{"id":39537,"date":"2026-02-23T17:00:47","date_gmt":"2026-02-23T14:00:47","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/"},"modified":"2026-02-23T17:00:47","modified_gmt":"2026-02-23T14:00:47","slug":"asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/","title":{"rendered":"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#8217;ten Basit Bir VPS&#8217;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?"},"content":{"rendered":"<h2>A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#8217;ten Basit Bir VPS&#8217;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda, &#8220;bulut&#8221; kelimesi adeta bir sihirli de\u011fnek gibi alg\u0131lan\u0131yor. \u00d6zellikle AWS, sundu\u011fu geni\u015f hizmet yelpazesiyle her t\u00fcrl\u00fc ihtiyaca cevap verebilecek gibi g\u00f6r\u00fcnse de, \u00e7o\u011fu zaman fark\u0131nda olmadan uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131 gere\u011finden fazla karma\u015f\u0131k hale getirebiliyoruz. Bu makalede, Laravel tabanl\u0131 bir projemde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m &#8220;a\u015f\u0131r\u0131 m\u00fchendislik&#8221; sendromunu, AWS&#8217;in sundu\u011fu cazip ama karma\u015f\u0131k ortamdan vazge\u00e7ip basit bir VPS&#8217;e ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecimi ve bu karar\u0131n bana getirdi\u011fi faydalar\u0131 detayl\u0131ca ele alaca\u011f\u0131m. Amac\u0131m, benzer durumdaki geli\u015ftiricilere ve proje y\u00f6neticilerine farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunmak ve &#8220;daha az\u0131n\u0131n daha \u00e7ok olabilece\u011fi&#8221; felsefesini vurgulamak.<\/p>\n<h3>1. Giri\u015f: A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fin Cazibesi ve Ger\u00e7ekleri<\/h3>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda, en yeni teknolojileri ve en geli\u015fmi\u015f altyap\u0131lar\u0131 kullanma arzusu \u00e7o\u011fu zaman ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00d6zellikle AWS gibi bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131, sunduklar\u0131 y\u00fczlerce hizmetle adeta bir &#8220;her \u015feyi yapabiliriz&#8221; hissi uyand\u0131r\u0131r. Ancak bu cazibe, projenin ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemize, gereksiz karma\u015f\u0131kl\u0131k ve maliyet art\u0131\u015flar\u0131na yol a\u00e7an &#8220;a\u015f\u0131r\u0131 m\u00fchendislik&#8221; tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmemize neden olabilir. Benim Laravel uygulamam da ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu tuza\u011fa d\u00fc\u015fenlerden biriydi. Projenin ilk a\u015famalar\u0131nda, olas\u0131 b\u00fcy\u00fcme senaryolar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek AWS&#8217;in sundu\u011fu t\u00fcm imkanlar\u0131 de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ancak zamanla, bu yakla\u015f\u0131m\u0131n projenin ilerleyi\u015fini yava\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, maliyetleri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve asl\u0131nda gereksiz bir y\u00fck olu\u015fturdu\u011funu fark ettim. Bu deneyim, beni daha sade, daha kontrol edilebilir ve daha maliyet etkin bir \u00e7\u00f6z\u00fcme y\u00f6nlendirdi: basit bir Sanal \u00d6zel Sunucu (VPS).<\/p>\n<h3>2. AWS&#8217;nin Sunduklar\u0131 ve G\u00f6zden Ka\u00e7an Maliyetleri<\/h3>\n<p>AWS, \u015f\u00fcphesiz ki d\u00fcnya standartlar\u0131nda bir bulut platformudur ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli, y\u00fcksek trafikli uygulamalar i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir. Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli projeler i\u00e7in sundu\u011fu avantajlar, beraberinde getirdi\u011fi karma\u015f\u0131kl\u0131k ve maliyetlerle dengelenmeyebilir.<\/p>\n<h4>2.1. Geni\u015f Hizmet Yelpazesi ve \u0130lk Bak\u0131\u015fta Cazibesi<\/h4>\n<p>AWS, EC2 (sanal sunucular), RDS (y\u00f6netilen veritabanlar\u0131), S3 (nesne depolama), Lambda (sunucusuz fonksiyonlar), SQS (mesaj kuyruklar\u0131), ELB (y\u00fck dengeleyiciler) gibi say\u0131s\u0131z hizmet sunar. Bir Laravel uygulamas\u0131n\u0131 AWS \u00fczerinde bar\u0131nd\u0131rmak istedi\u011finizde, genellikle \u015fu hizmetleri kullanma e\u011filiminde olursunuz:<\/p>\n<p>*   <strong>EC2:<\/strong> Uygulama sunucusu i\u00e7in.<br \/>\n*   <strong>RDS:<\/strong> Y\u00f6netilen MySQL\/PostgreSQL veritaban\u0131 i\u00e7in.<br \/>\n*   <strong>S3:<\/strong> Dosya depolama (kullan\u0131c\u0131 y\u00fcklemeleri, statik varl\u0131klar) i\u00e7in.<br \/>\n*   <strong>ELB:<\/strong> Y\u00fck dengeleme ve SSL sonland\u0131rma i\u00e7in.<br \/>\n*   <strong>Route 53:<\/strong> DNS y\u00f6netimi i\u00e7in.<br \/>\n*   <strong>CloudWatch:<\/strong> \u0130zleme ve loglama i\u00e7in.<\/p>\n<p>Bu entegrasyonlar, ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kusursuz bir mimari gibi g\u00f6r\u00fcnse de, pratikte farkl\u0131 zorluklar\u0131 beraberinde getirir.<\/p>\n<h4>2.2. Gizli Maliyetler ve Fatura \u015eoku<\/h4>\n<p>AWS&#8217;in en b\u00fcy\u00fck dezavantajlar\u0131ndan biri, maliyetlerin tahmin edilmesinin zorlu\u011fudur. &#8220;Pay-as-you-go&#8221; modeli esneklik sunsa da, her bir hizmetin farkl\u0131 fiyatland\u0131rma modelleri olmas\u0131, fatura d\u00f6neminde s\u00fcrprizlerle kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131za neden olabilir.<\/p>\n<p>*   <strong>Veri Transferi (Egress):<\/strong> \u00d6zellikle internete \u00e7\u0131kan veri transferi (outbound data transfer) olduk\u00e7a pahal\u0131 olabilir. Uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7ok say\u0131da statik dosya sunmas\u0131 veya API \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yapmas\u0131 durumunda bu maliyet h\u0131zla artar.<br \/>\n*   <strong>IOPS ve Depolama:<\/strong> RDS ve EC2 diskleri i\u00e7in IOPS (Giri\u015f\/\u00c7\u0131k\u0131\u015f \u0130\u015flemleri Saniye Ba\u015f\u0131na) maliyetleri, \u00f6zellikle yo\u011fun veritaban\u0131 i\u015flemleri olan uygulamalarda \u00f6nemli bir gider kalemi haline gelir.<br \/>\n*   <strong>Y\u00f6netim S\u00fcresi ve Uzmanl\u0131k:<\/strong> AWS altyap\u0131s\u0131n\u0131 kurmak, yap\u0131land\u0131rmak, optimize etmek ve s\u00fcrd\u00fcrmek ciddi bir uzmanl\u0131k ve zaman gerektirir. Bu da dolayl\u0131 bir maliyet olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bir DevOps m\u00fchendisi veya bulut mimar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ya da mevcut ekibin bu alanda e\u011fitim almas\u0131 gereklili\u011fi, k\u00fc\u00e7\u00fck ekipler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir y\u00fckt\u00fcr.<br \/>\n*   <strong>Hizmet Ba\u015f\u0131na Minimum \u00dccretler:<\/strong> Baz\u0131 AWS hizmetlerinin, kullan\u0131lmasa bile belirli bir minimum \u00fccreti olabilir veya \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kullan\u0131mda bile beklentinin \u00fczerinde faturalar \u00e7\u0131karabilir.<\/p>\n<h4>2.3. Karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n Getirdi\u011fi \u00d6\u011frenme E\u011frisi ve Y\u00f6netim Y\u00fck\u00fc<\/h4>\n<p>AWS&#8217;in geni\u015f ekosistemi, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in korkutucu olabilir. Her hizmetin kendine \u00f6zg\u00fc bir konsolu, API&#8217;si ve kavramlar\u0131 vard\u0131r. Bir Laravel uygulamas\u0131n\u0131 AWS \u00fczerinde do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131rmak ve y\u00f6netmek i\u00e7in \u015funlar\u0131 bilmeniz gerekir:<\/p>\n<p>*   VPC (Virtual Private Cloud) a\u011f yap\u0131land\u0131rmas\u0131<br \/>\n*   G\u00fcvenlik gruplar\u0131 ve ACL&#8217;ler<br \/>\n*   IAM rolleri ve politikalar\u0131<br \/>\n*   CloudFormation veya Terraform gibi altyap\u0131 kod ara\u00e7lar\u0131<br \/>\n*   Containerization (Docker, ECS\/EKS)<br \/>\n*   Otomatik \u00f6l\u00e7eklendirme gruplar\u0131<br \/>\n*   Veritaban\u0131 yedekleme ve kurtarma stratejileri<\/p>\n<p>Bu \u00f6\u011frenme e\u011frisi, \u00f6zellikle s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklara sahip k\u00fc\u00e7\u00fck ekipler i\u00e7in projenin ana geli\u015ftirme faaliyetlerinden zaman \u00e7alabilir ve geli\u015ftirici verimlili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrebilir.<\/p>\n<h3>3. Basit Bir VPS&#8217;in G\u00fcc\u00fc: Neden Geriye D\u00f6n\u00fc\u015f De\u011fil, \u0130leri Ad\u0131m?<\/h3>\n<p>AWS&#8217;in karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve maliyetleriyle y\u00fczle\u015ftikten sonra, alternatif aray\u0131\u015flar\u0131m beni basit bir Sanal \u00d6zel Sunucuya (VPS) y\u00f6nlendirdi. Bu, benim i\u00e7in bir geriye d\u00f6n\u00fc\u015f de\u011fil, projenin ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131na odaklanan mant\u0131kl\u0131 bir ileri ad\u0131md\u0131.<\/p>\n<h4>3.1. Maliyet Etkinli\u011fi: B\u00fct\u00e7enizi Kontrol Alt\u0131nda Tutun<\/h4>\n<p>VPS&#8217;ler, genellikle ayl\u0131k sabit bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda belirli bir CPU, RAM, depolama ve bant geni\u015fli\u011fi sunar. Bu, maliyetleri tahmin etmeyi ve kontrol alt\u0131nda tutmay\u0131 \u00e7ok daha kolay hale getirir.<\/p>\n<p>*   <strong>Sabit Fiyatland\u0131rma:<\/strong> \u00c7o\u011fu VPS sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ayl\u0131k faturalar sunar. Bu, \u00f6zellikle startup&#8217;lar ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler i\u00e7in b\u00fct\u00e7eleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir avantajd\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Gizli \u00dccret Yok:<\/strong> Veri transferi, IOPS gibi kalemlerde genellikle belirli bir limit dahilinde ek \u00fccret talep edilmez veya \u00e7ok daha uygun fiyatl\u0131d\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Kaynak Verimlili\u011fi:<\/strong> Ba\u015flang\u0131\u00e7ta ihtiyac\u0131n\u0131z olan kadar kaynakla ba\u015flay\u0131p, uygulaman\u0131z b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e kolayca daha \u00fcst pakete ge\u00e7ebilirsiniz (dikey \u00f6l\u00e7eklendirme).<\/p>\n<h4>3.2. Tam Kontrol ve Esneklik: Kendi Sunucunuzun Sahibi Olun<\/h4>\n<p>Bir VPS, size i\u015fletim sistemi seviyesinde tam root eri\u015fimi sunar. Bu, sunucunuzu tam olarak kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131za g\u00f6re yap\u0131land\u0131rabilece\u011finiz anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>*   <strong>Yaz\u0131l\u0131m Se\u00e7imi:<\/strong> \u0130stedi\u011finiz Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 (Ubuntu, CentOS, Debian), PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc, web sunucusunu (Nginx, Apache), veritaban\u0131n\u0131 (MySQL, PostgreSQL, MariaDB) ve di\u011fer t\u00fcm yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahipsiniz.<br \/>\n*   <strong>\u00d6zel Yap\u0131land\u0131rmalar:<\/strong> Uygulaman\u0131z\u0131n gerektirdi\u011fi t\u00fcm \u00f6zel Nginx kurallar\u0131n\u0131, PHP-FPM ayarlar\u0131n\u0131, Redis \u00f6nbellek yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131 veya di\u011fer sistem servislerini kolayca uygulayabilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>Sorun Giderme Kolayl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Tam eri\u015fim sayesinde, sorunlar\u0131 daha h\u0131zl\u0131 te\u015fhis edebilir ve \u00e7\u00f6zebilirsiniz. Log dosyalar\u0131na do\u011frudan eri\u015fim, sistem kaynaklar\u0131n\u0131 izleme gibi imkanlar, hata ay\u0131klama s\u00fcrecini basitle\u015ftirir.<\/p>\n<h4>3.3. Basitlik ve H\u0131z: Da\u011f\u0131t\u0131mdan Y\u00f6netime<\/h4>\n<p>VPS ortam\u0131, genellikle daha az hareketli par\u00e7aya sahip oldu\u011fu i\u00e7in hem da\u011f\u0131t\u0131m hem de y\u00f6netim a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha basittir.<\/p>\n<p>*   <strong>H\u0131zl\u0131 Kurulum:<\/strong> Bir VPS&#8217;i birka\u00e7 dakika i\u00e7inde kurup \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale getirebilirsiniz. Gerekli yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 (Nginx, PHP, MySQL) kurmak ve yap\u0131land\u0131rmak da nispeten h\u0131zl\u0131d\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Daha Az Karma\u015f\u0131kl\u0131k:<\/strong> Tek bir sunucuyu y\u00f6netmek, birden fazla AWS hizmetini entegre etmekten \u00e7ok daha basittir. Bu, geli\u015ftiricilerin altyap\u0131 yerine do\u011frudan uygulama geli\u015ftirmeye odaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong>Kolay Bak\u0131m:<\/strong> Tek bir sunucunun g\u00fcvenlik g\u00fcncellemelerini yapmak, yedeklemek veya sorun gidermek, da\u011f\u0131t\u0131k bir bulut ortam\u0131na g\u00f6re daha az zaman ve \u00e7aba gerektirir.<\/p>\n<h3>4. Laravel Uygulamas\u0131n\u0131 VPS&#8217;e Ta\u015f\u0131ma S\u00fcreci: Ad\u0131m Ad\u0131m<\/h3>\n<p>Laravel uygulamas\u0131n\u0131 AWS&#8217;ten basit bir VPS&#8217;e ta\u015f\u0131mak, do\u011fru ad\u0131mlarla olduk\u00e7a sorunsuz bir s\u00fcre\u00e7 olabilir. \u0130\u015fte temel ad\u0131mlar:<\/p>\n<h4>4.1. VPS Se\u00e7imi ve Temel Kurulum<\/h4>\n<p>\u0130lk ad\u0131m, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131za uygun bir VPS sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 ve paketi se\u00e7mektir. DigitalOcean, Linode, Vultr gibi sa\u011flay\u0131c\u0131lar pop\u00fcler ve kullan\u0131c\u0131 dostu se\u00e7eneklerdir.<\/p>\n<p>*   <strong>VPS Se\u00e7imi:<\/strong> Uygulaman\u0131z\u0131n beklenen trafi\u011fine ve kaynak ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re bir paket se\u00e7in. Genellikle 2GB RAM, 1-2 vCPU ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in yeterli olabilir.<br \/>\n*   <strong>\u0130\u015fletim Sistemi:<\/strong> Ubuntu Server LTS (Long Term Support) s\u00fcr\u00fcmleri, geni\u015f topluluk deste\u011fi ve g\u00fcncel paketleri nedeniyle iyi bir se\u00e7imdir.<br \/>\n*   <strong>Temel Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n Kurulumu:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt update && sudo apt upgrade -y\n    sudo apt install nginx php-fpm php-mysql php-cli php-mbstring php-xml php-bcmath php-zip composer mysql-server -y<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n    Bu komutlar Nginx, PHP-FPM, MySQL sunucusu ve Laravel i\u00e7in gerekli PHP uzant\u0131lar\u0131n\u0131 kuracakt\u0131r.<\/p>\n<h4>4.2. Web Sunucusu (Nginx) ve PHP-FPM Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h4>\n<p>Nginx'i Laravel uygulaman\u0131za hizmet edecek \u015fekilde yap\u0131land\u0131rman\u0131z gerekir.<\/p>\n<p>*   <code>\/etc\/nginx\/sites-available\/laravel.conf<\/code> gibi bir dosya olu\u015fturun:<\/p>\n<pre><code class=\"language-nginx\">server {\n        listen 80;\n        server_name your_domain.com www.your_domain.com;\n        root \/var\/www\/your_laravel_app\/public;\n\n        add_header X-Frame-Options \"SAMEORIGIN\";\n        add_header X-XSS-Protection \"1; mode=block\";\n        add_header X-Content-Type-Options \"nosniff\";\n\n        index index.php index.html index.htm;\n\n        charset utf-8;\n\n        location \/ {\n            try_files $uri $uri\/ \/index.php?$query_string;\n        }\n\n        location ~ \\.php$ {\n            include snippets\/fastcgi-php.conf;\n            fastcgi_pass unix:\/var\/run\/php\/php8.1-fpm.sock; # PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fcze g\u00f6re ayarlay\u0131n\n        }\n\n        location ~ \/\\.ht {\n            deny all;\n        }\n    }<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   Bu yap\u0131land\u0131rmay\u0131 etkinle\u015ftirin ve Nginx'i yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ln -s \/etc\/nginx\/sites-available\/laravel.conf \/etc\/nginx\/sites-enabled\/\n    sudo nginx -t\n    sudo systemctl restart nginx<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>4.3. Veritaban\u0131 ve Dosya Transferi<\/h4>\n<p>*   <strong>Veritaban\u0131:<\/strong> AWS RDS'ten MySQL veritaban\u0131n\u0131z\u0131n yede\u011fini al\u0131n (<code>mysqldump<\/code>) ve VPS'teki MySQL sunucusuna aktar\u0131n. Yeni bir veritaban\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturmay\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># VPS'te\n    sudo mysql -u root -p\n    CREATE DATABASE your_database;\n    CREATE USER 'your_user'@'localhost' IDENTIFIED BY 'your_password';\n    GRANT ALL PRIVILEGES ON your_database.* TO 'your_user'@'localhost';\n    FLUSH PRIVILEGES;\n    EXIT;\n    mysql -u your_user -p your_database < your_database_backup.sql<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   <strong>Dosyalar:<\/strong> Laravel uygulaman\u0131z\u0131n kodunu (Git, SCP veya rsync kullanarak) VPS'e aktar\u0131n. <code>storage<\/code> dizinini ve varsa <code>public\/uploads<\/code> gibi kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcklenen dosyalar\u0131 da ta\u015f\u0131y\u0131n.<\/p>\n<h4>4.4. Ortam Yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ve Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar<\/h4>\n<p>*   <strong><code>.env<\/code> Dosyas\u0131:<\/strong> Uygulaman\u0131z\u0131n k\u00f6k dizininde <code>.env<\/code> dosyas\u0131n\u0131 olu\u015fturun veya g\u00fcncelleyin. Veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131 bilgilerini, uygulama URL'sini ve di\u011fer ortam de\u011fi\u015fkenlerini do\u011fru \u015fekilde ayarlay\u0131n.<\/p>\n<pre><code class=\"language-dotenv\">APP_ENV=production\n    APP_DEBUG=false\n    APP_URL=https:\/\/your_domain.com\n\n    DB_CONNECTION=mysql\n    DB_HOST=127.0.0.1\n    DB_PORT=3306\n    DB_DATABASE=your_database\n    DB_USERNAME=your_user\n    DB_PASSWORD=your_password<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   <strong>Composer Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131:<\/strong> Uygulama dizininde Composer ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fckleyin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">cd \/var\/www\/your_laravel_app\n    composer install --no-dev --optimize-autoloader<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   <strong>Depolama \u0130zinleri:<\/strong> Laravel'in <code>storage<\/code> ve <code>bootstrap\/cache<\/code> dizinlerine web sunucusunun yazma izni oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo chown -R www-data:www-data \/var\/www\/your_laravel_app\/storage\n    sudo chown -R www-data:www-data \/var\/www\/your_laravel_app\/bootstrap\/cache\n    sudo chmod -R 775 \/var\/www\/your_laravel_app\/storage\n    sudo chmod -R 775 \/var\/www\/your_laravel_app\/bootstrap\/cache<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   <strong>Uygulama Anahtar\u0131 ve \u00d6nbellek:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">php artisan key:generate\n    php artisan config:cache\n    php artisan route:cache\n    php artisan view:cache<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   <strong>Supervisor ve Cron:<\/strong> Kuyruk i\u015fleyicileri (queue workers) i\u00e7in Supervisor'\u0131 ve zamanlanm\u0131\u015f g\u00f6revler (scheduled tasks) i\u00e7in Cron'u yap\u0131land\u0131r\u0131n.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># Supervisor yap\u0131land\u0131rmas\u0131 (\u00f6rnek: \/etc\/supervisor\/conf.d\/laravel-worker.conf)\n    [program:laravel-worker]\n    process_name=%(program_name)s_%(process_num)02d\n    command=php \/var\/www\/your_laravel_app\/artisan queue:work --sleep=3 --tries=3 --daemon\n    autostart=true\n    autorestart=true\n    user=www-data\n    numprocs=1\n    redirect_stderr=true\n    stdout_logfile=\/var\/log\/supervisor\/laravel-worker.log\n    stopwaitsecs=3600\n\n    # Cron yap\u0131land\u0131rmas\u0131 (sudo crontab -e)\n    * * * * * cd \/var\/www\/your_laravel_app && php artisan schedule:run >> \/dev\/null 2>&1<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>4.5. Otomatik Da\u011f\u0131t\u0131m (CI\/CD) Entegrasyonu (Basit Y\u00f6ntemler)<\/h4>\n<p>Basit bir VPS ortam\u0131nda bile CI\/CD s\u00fcre\u00e7leri kurmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. GitHub Actions, GitLab CI\/CD veya Bitbucket Pipelines gibi ara\u00e7lar, kodunuzu push etti\u011finizde otomatik olarak VPS'e da\u011f\u0131t\u0131m yapabilir.<\/p>\n<p>*   <strong>SSH Anahtarlar\u0131:<\/strong> VPS'e SSH anahtarlar\u0131 ile parola girmeden eri\u015fim sa\u011flay\u0131n.<br \/>\n*   <strong>Da\u011f\u0131t\u0131m Beti\u011fi:<\/strong> Uygulama dizininizde basit bir da\u011f\u0131t\u0131m beti\u011fi (<code>deploy.sh<\/code>) olu\u015fturun:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">#!\/bin\/bash\n    cd \/var\/www\/your_laravel_app\n    git pull origin main # Veya hangi dal\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z\n    composer install --no-dev --optimize-autoloader\n    php artisan migrate --force\n    php artisan config:cache\n    php artisan route:cache\n    php artisan view:cache\n    sudo supervisorctl restart laravel-worker:* # Kuyruk i\u015fleyicilerini yeniden ba\u015flat\n    echo \"Deployment complete!\"<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   <strong>CI\/CD Tetikleyici:<\/strong> CI\/CD arac\u0131n\u0131zda, her <code>main<\/code> dal\u0131na push yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu beti\u011fi SSH \u00fczerinden VPS'te \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak bir ad\u0131m tan\u0131mlay\u0131n.<\/p>\n<h3>5. Performans ve \u00d6l\u00e7eklenebilirlik: Yanl\u0131\u015f Bilinenler ve Ger\u00e7ekler<\/h3>\n<p>\u00c7o\u011fu geli\u015ftirici, AWS gibi bulut platformlar\u0131n\u0131n \"s\u0131n\u0131rs\u0131z \u00f6l\u00e7eklenebilirlik\" vaadine kap\u0131l\u0131r. Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli uygulamalar i\u00e7in bu genellikle bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>5.1. K\u00fc\u00e7\u00fck\/Orta \u00d6l\u00e7ekli Uygulamalar \u0130\u00e7in VPS Performans\u0131<\/h4>\n<p>Modern VPS'ler, yeterli CPU, RAM ve SSD depolama ile \u00e7o\u011fu Laravel uygulamas\u0131n\u0131n performans gereksinimlerini fazlas\u0131yla kar\u015f\u0131layabilir.<\/p>\n<p>*   <strong>Tek Sunucu Optimizasyonu:<\/strong> Nginx, PHP-FPM, MySQL gibi bile\u015fenlerin do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131yla tek bir VPS, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede y\u00fcksek trafik hacimlerini kald\u0131rabilir.<br \/>\n*   <strong>\u00d6nbellekleme:<\/strong> Laravel'in yerle\u015fik \u00f6nbellekleme mekanizmalar\u0131 (Redis veya Memcached ile), veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131, yap\u0131land\u0131rmay\u0131 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri \u00f6nbelle\u011fe alarak performans\u0131 art\u0131r\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Veritaban\u0131 Optimizasyonu:<\/strong> \u0130yi indekslenmi\u015f tablolar, optimize edilmi\u015f sorgular ve uygun veritaban\u0131 ayarlar\u0131, veritaban\u0131 performans\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015ftirir.<\/p>\n<h4>5.2. Dikey \u00d6l\u00e7eklendirme ve Optimizasyon<\/h4>\n<p>Bir VPS'in \u00f6l\u00e7eklenebilirlik s\u0131n\u0131r\u0131 olsa da, bu s\u0131n\u0131ra ula\u015fmadan \u00f6nce yapabilece\u011finiz \u00e7ok \u015fey vard\u0131r.<\/p>\n<p>*   <strong>Dikey \u00d6l\u00e7eklendirme:<\/strong> VPS sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131z\u0131n paneli \u00fczerinden sunucunuzun CPU, RAM ve depolama kaynaklar\u0131n\u0131 art\u0131rmak genellikle birka\u00e7 dakika i\u00e7inde yap\u0131labilir. Bu, uygulaman\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fcyen taleplerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in ilk ve en kolay ad\u0131md\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Kod Optimizasyonu:<\/strong> Performans sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu zaman altyap\u0131dan ziyade k\u00f6t\u00fc yaz\u0131lm\u0131\u015f koddan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n. N+1 sorgular\u0131n\u0131 gidermek, gereksiz d\u00f6ng\u00fcleri optimize etmek, a\u011f\u0131r i\u015flemleri kuyruklara ta\u015f\u0131mak gibi ad\u0131mlar, sunucu kaynaklar\u0131n\u0131 \u00e7ok daha verimli kullanman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong>Harici Hizmetler:<\/strong> CDN (Cloudflare gibi) kullanarak statik varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6nbelle\u011fe alabilir, harici bir e-posta hizmeti (Mailgun, Postmark) veya SMS sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 kullanabilirsiniz. Bu, VPS'inizin \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc azalt\u0131r.<\/p>\n<h4>5.3. Ne Zaman AWS'ye Geri D\u00f6nmeli?<\/h4>\n<p>VPS'in avantajlar\u0131 olsa da, her uygulama i\u00e7in uygun de\u011fildir. Uygulaman\u0131z ger\u00e7ekten y\u00fcksek trafi\u011fe ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, milyonlarca kullan\u0131c\u0131ya hizmet vermeniz gerekti\u011finde veya mikroservis mimarisine ge\u00e7i\u015f yapman\u0131z gerekti\u011finde AWS gibi bulut platformlar\u0131 devreye girer.<\/p>\n<p>*   <strong>Y\u00fcksek Trafik ve Yatay \u00d6l\u00e7eklendirme:<\/strong> Y\u00fck dengeleyiciler, otomatik \u00f6l\u00e7eklendirme gruplar\u0131 ve konteyner orkestrasyonu (Kubernetes) gibi \u00f6zellikler, birden fazla sunucu aras\u0131nda y\u00fck\u00fc da\u011f\u0131tmak ve talebe g\u00f6re otomatik olarak sunucu ekleyip \u00e7\u0131karmak i\u00e7in gereklidir.<br \/>\n*   <strong>K\u00fcresel Da\u011f\u0131t\u0131m:<\/strong> Uygulaman\u0131z\u0131n farkl\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgelerdeki kullan\u0131c\u0131lara d\u00fc\u015f\u00fck gecikme s\u00fcresiyle hizmet vermesi gerekiyorsa, AWS'in birden fazla b\u00f6lgedeki veri merkezleri avantaj sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong>\u00d6zel Hizmet \u0130htiya\u00e7lar\u0131:<\/strong> Makine \u00f6\u011frenimi, b\u00fcy\u00fck veri analizi veya sunucusuz mimariler gibi \u00f6zel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z varsa, AWS'in sundu\u011fu ni\u015f hizmetler vazge\u00e7ilmez olabilir.<\/p>\n<h3>6. Y\u00f6netim ve Bak\u0131m Kolayl\u0131\u011f\u0131<\/h3>\n<p>Tek bir VPS'i y\u00f6netmek, da\u011f\u0131t\u0131k bir bulut ortam\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha basit ve anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Bu, \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ekipler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir avantajd\u0131r.<\/p>\n<h4>6.1. Tek Sunucu Y\u00f6netimi<\/h4>\n<p>Tek bir sunucu \u00fczerinde t\u00fcm uygulama bile\u015fenlerini (web sunucusu, veritaban\u0131, PHP, Redis) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, genel y\u00f6netim y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r.<\/p>\n<p>*   <strong>Basit \u0130zleme:<\/strong> CPU, RAM, disk kullan\u0131m\u0131 gibi temel metrikleri izlemek i\u00e7in <code>htop<\/code>, <code>top<\/code>, <code>free -h<\/code>, <code>df -h<\/code> gibi komutlar veya basit bir izleme arac\u0131 (Netdata, Prometheus\/Grafana) yeterlidir.<br \/>\n*   <strong>Tek Bir SSH Ba\u011flant\u0131s\u0131:<\/strong> T\u00fcm y\u00f6netim i\u015flemleri i\u00e7in tek bir SSH ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015fmak, ba\u011flam ge\u00e7i\u015flerini azalt\u0131r ve geli\u015ftirici verimlili\u011fini art\u0131r\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Daha Az Hata Noktas\u0131:<\/strong> Daha az hareketli par\u00e7a demek, daha az hata noktas\u0131 ve daha kolay sorun giderme demektir.<\/p>\n<h4>6.2. G\u00fcvenlik G\u00fcncellemeleri ve Yamalar<\/h4>\n<p>Sunucunuzun g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, her ortamda kritik \u00f6neme sahiptir. VPS'te bu s\u00fcre\u00e7 olduk\u00e7a basittir.<\/p>\n<p>*   <strong>Periyodik G\u00fcncellemeler:<\/strong> \u0130\u015fletim sistemi ve y\u00fckl\u00fc yaz\u0131l\u0131mlar i\u00e7in d\u00fczenli olarak g\u00fcncellemeleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak (<code>sudo apt update && sudo apt upgrade -y<\/code>) \u00f6nemlidir.<br \/>\n*   <strong>G\u00fcvenlik Duvar\u0131:<\/strong> <code>ufw<\/code> (Uncomplicated Firewall) gibi bir ara\u00e7la sadece gerekli portlar\u0131 (SSH, HTTP, HTTPS) a\u00e7arak sunucunuzu d\u0131\u015f sald\u0131r\u0131lardan koruyabilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>SSH G\u00fcvenli\u011fi:<\/strong> Parola yerine anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulama kullanmak, varsay\u0131lan SSH portunu de\u011fi\u015ftirmek ve root eri\u015fimini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak gibi temel g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>6.3. Yedekleme Stratejileri<\/h4>\n<p>Veri kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in d\u00fczenli yedeklemeler kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>*   <strong>Otomatik Yedeklemeler:<\/strong> \u00c7o\u011fu VPS sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131, sunucunuzun anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc (snapshot) alma veya otomatik yedekleme hizmetleri sunar.<br \/>\n*   <strong>Veritaban\u0131 Yedeklemeleri:<\/strong> Cron i\u015fi kullanarak d\u00fczenli olarak veritaban\u0131n\u0131z\u0131n yede\u011fini al\u0131n ve bu yedekleri uzak bir depolama alan\u0131na (\u00f6rne\u011fin, S3 uyumlu bir depolama veya ba\u015fka bir VPS) g\u00f6nderin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># \u00d6rnek Cron i\u015fi (gecelik yedekleme)\n    0 2 * * * mysqldump -u your_user -p'your_password' your_database | gzip > \/path\/to\/backups\/db_backup_$(date +\\%Y\\%m\\%d\\%H\\%M\\%S).sql.gz<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n*   <strong>Dosya Yedeklemeleri:<\/strong> Uygulama dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcklenen dosyalar\u0131 da d\u00fczenli olarak yedekleyin. Rsync veya <code>tar<\/code> komutlar\u0131 bu i\u015f i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n<h3>7. Sonu\u00e7: Do\u011fru Arac\u0131 Do\u011fru \u0130\u015fe Kullanmak<\/h3>\n<p>Laravel uygulamam\u0131 AWS'ten basit bir VPS'e ta\u015f\u0131mak, benim i\u00e7in hem maliyet hem de y\u00f6netim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Bu deneyim, \"daha b\u00fcy\u00fck ve daha karma\u015f\u0131k her zaman daha iyi de\u011fildir\" felsefesini peki\u015ftirdi. \u00c7o\u011fu zaman, projenin ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 analiz etmek ve buna uygun en basit, en maliyet etkin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc se\u00e7mek, uzun vadede \u00e7ok daha ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furur.<\/p>\n<p>E\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck veya orta \u00f6l\u00e7ekli bir Laravel uygulaman\u0131z varsa, y\u00fcksek trafik beklentiniz yoksa ve geli\u015ftirme ekibinizin bulut altyap\u0131s\u0131 konusunda derinlemesine uzmanl\u0131\u011f\u0131 yoksa, basit bir VPS sizin i\u00e7in \u00e7ok daha uygun bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Bu, geli\u015ftiricilerin altyap\u0131 karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla bo\u011fu\u015fmak yerine, uygulaman\u0131n \u00e7ekirdek \u00f6zelliklerine ve kullan\u0131c\u0131 deneyimine odaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. A\u015f\u0131r\u0131 m\u00fchendislikten ka\u00e7\u0131nmak, sadece maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131r\u0131r ve genel proje sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirir. Unutmay\u0131n, en iyi mimari, projenizin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 en basit ve en verimli \u015fekilde kar\u015f\u0131layand\u0131r.<\/p>\n<h3>SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h3>\n<h4>S1: VPS'te g\u00fcvenlik nas\u0131l sa\u011flan\u0131r?<\/h4>\n<p>Temel g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc parolalar kullanmak, SSH anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulamay\u0131 etkinle\u015ftirmek, varsay\u0131lan SSH portunu de\u011fi\u015ftirmek, root eri\u015fimini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak, bir g\u00fcvenlik duvar\u0131 (UFW gibi) yap\u0131land\u0131rmak, d\u00fczenli sistem g\u00fcncellemeleri yapmak ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 taramalar\u0131 kullanmak bulunur. Ayr\u0131ca, Laravel uygulaman\u0131z\u0131n da g\u00fcncel ve g\u00fcvenli oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<h4>S2: Uygulamam b\u00fcy\u00fcrse ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>\u0130lk olarak, mevcut VPS'inizin kaynaklar\u0131n\u0131 (CPU, RAM, disk) art\u0131rarak dikey \u00f6l\u00e7eklendirme yapabilirsiniz. E\u011fer bu yeterli olmazsa, uygulaman\u0131z\u0131n performans\u0131n\u0131 optimize etmeye odaklan\u0131n (\u00f6nbellekleme, veritaban\u0131 optimizasyonu, kod refakt\u00f6r\u00fc). Bu ad\u0131mlar da yetersiz kal\u0131rsa, o zaman birden fazla sunucuya ge\u00e7i\u015f (yatay \u00f6l\u00e7eklendirme) veya AWS gibi daha geli\u015fmi\u015f bulut platformlar\u0131na ge\u00e7i\u015f yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Bu ge\u00e7i\u015fi kademeli olarak yapabilir, \u00f6rne\u011fin veritaban\u0131n\u0131z\u0131 y\u00f6netilen bir hizmete ta\u015f\u0131yarak ba\u015flayabilirsiniz.<\/p>\n<h4>S3: Hangi VPS sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nerirsiniz?<\/h4>\n<p>DigitalOcean, Linode ve Vultr, uygun fiyatl\u0131, performansl\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 dostu aray\u00fczlere sahip pop\u00fcler VPS sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Her birinin farkl\u0131 avantajlar\u0131 ve fiyatland\u0131rma modelleri vard\u0131r, bu y\u00fczden ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131za en uygun olan\u0131 se\u00e7mek i\u00e7in kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<h4>S4: AWS'nin hi\u00e7bir avantaj\u0131 yok mu?<\/h4>\n<p>Kesinlikle var! AWS, y\u00fcksek \u00f6l\u00e7eklenebilirlik, k\u00fcresel da\u011f\u0131t\u0131m, y\u00fcksek eri\u015filebilirlik, felaket kurtarma senaryolar\u0131, \u00f6zel hizmetler (makine \u00f6\u011frenimi, b\u00fcy\u00fck veri) ve sunucusuz mimariler gibi konularda rakipsizdir. Uygulaman\u0131z bu t\u00fcr gereksinimlere sahipse veya gelecekte sahip olacaksa, AWS do\u011fru se\u00e7im olabilir. \u00d6nemli olan, projenizin mevcut ve yak\u0131n gelecekteki ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fru analiz etmektir.<\/p>\n<h4>S5: CI\/CD i\u00e7in VPS'te ne kullanabilirim?<\/h4>\n<p>GitHub Actions, GitLab CI\/CD, Bitbucket Pipelines veya Jenkins gibi ara\u00e7lar\u0131 kullanarak VPS'inize otomatik da\u011f\u0131t\u0131m yapabilirsiniz. Bu ara\u00e7lar, kodunuz her g\u00fcncellendi\u011finde SSH \u00fczerinden sunucunuza ba\u011flan\u0131p \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir da\u011f\u0131t\u0131m beti\u011fini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131za olanak tan\u0131r. Bu, manuel da\u011f\u0131t\u0131m hatalar\u0131n\u0131 azalt\u0131r ve geli\u015ftirme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Temel g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc parolalar kullanmak, SSH anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulamay\u0131 etkinle\u015ftirmek, varsay\u0131lan SSH portunu de\u011fi\u015f&#8230;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1406],"tags":[],"class_list":{"0":"post-39537","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-aws","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#039;ten Basit Bir VPS&#039;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#039;ten Basit Bir VPS&#039;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Temel g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc parolalar kullanmak, SSH anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulamay\u0131 etkinle\u015ftirmek, varsay\u0131lan SSH portunu de\u011fi\u015f...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-23T14:00:47+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#8217;ten Basit Bir VPS&#8217;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?\",\"datePublished\":\"2026-02-23T14:00:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/\"},\"wordCount\":3240,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"AWS\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/\",\"name\":\"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS'ten Basit Bir VPS'e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-23T14:00:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#8217;ten Basit Bir VPS&#8217;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS'ten Basit Bir VPS'e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS'ten Basit Bir VPS'e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?","og_description":"Temel g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc parolalar kullanmak, SSH anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulamay\u0131 etkinle\u015ftirmek, varsay\u0131lan SSH portunu de\u011fi\u015f...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-02-23T14:00:47+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"18 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#8217;ten Basit Bir VPS&#8217;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?","datePublished":"2026-02-23T14:00:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/"},"wordCount":3240,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["AWS"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/","name":"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS'ten Basit Bir VPS'e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-02-23T14:00:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/asiri-muhendislige-dur-demek-laravel-uygulamami-awsten-basit-bir-vpse-neden-tasidim\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"A\u015f\u0131r\u0131 M\u00fchendisli\u011fe Dur Demek: Laravel Uygulamam\u0131 AWS&#8217;ten Basit Bir VPS&#8217;e Neden Ta\u015f\u0131d\u0131m?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39537"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39537\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}