{"id":39450,"date":"2026-02-21T17:40:51","date_gmt":"2026-02-21T14:40:51","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?p=39450"},"modified":"2026-02-21T17:40:51","modified_gmt":"2026-02-21T14:40:51","slug":"rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/","title":{"rendered":"Ruby&#8217;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#8217;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<h2>Ruby&#8217;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#8217;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma<\/h2>\n<p>Ruby, zarafeti, basitli\u011fi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc web geli\u015ftirme \u00e7er\u00e7evesi Ruby on Rails sayesinde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda milyonlarca geli\u015ftiricinin kalbini kazanm\u0131\u015f dinamik, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir programlama dilidir. Windows 10 i\u015fletim sisteminde Ruby ile \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamak, ilk bak\u0131\u015fta biraz karma\u015f\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcnse de, do\u011fru ad\u0131mlar\u0131 takip ederek sorunsuz bir kurulum ger\u00e7ekle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu kapsaml\u0131 rehber, Ruby&#8217;yi Windows 10&#8217;a nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve verimli bir yerel programlama ortam\u0131n\u0131 nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ad\u0131m ad\u0131m a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun ister deneyimli bir profesyonel, bu rehber size sa\u011flam bir temel sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>Ruby Nedir ve Neden Windows 10&#8217;da Kullan\u0131l\u0131r?<\/h3>\n<p>Ruby, Yukihiro &#8220;Matz&#8221; Matsumoto taraf\u0131ndan 1990&#8217;lar\u0131n ortalar\u0131nda geli\u015ftirilmi\u015f, nesne y\u00f6nelimli, yorumlanm\u0131\u015f bir programlama dilidir. Geli\u015ftirici verimlili\u011fini ve programlama keyfini \u00f6n planda tutan bir felsefeye sahiptir. Temiz ve anla\u015f\u0131l\u0131r s\u00f6zdizimi sayesinde, kod yazmak ve okumak olduk\u00e7a kolayd\u0131r. Ruby&#8217;nin pop\u00fclaritesinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, h\u0131zl\u0131 web uygulamas\u0131 geli\u015ftirmeye olanak tan\u0131yan g\u00fc\u00e7l\u00fc Ruby on Rails \u00e7er\u00e7evesinden gelmektedir.<\/p>\n<p>Windows 10, d\u00fcnya genelinde en yayg\u0131n kullan\u0131lan i\u015fletim sistemlerinden biridir. Bir\u00e7ok geli\u015ftirici, g\u00fcnl\u00fck i\u015fleri i\u00e7in Windows kullan\u0131rken, ayn\u0131 zamanda Ruby tabanl\u0131 projeler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak isteyebilir. Windows \u00fczerinde Ruby kurulumu, \u00f6zellikle Windows Subsystem for Linux (WSL) gibi modern ara\u00e7larla birlikte, art\u0131k olduk\u00e7a sorunsuz ve verimli bir deneyim sunmaktad\u0131r. Bu rehberde, hem geleneksel Windows kurulumunu hem de daha geli\u015fmi\u015f ve Linux benzeri bir ortam sunan WSL kurulumunu ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h3>\u00d6n Ko\u015fullar<\/h3>\n<p>Kuruluma ba\u015flamadan \u00f6nce, a\u015fa\u011f\u0131daki temel \u00f6n ko\u015fullara sahip oldu\u011funuzdan emin olun:<\/p>\n<p>*   <strong>Y\u00f6netici Haklar\u0131:<\/strong> Kurulum i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda sistem dosyalar\u0131na eri\u015fim ve de\u011fi\u015fiklik yapabilmek i\u00e7in y\u00f6netici haklar\u0131na sahip bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131z olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Stabil \u0130nternet Ba\u011flant\u0131s\u0131:<\/strong> Kurulum dosyalar\u0131n\u0131 indirmek ve gerekli paketleri y\u00fcklemek i\u00e7in aktif ve stabil bir internet ba\u011flant\u0131s\u0131 gereklidir.<br \/>\n*   <strong>Yeterli Disk Alan\u0131:<\/strong> Ruby ve geli\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131 i\u00e7in yeterli disk alan\u0131 (en az birka\u00e7 GB) bulundu\u011fundan emin olun.<br \/>\n*   <strong>Temel Komut \u0130stemi Bilgisi:<\/strong> Komut istemcisi (Command Prompt) veya PowerShell&#8217;i a\u00e7ma ve temel komutlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma konusunda bilgi sahibi olmak faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>Y\u00f6ntem 1: RubyInstaller Kullanarak Kurulum (\u00d6nerilen Y\u00f6ntem)<\/h3>\n<p>RubyInstaller, Ruby&#8217;yi Windows&#8217;a kurman\u0131n en kolay ve \u00f6nerilen yoludur. Gerekli t\u00fcm bile\u015fenleri (Ruby yorumlay\u0131c\u0131s\u0131, geli\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar) tek bir pakette sunar.<\/p>\n<h4>RubyInstaller&#8217;a Giri\u015f<\/h4>\n<p>RubyInstaller, Windows kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bir kurulum paketidir. Bu paket, Ruby&#8217;nin kendisinin yan\u0131 s\u0131ra, C uzant\u0131lar\u0131na sahip gem&#8217;lerin (Ruby k\u00fct\u00fcphaneleri) derlenmesi i\u00e7in gerekli olan MSYS2 tabanl\u0131 bir geli\u015ftirme ara\u00e7 seti olan &#8220;DevKit&#8221;i de i\u00e7erir. Bu sayede, karma\u015f\u0131k derleme s\u00fcre\u00e7leriyle u\u011fra\u015fmak zorunda kalmadan bir\u00e7ok pop\u00fcler Ruby gem&#8217;ini sorunsuzca kurabilirsiniz.<\/p>\n<h4>RubyInstaller&#8217;\u0131 \u0130ndirme<\/h4>\n<p>1.  <strong>Resmi Web Sitesini Ziyaret Edin:<\/strong> \u0130lk ad\u0131m olarak, bir web taray\u0131c\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131n ve RubyInstaller&#8217;\u0131n resmi web sitesine gidin: [https:\/\/rubyinstaller.org\/](https:\/\/rubyinstaller.org\/).<br \/>\n2.  <strong>Do\u011fru S\u00fcr\u00fcm\u00fc Se\u00e7in:<\/strong> \u0130ndirme sayfas\u0131nda, &#8220;WITH DEVKIT&#8221; etiketiyle i\u015faretlenmi\u015f en son stabil Ruby s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc se\u00e7meniz \u00f6nemlidir. DevKit, C veya C++ ile yaz\u0131lm\u0131\u015f Ruby gem&#8217;lerinin Windows \u00fczerinde derlenebilmesi i\u00e7in gereken ara\u00e7lar\u0131 (derleyici, make, vb.) sa\u011flar. Bu, \u00f6zellikle Rails gibi \u00e7er\u00e7evelerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken veya derlenmi\u015f uzant\u0131lar gerektiren gem&#8217;ler kullan\u0131rken hayati \u00f6neme sahiptir.<br \/>\n    *   \u00d6rne\u011fin, <code>Ruby+Devkit 3.x.x (x64)<\/code> gibi bir se\u00e7enek aray\u0131n. <code>x64<\/code> ifadesi, 64-bit Windows i\u015fletim sistemi i\u00e7in oldu\u011funu g\u00f6sterir ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00e7o\u011fu bilgisayar bu mimariyi kullan\u0131r.<br \/>\n3.  <strong>\u0130ndirmeyi Ba\u015flat\u0131n:<\/strong> Se\u00e7ti\u011finiz s\u00fcr\u00fcm\u00fcn <code>.exe<\/code> uzant\u0131l\u0131 y\u00fckleyici dosyas\u0131n\u0131 indirin.<\/p>\n<h4>Kurulumu \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rma<\/h4>\n<p>\u0130ndirme tamamland\u0131ktan sonra, y\u00fckleyici dosyas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlar\u0131 izleyin:<\/p>\n<p>1.  <strong>Lisans Anla\u015fmas\u0131:<\/strong> Lisans anla\u015fmas\u0131n\u0131 okuyun ve kabul edin (<code>I accept the License<\/code>).<br \/>\n2.  <strong>Kurulum Konumu:<\/strong> Ruby&#8217;nin kurulaca\u011f\u0131 dizini se\u00e7in. Varsay\u0131lan olarak <code>C:\\Ruby3x<\/code> (s\u00fcr\u00fcm numaras\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir) gibi bir dizin \u00f6nerilecektir. Bu konumu de\u011fi\u015ftirmek isterseniz yapabilirsiniz, ancak varsay\u0131lan\u0131 kullanmak genellikle en iyi se\u00e7enektir.<br \/>\n3.  <strong>Kurulum Se\u00e7enekleri:<\/strong> Bu ad\u0131mda \u00f6nemli se\u00e7enekler bulunmaktad\u0131r:<br \/>\n    *   <strong>Add Ruby executables to your PATH:<\/strong> Bu se\u00e7ene\u011fi <strong>mutlaka i\u015faretleyin<\/strong>. PATH de\u011fi\u015fkenine Ruby y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir dosyalar\u0131n\u0131 eklemek, Ruby komutlar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin <code>ruby<\/code>, <code>gem<\/code>) herhangi bir komut istemcisinden do\u011frudan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131za olanak tan\u0131r. Aksi takdirde, Ruby komutlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in her seferinde Ruby&#8217;nin kurulu oldu\u011fu dizine gitmeniz gerekir.<br \/>\n    *   <strong>Install MSYS2 DevKit:<\/strong> Bu se\u00e7ene\u011fi de <strong>mutlaka i\u015faretleyin<\/strong>. Daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz gibi, bu, C uzant\u0131lar\u0131na sahip gem&#8217;leri derlemek i\u00e7in gerekli olan geli\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kuracakt\u0131r.<br \/>\n    *   <strong>Associate .rb files with this Ruby Installation:<\/strong> Bu se\u00e7ene\u011fi i\u015faretlemek, <code>.rb<\/code> uzant\u0131l\u0131 dosyalar\u0131n otomatik olarak Ruby yorumlay\u0131c\u0131s\u0131 ile ili\u015fkilendirilmesini sa\u011flar. \u0130ste\u011fe ba\u011fl\u0131d\u0131r ancak kullan\u0131\u015fl\u0131 olabilir.<br \/>\n4.  <strong>Kurulumu Ba\u015flat\u0131n:<\/strong> &#8220;Install&#8221; d\u00fc\u011fmesine t\u0131klay\u0131n ve kurulumun tamamlanmas\u0131n\u0131 bekleyin.<\/p>\n<h4>DevKit Kurulumunu Tamamlama<\/h4>\n<p>RubyInstaller kurulumu tamamland\u0131\u011f\u0131nda, genellikle DevKit kurulumunu tamamlamak i\u00e7in otomatik olarak bir komut istemcisi penceresi a\u00e7\u0131l\u0131r. A\u00e7\u0131lmazsa veya kapatt\u0131ysan\u0131z, <code>Start Menu<\/code>&#8216;den <code>RubyInstaller<\/code> klas\u00f6r\u00fcn\u00fc bulun ve <code>Start Command Prompt with Ruby<\/code> k\u0131sayolunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131lan komut istemcisinde a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ridk install<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, MSYS2 DevKit&#8217;i yap\u0131land\u0131rmak ve gerekli ara\u00e7lar\u0131 kurmak i\u00e7in bir dizi soru soracakt\u0131r. Genellikle \u015fu se\u00e7enekleri se\u00e7meniz \u00f6nerilir:<\/p>\n<p>1.  <strong><code>1<\/code> &#8211; MSYS2 base installation:<\/strong> MSYS2 temel sistemini kurar.<br \/>\n2.  <strong><code>2<\/code> &#8211; MINGW development toolchain:<\/strong> C\/C++ derleyicisi ve di\u011fer geli\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kurar.<br \/>\n3.  <strong><code>3<\/code> &#8211; MSYS2 system update:<\/strong> MSYS2 sistemini g\u00fcnceller (iste\u011fe ba\u011fl\u0131 ama \u00f6nerilir).<\/p>\n<p>Her se\u00e7ene\u011fi tamamlad\u0131ktan sonra, <code>ridk install<\/code> komutunu tekrar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak bir sonraki ad\u0131ma ge\u00e7ebilirsiniz. T\u00fcm ad\u0131mlar tamamland\u0131\u011f\u0131nda, DevKit kurulumu da bitmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n<h4>Kurulumu Do\u011frulama<\/h4>\n<p>Ruby ve DevKit kurulumunun ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu do\u011frulamak i\u00e7in yeni bir komut istemcisi (veya PowerShell) penceresi a\u00e7\u0131n (\u00f6nceki pencere Ruby&#8217;nin PATH&#8217;i g\u00fcncellenmeden a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olabilir).<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ruby -v<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, kurulu Ruby s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc (\u00f6rne\u011fin, <code>ruby 3.x.x (yyyy-mm-dd revision xxxxx) [x64-mingw32]<\/code>) g\u00f6stermelidir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">gem -v<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, kurulu Gem s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc (Ruby&#8217;nin paket y\u00f6neticisi) g\u00f6stermelidir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">gem install bundler<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, Ruby&#8217;nin en \u00f6nemli gem&#8217;lerinden biri olan Bundler&#8217;\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. E\u011fer bu komut hatas\u0131z bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, DevKit&#8217;in de do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Herhangi bir derleme hatas\u0131 al\u0131rsan\u0131z, DevKit kurulum ad\u0131mlar\u0131n\u0131 tekrar kontrol etmeniz gerekebilir.<\/p>\n<h3>Y\u00f6ntem 2: WSL (Windows Subsystem for Linux) Kullanarak Kurulum (Geli\u015fmi\u015f Y\u00f6ntem)<\/h3>\n<p>Windows Subsystem for Linux (WSL), Windows \u00fczerinde tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc bir Linux ortam\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131za olanak tan\u0131r. Bu y\u00f6ntem, \u00f6zellikle Ruby on Rails gibi Linux ortam\u0131nda daha do\u011fal \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7er\u00e7evelerle u\u011fra\u015facak geli\u015ftiriciler i\u00e7in \u015fiddetle tavsiye edilir. WSL, Windows&#8217;un dosya sistemine eri\u015febilirken, ayn\u0131 zamanda Linux&#8217;un g\u00fc\u00e7l\u00fc komut sat\u0131r\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ve paket y\u00f6neticilerini kullanman\u0131za imkan tan\u0131r.<\/p>\n<h4>WSL&#8217;ye Giri\u015f<\/h4>\n<p>WSL, geli\u015ftiricilere Windows&#8217;un rahatl\u0131\u011f\u0131ndan vazge\u00e7meden, Linux&#8217;un sundu\u011fu geli\u015ftirme ortam\u0131n\u0131n avantajlar\u0131ndan yararlanma imkan\u0131 sunar. \u00d6zellikle WSL 2 ile birlikte, tam bir Linux \u00e7ekirde\u011fi sanalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, performans ve uyumluluk \u00e7ok daha iyidir. Ruby geli\u015ftiricileri i\u00e7in bu, Linux&#8217;a \u00f6zg\u00fc bir\u00e7ok arac\u0131n (\u00f6rne\u011fin RVM, rbenv) sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, derleme ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n daha kolay y\u00f6netilmesi ve \u00fcretim ortam\u0131na daha yak\u0131n bir geli\u015ftirme deneyimi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<h4>WSL&#8217;yi Etkinle\u015ftirme<\/h4>\n<p>WSL&#8217;yi etkinle\u015ftirmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlar\u0131 izleyin:<\/p>\n<p>1.  <strong>PowerShell&#8217;i Y\u00f6netici Olarak A\u00e7\u0131n:<\/strong> Windows arama \u00e7ubu\u011funa &#8220;PowerShell&#8221; yaz\u0131n, sa\u011f t\u0131klay\u0131n ve &#8220;Y\u00f6netici olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r&#8221; se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.<br \/>\n2.  <strong>WSL&#8217;yi Etkinle\u015ftirin:<\/strong> A\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-powershell\">dism.exe \/online \/enable-feature \/featurename:Microsoft-Windows-Subsystem-Linux \/all \/norestart<\/code><\/pre>\n<p>3.  <strong>Sanal Makine Platformunu Etkinle\u015ftirin (WSL 2 i\u00e7in):<\/strong> WSL 2&#8217;yi kullanmak i\u00e7in Sanal Makine Platformu&#8217;nu da etkinle\u015ftirmeniz gerekir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-powershell\">dism.exe \/online \/enable-feature \/featurename:VirtualMachinePlatform \/all \/norestart<\/code><\/pre>\n<p>4.  <strong>Bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 Yeniden Ba\u015flat\u0131n:<\/strong> Her iki komutu da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 yeniden ba\u015flatman\u0131z gerekmektedir.<br \/>\n5.  <strong>WSL 2&#8217;yi Varsay\u0131lan Yap\u0131n:<\/strong> Yeniden ba\u015flatt\u0131ktan sonra tekrar PowerShell&#8217;i y\u00f6netici olarak a\u00e7\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak WSL 2&#8217;yi varsay\u0131lan s\u00fcr\u00fcm yap\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-powershell\">wsl --set-default-version 2<\/code><\/pre>\n<p>    Bu komut, yeni kuraca\u011f\u0131n\u0131z t\u00fcm Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n\u0131n WSL 2 modunda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<h4>Bir Linux Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 Kurma<\/h4>\n<p>1.  <strong>Microsoft Store&#8217;u A\u00e7\u0131n:<\/strong> Ba\u015flat men\u00fcs\u00fcnden Microsoft Store&#8217;u a\u00e7\u0131n.<br \/>\n2.  <strong>Linux Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 Aray\u0131n:<\/strong> Arama \u00e7ubu\u011funa &#8220;Linux&#8221; yaz\u0131n ve tercih etti\u011finiz da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 (\u00f6rne\u011fin Ubuntu, Debian, openSUSE) aray\u0131n. Ubuntu, genellikle yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in iyi bir se\u00e7imdir.<br \/>\n3.  <strong>Kurun:<\/strong> Se\u00e7ti\u011finiz da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 indirin ve kurun.<br \/>\n4.  <strong>Ba\u015flat\u0131n ve Kullan\u0131c\u0131 Olu\u015fturun:<\/strong> Kurulum tamamland\u0131ktan sonra, Ba\u015flat men\u00fcs\u00fcnden yeni kurdu\u011funuz Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ba\u015flat\u0131n. \u0130lk ba\u015flatmada, bir kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve parola belirlemeniz istenecektir. Bu bilgiler, Linux ortam\u0131nda <code>sudo<\/code> komutunu kullanmak i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n<h4>Linux Sistemini G\u00fcncelleme<\/h4>\n<p>Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 ba\u015flatt\u0131ktan sonra, sistem paketlerini g\u00fcncellemek her zaman iyi bir uygulamad\u0131r:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt update && sudo apt upgrade -y<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, paket listelerini g\u00fcncelleyecek ve kurulu paketlerin en son s\u00fcr\u00fcmlerine y\u00fckseltecektir.<\/p>\n<h4>RVM veya rbenv ile Ruby Kurulumu<\/h4>\n<p>Ruby&#8217;yi WSL i\u00e7inde kurarken, RVM (Ruby Version Manager) veya rbenv gibi bir s\u00fcr\u00fcm y\u00f6neticisi kullanmak \u015fiddetle tavsiye edilir. Bu ara\u00e7lar, ayn\u0131 sistem \u00fczerinde birden fazla Ruby s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc kolayca kurman\u0131za, y\u00f6netmenize ve projeye \u00f6zel Ruby s\u00fcr\u00fcmlerini ayarlaman\u0131za olanak tan\u0131r.<\/p>\n<h5>RVM (Ruby Version Manager) Kurulumu<\/h5>\n<p>RVM, Ruby s\u00fcr\u00fcmlerini ve gemset&#8217;leri (bir Ruby s\u00fcr\u00fcm\u00fc i\u00e7in izole edilmi\u015f gem koleksiyonlar\u0131) y\u00f6netmek i\u00e7in kapsaml\u0131 bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>1.  <strong>Gerekli Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 Kurun:<\/strong> Ruby&#8217;yi derlemek i\u00e7in baz\u0131 temel ara\u00e7lara ihtiyac\u0131n\u0131z olacak:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt install curl gpg build-essential openssl libssl-dev libyaml-dev libreadline-dev zlib1g-dev libsqlite3-dev autoconf libgdbm-dev libncurses5-dev automake libtool bison libffi-dev libgmp-dev libxml2-dev libxslt1-dev<\/code><\/pre>\n<p>2.  <strong>RVM GPG Anahtar\u0131n\u0131 \u0130\u00e7e Aktar\u0131n:<\/strong> RVM&#8217;nin y\u00fckleyici beti\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in GPG anahtar\u0131n\u0131 i\u00e7e aktar\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">gpg --keyserver hkp:\/\/keyserver.ubuntu.com --recv-keys 409B6B1796C275462A1703113804BB82D39DC0E3 7D2BAF1CF37B13E2069D6956105BD0E739499BDB<\/code><\/pre>\n<p>    E\u011fer bu komut hata verirse, eski anahtar sunucusu yerine yeni birini deneyebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">gpg --keyserver keyserver.ubuntu.com --recv-keys 409B6B1796C275462A1703113804BB82D39DC0E3 7D2BAF1CF37B13E2069D6956105BD0E739499BDB<\/code><\/pre>\n<p>3.  <strong>RVM&#8217;yi Kurun:<\/strong> RVM&#8217;yi indirin ve kurun:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">\\curl -sSL https:\/\/get.rvm.io | bash -s stable<\/code><\/pre>\n<p>4.  <strong>Kabuk Yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131 G\u00fcncelleyin:<\/strong> RVM&#8217;yi mevcut kabuk oturumunuzda kullanabilmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n (veya <code>~\/.bashrc<\/code> veya <code>~\/.zshrc<\/code> dosyan\u0131za ekleyin):<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">source ~\/.rvm\/scripts\/rvm<\/code><\/pre>\n<p>    Bu komutu her yeni terminal oturumunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak yerine, kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in <code>~\/.bashrc<\/code> dosyan\u0131z\u0131n sonuna ekleyebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">echo \"source ~\/.rvm\/scripts\/rvm\" >> ~\/.bashrc<\/code><\/pre>\n<p>    Ard\u0131ndan <code>source ~\/.bashrc<\/code> ile de\u011fi\u015fiklikleri uygulay\u0131n.<br \/>\n5.  <strong>Ruby&#8217;yi RVM ile Kurun:<\/strong> RVM kullanarak en son stabil Ruby s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc kurun ve onu varsay\u0131lan olarak ayarlay\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">rvm install ruby --default<\/code><\/pre>\n<p>    Bu i\u015flem biraz zaman alabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ruby kaynak koddan derlenecektir.<br \/>\n6.  <strong>Kurulumu Do\u011frulay\u0131n:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ruby -v\n    gem -v<\/code><\/pre>\n<h5>rbenv Kurulumu (RVM&#8217;ye Alternatif)<\/h5>\n<p>rbenv, Ruby s\u00fcr\u00fcmlerini y\u00f6netmek i\u00e7in daha hafif ve daha az invaziv bir yakla\u015f\u0131ma sahiptir.<\/p>\n<p>1.  <strong>Gerekli Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 Kurun:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt install git curl build-essential libssl-dev libreadline-dev zlib1g-dev libsqlite3-dev libyaml-dev libffi-dev libncurses5-dev libgdbm-dev<\/code><\/pre>\n<p>2.  <strong>rbenv&#8217;i Klonlay\u0131n:<\/strong> rbenv&#8217;i GitHub deposundan klonlay\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">git clone https:\/\/github.com\/rbenv\/rbenv.git ~\/.rbenv<\/code><\/pre>\n<p>3.  <strong>rbenv&#8217;i PATH&#8217;e Ekleyin:<\/strong> <code>~\/.bashrc<\/code> (veya kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z kabu\u011fun yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131) dosyas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyerek rbenv&#8217;i PATH&#8217;e ekleyin ve ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">echo 'export PATH=\"$HOME\/.rbenv\/bin:$PATH\"' >> ~\/.bashrc\n    echo 'eval \"$(rbenv init -)\"' >> ~\/.bashrc\n    source ~\/.bashrc<\/code><\/pre>\n<p>4.  <strong>ruby-build Plugin&#8217;i Kurun:<\/strong> ruby-build, <code>rbenv install<\/code> komutunu ekleyen bir eklentidir ve Ruby s\u00fcr\u00fcmlerini kurman\u0131z\u0131 sa\u011flar:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">git clone https:\/\/github.com\/rbenv\/ruby-build.git ~\/.rbenv\/plugins\/ruby-build<\/code><\/pre>\n<p>5.  <strong>Ruby&#8217;yi rbenv ile Kurun:<\/strong> En son stabil Ruby s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc listeleyin ve kurun:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">rbenv install -l # Mevcut s\u00fcr\u00fcmleri listeler\n    rbenv install 3.x.x # En son stabil s\u00fcr\u00fcm\u00fc (\u00f6rne\u011fin 3.2.2) kurun\n    rbenv global 3.x.x # Kurulan s\u00fcr\u00fcm\u00fc varsay\u0131lan yap\u0131n\n    rbenv rehash # rbenv'i yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131n<\/code><\/pre>\n<p>6.  <strong>Kurulumu Do\u011frulay\u0131n:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ruby -v\n    gem -v<\/code><\/pre>\n<h3>Geli\u015ftirme Ortam\u0131n\u0131 Kurma<\/h3>\n<p>Ruby&#8217;yi kurduktan sonra, verimli bir geli\u015ftirme deneyimi i\u00e7in baz\u0131 ek ara\u00e7lara ihtiyac\u0131n\u0131z olacak.<\/p>\n<h4>Metin D\u00fczenleyici \/ IDE<\/h4>\n<p>\u0130yi bir metin d\u00fczenleyici veya Entegre Geli\u015ftirme Ortam\u0131 (IDE), kod yazma ve hata ay\u0131klama s\u00fcrecini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h5>VS Code (Visual Studio Code)<\/h5>\n<p>Microsoft&#8217;un \u00fccretsiz ve a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 VS Code&#8217;u, Ruby geli\u015ftiricileri i\u00e7in m\u00fckemmel bir se\u00e7imdir. Hem Windows hem de WSL ortamlar\u0131nda sorunsuz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve zengin uzant\u0131 ekosistemine sahiptir.<\/p>\n<p>1.  <strong>VS Code&#8217;u \u0130ndirin ve Kurun:<\/strong> [https:\/\/code.visualstudio.com\/](https:\/\/code.visualstudio.com\/) adresinden VS Code&#8217;u indirin ve standart kurulum ad\u0131mlar\u0131n\u0131 izleyin.<br \/>\n2.  <strong>Gerekli Uzant\u0131lar\u0131 Kurun:<\/strong> VS Code&#8217;u a\u00e7\u0131n ve Uzant\u0131lar g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne gidin (sol kenar \u00e7ubu\u011fundaki kare simgesi). A\u015fa\u011f\u0131daki uzant\u0131lar\u0131 aray\u0131n ve kurun:<br \/>\n    *   <strong>Ruby:<\/strong> Temel Ruby dil deste\u011fi, s\u00f6zdizimi vurgulama, otomatik tamamlama.<br \/>\n    *   <strong>Solargraph:<\/strong> Geli\u015fmi\u015f otomatik tamamlama, tan\u0131ma gitme ve di\u011fer ak\u0131ll\u0131 \u00f6zellikler i\u00e7in bir dil sunucusu.<br \/>\n    *   <strong>VSCode-Ruby:<\/strong> Debugging ve Linting deste\u011fi.<br \/>\n    *   <strong>GitLens:<\/strong> Git entegrasyonunu geli\u015ftirir.<br \/>\n    *   <strong>ESLint \/ Prettier:<\/strong> JavaScript\/CSS\/HTML dosyalar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kod bi\u00e7imlendirme ve linting i\u00e7in (iste\u011fe ba\u011fl\u0131).<br \/>\n3.  <strong>WSL Remote Geli\u015ftirme (WSL Kullan\u0131c\u0131lar\u0131 \u0130\u00e7in):<\/strong> E\u011fer WSL kullan\u0131yorsan\u0131z, VS Code&#8217;un &#8220;Remote &#8211; WSL&#8221; uzant\u0131s\u0131n\u0131 kurman\u0131z, do\u011frudan WSL ortam\u0131n\u0131zda dosya a\u00e7man\u0131za ve terminal \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131za olanak tan\u0131r. Bu, Windows taraf\u0131nda VS Code&#8217;u kullan\u0131rken, t\u00fcm geli\u015ftirme ortam\u0131n\u0131z\u0131n (Ruby, gem&#8217;ler, Git) WSL i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Git Kurulumu<\/h4>\n<p>Git, bir s\u00fcr\u00fcm kontrol sistemidir ve kodunuzdaki de\u011fi\u015fiklikleri takip etmek, farkl\u0131 s\u00fcr\u00fcmler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapmak ve ekip \u00fcyeleriyle i\u015fbirli\u011fi yapmak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>1.  <strong>Git&#8217;i \u0130ndirin:<\/strong> [https:\/\/git-scm.com\/download\/win](https:\/\/git-scm.com\/download\/win) adresinden Windows i\u00e7in Git&#8217;i indirin.<br \/>\n2.  <strong>Kurulumu \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/strong> Y\u00fckleyiciyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. \u00c7o\u011fu ayar i\u00e7in varsay\u0131lan se\u00e7enekleri kabul edebilirsiniz. \u00d6zellikle &#8220;Git from the command line and also from 3rd-party software&#8221; se\u00e7ene\u011fini i\u015faretledi\u011finizden emin olun, bu, Git&#8217;i komut istemcisinden kullanman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n3.  <strong>Kurulumu Do\u011frulay\u0131n:<\/strong> Yeni bir komut istemcisi veya PowerShell a\u00e7\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">git --version<\/code><\/pre>\n<p>    Kurulu Git s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6rmelisiniz.<br \/>\n4.  <strong>Temel Git Yap\u0131land\u0131rmas\u0131:<\/strong> Git&#8217;i ilk kez kullanmadan \u00f6nce kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131z\u0131 ve e-posta adresinizi ayarlaman\u0131z \u00f6nerilir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">git config --global user.name \"Ad\u0131n\u0131z Soyad\u0131n\u0131z\"\n    git config --global user.email \"eposta@example.com\"<\/code><\/pre>\n<p>    WSL kullan\u0131yorsan\u0131z, bu ayarlar\u0131 WSL terminalinizde de yapman\u0131z gerekecektir.<\/p>\n<h4>Bundler (Paket Y\u00f6neticisi)<\/h4>\n<p>Bundler, Ruby projeleri i\u00e7in bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k y\u00f6neticisidir. Bir projenin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu t\u00fcm gem&#8217;leri (Ruby k\u00fct\u00fcphaneleri) y\u00f6netir ve her projenin kendi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k setine sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u00e7ak\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nler ve projelerin farkl\u0131 ortamlarda tutarl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 garanti eder.<\/p>\n<p>1.  <strong>Bundler&#8217;\u0131 Kurun:<\/strong> Komut istemcisinde (veya WSL terminalinde) a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">gem install bundler<\/code><\/pre>\n<p>2.  <strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Bir Ruby projesinde <code>Gemfile<\/code> ad\u0131nda bir dosya bulunur. Bu dosya, projenin t\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 listeler. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcklemek i\u00e7in projenin k\u00f6k dizininde a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">bundle install<\/code><\/pre>\n<p>    Bir komutu, projenin kendi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ortam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in <code>bundle exec<\/code> kullan\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">bundle exec rails server # \u00d6rnek: Rails sunucusunu ba\u015flatma<\/code><\/pre>\n<h4>Veritaban\u0131 (\u0130ste\u011fe Ba\u011fl\u0131 ama Web Geli\u015ftirmede \u00d6nemli)<\/h4>\n<p>Web uygulamalar\u0131 genellikle bir veritaban\u0131na ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n<p>*   <strong>SQLite:<\/strong> Ruby on Rails projeleri i\u00e7in varsay\u0131lan olarak gelen, dosya tabanl\u0131, hafif bir veritaban\u0131d\u0131r. Kurulum gerektirmez ve k\u00fc\u00e7\u00fck projeler i\u00e7in harika bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.<br \/>\n*   <strong>PostgreSQL \/ MySQL:<\/strong> Daha b\u00fcy\u00fck veya \u00fcretim ortam\u0131na y\u00f6nelik uygulamalar i\u00e7in PostgreSQL veya MySQL gibi ili\u015fkisel veritabanlar\u0131 tercih edilir. Bu veritabanlar\u0131n\u0131n kurulumu, bu rehberin kapsam\u0131n\u0131 a\u015fmakla birlikte, her ikisinin de Windows \u00fczerinde kurulum k\u0131lavuzlar\u0131 mevcuttur. WSL kullan\u0131yorsan\u0131z, bu veritabanlar\u0131n\u0131 do\u011frudan Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n i\u00e7ine kurmak genellikle en iyi yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h3>Temel Bir Ruby Projesi Olu\u015fturma<\/h3>\n<p>Kurulumunuzu test etmek ve Ruby ile ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131 atmak i\u00e7in basit bir Ruby projesi olu\u015ftural\u0131m.<\/p>\n<p>1.  <strong>Bir Dizin Olu\u015fturun:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131zda yeni bir klas\u00f6r olu\u015fturun:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mkdir ruby_ilk_proje\n    cd ruby_ilk_proje<\/code><\/pre>\n<p>    (WSL kullan\u0131yorsan\u0131z, Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n i\u00e7inde bir dizin olu\u015fturun, \u00f6rne\u011fin <code>mkdir ~\/ruby_ilk_proje<\/code>)<br \/>\n2.  <strong>Ruby Dosyas\u0131 Olu\u015fturun:<\/strong> Se\u00e7ti\u011finiz metin d\u00fczenleyiciyi kullanarak (\u00f6rne\u011fin VS Code) <code>hello.rb<\/code> ad\u0131nda yeni bir dosya olu\u015fturun ve i\u00e7ine a\u015fa\u011f\u0131daki kodu yaz\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-ruby\"># hello.rb\n    puts \"Merhaba, Ruby D\u00fcnyas\u0131!\"\n\n    def topla(a, b)\n      a + b\n    end\n\n    sonuc = topla(5, 3)\n    puts \"5 + 3 = #{sonuc}\"<\/code><\/pre>\n<p>3.  <strong>Kodu \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/strong> Komut istemcisinde veya WSL terminalinde, <code>ruby_ilk_proje<\/code> dizinindeyken a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ruby hello.rb<\/code><\/pre>\n<p>    \u00c7\u0131kt\u0131 olarak \u015funlar\u0131 g\u00f6rmelisiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">Merhaba, Ruby D\u00fcnyas\u0131!\n    5 + 3 = 8<\/code><\/pre>\n<p>4.  <strong>IRB (Interactive Ruby) Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Ruby&#8217;nin etkile\u015fimli kabu\u011fu olan IRB&#8217;yi kullanarak an\u0131nda kod \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">irb<\/code><\/pre>\n<p>    IRB i\u00e7inde Ruby kodlar\u0131 yaz\u0131p enter tu\u015funa basarak an\u0131nda sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6rebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">irb(main):001:0> puts \"Hello from IRB\"\n    Hello from IRB\n    => nil\n    irb(main):002:0> 2 + 2\n    => 4\n    irb(main):003:0> exit<\/code><\/pre>\n<h3>S\u0131k Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<\/h3>\n<p>Kurulum s\u0131ras\u0131nda veya sonras\u0131nda baz\u0131 yayg\u0131n sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. \u0130\u015fte baz\u0131lar\u0131 ve olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri:<\/p>\n<p>*   <strong>&#8216;ruby&#8217; veya &#8216;gem&#8217; Komutu Tan\u0131nm\u0131yor:<\/strong><br \/>\n    *   <strong>Sorun:<\/strong> <code>ruby -v<\/code> veya <code>gem -v<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda &#8220;komut bulunamad\u0131&#8221; hatas\u0131 al\u0131yorsunuz.<br \/>\n    *   <strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/strong> Ruby&#8217;nin PATH ortam de\u011fi\u015fkenine do\u011fru \u015fekilde eklenmedi\u011fi anlam\u0131na gelir.<br \/>\n        *   <strong>RubyInstaller i\u00e7in:<\/strong> Kurulum s\u0131ras\u0131nda &#8220;Add Ruby executables to your PATH&#8221; se\u00e7ene\u011fini i\u015faretledi\u011finizden emin olun. E\u011fer i\u015faretlemediyseniz, Ruby&#8217;yi kald\u0131r\u0131p tekrar kurman\u0131z veya PATH de\u011fi\u015fkenini manuel olarak d\u00fczenlemeniz gerekebilir. Yeni bir komut istemcisi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.<br \/>\n        *   <strong>WSL i\u00e7in:<\/strong> RVM veya rbenv kurulum ad\u0131mlar\u0131ndaki <code>source<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan ve kabuk yap\u0131land\u0131rma dosyan\u0131za (\u00f6rne\u011fin <code>~\/.bashrc<\/code>) ekledi\u011finizden emin olun. Terminali kapat\u0131p tekrar a\u00e7may\u0131 deneyin.<br \/>\n*   <strong>Gem Kurulum Hatalar\u0131 (Derleme Sorunlar\u0131):<\/strong><br \/>\n    *   <strong>Sorun:<\/strong> <code>gem install <gem_ad\u0131><\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, C uzant\u0131lar\u0131n\u0131n derlenmesiyle ilgili hatalar al\u0131yorsunuz (\u00f6rne\u011fin &#8220;Failed to build gem native extension&#8221;).<br \/>\n    *   <strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/strong> Bu genellikle DevKit&#8217;in (RubyInstaller) veya <code>build-essential<\/code> paketinin (WSL) do\u011fru kurulmad\u0131\u011f\u0131 veya yap\u0131land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<br \/>\n        *   <strong>RubyInstaller i\u00e7in:<\/strong> <code>ridk install<\/code> komutunu tekrar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n ve t\u00fcm DevKit bile\u015fenlerinin do\u011fru kuruldu\u011fundan emin olun.<br \/>\n        *   <strong>WSL i\u00e7in:<\/strong> <code>sudo apt install build-essential<\/code> komutuyla derleme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kurulu oldu\u011fundan emin olun.<br \/>\n*   <strong>SSL Sertifika Hatalar\u0131:<\/strong><br \/>\n    *   <strong>Sorun:<\/strong> <code>gem install<\/code> veya <code>bundle install<\/code> gibi komutlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken SSL sertifikas\u0131yla ilgili hatalar al\u0131yorsunuz.<br \/>\n    *   <strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/strong> Ruby&#8217;nin g\u00fcvenilen sertifika listesini g\u00fcncellemeniz gerekebilir. RubyInstaller, bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in genellikle otomatik bir ara\u00e7 sa\u011flar:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ridk exec ruby -e \"require 'openssl'; puts OpenSSL::X509::DEFAULT_CERT_FILE\"<\/code><\/pre>\n<p>        Bu komutun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 olarak bir dosya yolu alacaks\u0131n\u0131z. Bu yola gidin ve <code>cacert.pem<\/code> dosyas\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fundan emin olun. Gerekirse, [https:\/\/curl.se\/docs\/caextract.html](https:\/\/curl.se\/docs\/caextract.html) adresinden en son <code>cacert.pem<\/code> dosyas\u0131n\u0131 indirip ilgili Ruby dizinine kopyalayabilirsiniz.<br \/>\n        WSL i\u00e7in, <code>sudo apt install ca-certificates<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak genellikle yeterlidir.<br \/>\n*   <strong>Windows Defender \/ Antivir\u00fcs Engellemeleri:<\/strong><br \/>\n    *   <strong>Sorun:<\/strong> Kurulum dosyalar\u0131 indirilirken veya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131z taraf\u0131ndan engelleniyor.<br \/>\n    *   <strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/strong> Kurulum s\u0131ras\u0131nda g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 ge\u00e7ici olarak devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmay\u0131 veya Ruby&#8217;nin kurulum dizinini d\u0131\u015flama listesine eklemeyi deneyin.<br \/>\n*   <strong>Yava\u015f WSL Performans\u0131:<\/strong><br \/>\n    *   <strong>Sorun:<\/strong> WSL&#8217;de dosya i\u015flemleri yava\u015f hissediliyor.<br \/>\n    *   <strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/strong> Dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 WSL Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n kendi dosya sisteminde (<code>\/home\/kullanici_adi\/<\/code>) tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Windows dosya sistemindeki (<code>\/mnt\/c\/<\/code>) dosyalara eri\u015fim, WSL 2&#8217;de do\u011fal olarak daha yava\u015f olabilir.<\/p>\n<h3>Sonraki Ad\u0131mlar<\/h3>\n<p>Ruby geli\u015ftirme ortam\u0131n\u0131z art\u0131k haz\u0131r! \u0130\u015fte sonraki ad\u0131mlar i\u00e7in baz\u0131 \u00f6neriler:<\/p>\n<p>*   <strong>Ruby Temellerini \u00d6\u011frenin:<\/strong> Ruby&#8217;nin s\u00f6zdizimini, veri yap\u0131lar\u0131n\u0131, kontrol ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve nesne y\u00f6nelimli programlama prensiplerini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in online kaynaklardan (\u00f6rne\u011fin Codecademy, freeCodeCamp, The Odin Project) veya kitaplardan faydalan\u0131n.<br \/>\n*   <strong>RubyGems&#8217;leri Ke\u015ffedin:<\/strong> RubyGems.org adresini ziyaret ederek binlerce Ruby k\u00fct\u00fcphanesini (gem) ke\u015ffedin. \u0130htiya\u00e7 duydu\u011funuz bir\u00e7ok i\u015flevsellik i\u00e7in haz\u0131r gem&#8217;ler bulabilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>Ruby on Rails&#8217;e Dal\u0131n:<\/strong> Web geli\u015ftirme ile ilgileniyorsan\u0131z, Ruby on Rails&#8217;i \u00f6\u011frenmek harika bir sonraki ad\u0131md\u0131r. Rails, Ruby&#8217;nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak modern web uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kapsaml\u0131 bir \u00e7er\u00e7eve sunar.<br \/>\n*   <strong>Toplulu\u011fa Kat\u0131l\u0131n:<\/strong> Ruby geli\u015ftirici toplulu\u011fu olduk\u00e7a aktif ve yard\u0131mseverdir. Forumlara, Discord sunucular\u0131na veya yerel bulu\u015fmalara kat\u0131larak di\u011fer geli\u015ftiricilerle etkile\u015fime ge\u00e7in.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Bu rehberde, Ruby&#8217;yi Windows 10 i\u015fletim sistemine kurman\u0131n iki temel y\u00f6ntemini (RubyInstaller ve WSL) ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceledik. RubyInstaller, Windows&#8217;a \u00f6zg\u00fc, h\u0131zl\u0131 ve basit bir kurulum sunarken, WSL daha Linux benzeri, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir geli\u015ftirme ortam\u0131 sa\u011flar. Hangi y\u00f6ntemi se\u00e7erseniz se\u00e7in, temel bir Ruby projesini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, Git&#8217;i yap\u0131land\u0131rmak ve VS Code gibi bir metin d\u00fczenleyici kurmak, ba\u015far\u0131l\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>Art\u0131k Ruby ile programlama yapmaya ve yarat\u0131c\u0131 projelerinizi hayata ge\u00e7irmeye haz\u0131rs\u0131n\u0131z. Unutmay\u0131n, \u00f6\u011frenme s\u00fcreci s\u00fcrekli bir yolculuktur. Kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131z sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve yeni \u015feyler denemekten \u00e7ekinmeyin. Ruby&#8217;nin zarafetinin ve toplulu\u011funun tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131n!<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ruby&#8217;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#8217;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma\nRuby, zarafeti, basitli\u011fi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc web geli\u015ftirme \u00e7er\u00e7evesi Ruby on Rail","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-39450","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ruby&#039;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#039;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ruby&#039;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#039;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ruby&#039;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#039;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma Ruby, zarafeti, basitli\u011fi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc web geli\u015ftirme \u00e7er\u00e7evesi Ruby on Rail\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-21T14:40:51+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Ruby&#8217;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#8217;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma\",\"datePublished\":\"2026-02-21T14:40:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/\"},\"wordCount\":3680,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/\",\"name\":\"Ruby'yi Y\u00fckleme ve Windows 10'da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-21T14:40:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ruby&#8217;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#8217;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ruby'yi Y\u00fckleme ve Windows 10'da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Ruby'yi Y\u00fckleme ve Windows 10'da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma","og_description":"Ruby'yi Y\u00fckleme ve Windows 10'da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma Ruby, zarafeti, basitli\u011fi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc web geli\u015ftirme \u00e7er\u00e7evesi Ruby on Rail","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-02-21T14:40:51+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"20 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Ruby&#8217;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#8217;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma","datePublished":"2026-02-21T14:40:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/"},"wordCount":3680,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/","name":"Ruby'yi Y\u00fckleme ve Windows 10'da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-02-21T14:40:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rubyyi-yukleme-ve-windows-10da-yerel-bir-programlama-ortami-kurma\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ruby&#8217;yi Y\u00fckleme ve Windows 10&#8217;da Yerel Bir Programlama Ortam\u0131 Kurma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39450"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39451,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39450\/revisions\/39451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}