{"id":41664,"date":"2026-05-09T09:02:31","date_gmt":"2026-05-09T06:02:31","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/"},"modified":"2026-05-09T09:02:31","modified_gmt":"2026-05-09T06:02:31","slug":"kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/","title":{"rendered":"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak"},"content":{"rendered":"<h2>Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak<\/h2>\n<p>Kendi kendine tart\u0131\u015fabilen bir yapay zeka (YZ) sistemi geli\u015ftirmek, karma\u015f\u0131k problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yeni kap\u0131lar aral\u0131yor. Bu makale, farkl\u0131 perspektifleri de\u011ferlendirerek en do\u011fru karara ula\u015fan bir YZ motorunu ad\u0131m ad\u0131m nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, bireylerden b\u00fcy\u00fck kurulu\u015flara kadar herkes s\u00fcrekli olarak karma\u015f\u0131k kararlar almak zorunda kal\u0131yor. Bu kararlar genellikle bir\u00e7ok farkl\u0131 fakt\u00f6r\u00fc, belirsizli\u011fi ve \u00e7eli\u015fen g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7erir. \u0130nsan zihni, bu t\u00fcr durumlarla ba\u015fa \u00e7\u0131karken \u00f6nyarg\u0131lara, duygusal etkile\u015fimlere ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgi i\u015flem kapasitesine maruz kalabilir. \u0130\u015fte tam da bu noktada, kendi kendine tart\u0131\u015fabilen bir yapay zeka (YZ) sistemi geli\u015ftirme fikri devreye giriyor. Bu t\u00fcr bir sistem, bir konuyu farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan ele alarak, \u00e7e\u015fitli arg\u00fcmanlar\u0131 sentezleyip analiz ederek ve potansiyel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zerek daha dengeli, rasyonel ve sa\u011flam kararlar almam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, t\u0131pk\u0131 i\u00e7 sesimiz gibi, ancak \u00e7ok daha geni\u015f bir bilgi taban\u0131 ve mant\u0131k silsilesiyle donat\u0131lm\u0131\u015f bir YZ&#8217;nin, herhangi bir konu hakk\u0131nda kendi i\u00e7inde bir m\u00fcnazara y\u00fcr\u00fctebildi\u011fini. Bu sadece felsefi bir kavram de\u011fil, ayn\u0131 zamanda pratik uygulamalar\u0131 olan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>Peki, neden kendi kendine tart\u0131\u015fan bir YZ&#8217;ye ihtiyac\u0131m\u0131z var? Basit\u00e7e s\u00f6ylemek gerekirse, insan karar alma s\u00fcre\u00e7lerindeki do\u011fal s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 a\u015fmak ve daha objektif sonu\u00e7lar elde etmek i\u00e7in. Bir insan, genellikle kendi deneyimleri, inan\u00e7lar\u0131 ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 do\u011frultusunda bir arg\u00fcman geli\u015ftirir. Bu, bazen &#8220;yank\u0131 odas\u0131&#8221; etkisi yarat\u0131r ve farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin g\u00f6z ard\u0131 edilmesine yol a\u00e7abilir. Kendi kendine tart\u0131\u015fan bir YZ ise, \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f veya \u00f6\u011frenilmi\u015f farkl\u0131 &#8220;ki\u015filikleri&#8221; veya &#8220;perspektifleri&#8221; temsil edebilir. \u00d6rne\u011fin, bir YZ, bir konuyu ekonomik, etik, \u00e7evresel ve sosyal a\u00e7\u0131lardan ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendiren d\u00f6rt farkl\u0131 &#8220;temsilci&#8221; gibi davranabilir. Her bir temsilci, kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan arg\u00fcmanlar \u00fcretir, di\u011ferlerinin arg\u00fcmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar veya onlar\u0131 destekler. Bu i\u00e7sel diyalog, nihayetinde t\u00fcm perspektiflerin g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011fu, potansiyel zay\u0131fl\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve daha sa\u011flam bir sonuca ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7le sonu\u00e7lan\u0131r. Bu sadece bir fikir \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sentezleme ve problem \u00e7\u00f6zme s\u00fcrecidir. Bu sistemler, \u00f6zellikle stratejik planlama, etik ikilemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme ve hatta hukuki dava analizleri gibi alanlarda b\u00fcy\u00fck potansiyel ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Karma\u015f\u0131k projelerde, birden fazla payda\u015f\u0131n \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sim\u00fcle ederek en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunu bulmak, bu t\u00fcr bir YZ&#8217;nin sa\u011flayabilece\u011fi en de\u011ferli katk\u0131lardan biri olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, kendi kendine tart\u0131\u015fan bir YZ in\u015fa etmek, sadece teknolojik bir ba\u015far\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda karar alma mekanizmalar\u0131m\u0131z\u0131 k\u00f6kten iyile\u015ftirme potansiyeli ta\u015f\u0131yan bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h3>Temel Kavramlar: Yapay Zeka Tart\u0131\u015fma Sisteminin Anatomisi Nedir?<\/h3>\n<p>Kendi kendine tart\u0131\u015fan bir yapay zeka (YZ) sisteminin kalbinde, birka\u00e7 temel kavram ve teknoloji yatar. Bu sistemleri anlamak i\u00e7in, \u00f6ncelikle mant\u0131k motorlar\u0131, bilgi temsili, arg\u00fcman \u00fcretimi ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi ana bile\u015fenlere hakim olmak gereklidir. Bu kavramlar, YZ&#8217;nin bir konuyu nas\u0131l analiz etti\u011fini, farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l olu\u015fturdu\u011funu ve nihayetinde bir karara nas\u0131l ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Mant\u0131k motorlar\u0131 (logic engines), bu sistemlerin beynidir; belirli kurallar ve \u00e7\u0131kar\u0131m y\u00f6ntemleri kullanarak arg\u00fcmanlar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131lar kurar ve sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131r. \u00d6rne\u011fin, belirli bir \u00f6nc\u00fcl do\u011fruysa, belirli bir sonucun da do\u011fru olmas\u0131 gerekti\u011fini bu motorlar belirler. Bu motorlar genellikle sembolik yapay zeka yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla ili\u015fkilidir ve kurallara dayal\u0131 sistemlerin temelini olu\u015fturur. Bilgi temsili (knowledge representation) ise, YZ&#8217;nin d\u00fcnya hakk\u0131ndaki bilgiyi nas\u0131l depolad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fledi\u011fi ile ilgilidir. Bu, basit veri tabanlar\u0131ndan karma\u015f\u0131k ontolojilere (varl\u0131klar aras\u0131 ili\u015fkileri tan\u0131mlayan bilgi yap\u0131lar\u0131) ve bilgi grafiklerine (knowledge graphs) kadar \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde olabilir. Bir YZ&#8217;nin ne kadar iyi tart\u0131\u015fabilece\u011fi, elindeki bilgiyi ne kadar etkili bir \u015fekilde temsil edebildi\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bilgi ne kadar yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve ili\u015fkisel olursa, YZ&#8217;nin arg\u00fcman \u00fcretimi de o kadar tutarl\u0131 ve mant\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. Bu sistemlerde, genellikle bir konu hakk\u0131ndaki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri, destekleyici kan\u0131tlar\u0131 ve kar\u015f\u0131 arg\u00fcmanlar\u0131 temsil edecek \u00f6zel yap\u0131lar kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir bilgi grafi\u011fi, &#8220;X \u00fcr\u00fcn\u00fc piyasaya s\u00fcr\u00fclmeli&#8221; arg\u00fcman\u0131n\u0131, &#8220;maliyet d\u00fc\u015f\u00fck&#8221; ve &#8220;pazar talebi y\u00fcksek&#8221; gibi destekleyici kan\u0131tlarla ba\u011flayabilirken, &#8220;\u00fcretim kapasitesi yetersiz&#8221; gibi bir kar\u015f\u0131 arg\u00fcman\u0131 da ayn\u0131 grafikte temsil edebilir.<\/p>\n<p>Arg\u00fcman \u00fcretimi (argument generation), YZ&#8217;nin eldeki bilgiyi kullanarak belirli bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc destekleyen veya ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ifadeler olu\u015fturma s\u00fcrecidir. Bu s\u00fcre\u00e7, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz yapay zekas\u0131nda \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck dil modelleri (Large Language Models &#8211; LLM&#8217;ler) gibi do\u011fal dil i\u015fleme (Natural Language Processing &#8211; NLP) teknikleriyle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015fmi\u015ftir. LLM&#8217;ler, geni\u015f metin veri k\u00fcmelerinden \u00f6\u011frenerek insan benzeri metinler \u00fcretebilir ve b\u00f6ylece farkl\u0131 perspektiflerden ikna edici arg\u00fcmanlar olu\u015fturabilirler. Ancak, sadece metin \u00fcretmek yeterli de\u011fildir; bu arg\u00fcmanlar\u0131n mant\u0131ksal olarak tutarl\u0131, ilgili ve kan\u0131tlarla desteklenmi\u015f olmas\u0131 gerekir. Bu nedenle, arg\u00fcman \u00fcretimi genellikle kural tabanl\u0131 sistemler ve \u00e7\u0131kar\u0131m motorlar\u0131 ile birle\u015ftirilir. Kural tabanl\u0131 sistemler, belirli ko\u015fullar alt\u0131nda belirli arg\u00fcmanlar\u0131n nas\u0131l olu\u015fturulaca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan \u00f6nceden belirlenmi\u015f kurallar setini kullan\u0131rken, LLM&#8217;ler bu kurallar\u0131 zenginle\u015ftiren ve daha ak\u0131c\u0131 bir dil sa\u011flayan bir katman olarak i\u015flev g\u00f6rebilir. \u00d6rne\u011fin, &#8220;e\u011fer bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn maliyeti d\u00fc\u015f\u00fck ve pazar talebi y\u00fcksekse, o zaman \u00fcr\u00fcn piyasaya s\u00fcr\u00fclmelidir&#8221; gibi bir kural, YZ&#8217;nin bir arg\u00fcman olu\u015fturmas\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur. \u00c7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc (conflict resolution) ise, sistemdeki farkl\u0131 arg\u00fcmanlar aras\u0131nda \u00e7eli\u015fkiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda bu \u00e7eli\u015fkileri nas\u0131l y\u00f6netece\u011fimizi belirler. Bu, basit bir \u00e7o\u011funluk oylamas\u0131ndan, arg\u00fcmanlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc (\u00f6rne\u011fin, kan\u0131tlar\u0131n kalitesi veya kayna\u011f\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi) de\u011ferlendiren daha karma\u015f\u0131k algoritmalar kadar \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle yap\u0131labilir. Baz\u0131 sistemler, \u00e7at\u0131\u015fan arg\u00fcmanlar\u0131 s\u0131ralamak i\u00e7in \u00f6ncelik kurallar\u0131 kullan\u0131rken, di\u011ferleri her arg\u00fcman\u0131n arkas\u0131ndaki kan\u0131tlar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Bayesci \u00e7\u0131kar\u0131m (Bayesian inference) gibi istatistiksel y\u00f6ntemlere ba\u015fvurabilir. Ayr\u0131ca, peki\u015ftirmeli \u00f6\u011frenme (reinforcement learning) teknikleri, YZ&#8217;nin zamanla hangi arg\u00fcmanlar\u0131n daha etkili oldu\u011funu \u00f6\u011frenmesine ve tart\u0131\u015fma stratejilerini optimize etmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu entegre yakla\u015f\u0131m, YZ&#8217;nin sadece arg\u00fcman \u00fcretmekle kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda bu arg\u00fcmanlar\u0131 ele\u015ftirel bir \u015fekilde de\u011ferlendirerek en mant\u0131kl\u0131 ve desteklenebilir sonuca ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu temel kavramlar\u0131n bir araya gelmesiyle, kendi kendine tart\u0131\u015fan bir YZ, insan karar alma s\u00fcre\u00e7lerini taklit eden, hatta baz\u0131 durumlarda onlar\u0131 a\u015fan bir yetenek kazan\u0131r.<\/p>\n<h3>Ad\u0131m Ad\u0131m Yapay Zeka Tart\u0131\u015fma Motoru Nas\u0131l Olu\u015fturulur?<\/h3>\n<p>Kendi kendine tart\u0131\u015fan bir yapay zeka motoru in\u015fa etmek, birka\u00e7 a\u015famal\u0131 ve disiplinler aras\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu s\u00fcre\u00e7, veri toplama ve \u00f6n i\u015fleme ile ba\u015flar, arg\u00fcmanlar\u0131n temsiliyle devam eder, arg\u00fcman \u00fcretimi ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc algoritmalar\u0131yla zirveye ula\u015f\u0131r. Her ad\u0131m, sistemin genel etkinli\u011fi ve do\u011frulu\u011fu i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. \u0130lk olarak, veri toplama ve \u00f6n i\u015fleme (data collection and preprocessing) a\u015famas\u0131, YZ&#8217;nin tart\u0131\u015faca\u011f\u0131 konuya dair geni\u015f ve \u00e7e\u015fitli bir bilgi taban\u0131 olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lar. Bu veriler, makaleler, raporlar, kitaplar, haberler, sosyal medya g\u00f6nderileri ve hatta uzman g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri gibi farkl\u0131 kaynaklardan gelebilir. Verilerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi, YZ&#8217;nin farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 ve n\u00fcanslar\u0131 yakalayabilmesi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Toplanan veriler genellikle ham ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, \u00f6n i\u015fleme ad\u0131m\u0131 devreye girer. Bu ad\u0131mda, veriler temizlenir (gereksiz karakterler, tekrarlar kald\u0131r\u0131l\u0131r), normalle\u015ftirilir (tutarl\u0131 bir formata getirilir) ve yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131r. Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme (NLP) teknikleri, bu a\u015famada anahtar rol oynar. Metinlerin tokenizasyonu (kelimelere ay\u0131rma), k\u00f6k bulma (stemming), lemmatizasyon (kelimeleri k\u00f6k hallerine getirme), durdurma kelimelerinin (stop words) \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve varl\u0131k tan\u0131ma (named entity recognition) gibi i\u015flemler, YZ&#8217;nin anlaml\u0131 bilgiyi \u00e7\u0131karmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6rne\u011fin, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn piyasaya s\u00fcr\u00fclmesiyle ilgili tart\u0131\u015fmada, pazar ara\u015ft\u0131rmas\u0131 raporlar\u0131, finansal analizler, m\u00fc\u015fteri geri bildirimleri ve rakip analizleri gibi veriler toplan\u0131r ve i\u015flenir. Bu veriler, daha sonra arg\u00fcmanlar\u0131n temelini olu\u015fturacak olan ger\u00e7ekleri ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7erir.<\/p>\n<p>\u0130kinci a\u015fama, arg\u00fcman temsili (argument representation) ve bilgi modellemedir. Toplanan ve i\u015flenen verilerin, YZ&#8217;nin anlayabilece\u011fi ve i\u015fleyebilece\u011fi bir formata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gerekir. Bu genellikle bilgi grafikleri (knowledge graphs) veya ontolojiler (ontologies) kullan\u0131larak yap\u0131l\u0131r. Bilgi grafikleri, varl\u0131klar (\u00f6rne\u011fin, &#8220;\u00fcr\u00fcn X&#8221;, &#8220;pazar talebi&#8221;, &#8220;maliyet&#8221;) ve bu varl\u0131klar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri (\u00f6rne\u011fin, &#8220;\u00fcr\u00fcn X&#8217;in maliyeti \u015fudur&#8221;, &#8220;pazar talebi \u00fcr\u00fcn X&#8217;i etkiler&#8221;) d\u00fc\u011f\u00fcmler ve kenarlar \u015feklinde g\u00f6rselle\u015ftiren bir yap\u0131d\u0131r. Her arg\u00fcman, bu grafikte bir dizi \u00f6nc\u00fcl, sonu\u00e7 ve destekleyici kan\u0131t olarak temsil edilebilir. \u00d6rne\u011fin, &#8220;\u00fcr\u00fcn X&#8217;in piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi iyi bir fikirdir&#8221; ana arg\u00fcman\u0131, &#8220;d\u00fc\u015f\u00fck \u00fcretim maliyeti&#8221; ve &#8220;y\u00fcksek m\u00fc\u015fteri talebi&#8221; gibi \u00f6nc\u00fcllerle desteklenebilir. Bu \u00f6nc\u00fcller de kendi i\u00e7inde &#8220;tedarik\u00e7i s\u00f6zle\u015fmeleri&#8221; veya &#8220;anket sonu\u00e7lar\u0131&#8221; gibi kan\u0131tlarla ili\u015fkilendirilebilir. Bu yap\u0131, YZ&#8217;nin arg\u00fcmanlar aras\u0131ndaki mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 anlamas\u0131na olanak tan\u0131r. Bilgi grafikleri, arg\u00fcmanlar\u0131n sadece metinsel ifadeler olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, mant\u0131ksal bir a\u011f i\u00e7inde konumland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, bu da YZ&#8217;nin daha sofistike \u00e7\u0131kar\u0131mlar yapmas\u0131na olanak tan\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama olan arg\u00fcman \u00fcretimi (argument generation), YZ&#8217;nin bu bilgi grafi\u011fini kullanarak belirli bir konuda arg\u00fcmanlar olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Bu a\u015famada, genellikle b\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM&#8217;ler) ve kural tabanl\u0131 sistemlerin bir kombinasyonu kullan\u0131l\u0131r. LLM&#8217;ler, farkl\u0131 perspektifleri benimseyerek (\u00f6rne\u011fin, &#8220;ekonomist&#8221;, &#8220;\u00e7evreci&#8221;, &#8220;etik uzman\u0131&#8221;) belirli bir konuya ili\u015fkin arg\u00fcmanlar \u00fcretebilir. Bu arg\u00fcmanlar, bilgi grafi\u011findeki ger\u00e7ekler ve ili\u015fkilerle desteklenir. \u00d6rne\u011fin, YZ&#8217;ye &#8220;\u00fcr\u00fcn X&#8217;in piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi hakk\u0131nda bir ekonomist gibi d\u00fc\u015f\u00fcn ve bir arg\u00fcman olu\u015ftur&#8221; komutu verildi\u011finde, LLM, bilgi grafi\u011findeki maliyet, gelir ve pazar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc verilerini kullanarak bir arg\u00fcman dizisi olu\u015fturabilir. Kural tabanl\u0131 sistemler ise, bu arg\u00fcmanlar\u0131n mant\u0131ksal tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ge\u00e7erlili\u011fini kontrol eder. \u00d6rne\u011fin, &#8220;e\u011fer bir arg\u00fcman belirli bir kan\u0131t taraf\u0131ndan desteklenmiyorsa, o arg\u00fcman ge\u00e7ersizdir&#8221; gibi kurallar tan\u0131mlanabilir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve son a\u015fama olan \u00e7at\u0131\u015fma tespiti ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc (conflict detection and resolution), \u00fcretilen farkl\u0131 arg\u00fcmanlar aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7eli\u015fkileri y\u00f6netir. YZ, bilgi grafi\u011fi \u00fczerindeki ili\u015fkileri ve mant\u0131k motorunu kullanarak hangi arg\u00fcmanlar\u0131n birbiriyle \u00e7eli\u015fti\u011fini belirler. \u00d6rne\u011fin, bir arg\u00fcman &#8220;\u00fcr\u00fcn X \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirdir&#8221; derken, ba\u015fka bir arg\u00fcman &#8220;\u00fcr\u00fcn X&#8217;in \u00fcretimi y\u00fcksek karbon emisyonu yarat\u0131r&#8221; diyebilir. Bu bir \u00e7eli\u015fkidir. \u00c7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc algoritmalar\u0131, bu \u00e7eli\u015fkileri de\u011ferlendirir ve bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131r. Bu algoritmalar, arg\u00fcmanlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc (kan\u0131tlar\u0131n kalitesi, kayna\u011f\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi), \u00f6ncelik kurallar\u0131n\u0131 veya Bayesci \u00e7\u0131kar\u0131m gibi istatistiksel y\u00f6ntemleri kullanabilir. En basit \u00e7\u00f6z\u00fcm, en g\u00fc\u00e7l\u00fc arg\u00fcman\u0131n galip gelmesi veya her iki arg\u00fcman\u0131n da zay\u0131f y\u00f6nlerini belirleyerek sentez bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nermesidir. Bu s\u00fcre\u00e7, YZ&#8217;nin nihai karar\u0131n\u0131 veya \u00f6nerisini olu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. A\u015fa\u011f\u0131da basit bir Python s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc ile bir arg\u00fcman yap\u0131s\u0131 \u00f6rne\u011fi verilmi\u015ftir:<\/p>\n<div class=\"code-container\">\n<pre><code>\n{\n    \"arg\u00fcman_id\": \"urun_X_piyasaya_surulmeli\",\n    \"g\u00f6r\u00fc\u015f\": \"olumlu\",\n    \"konu\": \"\u00dcr\u00fcn X'in Piyasaya S\u00fcr\u00fclmesi\",\n    \"\u00f6nc\u00fcller\": [\n        {\"id\": \"oncul_1\", \"metin\": \"\u00dcretim maliyeti d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.\", \"kan\u0131tlar\": [\"maliyet_analizi_2023\"]},\n        {\"id\": \"oncul_2\", \"metin\": \"Pazar talebi y\u00fcksektir.\", \"kan\u0131tlar\": [\"pazar_anketi_Q4_2023\"]}\n    ],\n    \"kar\u015f\u0131_arg\u00fcmanlar\": [\n        {\"id\": \"karsi_arguman_1\", \"metin\": \"\u00dcretim kapasitesi yetersizdir.\", \"kan\u0131tlar\": [\"uretim_raporu_2023\"]},\n        {\"id\": \"karsi_arguman_2\", \"metin\": \"\u00c7evresel etkisi y\u00fcksektir.\", \"kan\u0131tlar\": [\"cevre_etki_raporu\"]}\n    ],\n    \"sonu\u00e7\": \"\u00dcr\u00fcn X piyasaya s\u00fcr\u00fclmelidir, ancak kapasite ve \u00e7evresel etki sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir.\"\n}\n  <\/pre>\n<p><\/code>\n<\/div>\n<p>Bu yap\u0131, YZ'nin arg\u00fcmanlar\u0131 sistematik bir \u015fekilde i\u015flemesine ve kendi i\u00e7inde bir m\u00fcnazara y\u00fcr\u00fctmesine olanak tan\u0131r. Her bir arg\u00fcman ve kar\u015f\u0131 arg\u00fcman, belirli kan\u0131tlarla desteklenerek daha ikna edici hale getirilir. \u00c7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde, YZ bu kan\u0131tlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve ge\u00e7erlili\u011fini de\u011ferlendirerek en mant\u0131kl\u0131 karar\u0131 vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu s\u00fcrecin sonunda, YZ sadece bir karar vermekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda bu karar\u0131 destekleyen t\u00fcm arg\u00fcmanlar\u0131 ve kar\u015f\u0131 arg\u00fcmanlar\u0131 da sunar, b\u00f6ylece \u015feffaf ve a\u00e7\u0131klanabilir bir karar alma s\u00fcreci sa\u011flar.<\/p>\n<h3>Vaka Analizi: Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryolar\u0131nda Tart\u0131\u015fan YZ<\/h3>\n<p>Kendi kendine tart\u0131\u015fan yapay zeka sistemlerinin potansiyeli, teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131nda somut uygulamalar bulmaktad\u0131r. Bu sistemler, \u00f6zellikle insan karar alma s\u00fcre\u00e7lerinin karma\u015f\u0131k, \u00e7ok boyutlu ve potansiyel olarak \u00f6nyarg\u0131l\u0131 oldu\u011fu alanlarda b\u00fcy\u00fck bir de\u011fer yaratabilir. Hukuk, sa\u011fl\u0131k ve i\u015f stratejileri gibi sekt\u00f6rlerde, tart\u0131\u015fan YZ'ler, daha sa\u011flam ve dengeli sonu\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7 haline gelmektedir. \u00d6rne\u011fin, hukuk alan\u0131nda, kendi kendine tart\u0131\u015fan bir YZ, emsal kararlar\u0131n (precedent cases) de\u011ferlendirilmesinde devrim yaratabilir. Bir avukat veya hakim, benzer davalar\u0131 incelerken insan fakt\u00f6r\u00fcnden kaynaklanan \u00f6nyarg\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fabilir veya t\u00fcm ilgili emsalleri ve hukuki arg\u00fcmanlar\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rabilir. Tart\u0131\u015fan bir YZ, belirli bir davan\u0131n t\u00fcm detaylar\u0131n\u0131 (ger\u00e7ekler, yasal maddeler, taraflar\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131) analiz edebilir ve ard\u0131ndan bu davay\u0131 farkl\u0131 hukuki perspektiflerden \"tart\u0131\u015fmaya\" ba\u015flayabilir. Bir \"savc\u0131\" YZ mod\u00fcl\u00fc, m\u00fcvekkilinin lehine arg\u00fcmanlar \u00fcretirken, bir \"savunma\" YZ mod\u00fcl\u00fc kar\u015f\u0131 arg\u00fcmanlar geli\u015ftirebilir. Her iki mod\u00fcl de ilgili yasal metinleri, ge\u00e7mi\u015f emsal kararlar\u0131 ve doktrinleri tarayarak kendi pozisyonunu destekleyen kan\u0131tlar sunar. YZ, bu arg\u00fcmanlar\u0131 ve kar\u015f\u0131 arg\u00fcmanlar\u0131 bir araya getirerek, davan\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerini objektif bir \u015fekilde ortaya koyar. Bu sayede, olas\u0131 sonu\u00e7lar, riskler ve ba\u015far\u0131 olas\u0131l\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda daha kapsaml\u0131 bir analiz sunulur. \u00d6rne\u011fin, \"X davas\u0131nda YZ, benzer 100 emsalden 70'inde savunman\u0131n lehine karar verildi\u011fini, ancak mevcut davada Z maddesinin farkl\u0131 yorumlanabilece\u011fini tart\u0131\u015ft\u0131. Bu da savunman\u0131n pozisyonunu zay\u0131flat\u0131yor.\" \u015feklinde bir \u00e7\u0131kt\u0131 \u00fcretebilir. Bu, hukuk profesyonellerine daha bilin\u00e7li stratejiler geli\u015ftirmeleri i\u00e7in de\u011ferli i\u00e7g\u00f6r\u00fcler sa\u011flar ve adaletin daha objektif bir \u015fekilde tecelli etmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fc de tart\u0131\u015fan YZ'nin \u00f6nemli bir uygulama alan\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle nadir hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhisi veya karma\u015f\u0131k tedavi y\u00f6ntemlerinin belirlenmesi gibi durumlarda, doktorlar genellikle geni\u015f bir bilgi yelpazesini de\u011ferlendirmek ve potansiyel riskleri ile faydalar\u0131n\u0131 tartmak zorundad\u0131r. Bir YZ tart\u0131\u015fma sistemi, belirli bir hasta vakas\u0131n\u0131 (semptomlar, t\u0131bbi ge\u00e7mi\u015f, test sonu\u00e7lar\u0131) girdi olarak alabilir ve farkl\u0131 t\u0131bbi uzmanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131 temsil eden \"tart\u0131\u015fmac\u0131lar\" olu\u015fturabilir. \u00d6rne\u011fin, bir \"kardiyolog\" YZ mod\u00fcl\u00fc, kalp hastal\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik tedavi se\u00e7eneklerini savunurken, bir \"onkolog\" YZ mod\u00fcl\u00fc, kanser tedavisiyle ilgili arg\u00fcmanlar sunabilir. Her mod\u00fcl, kendi uzmanl\u0131k alan\u0131ndaki g\u00fcncel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, klinik k\u0131lavuzlar\u0131 ve ila\u00e7 etkile\u015fimlerini kullanarak arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 destekler. Sistem, bu arg\u00fcmanlar\u0131 bir araya getirerek potansiyel tedavi yollar\u0131n\u0131, bunlar\u0131n yan etkilerini, ba\u015far\u0131 oranlar\u0131n\u0131 ve hasta \u00f6zelindeki riskleri tart\u0131\u015f\u0131r. B\u00f6ylece, YZ, doktorlara hastan\u0131n durumu i\u00e7in en uygun ve ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tedavi plan\u0131n\u0131 olu\u015fturmada yard\u0131mc\u0131 olan kapsaml\u0131 bir \"ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f\" sunar. \u00d6rne\u011fin, YZ, \"ameliyat\u0131n ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 %80 iken, alternatif ila\u00e7 tedavisinin yan etki riski %15'tir ve hastan\u0131n mevcut durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, YZ mod\u00fclleri ameliyat\u0131n daha uygun oldu\u011fu konusunda uzla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\" sonucuna varabilir. Bu, doktorlar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru kararlar almas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla hasta bak\u0131m kalitesini art\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f stratejileri ve risk analizi de tart\u0131\u015fan YZ'nin b\u00fcy\u00fck fayda sa\u011flayabilece\u011fi bir ba\u015fka aland\u0131r. \u015eirketler, yeni bir \u00fcr\u00fcn\u00fc piyasaya s\u00fcrme, yeni bir pazara girme veya b\u00fcy\u00fck bir yat\u0131r\u0131m yapma gibi stratejik kararlar al\u0131rken \u00e7ok say\u0131da belirsizlikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Bir tart\u0131\u015fan YZ sistemi, bu kararlar\u0131n t\u00fcm olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 farkl\u0131 i\u015f perspektiflerinden de\u011ferlendirebilir. \u00d6rne\u011fin, bir \"pazarlama\" YZ mod\u00fcl\u00fc, yeni \u00fcr\u00fcn\u00fcn pazar potansiyelini ve marka de\u011ferini art\u0131rma arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 savunurken, bir \"finans\" YZ mod\u00fcl\u00fc, yat\u0131r\u0131m\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ve finansal riskleri ele alabilir. Bir \"operasyon\" YZ mod\u00fcl\u00fc ise, \u00fcretim kapasitesi, tedarik zinciri ve lojistik zorluklar\u0131 hakk\u0131nda arg\u00fcmanlar sunabilir. Bu mod\u00fcller, \u015firket i\u00e7i verileri, pazar ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131, ekonomik g\u00f6stergeleri ve rakip analizlerini kullanarak kendi arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 destekler. YZ, bu farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 bir araya getirerek, stratejik karar\u0131n potansiyel faydalar\u0131n\u0131, risklerini, f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 ve tehditlerini derinlemesine analiz eder. \u00d6rne\u011fin, \"YZ, yeni \u00fcr\u00fcn\u00fcn pazar potansiyelinin y\u00fcksek oldu\u011funu, ancak mevcut tedarik zinciri kapasitesiyle bu talebi kar\u015f\u0131laman\u0131n zor olaca\u011f\u0131n\u0131 ve ek yat\u0131r\u0131m gerektirece\u011fini tart\u0131\u015ft\u0131. Bu durum, ba\u015flang\u0131\u00e7ta daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6l\u00e7ekle ba\u015flama stratejisini g\u00fc\u00e7lendiriyor.\" \u015feklinde bir \u00e7\u0131kt\u0131 sunabilir. Bu, y\u00f6neticilerin daha bilin\u00e7li ve riskleri minimize eden stratejiler geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 olur. Bu vaka analizleri, kendi kendine tart\u0131\u015fan yapay zekan\u0131n sadece bir bilim kurgu konsepti olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerde somut, pratik ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc uygulamalara sahip oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Bu sistemler, insan uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamlayarak ve karar alma s\u00fcre\u00e7lerini g\u00fc\u00e7lendirerek gelecekteki inovasyonlar\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>\u0130leri D\u00fczey Teknikler ve Optimizasyon \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>Kendi kendine tart\u0131\u015fan bir yapay zeka (YZ) sistemini temel d\u00fczeyde kurduktan sonra, performans\u0131n\u0131 ve yeteneklerini daha da ileriye ta\u015f\u0131mak i\u00e7in bir dizi geli\u015fmi\u015f teknik ve optimizasyon stratejisi bulunmaktad\u0131r. Bu teknikler, sistemin arg\u00fcman kalitesini art\u0131rmaktan, tart\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerini daha dinamik hale getirmeye ve karma\u015f\u0131k senaryolarla ba\u015fa \u00e7\u0131kma becerisini geli\u015ftirmeye kadar geni\u015f bir yelpazeyi kapsar. Duygu analizi (sentiment analysis) entegrasyonu, bu ileri d\u00fczey yakla\u015f\u0131mlardan biridir. Tart\u0131\u015fmalar genellikle sadece mant\u0131ksal arg\u00fcmanlardan ibaret de\u011fildir; duygusal tonlar ve alg\u0131lar da karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde \u00f6nemli rol oynar. Bir YZ sistemine duygu analizi yetene\u011fi eklemek, metinlerdeki (\u00f6rne\u011fin, m\u00fc\u015fteri geri bildirimleri, kamuoyu yorumlar\u0131) duygusal tonu (olumlu, olumsuz, n\u00f6tr) anlamas\u0131na olanak tan\u0131r. Bu sayede YZ, bir arg\u00fcman\u0131n sadece mant\u0131ksal g\u00fcc\u00fcn\u00fc de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hedef kitlesi \u00fczerindeki potansiyel duygusal etkisini de de\u011ferlendirebilir. \u00d6rne\u011fin, bir \u00fcr\u00fcn lansman\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131nda, \"maliyet avantaj\u0131\" gibi mant\u0131ksal bir arg\u00fcmanla birlikte, \"m\u00fc\u015fteri memnuniyetsizli\u011fi\" gibi duygusal bir fakt\u00f6r\u00fcn de tart\u0131\u015f\u0131larak nihai karara dahil edilmesi sa\u011flanabilir. Bu, YZ'nin daha n\u00fcansl\u0131 ve insan merkezli kararlar almas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Sistem, belirli bir karar\u0131n toplumsal veya duygusal yank\u0131lar\u0131n\u0131 daha iyi anlayabilir ve bu bilgiyi tart\u0131\u015fma s\u00fcrecine entegre edebilir. Bu sayede, sadece rasyonel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda duygusal zekaya sahip bir tart\u0131\u015fma yetene\u011fi kazan\u0131r.<\/p>\n<p>Peki\u015ftirmeli \u00f6\u011frenme (reinforcement learning - RL) ile arg\u00fcman kalitesini art\u0131rmak, tart\u0131\u015fan YZ sistemlerinin dinamik olarak kendilerini geli\u015ftirmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir y\u00f6ntemdir. RL, YZ'nin belirli bir ortamda eylemler yaparak ve bu eylemlerin sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00f6d\u00fcller veya cezalar alarak \u00f6\u011frenmesini sa\u011flar. Tart\u0131\u015fan bir YZ ba\u011flam\u0131nda, her bir arg\u00fcman \u00fcretimi veya \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ad\u0131m\u0131 bir \"eylem\" olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Sistemin \u00fcretti\u011fi arg\u00fcmanlar\u0131n veya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131n kalitesi, d\u0131\u015f bir de\u011ferlendirici (insan uzman\u0131 veya ba\u015fka bir YZ mod\u00fcl\u00fc) taraf\u0131ndan \"\u00f6d\u00fcllendirilebilir\" veya \"cezaland\u0131r\u0131labilir\". \u00d6rne\u011fin, bir arg\u00fcman mant\u0131ksal olarak tutarl\u0131ysa ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlarla destekleniyorsa y\u00fcksek bir \u00f6d\u00fcl al\u0131rken, zay\u0131f veya \u00e7eli\u015fkili bir arg\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fck bir \u00f6d\u00fcl alabilir. Zamanla, YZ, daha y\u00fcksek \u00f6d\u00fcller kazand\u0131ran arg\u00fcman \u00fcretme ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6zme stratejilerini \u00f6\u011frenir ve kendi tart\u0131\u015fma yeteneklerini optimize eder. Bu, YZ'nin sadece \u00f6nceden programlanm\u0131\u015f kurallara uymakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda deneyimlerinden ders \u00e7\u0131kararak daha sofistike ve etkili tart\u0131\u015fmac\u0131 haline gelmesini sa\u011flar. \u00d6zellikle karma\u015f\u0131k ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen alanlarda, RL, YZ'nin adaptasyon yetene\u011fini art\u0131rarak g\u00fcncel kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Bir di\u011fer ileri d\u00fczey teknik ise meta-tart\u0131\u015fma (meta-argumentation) yetene\u011fidir. Bu, YZ'nin sadece bir konu hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda kendi tart\u0131\u015fma s\u00fcrecini de tart\u0131\u015fabilmesi anlam\u0131na gelir. Yani, YZ, \"bu arg\u00fcman neden bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc?\" veya \"bu kan\u0131t\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi ne kadar y\u00fcksek?\" gibi sorular\u0131 kendi i\u00e7inde sorgulayabilir. Meta-tart\u0131\u015fma, sistemin kendi muhakeme yeteneklerini de\u011ferlendirmesine ve olas\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 veya zay\u0131fl\u0131klar\u0131 tespit et<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kendi kendine tart\u0131\u015fabilen bir yapay zeka (YZ) sistemi geli\u015ftirmek, karma\u015f\u0131k problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yeni kap\u0131lar aral\u0131yor.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-41664","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kendi kendine tart\u0131\u015fabilen bir yapay zeka (YZ) sistemi geli\u015ftirmek, karma\u015f\u0131k problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yeni kap\u0131lar aral\u0131yor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-09T06:02:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak\",\"datePublished\":\"2026-05-09T06:02:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/\"},\"wordCount\":3715,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/\",\"name\":\"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-05-09T06:02:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak","og_description":"Kendi kendine tart\u0131\u015fabilen bir yapay zeka (YZ) sistemi geli\u015ftirmek, karma\u015f\u0131k problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yeni kap\u0131lar aral\u0131yor.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-05-09T06:02:31+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"19 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak","datePublished":"2026-05-09T06:02:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/"},"wordCount":3715,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/","name":"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-05-09T06:02:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kendi-kendine-tartisan-bir-yapay-zeka-nasil-insa-edilir-karar-alma-sureclerini-derinlemesine-anlamak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kendi Kendine Tart\u0131\u015fan Bir Yapay Zeka Nas\u0131l \u0130n\u015fa Edilir: Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerini Derinlemesine Anlamak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41664"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41664\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}