{"id":39291,"date":"2026-02-18T12:23:12","date_gmt":"2026-02-18T09:23:12","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/"},"modified":"2026-02-18T12:23:12","modified_gmt":"2026-02-18T09:23:12","slug":"giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/","title":{"rendered":"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?"},"content":{"rendered":"<p><title>Ubuntu 16.04 \u00dczerine PostgreSQL Kurulumu ve Y\u00f6netimi Rehberi<\/title><br \/>\n<body><\/p>\n<p>Ubuntu 16.04&#8217;te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel i\u015flemler bu rehberde. Performans ipu\u00e7lar\u0131 ve s\u0131k\u00e7a sorulan sorularla kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131n.<\/p>\n<h2>Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, veriler her organizasyonun temel ta\u015f\u0131d\u0131r. Uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n ve sistemlerinizin sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in g\u00fcvenilir, esnek ve y\u00fcksek performansl\u0131 bir veritaban\u0131 y\u00f6netim sistemine (DBMS) ihtiya\u00e7 duyars\u0131n\u0131z. Peki, bu ba\u011flamda PostgreSQL neden \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir tercih olmal\u0131d\u0131r? \u00d6zellikle Ubuntu 16.04 gibi stabil ve yayg\u0131n kullan\u0131lan bir i\u015fletim sistemi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, do\u011fru veritaban\u0131 se\u00e7imi kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>PostgreSQL, yirmi y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir geli\u015ftirilen, g\u00fc\u00e7l\u00fc, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir ili\u015fkisel veritaban\u0131 y\u00f6netim sistemidir (RDBMS). Geli\u015ftiriciler ve sistem y\u00f6neticileri aras\u0131nda &#8220;d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f a\u00e7\u0131k kaynak veritaban\u0131&#8221; olarak bilinir. Bunun temel nedenlerinden biri, ticari veritaban\u0131 sistemlerinde bulunan bir\u00e7ok ileri d\u00fczey \u00f6zelli\u011fi \u00fccretsiz olarak sunmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) uyumlulu\u011fu, karma\u015f\u0131k sorgular i\u00e7in geli\u015fmi\u015f optimizasyon yetenekleri, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k kontrol\u00fc (MVCC &#8211; Multi-Version Concurrency Control) ve geni\u015fletilebilirlik gibi \u00f6zellikler, onu k\u00fc\u00e7\u00fck projelerden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kurumsal uygulamalara kadar her t\u00fcrl\u00fc senaryo i\u00e7in ideal k\u0131lar.<\/p>\n<p>Ubuntu 16.04, uzun s\u00fcreli destek (LTS) sa\u011flayan, stabil bir sunucu i\u015fletim sistemidir. Bu nedenle, bir\u00e7ok eski veya belirli gereksinimleri olan projede hala aktif olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. PostgreSQL&#8217;in Ubuntu 16.04 \u00fczerindeki kurulumu ve y\u00f6netimi, bu platformun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 stabilite ve g\u00fcvenilirlikle birle\u015fti\u011finde, veritaban\u0131 operasyonlar\u0131n\u0131z i\u00e7in sa\u011flam bir temel olu\u015fturur. Bu rehberde, PostgreSQL&#8217;i Ubuntu 16.04 sunucunuza nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131, temel yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 nas\u0131l yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve veritabanlar\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l y\u00f6netece\u011finizi ad\u0131m ad\u0131m \u00f6\u011freneceksiniz. Amac\u0131m\u0131z, bu g\u00fc\u00e7l\u00fc veritaban\u0131 sistemini sorunsuz bir \u015fekilde kullanmaya ba\u015flaman\u0131z\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n<h2>PostgreSQL Nedir ve Temel Kavramlar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>PostgreSQL, sadece bir veritaban\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda veri y\u00f6netimi d\u00fcnyas\u0131nda bir mihenk ta\u015f\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131k kaynak kodlu olmas\u0131na ra\u011fmen, Oracle veya Microsoft SQL Server gibi ticari rakipleriyle boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015febilecek zenginlikte \u00f6zelliklere sahiptir. \u0130li\u015fkisel veritaban\u0131 modeli \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f olup, verileri tablolar halinde d\u00fczenler ve bu tablolar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri tan\u0131mlaman\u0131za olanak tan\u0131r. Peki, bu sistemin temelinde yatan kavramlar nelerdir ve onu bu kadar \u00f6zel k\u0131lan detaylar nelerdir?<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle, bir ili\u015fkisel veritaban\u0131 y\u00f6netim sistemi (RDBMS) olarak PostgreSQL, verileri sat\u0131rlar ve s\u00fctunlardan olu\u015fan tablolarda saklar. Her tablonun belirli bir \u015femas\u0131 vard\u0131r ve bu \u015fema, verilerin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kat\u0131 kurallar i\u00e7erir. PostgreSQL&#8217;in en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri, SQL (Structured Query Language) standard\u0131na y\u00fcksek d\u00fczeyde uyum sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Bu, veritaban\u0131 ile etkile\u015fim kurmak, veri eklemek, g\u00fcncellemek, silmek ve sorgulamak i\u00e7in standart bir dil kullanabilece\u011finiz anlam\u0131na gelir. Ayr\u0131ca, karma\u015f\u0131k sorgular\u0131 ve veri manip\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 destekleyen geli\u015fmi\u015f SQL \u00f6zelliklerine sahiptir.<\/p>\n<p>PostgreSQL&#8217;in \u00f6ne \u00e7\u0131kan di\u011fer temel kavramlar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>ACID Uyumlulu\u011fu:<\/strong> \u0130\u015flemlerin atomik (ya hep ya hi\u00e7), tutarl\u0131 (ge\u00e7erli durumdan ge\u00e7erli duruma ge\u00e7i\u015f), izole (e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler birbirini etkilemez) ve dayan\u0131kl\u0131 (kal\u0131c\u0131 olarak depolan\u0131r) olmas\u0131n\u0131 garanti eder. Bu, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir.<\/li>\n<li><strong>MVCC (Multi-Version Concurrency Control):<\/strong> E\u015fzamanl\u0131 okuma ve yazma i\u015flemlerinin birbirini engellemeden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Her i\u015flem, veritaban\u0131n\u0131n belirli bir anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr, bu da kilitlenmeleri azalt\u0131r ve performans\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Geni\u015fletilebilirlik:<\/strong> PostgreSQL, kullan\u0131c\u0131 tan\u0131ml\u0131 veri tipleri, fonksiyonlar, operat\u00f6rler ve indeksleme y\u00f6ntemleri ile kolayca geni\u015fletilebilir. \u00d6rne\u011fin, PostGIS uzant\u0131s\u0131 sayesinde co\u011frafi veri i\u015fleme yetenekleri kazan\u0131r. JSONB deste\u011fi ile NoSQL benzeri belge depolama imkan\u0131 da sunar.<\/li>\n<li><strong>A\u00e7\u0131k Kaynak ve Topluluk Deste\u011fi:<\/strong> \u00dccretsiz olmas\u0131 ve aktif bir geli\u015ftirici toplulu\u011fu taraf\u0131ndan s\u00fcrekli desteklenmesi, onu cazip bir se\u00e7enek haline getirir. G\u00fcvenlik yamalar\u0131 ve yeni \u00f6zellikler d\u00fczenli olarak yay\u0131nlan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu temel \u00f6zellikler ve kavramlar, PostgreSQL&#8217;i sadece bir veri depolama arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir veri y\u00f6netim platformuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u015eimdi, bu g\u00fc\u00e7l\u00fc sistemi Ubuntu 16.04 sunucunuza nas\u0131l entegre edece\u011fimize ge\u00e7elim.<\/p>\n<h2>Ubuntu 16.04 \u00dczerine PostgreSQL Nas\u0131l Kurulur? Ad\u0131m Ad\u0131m Rehber<\/h2>\n<p>PostgreSQL&#8217;i Ubuntu 16.04 sunucunuza kurmak, birka\u00e7 basit ad\u0131mdan olu\u015fur. Bu b\u00f6l\u00fcmde, sisteminizi haz\u0131rlamaktan veritaban\u0131 sunucusunu kurmaya ve ilk do\u011frulama i\u015flemlerini yapmaya kadar t\u00fcm s\u00fcreci detayl\u0131 bir \u015fekilde ele alaca\u011f\u0131z. Ba\u015flamadan \u00f6nce, sunucunuza SSH ile eri\u015fiminizin ve &#8216;sudo&#8217; yetkilerine sahip bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131z\u0131n oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<h3>Sistem G\u00fcncellemesi ve PostgreSQL Paketlerinin Kurulumu<\/h3>\n<p>Herhangi bir yaz\u0131l\u0131m kurulumuna ba\u015flamadan \u00f6nce, sisteminizin paket listesini g\u00fcncellemek ve mevcut paketleri y\u00fckseltmek iyi bir uygulamad\u0131r. Bu, potansiyel ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nler ve en g\u00fcncel yaz\u0131l\u0131m s\u00fcr\u00fcmlerine sahip olman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Terminalinizi a\u00e7\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code>\nsudo apt update\nsudo apt upgrade -y\n<\/code><\/pre>\n<p>Sisteminiz g\u00fcncellendikten sonra, PostgreSQL sunucu paketini kurmaya haz\u0131rs\u0131n\u0131z. Ubuntu&#8217;nun varsay\u0131lan depolar\u0131nda PostgreSQL bulunur, bu nedenle kurulum olduk\u00e7a basittir. Ubuntu 16.04 i\u00e7in genellikle PostgreSQL 9.5 s\u00fcr\u00fcm\u00fc kurulur:<\/p>\n<pre><code>\nsudo apt install postgresql postgresql-contrib -y\n<\/code><\/pre>\n<p>Burada, <code>postgresql<\/code> ana veritaban\u0131 sunucusunu kurarken, <code>postgresql-contrib<\/code> paketi \u00e7e\u015fitli ek mod\u00fcller ve ara\u00e7lar (\u00f6rne\u011fin, geli\u015ftiriciler i\u00e7in faydal\u0131 olan pg_dumpall veya psql gibi ara\u00e7lar) i\u00e7erir. Bu ek paket, veritaban\u0131 y\u00f6netim deneyiminizi zenginle\u015ftirecektir.<\/p>\n<h3>Kurulumun Do\u011frulanmas\u0131 ve Servis Durumu<\/h3>\n<p>Kurulum tamamland\u0131ktan sonra, PostgreSQL servisinin otomatik olarak ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olmal\u0131y\u0131z. Servis durumunu kontrol etmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanabilirsiniz:<\/p>\n<pre><code>\nsystemctl status postgresql\n<\/code><\/pre>\n<p>\u00c7\u0131kt\u0131da &#8220;active (exited)&#8221; veya &#8220;active (running)&#8221; ifadelerini g\u00f6rmelisiniz. E\u011fer servis \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorsa, a\u015fa\u011f\u0131daki komutla ba\u015flatabilirsiniz:<\/p>\n<pre><code>\nsudo systemctl start postgresql\n<\/code><\/pre>\n<p>Ayr\u0131ca, sistem ba\u015flang\u0131c\u0131nda otomatik olarak ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in etkinle\u015ftirebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code>\nsudo systemctl enable postgresql\n<\/code><\/pre>\n<h3>PostgreSQL Varsay\u0131lan Kullan\u0131c\u0131s\u0131 ve psql Eri\u015fim<\/h3>\n<p>PostgreSQL kuruldu\u011funda, sistemde otomatik olarak <code>postgres<\/code> ad\u0131nda bir Linux kullan\u0131c\u0131s\u0131 olu\u015fturur ve bu kullan\u0131c\u0131ya varsay\u0131lan olarak <code>postgres<\/code> ad\u0131nda bir veritaban\u0131 y\u00f6neticisi rol\u00fc atar. Bu kullan\u0131c\u0131, veritaban\u0131 y\u00f6netiminde s\u00fcper kullan\u0131c\u0131 yetkilerine sahiptir. <code>psql<\/code> ad\u0131nda bir komut sat\u0131r\u0131 istemcisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veritaban\u0131na ba\u011flanmak i\u00e7in bu kullan\u0131c\u0131y\u0131 kullanabiliriz:<\/p>\n<pre><code>\nsudo -i -u postgres\npsql\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutlar sizi <code>postgres<\/code> Linux kullan\u0131c\u0131s\u0131na ge\u00e7irir ve ard\u0131ndan <code>psql<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak PostgreSQL istemcisine ba\u011flan\u0131rs\u0131n\u0131z. Art\u0131k PostgreSQL komutlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz. \u00c7\u0131kmak i\u00e7in <code>\\q<\/code> yaz\u0131p Enter tu\u015funa basman\u0131z yeterlidir. Daha sonra <code>exit<\/code> yazarak tekrar kendi Linux kullan\u0131c\u0131n\u0131za d\u00f6nebilirsiniz.<\/p>\n<p>Bu ad\u0131mlarla, Ubuntu 16.04 sunucunuzda PostgreSQL ba\u015far\u0131yla kurulmu\u015f ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131r duruma getirilmi\u015ftir. Art\u0131k veritabanlar\u0131 ve kullan\u0131c\u0131lar olu\u015fturmaya haz\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h2>PostgreSQL Kullan\u0131c\u0131 ve Veritaban\u0131 Olu\u015fturma \u0130\u015flemleri Nelerdir?<\/h2>\n<p>PostgreSQL kurulumunu tamamlad\u0131ktan sonra, bir sonraki ad\u0131m kendi veritabanlar\u0131n\u0131z\u0131 olu\u015fturmak ve bu veritabanlar\u0131na eri\u015fecek kullan\u0131c\u0131lar\u0131 tan\u0131mlamakt\u0131r. Varsay\u0131lan olarak gelen &#8216;postgres&#8217; s\u00fcper kullan\u0131c\u0131s\u0131 t\u00fcm yetkilere sahip olsa da, g\u00fcvenlik ve yetkilendirme prensipleri gere\u011fi her uygulama veya proje i\u00e7in ayr\u0131 bir veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131s\u0131 ve veritaban\u0131 olu\u015fturmak en iyi uygulamad\u0131r. Bu sayede, yetkileri daha ince taneli bir \u015fekilde y\u00f6netebilir ve olas\u0131 g\u00fcvenlik risklerini azaltabilirsiniz.<\/p>\n<h3>Yeni Bir Veritaban\u0131 Kullan\u0131c\u0131s\u0131 Olu\u015fturma<\/h3>\n<p>PostgreSQL&#8217;de kullan\u0131c\u0131lar &#8220;roller&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Yeni bir rol (kullan\u0131c\u0131) olu\u015fturmak i\u00e7in <code>postgres<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak <code>psql<\/code> istemcisine ba\u011flanman\u0131z gerekir. Daha \u00f6nce g\u00f6sterildi\u011fi gibi:<\/p>\n<pre><code>\nsudo -i -u postgres\npsql\n<\/code><\/pre>\n<p><code>psql<\/code> istemcisindeyken, yeni bir kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in <code>CREATE USER<\/code> komutunu kullan\u0131n. G\u00fcvenlik i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir parola belirlemeyi unutmay\u0131n:<\/p>\n<pre><code>\nCREATE USER yeni_kullanici WITH PASSWORD 'guclu_parola';\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, <code>yeni_kullanici<\/code> ad\u0131nda bir rol olu\u015fturur ve ona belirtilen parolay\u0131 atar. \u0130sterseniz, bu kullan\u0131c\u0131ya do\u011frudan veritaban\u0131 olu\u015fturma yetkisi de verebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code>\nCREATE USER yeni_kullanici WITH PASSWORD 'guclu_parola' CREATEDB;\n<\/code><\/pre>\n<p><code>CREATEDB<\/code> se\u00e7ene\u011fi, kullan\u0131c\u0131n\u0131n yeni veritabanlar\u0131 olu\u015fturmas\u0131na izin verir. Bu, baz\u0131 senaryolarda faydal\u0131 olabilirken, genellikle veritaban\u0131 y\u00f6neticisinin sorumlulu\u011fundad\u0131r.<\/p>\n<h3>Yeni Bir Veritaban\u0131 Olu\u015fturma<\/h3>\n<p>Kullan\u0131c\u0131y\u0131 olu\u015fturduktan sonra, uygulamalar\u0131n\u0131z i\u00e7in bir veritaban\u0131 olu\u015fturabilirsiniz. Veritaban\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in <code>CREATE DATABASE<\/code> komutunu kullan\u0131n. Genellikle, veritaban\u0131n\u0131n sahibi olarak az \u00f6nce olu\u015fturdu\u011funuz kullan\u0131c\u0131y\u0131 atamak istersiniz:<\/p>\n<pre><code>\nCREATE DATABASE yeni_veritabani OWNER yeni_kullanici;\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, <code>yeni_veritabani<\/code> ad\u0131nda bir veritaban\u0131 olu\u015fturur ve bu veritaban\u0131n\u0131n sahipli\u011fini <code>yeni_kullanici<\/code>&#8216;ya verir. Veritaban\u0131 sahibi, o veritaban\u0131 \u00fczerinde tam yetkiye sahip olur.<\/p>\n<h3>Veritaban\u0131 Kullan\u0131c\u0131s\u0131na Yetki Verme<\/h3>\n<p>E\u011fer veritaban\u0131n\u0131 <code>postgres<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak olu\u015fturup daha sonra bir kullan\u0131c\u0131ya yetki vermek isterseniz, <code>GRANT<\/code> komutunu kullanabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, <code>yeni_kullanici<\/code>&#8216;ya <code>yeni_veritabani<\/code> \u00fczerinde t\u00fcm yetkileri vermek i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code>\nGRANT ALL PRIVILEGES ON DATABASE yeni_veritabani TO yeni_kullanici;\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, belirtilen veritaban\u0131 \u00fczerindeki t\u00fcm yetkileri (ba\u011flanma, tablo olu\u015fturma vb.) <code>yeni_kullanici<\/code>&#8216;ya verir. Daha ince taneli yetkilendirme i\u00e7in belirli tablolar veya \u015femalar \u00fczerinde de yetki verebilirsiniz.<\/p>\n<h3>Yeni Kullan\u0131c\u0131 ile Veritaban\u0131na Ba\u011flanma<\/h3>\n<p>Art\u0131k yeni kullan\u0131c\u0131n\u0131z ve veritaban\u0131n\u0131z oldu\u011funa g\u00f6re, bu kullan\u0131c\u0131 ile veritaban\u0131na ba\u011flanmay\u0131 deneyebilirsiniz. <code>psql<\/code> istemcisinden \u00e7\u0131k\u0131n (<code>\\q<\/code>) ve ard\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanarak yeni kullan\u0131c\u0131n\u0131zla ba\u011flan\u0131n:<\/p>\n<pre><code>\npsql -U yeni_kullanici -d yeni_veritabani -h localhost\n<\/code><\/pre>\n<p>Sizden <code>yeni_kullanici<\/code> i\u00e7in belirledi\u011finiz parolay\u0131 girmeniz istenecektir. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ba\u011flan\u0131rsan\u0131z, art\u0131k kendi veritaban\u0131n\u0131zda \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131rs\u0131n\u0131z demektir. Bu yap\u0131land\u0131rma, veritaban\u0131 g\u00fcvenli\u011finiz i\u00e7in temel bir ad\u0131md\u0131r ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n sadece ihtiya\u00e7 duydu\u011fu yetkilere sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2>PostgreSQL Veritaban\u0131 Y\u00f6netimi ve Temel Komutlar<\/h2>\n<p>PostgreSQL&#8217;i kurup temel kullan\u0131c\u0131 ve veritaban\u0131 olu\u015fturma i\u015flemlerini \u00f6\u011frendikten sonra, s\u0131ra veritaban\u0131n\u0131z\u0131 etkin bir \u015fekilde y\u00f6netmeye gelir. Veritaban\u0131 y\u00f6netimi, yedekleme, geri y\u00fckleme, izleme ve yap\u0131land\u0131rma gibi hayati g\u00f6revleri i\u00e7erir. Bu b\u00f6l\u00fcmde, bu temel y\u00f6netim g\u00f6revlerini ve ilgili komutlar\u0131 inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h3>Veritaban\u0131 Yedekleme ve Geri Y\u00fckleme<\/h3>\n<p>Veritaban\u0131 yedeklemesi, herhangi bir sistem y\u00f6neticisinin veya geli\u015ftiricinin en \u00f6ncelikli g\u00f6revlerinden biridir. Veri kayb\u0131 felaketini \u00f6nlemek i\u00e7in d\u00fczenli yedeklemeler kritik \u00f6neme sahiptir. PostgreSQL, bu ama\u00e7la <code>pg_dump<\/code> ve <code>pg_restore<\/code> gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar sunar.<\/p>\n<h4>Tek Bir Veritaban\u0131n\u0131 Yedekleme (pg_dump)<\/h4>\n<p>Belirli bir veritaban\u0131n\u0131 yedeklemek i\u00e7in <code>pg_dump<\/code> komutunu kullanabilirsiniz. Bu komut, veritaban\u0131n\u0131n \u015femas\u0131n\u0131 ve verilerini i\u00e7eren bir SQL beti\u011fi olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin, <code>yeni_veritabani<\/code>&#8216;n\u0131 yedeklemek i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code>\npg_dump -U yeni_kullanici -h localhost yeni_veritabani > yeni_veritabani_yedek.sql\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, <code>yeni_veritabani_yedek.sql<\/code> ad\u0131nda bir dosya olu\u015fturur. <code>-U<\/code> ile kullan\u0131c\u0131 ad\u0131, <code>-h<\/code> ile ana bilgisayar (genellikle localhost) belirtilir. \u00dcretim ortamlar\u0131nda bu yedek dosyay\u0131 g\u00fcvenli bir yere (\u00f6rne\u011fin, ayr\u0131 bir sunucuya veya bulut depolamaya) ta\u015f\u0131mak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h4>T\u00fcm Veritabanlar\u0131n\u0131 Yedekleme (pg_dumpall)<\/h4>\n<p>E\u011fer t\u00fcm veritabanlar\u0131n\u0131 ve genel veritaban\u0131 nesnelerini (kullan\u0131c\u0131lar, tablolar, veritabanlar\u0131) yedeklemek isterseniz, <code>pg_dumpall<\/code> komutunu kullanabilirsiniz. Bu, genellikle <code>postgres<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r:<\/p>\n<pre><code>\nsudo -i -u postgres pg_dumpall > tum_veritabanlari_yedek.sql\n<\/code><\/pre>\n<h4>Veritaban\u0131n\u0131 Geri Y\u00fckleme (pg_restore veya psql)<\/h4>\n<p>Yedekledi\u011finiz bir SQL dosyas\u0131n\u0131 geri y\u00fcklemek i\u00e7in, e\u011fer yedek <code>pg_dump<\/code> ile olu\u015fturulmu\u015f bir SQL beti\u011fi ise <code>psql<\/code> komutunu kullanabilirsiniz. \u00d6ncelikle bo\u015f bir veritaban\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekebilir:<\/p>\n<pre><code>\npsql -U yeni_kullanici -h localhost -d yeni_veritabani &lt; yeni_veritabani_yedek.sql\n<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer <code>pg_dump<\/code>&#8216;\u0131 <code>-Fc<\/code> (custom format) veya <code>-Fp<\/code> (plain text) gibi farkl\u0131 formatlarla kulland\u0131ysan\u0131z, <code>pg_restore<\/code> komutunu kullanman\u0131z gerekebilir. Ancak basit SQL betikleri i\u00e7in <code>psql<\/code> yeterlidir.<\/p>\n<div class=\"case-study\">\n<h3>Vaka Analizi: E-ticaret Sitesi \u0130\u00e7in Veritaban\u0131 Yedekleme Senaryosu<\/h3>\n<p>Bir e-ticaret platformu i\u015fletti\u011finizi varsayal\u0131m. M\u00fc\u015fteri bilgileri, sipari\u015f detaylar\u0131 ve \u00fcr\u00fcn envanteri gibi kritik veriler PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda saklan\u0131yor. Herhangi bir veri kayb\u0131, i\u015f s\u00fcreklili\u011fini ciddi \u015fekilde etkileyebilir ve finansal kay\u0131plara yol a\u00e7abilir. Bu nedenle, her gece belirli bir saatte otomatik bir yedekleme s\u00fcreci kurmak zorundas\u0131n\u0131z. Cron job kullanarak a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bir betik \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz:<\/p>\n<pre><code>\n#!\/bin\/bash\nBACKUP_DIR=\"\/var\/backups\/postgresql\"\nDATE=$(date +%Y%m%d%H%M%S)\nDB_NAME=\"ecommerce_db\"\nDB_USER=\"ecommerce_user\"\n\nmkdir -p $BACKUP_DIR\n\n# Veritaban\u0131n\u0131 yedekle\npg_dump -U $DB_USER -h localhost $DB_NAME > \"$BACKUP_DIR\/$DB_NAME-$DATE.sql\"\n\n# Eski yedekleri temizle (\u00f6rne\u011fin, 7 g\u00fcnden eski olanlar\u0131 sil)\nfind $BACKUP_DIR -name \"$DB_NAME-*.sql\" -type f -mtime +7 -delete\n\necho \"Yedekleme tamamland\u0131: $BACKUP_DIR\/$DB_NAME-$DATE.sql\"\n    <\/code><\/pre>\n<p>Bu betik, veritaban\u0131n\u0131 her gece yedekler ve yedi g\u00fcnden eski yedekleri otomatik olarak siler. Bu sayede, hem g\u00fcncel yedekleriniz olur hem de depolama alan\u0131 y\u00f6netimi sa\u011flan\u0131r. Bu yedekler ayr\u0131ca uzak bir sunucuya veya bulut depolama hizmetine aktar\u0131labilir.<\/p>\n<\/div>\n<h3>Veritaban\u0131 \u0130zleme ve Yap\u0131land\u0131rma<\/h3>\n<p>PostgreSQL&#8217;in sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in d\u00fczenli izleme ve yap\u0131land\u0131rma ayarlar\u0131 \u00f6nemlidir. <code>pg_stat_activity<\/code> g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, o anda \u00e7al\u0131\u015fan sorgular\u0131 ve ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00f6rmenizi sa\u011flar:<\/p>\n<pre><code>\npsql -U postgres -c \"SELECT datname, usename, client_addr, application_name, state, query FROM pg_stat_activity WHERE state = 'active';\"\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, aktif sorgular\u0131 ve bunlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran kullan\u0131c\u0131lar\u0131 listeler. Performans sorunlar\u0131n\u0131 te\u015fhis etmek i\u00e7in \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>PostgreSQL&#8217;in ana yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131 <code>postgresql.conf<\/code>&#8216;tur ve genellikle <code>\/etc\/postgresql\/9.5\/main\/postgresql.conf<\/code> konumunda bulunur (s\u00fcr\u00fcme g\u00f6re yol de\u011fi\u015febilir). Bu dosyada ba\u011flant\u0131 say\u0131s\u0131, bellek kullan\u0131m\u0131, g\u00fcnl\u00fck ayarlar\u0131 gibi bir\u00e7ok \u00f6nemli parametreyi ayarlayabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, maksimum ba\u011flant\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak veya bellek ayarlar\u0131n\u0131 optimize etmek i\u00e7in bu dosyay\u0131 d\u00fczenlemeniz gerekebilir. Herhangi bir de\u011fi\u015fiklikten sonra, PostgreSQL servisini yeniden ba\u015flatmay\u0131 unutmay\u0131n:<\/p>\n<pre><code>\nsudo systemctl restart postgresql\n<\/code><\/pre>\n<p>Bu temel y\u00f6netim komutlar\u0131 ve teknikleri, PostgreSQL veritabanlar\u0131n\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fini, performans\u0131n\u0131 ve s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n<h2>Performans Optimizasyonu ve G\u00fcvenlik \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<p>PostgreSQL&#8217;i kurup temel d\u00fczeyde y\u00f6netmeyi \u00f6\u011frendik. Ancak, \u00f6zellikle yo\u011fun trafikli uygulamalar veya b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken performans optimizasyonu ve g\u00fcvenlik, asla g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken konulard\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde, PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131z\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve daha g\u00fcvenli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ileri d\u00fczey ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve teknikleri ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h3>Performans Optimizasyonu Teknikleri<\/h3>\n<p>Veritaban\u0131 performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in birka\u00e7 temel strateji bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u0130ndeksleme (Indexing):<\/strong> Sorgu performans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rman\u0131n en etkili yollar\u0131ndan biridir. S\u0131k\u00e7a sorgulanan s\u00fctunlara (\u00f6zellikle WHERE, JOIN ve ORDER BY yan t\u00fcmcelerinde kullan\u0131lanlara) indeks eklemek, veritaban\u0131n\u0131n ilgili verilere daha h\u0131zl\u0131 eri\u015fmesini sa\u011flar. Ancak, her s\u00fctuna indeks eklemek yazma i\u015flemlerini yava\u015flatabilir, bu y\u00fczden dikkatli kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<pre><code>\nCREATE INDEX idx_tablo_sutun ON tablo_adi (sutun_adi);\n    <\/code><\/pre>\n<li><strong>VACUUM ve ANALYZE:<\/strong> PostgreSQL, MVCC mimarisi nedeniyle g\u00fcncellenen veya silinen verilerin eski versiyonlar\u0131n\u0131 (dead tuples) bir s\u00fcre tutar. Bu &#8220;\u00f6l\u00fc demetler&#8221; zamanla disk alan\u0131n\u0131 kaplar ve sorgu performans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. <code>VACUUM<\/code> komutu bu \u00f6l\u00fc demetleri temizlerken, <code>ANALYZE<\/code> komutu sorgu planlay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n en iyi sorgu planlar\u0131n\u0131 se\u00e7ebilmesi i\u00e7in istatistikleri g\u00fcnceller. Otomatik vakumlama (autovacuum) varsay\u0131lan olarak etkindir, ancak b\u00fcy\u00fck ve yo\u011fun veritabanlar\u0131 i\u00e7in manuel m\u00fcdahale veya ayarlar\u0131n optimize edilmesi gerekebilir.<\/li>\n<pre><code>\nVACUUM ANALYZE tablo_adi;\n    <\/code><\/pre>\n<li><strong>Ba\u011flant\u0131 Havuzu (Connection Pooling):<\/strong> Her yeni veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131, sunucu kaynaklar\u0131 \u00fczerinde bir y\u00fck olu\u015fturur. \u00d6zellikle web uygulamalar\u0131nda, her HTTP iste\u011fi i\u00e7in yeni bir veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131 a\u00e7mak yerine, ba\u011flant\u0131 havuzu (\u00f6rne\u011fin PgBouncer veya Odyssey gibi ara\u00e7lar kullanarak) kullanarak mevcut ba\u011flant\u0131lar\u0131 yeniden kullanmak performans\u0131 art\u0131r\u0131r ve kaynak t\u00fcketimini azalt\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Yap\u0131land\u0131rma Dosyas\u0131 Ayarlar\u0131 (postgresql.conf):<\/strong> <code>postgresql.conf<\/code> dosyas\u0131ndaki parametreler, veritaban\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler. \u00d6zellikle a\u015fa\u011f\u0131daki parametreleri sunucunuzun donan\u0131m \u00f6zelliklerine g\u00f6re ayarlamak \u00f6nemlidir:\n<ul>\n<li><code>shared_buffers<\/code>: Veritaban\u0131 \u00f6nbelle\u011fi i\u00e7in ayr\u0131lan RAM miktar\u0131. Genellikle toplam RAM&#8217;in %25&#8217;i olarak ayarlan\u0131r.<\/li>\n<li><code>work_mem<\/code>: Disk \u00fczerinde s\u0131ralama yapmadan \u00f6nce her oturum i\u00e7in ayr\u0131lan bellek miktar\u0131.<\/li>\n<li><code>maintenance_work_mem<\/code>: VACUUM, CREATE INDEX gibi bak\u0131m i\u015flemleri i\u00e7in ayr\u0131lan bellek.<\/li>\n<li><code>wal_buffers<\/code>: WAL (Write-Ahead Log) verileri i\u00e7in ayr\u0131lan bellek.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div class=\"expert-tip\">\n    Uzman \u0130pucu: <code>EXPLAIN ANALYZE<\/code> komutunu kullanarak sorgular\u0131n\u0131z\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 detayl\u0131ca inceleyin. Bu, yava\u015f \u00e7al\u0131\u015fan sorgular\u0131n darbo\u011fazlar\u0131n\u0131 tespit etmenize ve do\u011fru indeksleri olu\u015fturman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.\n<\/div>\n<h3>G\u00fcvenlik \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>Veritaban\u0131 g\u00fcvenli\u011fi, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve gizlili\u011fi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong><code>pg_hba.conf<\/code> Dosyas\u0131 Ayarlar\u0131:<\/strong> Bu dosya (genellikle <code>\/etc\/postgresql\/9.5\/main\/pg_hba.conf<\/code> konumunda bulunur), PostgreSQL sunucusuna hangi IP adreslerinden hangi kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hangi veritabanlar\u0131na hangi kimlik do\u011frulama y\u00f6ntemleriyle ba\u011flanabilece\u011fini kontrol eder. Varsay\u0131lan olarak, sadece yerel ba\u011flant\u0131lara izin verilir. Uzak ba\u011flant\u0131lara izin vermeniz gerekiyorsa, sadece g\u00fcvenilir IP adreslerinden ba\u011flant\u0131lara izin verin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kimlik do\u011frulama y\u00f6ntemleri (\u00f6rne\u011fin <code>md5<\/code> veya <code>scram-sha-256<\/code>) kullan\u0131n. Asla <code>trust<\/code> kimlik do\u011frulama y\u00f6ntemini uzak ba\u011flant\u0131lar i\u00e7in kullanmay\u0131n.<\/li>\n<pre><code>\n# \u00d6rnek pg_hba.conf giri\u015fi:\n# host all all 0.0.0.0\/0 md5  &lt;-- T\u00fcm a\u011flardan ba\u011flant\u0131ya izin verir (Dikkatli Kullan\u0131n!)\nhost all all 192.168.1.0\/24 md5 &lt;-- Sadece belirli bir yerel a\u011fdan ba\u011flant\u0131ya izin verir\n    <\/code><\/pre>\n<li><strong>G\u00fc\u00e7l\u00fc Parolalar ve Kullan\u0131c\u0131 Yetkilendirmesi:<\/strong> T\u00fcm veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve benzersiz parolalar kullan\u0131n. Uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n sadece ihtiya\u00e7 duydu\u011fu en az yetkilere sahip oldu\u011fundan emin olun (Least Privilege Principle). S\u00fcper kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131 (postgres) sadece y\u00f6netim g\u00f6revleri i\u00e7in kullan\u0131n.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (UFW):<\/strong> Ubuntu&#8217;nun yerle\u015fik g\u00fcvenlik duvar\u0131 olan UFW (Uncomplicated Firewall) kullanarak PostgreSQL portuna (varsay\u0131lan 5432) sadece belirli IP adreslerinden veya uygulamalardan eri\u015fime izin verin.<\/li>\n<pre><code>\nsudo ufw allow from 192.168.1.100 to any port 5432\nsudo ufw enable\n    <\/code><\/pre>\n<li><strong>SSL\/TLS Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Veritaban\u0131 sunucusu ile istemci aras\u0131ndaki ileti\u015fimi \u015fifrelemek i\u00e7in SSL\/TLS kullan\u0131n. Bu, a\u011fdaki dinlemelere kar\u015f\u0131 verilerinizi korur. <code>postgresql.conf<\/code> dosyas\u0131nda <code>ssl = on<\/code> ve ilgili sertifika ayarlar\u0131n\u0131 yaparak etkinle\u015ftirebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcnl\u00fck Kay\u0131tlar\u0131 (Logging):<\/strong> PostgreSQL&#8217;in g\u00fcnl\u00fck kay\u0131tlar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak kontrol edin. Bu kay\u0131tlar, potansiyel g\u00fcvenlik ihlallerini veya performans sorunlar\u0131n\u0131 tespit etmenize yard\u0131mc\u0131 olabilir. <code>postgresql.conf<\/code> dosyas\u0131nda <code>log_min_duration_statement<\/code> gibi parametreleri ayarlayarak yava\u015f sorgular\u0131 loglayabilirsiniz.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu performans optimizasyonu ve g\u00fcvenlik ipu\u00e7lar\u0131, PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131z\u0131n hem h\u0131zl\u0131 hem de g\u00fcvenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. D\u00fczenli bak\u0131m ve proaktif g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri, veritaban\u0131n\u0131z\u0131n uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve sorunsuz olmas\u0131n\u0131 garanti edecektir.<\/p>\n<div class=\"mobile-optimization-note\">\n<h3>Mobil Uyumlu HTML ve Duyarl\u0131 Tasar\u0131m Notu<\/h3>\n<p>Bu makale, teknik bilgileri aktarmak amac\u0131yla HTML etiketleri kullan\u0131larak olu\u015fturulmu\u015ftur. Modern web uygulamalar\u0131nda ve i\u00e7erik sunumunda mobil uyumluluk b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. HTML i\u00e7eri\u011finizin farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131nda d\u00fczg\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmesi i\u00e7in CSS medya sorgular\u0131 (media queries) kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki CSS kodu, k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlarda metin boyutunu ayarlayabilir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-css\">\n\/* style.css *\/\nbody {\n    font-size: 16px;\n    line-height: 1.6;\n}\n\n@media (max-width: 768px) {\n    body {\n        font-size: 14px;\n    }\n    h2 {\n        font-size: 20px;\n    }\n    pre {\n        overflow-x: auto; \/* Kod bloklar\u0131n\u0131n yatay kayd\u0131r\u0131labilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar *\/\n    }\n}\n    <\/code><\/pre>\n<p>Bu \u00f6rnek, 768 pikselden daha k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlarda yaz\u0131 tiplerini k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcr ve kod bloklar\u0131n\u0131n ta\u015fmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in yatay kayd\u0131rma \u00e7ubu\u011fu ekler. HTML i\u00e7eri\u011finizin bir web sayfas\u0131nda sunulurken, bu t\u00fcr CSS kurallar\u0131yla zenginle\u015ftirilmesi kullan\u0131c\u0131 deneyimini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Sonu\u00e7: PostgreSQL ile Verilerinizi G\u00fc\u00e7lendirin<\/h2>\n<p>Bu kapsaml\u0131 rehber boyunca, Ubuntu 16.04 sunucunuzda PostgreSQL&#8217;i kurmaktan, temel veritaban\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimini ger\u00e7ekle\u015ftirmeye, yedekleme ve geri y\u00fckleme stratejilerini uygulamaya ve son olarak performans optimizasyonu ile g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini almaya kadar bir\u00e7ok \u00f6nemli konuyu ele ald\u0131k. PostgreSQL&#8217;in sundu\u011fu sa\u011flaml\u0131k, esneklik ve geli\u015fmi\u015f \u00f6zellikler, onu her \u00f6l\u00e7ekten proje i\u00e7in m\u00fckemmel bir se\u00e7im haline getirmektedir. A\u00e7\u0131k kaynak kodlu olmas\u0131 ve geni\u015f bir topluluk deste\u011fine sahip olmas\u0131, uzun vadede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>PostgreSQL&#8217;i ba\u015far\u0131yla kurup y\u00f6netmek, modern uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n temelini olu\u015fturur. \u0130ster k\u00fc\u00e7\u00fck bir ki\u015fisel proje geli\u015ftiriyor olun, ister b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir kurumsal sistemi y\u00f6netiyor olun, bu rehberde edindi\u011finiz bilgiler, veritaban\u0131 operasyonlar\u0131n\u0131zda size sa\u011flam bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 sunacakt\u0131r. Unutmay\u0131n ki veritaban\u0131 y\u00f6netimi s\u00fcrekli \u00f6\u011frenmeyi gerektiren bir aland\u0131r. Yeni \u00f6zellikler, optimizasyon teknikleri ve g\u00fcvenlik yamalar\u0131 d\u00fczenli olarak yay\u0131nlanmaktad\u0131r. Bu nedenle, PostgreSQL dok\u00fcmantasyonunu takip etmek, topluluk forumlar\u0131na kat\u0131lmak ve deneyimlerinizi payla\u015fmak, bilginizi s\u00fcrekli g\u00fcncel tutman\u0131n en iyi yoludur.<\/p>\n<p>Verileriniz, dijital varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n kalbidir. PostgreSQL gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7la bu verilere hak ettikleri \u00f6zeni g\u00f6stermek, uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini, performans\u0131n\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini art\u0131racakt\u0131r. Bu rehberin, PostgreSQL yolculu\u011funuzda size yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131 ve verilerinizi daha verimli bir \u015fekilde y\u00f6netmenizi sa\u011flamas\u0131n\u0131 umuyoruz. \u015eimdi, PostgreSQL&#8217;in g\u00fcc\u00fcn\u00fc ke\u015ffetmeye ve projelerinizi bir \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131maya haz\u0131rs\u0131n\u0131z!<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h3>\n<ol>\n<li>\n        <strong>PostgreSQL&#8217;in Ubuntu 16.04&#8217;e kurulumu neden hala \u00f6nemli?<\/strong><\/p>\n<p>Ubuntu 16.04, uzun s\u00fcreli destek (LTS) sa\u011flayan ve bir\u00e7ok eski veya belirli gereksinimleri olan kurumsal sistemde hala aktif olarak kullan\u0131lan bir i\u015fletim sistemidir. Bu nedenle, bu platformda PostgreSQL&#8217;in nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131n\u0131 ve y\u00f6netilece\u011fini bilmek, bu t\u00fcr sistemlerle \u00e7al\u0131\u015fan geli\u015ftiriciler ve sistem y\u00f6neticileri i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n        <strong>PostgreSQL&#8217;de varsay\u0131lan &#8216;postgres&#8217; kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n parolas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirebilirim?<\/strong><\/p>\n<p><code>psql<\/code> istemcisine <code>sudo -i -u postgres<\/code> ile ba\u011flan\u0131n ve ard\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n: <code>ALTER USER postgres WITH PASSWORD 'yeni_guclu_parola';<\/code>. Bu, varsay\u0131lan s\u00fcper kullan\u0131c\u0131 parolas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmenizi sa\u011flar ve g\u00fcvenlik i\u00e7in \u015fiddetle tavsiye edilir.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n        <strong>Uzak bir makineden PostgreSQL&#8217;e nas\u0131l ba\u011flanabilirim?<\/strong><\/p>\n<p>Uzak ba\u011flant\u0131lara izin vermek i\u00e7in iki ana yap\u0131land\u0131rma ad\u0131m\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li><code>postgresql.conf<\/code> dosyas\u0131nda <code>listen_addresses = '*'<\/code> veya belirli bir IP adresini ayarlay\u0131n.<\/li>\n<li><code>pg_hba.conf<\/code> dosyas\u0131nda, ba\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z uzak IP adresi veya a\u011f aral\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uygun bir giri\u015f (\u00f6rne\u011fin, <code>host all all 192.168.1.0\/24 md5<\/code>) ekleyin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>            Bu de\u011fi\u015fikliklerden sonra PostgreSQL servisini yeniden ba\u015flatmay\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n        <strong>PostgreSQL&#8217;de tablo olu\u015fturma ve veri ekleme \u00f6rnekleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n<p><code>psql<\/code> istemcisine ba\u011fland\u0131ktan sonra (\u00f6rne\u011fin <code>-U yeni_kullanici -d yeni_veritabani<\/code> ile), a\u015fa\u011f\u0131daki gibi SQL komutlar\u0131n\u0131 kullanabilirsiniz:<\/p>\n<pre><code>\nCREATE TABLE urunler (\n    id SERIAL PRIMARY KEY,\n    ad VARCHAR(100) NOT NULL,\n    fiyat DECIMAL(10, 2) NOT NULL,\n    stok INT DEFAULT 0\n);\n\nINSERT INTO urunler (ad, fiyat, stok) VALUES\n('Diz\u00fcst\u00fc Bilgisayar', 1200.00, 50),\n('Ak\u0131ll\u0131 Telefon', 750.50, 120),\n('Kablosuz Kulakl\u0131k', 150.00, 200);\n        <\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li>\n        <strong>Performans sorunlar\u0131 ya\u015f\u0131yorsam nereden ba\u015flamal\u0131y\u0131m?<\/strong><\/p>\n<p>Performans sorunlar\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 noktalar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><code>EXPLAIN ANALYZE<\/code> ile yava\u015f sorgular\u0131 inceleyin.<\/li>\n<li><code>pg_stat_activity<\/code> ile aktif sorgular\u0131 ve kilitlenmeleri kontrol edin.<\/li>\n<li>\u0130ndekslerin do\u011fru kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan emin olun ve eksik indeksleri ekleyin.<\/li>\n<li><code>postgresql.conf<\/code> dosyas\u0131ndaki <code>shared_buffers<\/code>, <code>work_mem<\/code> gibi bellek ayarlar\u0131n\u0131 optimize edin.<\/li>\n<li>Otomatik vakumlama ayarlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irin veya manuel <code>VACUUM ANALYZE<\/code> \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ubuntu 16.04 \u00dczerine PostgreSQL Kurulumu ve Y\u00f6netimi Rehberi Ubuntu 16.04&#8217;te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[644],"tags":[],"class_list":{"0":"post-39291","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-postgresql","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ubuntu 16.04&#039;te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel i\u015flemler bu rehberde. Performans ipu\u00e7lar\u0131 ve s\u0131k\u00e7a sorulan sorularla kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131n.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ubuntu 16.04&#039;te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel i\u015flemler bu rehberde. Performans ipu\u00e7lar\u0131 ve s\u0131k\u00e7a sorulan sorularla kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131n.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-18T09:23:12+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?\",\"datePublished\":\"2026-02-18T09:23:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/\"},\"wordCount\":3739,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"PostgreSQL\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/\",\"name\":\"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-18T09:23:12+00:00\",\"description\":\"Ubuntu 16.04'te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel i\u015flemler bu rehberde. Performans ipu\u00e7lar\u0131 ve s\u0131k\u00e7a sorulan sorularla kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131n.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?","description":"Ubuntu 16.04'te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel i\u015flemler bu rehberde. Performans ipu\u00e7lar\u0131 ve s\u0131k\u00e7a sorulan sorularla kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131n.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?","og_description":"Ubuntu 16.04'te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel i\u015flemler bu rehberde. Performans ipu\u00e7lar\u0131 ve s\u0131k\u00e7a sorulan sorularla kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131n.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-02-18T09:23:12+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"21 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?","datePublished":"2026-02-18T09:23:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/"},"wordCount":3739,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["PostgreSQL"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/","name":"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-02-18T09:23:12+00:00","description":"Ubuntu 16.04'te PostgreSQL kurulumu, veritaban\u0131 olu\u015fturma, kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi ve temel i\u015flemler bu rehberde. Performans ipu\u00e7lar\u0131 ve s\u0131k\u00e7a sorulan sorularla kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131n.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/giris-veri-yonetiminde-neden-postgresql-tercih-edilmeli\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Giri\u015f: Veri Y\u00f6netiminde Neden PostgreSQL Tercih Edilmeli?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39291"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39291\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}