00f6revi tamamlad\u0131\u011f\u0131nda, g\u00f6revin ger\u00e7ekten do\u011fru bir \u015fekilde tamamlan\u0131p tamamlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edebilir, eksik veya hatal\u0131 buldu\u011fumuz noktalarda ona ek ba\u011flam veya d\u00fczeltme talimatlar\u0131 sa\u011flayabiliriz. Bu s\u00fcrekli kontrol ve d\u00fczeltme s\u00fcreci, YZ sistemlerinin sadece ak\u0131ll\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Bu makalede, Claude’un yeteneklerini kullanarak nas\u0131l sa\u011flam do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri in\u015fa edece\u011fimizi ad\u0131m ad\u0131m ele alaca\u011f\u0131z. Ba\u015flang\u0131\u00e7 seviyesinden ileri d\u00fczey tekniklere kadar, bu d\u00f6ng\u00fclerin temel prensiplerini, kodlama \u00f6rneklerini ve ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndaki uygulamalar\u0131n\u0131 ke\u015ffedece\u011fiz. Amac\u0131m\u0131z, okuyuculara Claude tabanl\u0131 YZ uygulamalar\u0131n\u0131 daha g\u00fcvenilir, tutarl\u0131 ve hataya dayan\u0131kl\u0131 hale getirmeleri i\u00e7in pratik bilgiler ve ara\u00e7lar sunmakt\u0131r. Bu sayede, geli\u015ftiriciler ve i\u015fletmeler, YZ’nin potansiyelini tam anlam\u0131yla kullanarak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131na kesintisiz ve g\u00fcvenilir deneyimler sunabilirler.<\/p>\n
Claude gibi b\u00fcy\u00fck dil modelleri, metin tabanl\u0131 etkile\u015fimlerde olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Ancak ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131nda, sadece metin \u00fcretmek yeterli olmayabilir; modelin harici sistemlerle etkile\u015fime girmesi, bilgi almas\u0131 veya belirli eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekebilir. \u0130\u015fte bu noktada “Yetenekler” (Skills) kavram\u0131 devreye girer. Claude’daki yetenekler, modelin \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f fonksiyonlar\u0131 veya API’leri \u00e7a\u011f\u0131rarak d\u0131\u015f d\u00fcnyayla etkile\u015fime girmesini sa\u011flayan mekanizmalard\u0131r. Bu yetenekler sayesinde Claude, bir veritaban\u0131ndan veri \u00e7ekebilir, bir e-posta g\u00f6nderebilir, bir takvim etkinli\u011fi olu\u015fturabilir veya bir hava durumu servisine ba\u011flanabilir. Bu, Claude’u statik bir metin \u00fcreticisinden, dinamik bir problem \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
Bir yetenek tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, asl\u0131nda Claude’a belirli bir g\u00f6revi yerine getirebilecek bir arac\u0131 tan\u0131t\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu ara\u00e7, bir fonksiyon \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve Claude’a hangi parametreleri bekledi\u011fini a\u00e7\u0131klayan bir \u015fema (genellikle JSON format\u0131nda) sunulur. Claude, bir kullan\u0131c\u0131 girdisini veya bir g\u00f6revi analiz etti\u011finde, bu yetenek \u015femalar\u0131n\u0131 inceler ve e\u011fer bir yetenek, o g\u00f6revi yerine getirmek i\u00e7in uygunsa, o yetene\u011fi \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fini “d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr”. Claude daha sonra yetene\u011fi \u00e7a\u011f\u0131rmak i\u00e7in gerekli arg\u00fcmanlar\u0131 olu\u015fturur ve bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 sisteminize iletir. Sizin sisteminiz bu yetene\u011fi y\u00fcr\u00fct\u00fcr ve elde edilen sonucu Claude’a geri g\u00f6nderir. Claude, bu sonucu kullanarak yan\u0131t\u0131n\u0131 olu\u015fturur veya bir sonraki ad\u0131m\u0131 belirler.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n “\u0130stanbul’daki hava durumu nedir?” diye sordu\u011funu varsayal\u0131m. Claude, “get_weather(location)” ad\u0131nda bir yetene\u011fe sahip oldu\u011funu biliyorsa, bu yetene\u011fi “location=’\u0130stanbul'” parametresiyle \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Sisteminiz bu yetene\u011fi y\u00fcr\u00fct\u00fcr, hava durumu API’sinden veriyi al\u0131r ve “\u0130stanbul’da s\u0131cakl\u0131k 15 derece ve par\u00e7al\u0131 bulutlu” gibi bir sonu\u00e7 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Claude bu bilgiyi kullanarak kullan\u0131c\u0131ya nihai yan\u0131t\u0131n\u0131 verir.<\/p>\n
Yetenekler, Claude’a s\u00fcper g\u00fc\u00e7ler kazand\u0131r\u0131rken, ayn\u0131 zamanda hata yapma potansiyelini de art\u0131r\u0131r. Claude, bir yetene\u011fi yanl\u0131\u015f parametrelerle \u00e7a\u011f\u0131rabilir, yetenekten gelen sonucu yanl\u0131\u015f yorumlayabilir veya yetene\u011fin ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rabilir. \u0130\u015fte do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri bu noktada kritik bir rol oynar. Bir do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, Claude’un bir yetene\u011fi \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131ndan veya bir \u00e7\u0131kt\u0131 \u00fcretmesinden sonra devreye giren, \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131n veya eylemin sonucunun do\u011frulu\u011funu, tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uygunlu\u011funu kontrol eden bir mekanizmad\u0131r. Bu d\u00f6ng\u00fcler \u015funlar\u0131 sa\u011flayabilir:<\/p>\n
Bu d\u00f6ng\u00fcler, bir “geri bildirim” mekanizmas\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. E\u011fer do\u011frulama ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, Claude’a hatan\u0131n ne oldu\u011fu ve ne yapmas\u0131 gerekti\u011fi hakk\u0131nda bilgi verilir. Claude bu bilgiyi kullanarak yeniden deneme yapar, farkl\u0131 bir yetenek \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r veya kullan\u0131c\u0131dan ek bilgi ister. Bu s\u00fcrekli “deneme-de\u011ferlendirme-d\u00fczeltme” s\u00fcreci, YZ sistemlerinin daha g\u00fcvenilir, sa\u011flam ve \u00f6zerk \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. \u00d6zellikle finans, sa\u011fl\u0131k veya yasal dan\u0131\u015fmanl\u0131k gibi hata tolerans\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu alanlarda, do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri vazge\u00e7ilmez bir g\u00fcvenlik katman\u0131 sunar.<\/p>\n
Claude’da etkili do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015fturmak, sadece yetenekleri tan\u0131mlamakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda bu yeteneklerin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 ve Claude’un genel davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak kontrol eden bir mekanizma in\u015fa etmeyi gerektirir. Bu s\u00fcre\u00e7, birka\u00e7 ad\u0131mdan olu\u015fur ve her ad\u0131m, sistemin g\u00fcvenilirli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
\u0130lk olarak, Claude’un kullanmas\u0131n\u0131 istedi\u011finiz harici i\u015flevleri veya API’leri “yetenek” olarak tan\u0131mlaman\u0131z gerekir. Bu tan\u0131mlama, genellikle bir JSON \u015femas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131l\u0131r ve Claude’a yetene\u011fin ad\u0131n\u0131, ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hangi parametreleri bekledi\u011fini ve bu parametrelerin veri tiplerini a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n
\n{\n \"name\": \"get_customer_order_status\",\n \"description\": \"M\u00fc\u015fterinin belirli bir sipari\u015finin durumunu sorgular.\",\n \"input_schema\": {\n \"type\": \"object\",\n \"properties\": {\n \"order_id\": {\n \"type\": \"string\",\n \"description\": \"Sorgulanacak sipari\u015fin benzersiz kimli\u011fi (\u00f6rne\u011fin, 'ORD12345').\"\n },\n \"customer_email\": {\n \"type\": \"string\",\n \"description\": \"M\u00fc\u015fterinin e-posta adresi.\"\n }\n },\n \"required\": [\"order_id\", \"customer_email\"]\n }\n}\n <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\nBu yetene\u011fi Claude’a tan\u0131tt\u0131ktan sonra, arka planda bu yetene\u011fi ger\u00e7ekten y\u00fcr\u00fctecek bir fonksiyon veya servis olu\u015fturman\u0131z gerekir. Claude, bu yetene\u011fi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, sizin sisteminiz bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yakalar, gerekli i\u015flemleri (\u00f6rne\u011fin, veritaban\u0131 sorgusu) yapar ve sonucu Claude’a geri g\u00f6nderir. Bu entegrasyon, genellikle bir SDK veya \u00f6zel bir API arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n
Ad\u0131m 2: Claude ile Etkile\u015fim ve \u0130lk \u00c7\u0131kt\u0131 Alma<\/h3>\n
Claude ile etkile\u015fim, genellikle bir kullan\u0131c\u0131 girdisiyle ba\u015flar. Kullan\u0131c\u0131, Claude’dan bir g\u00f6rev yapmas\u0131n\u0131 ister ve Claude, bu g\u00f6revi yerine getirmek i\u00e7in yeteneklerini kullan\u0131p kullanmayaca\u011f\u0131na karar verir. Claude’un yetenekleri \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ve yan\u0131t \u00fcretmesi, bir d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Ancak bu noktada, \u00fcretilen \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131n veya \u00e7a\u011fr\u0131lan yetene\u011fin do\u011frulu\u011fundan hen\u00fcz emin de\u011filiz.<\/p>\n
\n\n# Python pseudo-code \u00f6rne\u011fi\nimport anthropic\n\nclient = anthropic.Anthropic(api_key=\"YOUR_ANTHROPIC_API_KEY\")\n\ndef call_claude_with_tools(user_message, tools):\n response = client.messages.create(\n model=\"claude-3-opus-20240229\",\n max_tokens=1024,\n tools=tools, # Tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yetenekleri buraya ekliyoruz\n messages=[\n {\"role\": \"user\", \"content\": user_message}\n ]\n )\n return response\n\n# Kullan\u0131c\u0131dan gelen mesaj\nuser_input = \"Sipari\u015f numaras\u0131 ORD12345 olan ve abc@example.com adresine ait sipari\u015fimin durumu nedir?\"\ntools_definition = [\n # Yukar\u0131daki JSON \u015femas\u0131n\u0131 buraya ekleyin\n {\n \"name\": \"get_customer_order_status\",\n \"description\": \"M\u00fc\u015fterinin belirli bir sipari\u015finin durumunu sorgular.\",\n \"input_schema\": {\n \"type\": \"object\",\n \"properties\": {\n \"order_id\": {\n \"type\": \"string\",\n \"description\": \"Sorgulanacak sipari\u015fin benzersiz kimli\u011fi (\u00f6rne\u011fin, 'ORD12345').\"\n },\n \"customer_email\": {\n \"type\": \"string\",\n \"description\": \"M\u00fc\u015fterinin e-posta adresi.\"\n }\n },\n \"required\": [\"order_id\", \"customer_email\"]\n }\n }\n]\n\nfirst_response = call_claude_with_tools(user_input, tools_definition)\n# first_response, Claude'un yetenek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 veya do\u011frudan bir metin yan\u0131t\u0131n\u0131 i\u00e7erebilir.\n <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\nAd\u0131m 3: \u00c7\u0131kt\u0131 Do\u011frulama ve Geri Bildirim Mekanizmas\u0131<\/h3>\n
Bu ad\u0131m, do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn kalbidir. Claude’un ilk yan\u0131t\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra, bu yan\u0131t\u0131 veya \u00e7a\u011fr\u0131lan yetene\u011fin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 titizlikle de\u011ferlendirmeniz gerekir. Bu de\u011ferlendirme, farkl\u0131 t\u00fcrlerde olabilir:<\/p>\n
\n- Parametre Do\u011frulama:<\/strong> Claude bir yetenek \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 parametrelerin ge\u00e7erli ve beklenen formatta olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. \u00d6rne\u011fin, bir sipari\u015f numaras\u0131 belirli bir desene uymal\u0131 veya bir e-posta adresi ge\u00e7erli bir formatta olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n
- Mant\u0131ksal Tutarl\u0131l\u0131k Kontrol\u00fc:<\/strong> Yetenekten gelen verinin, kullan\u0131c\u0131n\u0131n orijinal iste\u011fiyle veya sistemin genel mant\u0131\u011f\u0131yla tutarl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. \u00d6rne\u011fin, bir sipari\u015f durumu “teslim edildi” ise ve kullan\u0131c\u0131 “iptal etmek istiyorum” diyorsa, bu bir tutars\u0131zl\u0131k olabilir.<\/li>\n
- \u0130\u015f Kurallar\u0131 Do\u011frulama:<\/strong> \u0130\u015fletmenizin belirli kurallar\u0131na (\u00f6rne\u011fin, “sipari\u015fler sadece 24 saat i\u00e7inde iptal edilebilir”) uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/li>\n
- G\u00fcvenlik ve \u0130zin Do\u011frulama:<\/strong> Claude’un eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 verilerin veya ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 eylemlerin, kullan\u0131c\u0131n\u0131n veya sistemin izinleri dahilinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/li>\n<\/ul>\n
E\u011fer do\u011frulama ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, Claude’un yan\u0131t\u0131n\u0131 veya yetenek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n sonucunu kabul edip devam edebilirsiniz. Ancak do\u011frulama ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, Claude’a spesifik bir geri bildirim sa\u011flaman\u0131z ve yeniden denemesini istemeniz gerekir. Bu geri bildirim, Claude’un hatas\u0131n\u0131 anlamas\u0131na ve d\u00fczeltmesine yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\n\n# Python pseudo-code devam\u0131\ndef validate_order_status_params(order_id, customer_email):\n # Basit bir \u00f6rnek do\u011frulama: ID'nin 'ORD' ile ba\u015flamas\u0131 ve email format\u0131\n if not order_id.startswith(\"ORD\"):\n return False, \"Sipari\u015f numaras\u0131 'ORD' ile ba\u015flamal\u0131d\u0131r.\"\n if \"@\" not in customer_email or \".\" not in customer_email:\n return False, \"Ge\u00e7ersiz e-posta adresi format\u0131.\"\n # Daha karma\u015f\u0131k do\u011frulamalar (veritaban\u0131nda sipari\u015fin varl\u0131\u011f\u0131 vb.) burada yap\u0131labilir.\n return True, \"Parametreler ge\u00e7erli.\"\n\ndef verification_loop(user_input, tools_definition):\n current_response = call_claude_with_tools(user_input, tools_definition)\n \n # Claude'un bir ara\u00e7 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol et\n if current_response.stop_reason == \"tool_use\":\n tool_use = current_response.content[0]\n tool_name = tool_use.name\n tool_input = tool_use.input\n\n if tool_name == \"get_customer_order_status\":\n is_valid, feedback_message = validate_order_status_params(\n tool_input.get(\"order_id\"),\n tool_input.get(\"customer_email\")\n )\n \n if not is_valid:\n # Do\u011frulama ba\u015far\u0131s\u0131z oldu, Claude'a geri bildirim ver\n print(f\"Do\u011frulama ba\u015far\u0131s\u0131z: {feedback_message}\")\n # Claude'a yeni bir mesajla geri bildirim g\u00f6ndererek tekrar denemesini iste\n # Bu, yeni bir 'messages' listesi olu\u015fturup Claude'a g\u00f6ndermeyi gerektirir.\n # \u00d6rnek:\n feedback_to_claude = f\"Girdi\u011finiz parametreler ge\u00e7erli de\u011fil: {feedback_message}. L\u00fctfen do\u011fru formatta sipari\u015f numaras\u0131 ve e-posta adresi sa\u011flay\u0131n.\"\n \n retry_response = client.messages.create(\n model=\"claude-3-opus-20240229\",\n max_tokens=1024,\n tools=tools_definition,\n messages=[\n {\"role\": \"user\", \"content\": user_input},\n {\"role\": \"assistant\", \"content\": current_response.content}, # Claude'un ilk yan\u0131t\u0131\n {\"role\": \"user\", \"content\": feedback_to_claude} # Geri bildirimimiz\n ]\n )\n return retry_response # Veya d\u00f6ng\u00fcy\u00fc devam ettir\n else:\n print(\"Parametreler ge\u00e7erli, arac\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r.\")\n # Arac\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r ve sonucu Claude'a bildir\n # tool_output = execute_tool(tool_name, tool_input)\n # ...\n else:\n # Claude do\u011frudan bir metin yan\u0131t\u0131 verdi, bu yan\u0131t\u0131 do\u011frula\n print(\"Claude do\u011frudan yan\u0131t verdi:\", current_response.content[0].text)\n # Metin tabanl\u0131 do\u011frulama burada yap\u0131labilir (\u00f6rne\u011fin, anahtar kelime kontrol\u00fc, duygu analizi)\n return current_response\n\n# D\u00f6ng\u00fcy\u00fc ba\u015flat\nfinal_result = verification_loop(user_input, tools_definition)\nprint(\"Sonu\u00e7:\", final_result)\n <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\nBu d\u00f6ng\u00fc, do\u011frulama ba\u015far\u0131l\u0131 olana veya belirli bir deneme say\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lana kadar devam edebilir. Bu sayede, Claude’un g\u00fcvenilirli\u011fi art\u0131r\u0131l\u0131r ve hatal\u0131 i\u015flemlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilir. Geri bildirim mekanizmas\u0131, Claude’un \u00f6\u011frenmesini ve zamanla daha iyi performans g\u00f6stermesini de sa\u011flayabilir.<\/p>\n
Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryolar\u0131nda Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Nas\u0131l Uygulan\u0131r? Vaka Analizleri<\/h2>\n
Do\u011frulama d\u00f6ng\u00fclerinin teorik faydalar\u0131 a\u00e7\u0131k olsa da, ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131nda nas\u0131l de\u011fer katt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek, bu konuyu daha iyi anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flar. \u0130\u015fte Claude’un yetenekleri ve do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri kullan\u0131larak geli\u015ftirilebilecek iki farkl\u0131 senaryo:<\/p>\n
M\u00fc\u015fteri Hizmetleri Otomasyonunda Do\u011frulama<\/h3>\n
Bir e-ticaret \u015firketi, m\u00fc\u015fteri hizmetleri ekibinin y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmek i\u00e7in Claude tabanl\u0131 bir sanal asistan kullanmaya karar verdi. Bu asistan\u0131n g\u00f6revi, sipari\u015f sorgulama, iade ba\u015flatma ve \u00fcr\u00fcn bilgisi sa\u011flama gibi temel m\u00fc\u015fteri taleplerini kar\u015f\u0131lamakt\u0131r. Ancak, hassas m\u00fc\u015fteri verileri ve finansal i\u015flemler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, her ad\u0131m\u0131n do\u011fru ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde ilerlemesi kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
Problem: Hatal\u0131 \u0130\u015flemler ve G\u00fcven Kayb\u0131<\/h4>\n
Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, sanal asistan bazen m\u00fc\u015fteri e-postalar\u0131n\u0131 veya sipari\u015f numaralar\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f yorumlayarak hatal\u0131 sipari\u015f durumlar\u0131 bildirebiliyor veya yanl\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in iade s\u00fcreci ba\u015flatabiliyordu. Bu durum, m\u00fc\u015fterilerde hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ve \u015firkete kar\u015f\u0131 g\u00fcven kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yordu. \u00d6zellikle, bir m\u00fc\u015fteri “sipari\u015fimi iptal et” dedi\u011finde, Claude’un hangi sipari\u015fi kastetti\u011fini tam olarak anlamamas\u0131 veya iptal edilebilir bir durumda olmayan bir sipari\u015fi iptal etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gibi senaryolar ya\u015fan\u0131yordu.<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm: \u00c7ok Katmanl\u0131 Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri<\/h4>\n
\u015eirket, Claude’un sanal asistan\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki do\u011frulama d\u00f6ng\u00fclerini entegre etti:<\/p>\n
\n- Girdi Parametre Do\u011frulamas\u0131:<\/strong> Claude’un bir yetene\u011fi (\u00f6rne\u011fin,
get_order_details(order_id, email)<\/code>) \u00e7a\u011f\u0131rmadan \u00f6nce, order_id<\/code>‘nin ge\u00e7erli bir formatta olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, “TRX” ile ba\u015flay\u0131p 9 rakamdan olu\u015fmas\u0131) ve email<\/code> adresinin standart bir e-posta format\u0131na uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eden bir do\u011frulay\u0131c\u0131 eklendi. E\u011fer format hatal\u0131ysa, Claude’a “L\u00fctfen ge\u00e7erli bir sipari\u015f numaras\u0131 (\u00f6rne\u011fin TRX123456789) ve e-posta adresi giriniz.” \u015feklinde geri bildirim g\u00f6nderildi.<\/li>\n- Sipari\u015f Durumu ve \u0130\u015f Kurallar\u0131 Do\u011frulamas\u0131:<\/strong> Claude bir sipari\u015fin durumunu sorgulad\u0131ktan sonra, yetenekten gelen sonu\u00e7 \u00fczerinde ek bir do\u011frulama yap\u0131ld\u0131. \u00d6rne\u011fin, e\u011fer m\u00fc\u015fteri “sipari\u015fimi iptal et” demi\u015fse ve sipari\u015fin durumu “kargoya verildi” ise, sistem Claude’a “Bu sipari\u015f kargoya verildi\u011fi i\u00e7in iptal edilemez. \u0130ade s\u00fcreci ba\u015flatmak ister misiniz?” \u015feklinde bir geri bildirim g\u00f6nderdi. Bu geri bildirim, Claude’un yeni bir yetenek (iade ba\u015flatma) \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 veya kullan\u0131c\u0131ya farkl\u0131 se\u00e7enekler sunmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/li>\n
- Kullan\u0131c\u0131 Onay\u0131 ve \u00c7ift Kontrol:<\/strong> \u00d6zellikle iade veya adres de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi kritik i\u015flemlerde, Claude’un i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirmeden \u00f6nce m\u00fc\u015fteriden “Bu i\u015flemi onayl\u0131yor musunuz?” gibi bir teyit almas\u0131 zorunlu hale getirildi. M\u00fc\u015fteri onaylamazsa, i\u015flem durduruldu ve Claude’a “\u0130\u015flem onaylanmad\u0131, l\u00fctfen kullan\u0131c\u0131dan ek bilgi al\u0131n.” mesaj\u0131 iletildi.<\/li>\n<\/ol>\n
Bu do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri sayesinde, sanal asistan\u0131n hatal\u0131 i\u015flem yapma oran\u0131 %80 azald\u0131. M\u00fc\u015fteri memnuniyeti artt\u0131 ve \u015firket, insan m\u00fcdahalesi gerektiren durumlar\u0131 minimuma indirdi.<\/p>\n
Finansal \u0130\u015flemlerde G\u00fcvenlik ve Do\u011frulama<\/h3>\n
Bir banka, m\u00fc\u015fterilerine yat\u0131r\u0131m tavsiyesi sunan ve temel finansal i\u015flemleri (\u00f6rne\u011fin, fon transferi, portf\u00f6y sorgulama) ger\u00e7ekle\u015ftiren bir Claude tabanl\u0131 yapay zeka asistan\u0131 geli\u015ftirdi. Finansal hizmetler sekt\u00f6r\u00fcnde do\u011fruluk ve g\u00fcvenlik, her \u015feyden \u00f6nce gelir.<\/p>\n
Problem: Hatal\u0131 Tavsiye ve Yetkisiz \u0130\u015flemler<\/h4>\n
YZ asistan\u0131, bazen piyasa verilerini yanl\u0131\u015f yorumlayarak hatal\u0131 yat\u0131r\u0131m tavsiyeleri verebiliyor veya bir m\u00fc\u015fterinin yetkisi olmayan bir i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fabiliyordu. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fteri “X hissesini al” dedi\u011finde, asistan m\u00fc\u015fterinin risk profilini g\u00f6z ard\u0131 edebiliyor veya yeterli bakiyesi olmayan bir i\u015flem i\u00e7in al\u0131m emri olu\u015fturabiliyordu. Ayr\u0131ca, g\u00fcvenlik protokollerinin atlanmas\u0131 riski de mevcuttu.<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm: G\u00fcvenlik Odakl\u0131 Do\u011frulama Katmanlar\u0131<\/h4>\n
Banka, YZ asistan\u0131na \u00f6zellikle finansal i\u015flemler i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f kat\u0131 do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri entegre etti:<\/p>\n
\n- Risk Profili ve Bakiye Kontrol\u00fc:<\/strong> Claude, bir yat\u0131r\u0131m tavsiyesi vermeden veya bir al\u0131m\/sat\u0131m emri olu\u015fturmadan \u00f6nce, m\u00fc\u015fterinin risk profilini ve hesap bakiyesini sorgulayan bir yetene\u011fi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bu yetenekten gelen veriler, Claude’un \u00f6nerisinin m\u00fc\u015fterinin risk tolerans\u0131yla uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131. Uyumsuzluk durumunda, Claude’a “M\u00fc\u015fterinin risk profili bu yat\u0131r\u0131ma uygun de\u011fil” veya “Yetersiz bakiye” gibi geri bildirimler verildi.<\/li>\n
- \u0130\u015flem Miktar\u0131 ve Limit Do\u011frulamas\u0131:<\/strong> Herhangi bir fon transferi veya yat\u0131r\u0131m emri i\u00e7in, Claude’un belirtti\u011fi miktar\u0131n, m\u00fc\u015fterinin g\u00fcnl\u00fck\/ayl\u0131k i\u015flem limitleri dahilinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eden bir do\u011frulay\u0131c\u0131 eklendi. Limit a\u015f\u0131m\u0131 durumunda, Claude’a uyar\u0131 g\u00f6nderildi ve i\u015flem engellendi.<\/li>\n
- \u00c7ok Fakt\u00f6rl\u00fc Kimlik Do\u011frulama (MFA) Tetikleme:<\/strong> Hassas i\u015flemler (\u00f6rne\u011fin, yeni bir al\u0131c\u0131ya fon transferi) i\u00e7in, Claude’un i\u015flemi onaylamadan \u00f6nce kullan\u0131c\u0131n\u0131n mobil uygulamas\u0131 \u00fczerinden ek bir MFA (\u00c7ok Fakt\u00f6rl\u00fc Kimlik Do\u011frulama) s\u00fcrecini tetiklemesi sa\u011fland\u0131. Bu, bir yetenek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131 ve MFA ba\u015far\u0131l\u0131 olmazsa, Claude’a “Kimlik do\u011frulama ba\u015far\u0131s\u0131z oldu, i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftiremiyorum” mesaj\u0131 iletildi.<\/li>\n
- Yasal ve D\u00fczenleyici Uyum Kontrol\u00fc:<\/strong> YZ taraf\u0131ndan olu\u015fturulan t\u00fcm tavsiyeler ve i\u015flemler, ilgili finansal d\u00fczenlemelere (\u00f6rne\u011fin, SPK kurallar\u0131) uygunluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan otomatik olarak kontrol edildi. Uyumsuzluk tespit edildi\u011finde, Claude’a spesifik yasal geri bildirimler verildi.<\/li>\n<\/ol>\n
Bu s\u0131k\u0131 do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri sayesinde, bankan\u0131n YZ asistan\u0131 hem g\u00fcvenilir yat\u0131r\u0131m tavsiyeleri sunabildi hem de yetkisiz veya hatal\u0131 finansal i\u015flemlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek m\u00fc\u015fteri varl\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flad\u0131. Bu vaka analizleri, do\u011frulama d\u00f6ng\u00fclerinin sadece hatalar\u0131 azaltmakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda YZ sistemlerinin karma\u015f\u0131k ve kritik i\u015f ortamlar\u0131nda g\u00fcvenle kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Claude Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fclerinde \u0130leri D\u00fczey Teknikler ve En \u0130yi Uygulamalar<\/h2>\n
Claude’da do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015fturmak, temel parametre ve \u00e7\u0131kt\u0131 kontrollerinin \u00f6tesine ge\u00e7ebilir. Daha karma\u015f\u0131k senaryolar i\u00e7in, sistemin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve adaptasyon yetene\u011fini art\u0131ran ileri d\u00fczey teknikler ve en iyi uygulamalar mevcuttur. Bu yakla\u015f\u0131mlar, YZ sistemlerinizin daha ak\u0131ll\u0131, esnek ve hataya dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Dinamik Do\u011frulama Kurallar\u0131 ve Adaptif Geri Bildirim<\/h3>\n
Sabit do\u011frulama kurallar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman yeterli olsa da, baz\u0131 durumlarda sistemin ba\u011flama veya kullan\u0131c\u0131ya g\u00f6re do\u011frulama davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi gerekebilir. Dinamik do\u011frulama kurallar\u0131, bu esnekli\u011fi sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fteri hizmetleri botu, VIP m\u00fc\u015fteriler i\u00e7in daha az k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 i\u015flem limitlerine sahip olabilir veya belirli bir kampanya d\u00f6neminde farkl\u0131 iade ko\u015fullar\u0131 uygulayabilir.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m, do\u011frulama mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan kod i\u00e7ine g\u00f6mmek yerine, harici bir kural motorunda veya bir yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131nda tutmay\u0131 gerektirir. Claude bir yetene\u011fi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda veya bir yan\u0131t \u00fcretti\u011finde, do\u011frulay\u0131c\u0131 mod\u00fcl, mevcut ba\u011flam\u0131 (kullan\u0131c\u0131 tipi, tarih, i\u015flem ge\u00e7mi\u015fi vb.) dikkate alarak hangi kurallar\u0131n uygulanaca\u011f\u0131na dinamik olarak karar verir. Bu, sistemin farkl\u0131 senaryolara daha kolay uyum sa\u011flamas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n
\n\n# Python pseudo-code: Dinamik kural motoru \u00f6rne\u011fi\ndef get_dynamic_validation_rules(user_context):\n rules = []\n if user_context.get(\"is_vip\"):\n rules.append({\"type\": \"max_transaction_limit\", \"value\": 10000})\n else:\n rules.append({\"type\": \"max_transaction_limit\", \"value\": 2000})\n \n if user_context.get(\"campaign_active\"):\n rules.append({\"type\": \"return_window\", \"days\": 60})\n else:\n rules.append({\"type\": \"return_window\", \"days\": 30})\n return rules\n\ndef apply_dynamic_validation(claude_output, user_context):\n rules = get_dynamic_validation_rules(user_context)\n for rule in rules:\n if rule[\"type\"] == \"max_transaction_limit\":\n if claude_output.get(\"amount\", 0) > rule[\"value\"]:\n return False, f\"\u0130\u015flem miktar\u0131 limitini a\u015f\u0131yor: {rule['value']}\"\n # Di\u011fer kurallar burada kontrol edilir\n return True, \"Ge\u00e7erli\"\n <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\nAdaptif geri bildirim ise, Claude’a verilen geri bildirimin sadece hatay\u0131 belirtmekle kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda hatan\u0131n nedenini ve nas\u0131l d\u00fczeltilebilece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 i\u00e7ermesidir. \u00d6rne\u011fin, sadece “Ge\u00e7ersiz giri\u015f” demek yerine, “Sipari\u015f numaras\u0131 ‘ORD’ ile ba\u015flamal\u0131 ve 9 rakam i\u00e7ermelidir. L\u00fctfen bu formata uygun bir numara girin.” demek, Claude’un bir sonraki denemesinde ba\u015far\u0131l\u0131 olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsan G\u00f6zetimi (Human-in-the-Loop) Entegrasyonu<\/h3>\n
En geli\u015fmi\u015f do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri bile bazen insan m\u00fcdahalesine ihtiya\u00e7 duyabilir. \u00d6zellikle y\u00fcksek riskli veya belirsiz durumlarda, bir insan\u0131n son karar\u0131 vermesi veya YZ’nin \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmesi kritik olabilir. \u0130nsan g\u00f6zetimi (Human-in-the-Loop – HITL) yakla\u015f\u0131m\u0131, bu dengeyi sa\u011flar.<\/p>\n
HITL, do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olarak, belirli ko\u015fullar alt\u0131nda bir insan operat\u00f6r\u00fcn\u00fc devreye sokar. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n
\n- G\u00fcven Skoru E\u015fi\u011fi:<\/strong> YZ sisteminin bir \u00e7\u0131kt\u0131ya veya eyleme atad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcven skoru belirli bir e\u015fi\u011fin alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde.<\/li>\n
- Karma\u015f\u0131k veya Anormal Durumlar:<\/strong> Sistem, daha \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131 veya karma\u015f\u0131k olarak de\u011ferlendirdi\u011fi bir senaryoyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda.<\/li>\n
- Hassas \u0130\u015flemler:<\/strong> B\u00fcy\u00fck mebla\u011fl\u0131 finansal transferler veya yasal belgelerin olu\u015fturulmas\u0131 gibi y\u00fcksek riskli i\u015flemler.<\/li>\n<\/ul>\n
Bu durumlarda, Claude’un \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 veya yetenek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 do\u011frudan i\u015flenmek yerine, bir insan operat\u00f6r\u00fcn\u00fcn incelemesi i\u00e7in bir kuyru\u011fa al\u0131n\u0131r. Operat\u00f6r, YZ’nin \u00f6nerisini g\u00f6zden ge\u00e7irir, gerekirse d\u00fczeltmeler yapar ve ard\u0131ndan i\u015flemi onaylar veya reddeder. Operat\u00f6r\u00fcn geri bildirimi, gelecekteki YZ kararlar\u0131 i\u00e7in de\u011ferli bir \u00f6\u011frenme verisi olarak da kullan\u0131labilir.<\/p>\n
\n\n# Python pseudo-code: HITL entegrasyonu\ndef check_for_human_review(claude_response, confidence_score):\n if confidence_score < 0.7 or \"high_risk_keyword\" in claude_response.content[0].text:\n # \u0130nsan incelemesi gerektiren bir durum\n return True, \"D\u00fc\u015f\u00fck g\u00fcven skoru veya y\u00fcksek riskli i\u015flem.\"\n return False, \"\"\n\ndef human_in_the_loop_process(claude_output, user_context):\n confidence = calculate_confidence(claude_output) # G\u00fcven skoru hesapla\n requires_review, reason = check_for_human_review(claude_output, confidence)\n\n if requires_review:\n print(f\"\u0130nsan incelemesi gerekiyor: {reason}\")\n # Claude'un \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 bir insan operat\u00f6r\u00fcne g\u00f6nder\n # Operat\u00f6rden gelen onay\u0131 bekle\n # human_decision = send_to_human_operator(claude_output, user_context)\n # if human_decision == \"approve\":\n # return True, \"\u0130nsan taraf\u0131ndan onayland\u0131.\"\n # else:\n # return False, \"\u0130nsan taraf\u0131ndan reddedildi.\"\n return False, \"\u0130nsan incelemesi bekleniyor.\" # Basit \u00f6rnek i\u00e7in\n else:\n return True, \"Otomatik olarak devam edilebilir.\"\n <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\nHITL entegrasyonu, YZ sistemlerinin otonomlu\u011funu art\u0131r\u0131rken, kritik anlarda insan zekas\u0131n\u0131n ve muhakemesinin g\u00fcc\u00fcnden faydalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu sayede, hem verimlilik art\u0131r\u0131l\u0131r hem de hata riski minimize edilir. Bu ileri d\u00fczey teknikler, Claude tabanl\u0131 uygulamalar\u0131n sadece \"i\u015flevsel\" de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \"g\u00fcvenilir\" ve \"sorumlu\" olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Sonu\u00e7: G\u00fcvenilir ve Ak\u0131ll\u0131 Yapay Zeka Sistemleri \u0130\u00e7in Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri<\/h2>\n
Yapay zeka sistemlerinin, \u00f6zellikle Claude gibi geli\u015fmi\u015f b\u00fcy\u00fck dil modellerinin (LLM'ler) yetenekleri s\u0131n\u0131rs\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnse de, bu sistemlerin ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenilir, tutarl\u0131 ve hatas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak b\u00fcy\u00fck bir zorluktur. Bu makalede ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri, bu zorlu\u011fun \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in kritik bir strateji sunmaktad\u0131r. Claude'un \"Yetenekler\" (Skills) \u00f6zelli\u011fini kullanarak, modelin harici ara\u00e7larla etkile\u015fim kurmas\u0131n\u0131 ve bu etkile\u015fimlerin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 veya modelin kendi \u00fcretti\u011fi yan\u0131tlar\u0131 sistemli bir \u015fekilde do\u011frulamay\u0131 \u00f6\u011frendik.<\/p>\n
Do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri, basit parametre kontrollerinden, karma\u015f\u0131k i\u015f kurallar\u0131 ve g\u00fcvenlik do\u011frulamalar\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazeyi kapsar. M\u00fc\u015fteri hizmetleri otomasyonundan finansal i\u015flemlere kadar bir\u00e7ok ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryosunda, bu d\u00f6ng\u00fclerin hatalar\u0131 \u00f6nlemede, kullan\u0131c\u0131 g\u00fcvenini art\u0131rmada ve operasyonel verimlili\u011fi sa\u011flamada ne kadar etkili oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Ayr\u0131ca, dinamik do\u011frulama kurallar\u0131 ve insan g\u00f6zetimi (Human-in-the-Loop) gibi ileri d\u00fczey tekniklerin, YZ sistemlerinin adaptasyon yetene\u011fini ve karar alma kalitesini nas\u0131l art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na de\u011findik.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, Claude kodunda yeteneklerle do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015fturmak, sadece bir teknik uygulama de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenilir ve sorumlu yapay zeka sistemleri in\u015fa etmenin temel bir felsefesidir. Bu d\u00f6ng\u00fcler sayesinde, YZ modelleri sadece ak\u0131ll\u0131 olmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda kendi hatalar\u0131n\u0131 fark edip d\u00fczeltebilen, d\u0131\u015f d\u00fcnyayla g\u00fcvenli ve tutarl\u0131 bir \u015fekilde etkile\u015fim kurabilen g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Geli\u015ftiriciler ve i\u015fletmeler, bu prensipleri benimseyerek, YZ'nin sundu\u011fu potansiyeli en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabilir ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131na kesintisiz, g\u00fcvenilir ve de\u011fer yaratan deneyimler sunabilirler. Unutmayal\u0131m ki, bir yapay zeka sistemi ne kadar ak\u0131ll\u0131 olursa olsun, g\u00fcvenilirli\u011fi olmadan ger\u00e7ek de\u011ferini tam olarak ortaya koyamaz.<\/p>\n
S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n\n- Soru 1: Claude'da \"Yetenek\" (Skill) tam olarak ne anlama geliyor?<\/strong>\n
Cevap 1:<\/strong> Claude'da \"Yetenek\" (Skill), modelin harici bir arac\u0131, API'yi veya fonksiyonu \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir fonksiyondur. Bu, Claude'un sadece metin \u00fcretmekle kalmay\u0131p, d\u0131\u015f d\u00fcnyadan bilgi almas\u0131na (\u00f6rne\u011fin, hava durumu sorgulama) veya eylemler ger\u00e7ekle\u015ftirmesine (\u00f6rne\u011fin, e-posta g\u00f6nderme, veritaban\u0131na kay\u0131t ekleme) olanak tan\u0131r. Her yetenek, Claude'a nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve hangi parametreleri bekledi\u011fini a\u00e7\u0131klayan bir \u015fema (genellikle JSON) ile tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n- Soru 2: Do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri Claude'un performans\u0131n\u0131 yava\u015flat\u0131r m\u0131?<\/strong>\n
Cevap 2:<\/strong> Evet, do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri ek kontrol ad\u0131mlar\u0131 i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in, do\u011frudan bir yan\u0131t \u00fcretmeye k\u0131yasla ek gecikmeler (latency) yaratabilir. Her do\u011frulama ad\u0131m\u0131, ek i\u015flem s\u00fcresi ve potansiyel olarak Claude ile ek API \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 gerektirebilir. Ancak, bu performans maliyeti genellikle hatalar\u0131 \u00f6nleme, g\u00fcvenilirli\u011fi art\u0131rma ve hatal\u0131 i\u015flemlerden kaynaklanabilecek daha b\u00fcy\u00fck maliyetleri engelleme faydas\u0131yla dengelenir. Kritik uygulamalarda, do\u011fruluk ve g\u00fcvenilirlik, h\u0131zdan daha \u00f6ncelikli olabilir.<\/p>\n<\/li>\n- Soru 3: Do\u011frulama d\u00f6ng\u00fclerinde kullan\u0131lan geri bildirim mekanizmas\u0131 nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong>\n
Cevap 3:<\/strong> Geri bildirim mekanizmas\u0131, do\u011frulama ad\u0131m\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funda Claude'a hatan\u0131n ne oldu\u011fu ve nas\u0131l d\u00fczeltilmesi gerekti\u011fi hakk\u0131nda bilgi sa\u011flamay\u0131 i\u00e7erir. Bu, genellikle Claude'a yeni bir mesaj (prompt) g\u00f6ndererek yap\u0131l\u0131r. Bu mesaj, \u00f6nceki \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131n neden kabul edilmedi\u011fini, hangi parametrenin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu veya hangi i\u015f kural\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini a\u00e7\u0131klar. Claude, bu geri bildirimi yeni bir ba\u011flam olarak kullanarak, g\u00f6revini yeniden denemek, farkl\u0131 bir yetenek \u00e7a\u011f\u0131rmak veya kullan\u0131c\u0131dan ek bilgi istemek gibi bir sonraki ad\u0131m\u0131 belirler.<\/p>\n<\/li>\n- Soru 4: \u0130nsan g\u00f6zetimi (Human-in-the-Loop) her do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne dahil edilmeli midir?<\/strong>\n
Cevap 4:<\/strong> Hay\u0131r, insan g\u00f6zetimi her do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne dahil edilmek zorunda de\u011fildir. Bu, uygulaman\u0131n risk seviyesine, hata tolerans\u0131na ve maliyet-fayda analizine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek riskli (\u00f6rne\u011fin, finansal i\u015flemler, sa\u011fl\u0131k te\u015fhisleri) veya belirsizli\u011fi y\u00fcksek durumlarda HITL entegrasyonu \u015fiddetle tavsiye edilir. Ancak, basit ve d\u00fc\u015f\u00fck riskli otomasyon g\u00f6revlerinde, tamamen otomatik do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri yeterli olabilir. HITL, ek operasyonel maliyet getirdi\u011fi i\u00e7in, stratejik olarak ve sadece gerekti\u011finde kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n- Soru 5: Claude'un yeteneklerini kullan\u0131rken g\u00fcvenlik riskleri nelerdir ve do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri bunlar\u0131 nas\u0131l azalt\u0131r?<\/strong>\n
Cevap 5:<\/strong> Claude'un yeteneklerini kullan\u0131rken ortaya \u00e7\u0131kabilecek g\u00fcvenlik riskleri aras\u0131nda yetkisiz i\u015flemlerin tetiklenmesi, hassas verilere eri\u015fim, enjeksiyon sald\u0131r\u0131lar\u0131 (prompt injection) ve hatal\u0131 parametrelerle sistemin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 yer al\u0131r. Do\u011frulama d\u00f6ng\u00fcleri bu riskleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r:<\/p>\n\n- Parametre Do\u011frulama:<\/strong> Claude'un yeteneklere g\u00f6nderdi\u011fi parametrelerin ge\u00e7erli, beklenen formatta ve zararl\u0131 kod i\u00e7ermedi\u011finden emin olur.<\/li>\n
- Eri\u015fim Kontrol\u00fc:<\/strong> Claude'un belirli bir i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gerekli yetkilere sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder.<\/li>\n
- \u0130\u015f Kurallar\u0131 Do\u011frulama:<\/strong> Kritik i\u015flemlerin \u015firket politikalar\u0131 veya yasal d\u00fczenlemelerle uyumlu oldu\u011fundan emin olur.<\/li>\n
- \u00c7ift Kontrol ve Onay:<\/strong> \u00d6zellikle hassas i\u015flemler i\u00e7in kullan\u0131c\u0131dan veya insandan ek onay alarak yetkisiz eylemleri engeller.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n
#Claude #YapayZeka #Do\u011frulamaD\u00f6ng\u00fcleri #Yetenekler #LLM #AI #Otomasyon #GeriBildirimMekanizmas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yapay zeka sistemlerinin, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck dil modellerinin (LLM’ler) hayat\u0131m\u0131zdaki rol\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-43599","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n
Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yapay zeka sistemlerinin, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck dil modellerinin (LLM'ler) hayat\u0131m\u0131zdaki rol\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-25T06:07:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"26 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma\",\"datePublished\":\"2026-07-25T06:07:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/\"},\"wordCount\":4438,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/\",\"name\":\"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-07-25T06:07:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma","og_description":"Yapay zeka sistemlerinin, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck dil modellerinin (LLM'ler) hayat\u0131m\u0131zdaki rol\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-07-25T06:07:00+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"26 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma","datePublished":"2026-07-25T06:07:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/"},"wordCount":4438,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/","name":"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-07-25T06:07:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/claude-kodunda-yeteneklerle-dogrulama-donguleri-olusturma\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Claude Kodunda Yeteneklerle Do\u011frulama D\u00f6ng\u00fcleri Olu\u015fturma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43599","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43599"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43599\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43599"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43599"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43599"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}