G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, uygulamalar\u0131n birbirleriyle etkile\u015fim kurmas\u0131 ve veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapmas\u0131 temel bir ihtiya\u00e7 haline gelmi\u015ftir. Bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layan en \u00f6nemli yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biri de API’lerdir (Uygulama Programlama Aray\u00fcz\u00fc). H\u0131zla de\u011fi\u015fen pazar ko\u015fullar\u0131, geli\u015ftiricilerden API’leri daha k\u0131sa s\u00fcrede, daha verimli ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde hayata ge\u00e7irmelerini beklemektedir. Peki, ger\u00e7ekten de s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak \u00fcretim seviyesinde bir API’yi sadece dakikalar i\u00e7inde olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Bu makalede, modern ara\u00e7lar ve ak\u0131ll\u0131 stratejiler kullanarak bu iddial\u0131 hedefi nas\u0131l ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilece\u011finizi ad\u0131m ad\u0131m inceleyece\u011fiz.<\/p>\n
API, farkl\u0131 yaz\u0131l\u0131m sistemlerinin birbirleriyle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir dizi kural ve protokold\u00fcr. Bir restoran men\u00fcs\u00fc gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz; men\u00fc, size hangi yemekleri sipari\u015f edebilece\u011finizi (yani hangi i\u015flevlerin mevcut oldu\u011funu) ve nas\u0131l sipari\u015f verece\u011finizi (yani bu i\u015flevleri nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131) g\u00f6sterir. Geli\u015ftiriciler i\u00e7in API’ler, karma\u015f\u0131k sistemleri daha k\u00fc\u00e7\u00fck, y\u00f6netilebilir par\u00e7alara ay\u0131rarak mod\u00fclerli\u011fi, yeniden kullan\u0131labilirli\u011fi ve i\u015fbirli\u011fini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
En basit haliyle, bir API, bir uygulaman\u0131n ba\u015fka bir uygulama ile konu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir aray\u00fczd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, bir mobil uygulama hava durumu verilerini almak i\u00e7in bir hava durumu servisi API’sini kullanabilir. Bu sayede mobil uygulama, hava durumu verilerini kendi b\u00fcnyesinde tutmak veya hesaplamak zorunda kalmaz, sadece mevcut bir servisten talep eder.<\/p>\n
API’ler, modern i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n belkemi\u011fini olu\u015fturur. Mikroservis mimarilerinin y\u00fckseli\u015fiyle birlikte, her bir servis kendi API’si arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla di\u011fer servislerle ileti\u015fim kurar. Bu, \u015firketlerin daha h\u0131zl\u0131 \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmesine, yeni i\u015f modelleri olu\u015fturmas\u0131na ve mevcut sistemlerini daha esnek hale getirmesine olanak tan\u0131r. \u00d6deme sistemleri, harita servisleri, sosyal medya entegrasyonlar\u0131 gibi bir\u00e7ok temel hizmet, API’ler \u00fczerinden sunulur.<\/p>\n
Pazara \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcresi (Time-to-market) g\u00fcn\u00fcm\u00fcz rekabet\u00e7i ortam\u0131nda kritik bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Yeni bir fikir veya \u00f6zellik ne kadar h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131c\u0131lara ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa, o kadar b\u00fcy\u00fck bir avantaj elde edilir. H\u0131zl\u0131 API geli\u015ftirme, bu s\u00fcreci k\u0131saltarak inovasyonu h\u0131zland\u0131r\u0131r ve i\u015fletmelerin de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lara daha \u00e7evik yan\u0131t vermesini sa\u011flar. Bu, ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirici verimlili\u011fini art\u0131r\u0131r ve kaynaklar\u0131n daha etkin kullan\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n
5 dakikada \u00fcretim seviyesinde bir API olu\u015fturma hedefimize ula\u015fmak i\u00e7in do\u011fru ara\u00e7 setini se\u00e7mek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu, hem geli\u015ftirme h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131racak hem de da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131racak teknolojileri kapsar.<\/p>\n
Python, basit s\u00f6zdizimi ve geni\u015f k\u00fct\u00fcphane ekosistemi sayesinde h\u0131zl\u0131 prototipleme ve geli\u015ftirme i\u00e7in m\u00fckemmel bir dildir. FastAPI ise Python tabanl\u0131, modern, h\u0131zl\u0131 (Starlette ve Pydantic \u00fczerine kurulu) bir web framework’\u00fcd\u00fcr. Asenkron programlamay\u0131 desteklemesi, otomatik OpenAPI (Swagger UI) dok\u00fcmantasyonu sa\u011flamas\u0131 ve Pydantic ile veri do\u011frulamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 sayesinde, geli\u015ftiricilerin \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fc\u00e7l\u00fc API’ler olu\u015fturmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n
async\/await<\/code> ile e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemleri kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n- Otomatik Dok\u00fcmantasyon:<\/strong> OpenAPI (Swagger UI) ve ReDoc ile an\u0131nda etkile\u015fimli API dok\u00fcmantasyonu sunar.<\/li>\n
- Veri Do\u011frulama:<\/strong> Pydantic ile veri modelleri ve do\u011frulama \u00e7ok kolayd\u0131r.<\/li>\n
- Geli\u015ftirici Deneyimi:<\/strong> Sezgisel yap\u0131s\u0131 ve modern \u00f6zellikleriyle geli\u015ftirme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n
Alternatif Teknolojiler<\/h4>\n
Elbette FastAPI tek se\u00e7enek de\u011fildir. Di\u011fer pop\u00fcler ve h\u0131zl\u0131 geli\u015ftirme sa\u011flayan alternatifler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
\n- Node.js ve Express.js:<\/strong> JavaScript ekosistemini sevenler i\u00e7in idealdir. H\u0131zl\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklenebilir API’ler olu\u015fturmak i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n
- Go ve Gin\/Echo:<\/strong> Performans ve e\u015fzamanl\u0131l\u0131k konusunda iddial\u0131 olanlar i\u00e7in Go dili ve Gin veya Echo gibi framework’ler harika se\u00e7eneklerdir.<\/li>\n
- Ruby on Rails\/Django:<\/strong> Daha kapsaml\u0131, “pil dahil” (batteries-included) \u00e7\u00f6z\u00fcmler arayanlar i\u00e7in Django (Python) veya Ruby on Rails (Ruby) tercih edilebilir, ancak bu makaledeki “5 dakika” hedefine ula\u015fmak i\u00e7in biraz daha fazla kurulum ve \u00f6\u011frenme s\u00fcresi gerektirebilirler.<\/li>\n<\/ul>\n
Geli\u015ftirme Ortam\u0131n\u0131n Haz\u0131rlanmas\u0131<\/h4>\n
Ba\u015flamadan \u00f6nce temel bir geli\u015ftirme ortam\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var:<\/p>\n
\n- Python Kurulumu:<\/strong> Sisteminizde Python 3.7+ kurulu oldu\u011fundan emin olun.<\/li>\n
- Sanal Ortam:<\/strong> Proje ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 izole etmek i\u00e7in bir sanal ortam olu\u015fturmak \u00f6nemlidir.<\/li>\n
- Kod D\u00fczenleyici:<\/strong> VS Code, PyCharm gibi bir kod d\u00fczenleyici kullan\u0131n.<\/li>\n<\/ol>\n
Proje Kurulumu ve \u0130lk Ad\u0131mlar<\/h3>\n
\u015eimdi pratik k\u0131sma ge\u00e7elim ve FastAPI ile ilk API’mizi olu\u015ftural\u0131m.<\/p>\n
Sanal Ortam Olu\u015fturma<\/h4>\n
Proje klas\u00f6r\u00fcn\u00fcz\u00fc olu\u015fturun ve i\u00e7ine girin:<\/p>\n
mkdir my_fastapi_api\ncd my_fastapi_api\npython -m venv venv\nsource venv\/bin\/activate # Linux\/macOS\n# venv\\Scripts\\activate # Windows\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Gerekli K\u00fct\u00fcphanelerin Kurulumu<\/h4>\n
FastAPI ve bir ASGI sunucusu olan Uvicorn'u kural\u0131m:<\/p>\n
pip install fastapi uvicorn\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Basit Bir FastAPI Uygulamas\u0131<\/h4>\n
main.py<\/code> ad\u0131nda bir dosya olu\u015fturun ve a\u015fa\u011f\u0131daki kodu ekleyin:<\/p>\nfrom fastapi import FastAPI\n\napp = FastAPI()\n\n@app.get(\"\/\")\nasync def read_root():\n return {\"message\": \"Merhaba, D\u00fcnya! Bu benim ilk FastAPI API'm.\"}\n\n@app.get(\"\/items\/{item_id}\")\nasync def read_item(item_id: int, q: str = None):\n return {\"item_id\": item_id, \"q\": q}\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
\u015eimdi bu API'yi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ral\u0131m:<\/p>\n
uvicorn main:app --reload\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Taray\u0131c\u0131n\u0131zda http:\/\/127.0.0.1:8000<\/code> adresine gidin. \"Merhaba, D\u00fcnya!\" mesaj\u0131n\u0131 g\u00f6rmelisiniz. Ayr\u0131ca http:\/\/127.0.0.1:8000\/docs<\/code> adresinde otomatik API dok\u00fcmantasyonunu (Swagger UI) g\u00f6rebilirsiniz. Bu, sadece birka\u00e7 dakika i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan bir API'ye sahip oldu\u011funuz anlam\u0131na gelir!<\/p>\nVeritaban\u0131 Entegrasyonu ve Model Olu\u015fturma<\/h3>\n
Ger\u00e7ek d\u00fcnya API'leri genellikle bir veritaban\u0131yla etkile\u015fime girer. Bu b\u00f6l\u00fcmde basit bir veri modeli olu\u015fturacak ve bir veritaban\u0131 sim\u00fclasyonu ile \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ger\u00e7ek bir veritaban\u0131 (PostgreSQL, MySQL vb.) entegrasyonu da benzer mant\u0131kla yap\u0131labilir.<\/p>\n
Veri Modelleri (Pydantic)<\/h4>\n
FastAPI, veri do\u011frulama ve serile\u015ftirme i\u00e7in Pydantic'i kullan\u0131r. Bu, gelen isteklerin yap\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131mlamay\u0131 ve do\u011frulamay\u0131 son derece kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
main.py<\/code> dosyan\u0131za a\u015fa\u011f\u0131daki Pydantic modelini ekleyin:<\/p>\nfrom pydantic import BaseModel\nfrom typing import List, Optional\n\nclass Item(BaseModel):\n id: Optional[int] = None\n name: str\n description: Optional[str] = None\n price: float\n tax: Optional[float] = None\n\n# Basit bir \"veritaban\u0131\" sim\u00fclasyonu\nfake_db = []\nnext_id = 1\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Basit Bir Veritaban\u0131 Sim\u00fclasyonu<\/h4>\n
\u015eimdilik, verileri bellekte tutan basit bir liste kullanaca\u011f\u0131z. Ger\u00e7ek bir uygulamada SQLAlchemy veya Tortoise ORM gibi bir ORM (Object-Relational Mapper) kullanarak bir PostgreSQL veya MySQL veritaban\u0131na ba\u011flan\u0131rd\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Veri Okuma ve Yazma \u0130\u015flemleri<\/h4>\n
Veritaban\u0131 sim\u00fclasyonumuz \u00fczerinde CRUD (Create, Read, Update, Delete) i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirecek u\u00e7 noktalar\u0131 ekleyelim.<\/p>\n
# ... (\u00f6nceki kodlar) ...\n\n@app.post(\"\/items\/\", response_model=Item)\nasync def create_item(item: Item):\n global next_id\n item.id = next_id\n next_id += 1\n fake_db.append(item)\n return item\n\n@app.get(\"\/items\/\", response_model=List[Item])\nasync def read_items(skip: int = 0, limit: int = 10):\n return fake_db[skip : skip + limit]\n\n@app.get(\"\/items\/{item_id}\", response_model=Item)\nasync def read_single_item(item_id: int):\n for item in fake_db:\n if item.id == item_id:\n return item\n raise HTTPException(status_code=404, detail=\"Item not found\")\n\n@app.put(\"\/items\/{item_id}\", response_model=Item)\nasync def update_item(item_id: int, item: Item):\n for idx, db_item in enumerate(fake_db):\n if db_item.id == item_id:\n update_data = item.dict(exclude_unset=True)\n updated_item = db_item.copy(update=update_data)\n fake_db[idx] = updated_item\n return updated_item\n raise HTTPException(status_code=404, detail=\"Item not found\")\n\n@app.delete(\"\/items\/{item_id}\", status_code=204)\nasync def delete_item(item_id: int):\n global fake_db\n initial_len = len(fake_db)\n fake_db = [item for item in fake_db if item.id != item_id]\n if len(fake_db) == initial_len:\n raise HTTPException(status_code=404, detail=\"Item not found\")\n return {\"message\": \"Item deleted\"}\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Bu kod par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 ile, art\u0131k \u00fcr\u00fcnler olu\u015fturabilir, okuyabilir, g\u00fcncelleyebilir ve silebilirsiniz. http:\/\/127.0.0.1:8000\/docs<\/code> adresindeki Swagger UI \u00fczerinden bu u\u00e7 noktalar\u0131 test edebilirsiniz.<\/p>\nAPI U\u00e7 Noktalar\u0131n\u0131 Geli\u015ftirme<\/h3>\n
\u00d6nceki b\u00f6l\u00fcmde temel CRUD i\u015flemlerini g\u00f6rd\u00fck. \u015eimdi, FastAPI'nin u\u00e7 nokta geli\u015ftirme yeteneklerini daha detayl\u0131 inceleyelim.<\/p>\n
GET \u0130stekleri Olu\u015fturma<\/h4>\n
Veri almak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Path parametreleri (\/items\/{item_id}<\/code>) ve Query parametreleri (\/items\/?skip=0&limit=10<\/code>) ile esnek sorgulama imkan\u0131 sunar.<\/p>\nfrom fastapi import HTTPException\n\n# ... (\u00f6nceki kodlar) ...\n\n@app.get(\"\/users\/{user_id}\/items\/{item_id}\")\nasync def read_user_item(user_id: int, item_id: str, q: Optional[str] = None, short: bool = False):\n item = {\"item_id\": item_id, \"owner_id\": user_id}\n if q:\n item.update({\"q\": q})\n if not short:\n item.update(\n {\"description\": \"Bu, belirli bir kullan\u0131c\u0131ya ait \u00f6\u011feyi a\u00e7\u0131klayan uzun bir a\u00e7\u0131klama.\"}\n )\n return item\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
POST \u0130stekleri ile Veri Ekleme<\/h4>\n
Yeni kaynaklar olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u0130stek g\u00f6vdesi (request body) genellikle JSON format\u0131nda g\u00f6nderilir ve Pydantic modelleri ile otomatik olarak do\u011frulan\u0131r.<\/p>\n
# ... (\u00f6nceki kodlar) ...\n\nclass User(BaseModel):\n username: str\n email: str\n full_name: Optional[str] = None\n\n@app.post(\"\/users\/\", response_model=User)\nasync def create_user(user: User):\n # Burada kullan\u0131c\u0131y\u0131 veritaban\u0131na kaydedebilirsiniz\n return user\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
PUT ve DELETE \u0130\u015flemleri<\/h4>\n
Mevcut kaynaklar\u0131 g\u00fcncellemek (PUT) veya silmek (DELETE) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. PUT genellikle t\u00fcm kayna\u011f\u0131 g\u00fcncellerken, PATCH k\u0131smi g\u00fcncellemeler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. FastAPI her ikisini de destekler.<\/p>\n
\u00d6rnekler yukar\u0131daki \"Veritaban\u0131 Entegrasyonu\" b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde zaten verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Parametre ve Sorgu Y\u00f6netimi<\/h4>\n
FastAPI, path parametreleri, query parametreleri, request body ve header'lar gibi farkl\u0131 parametre t\u00fcrlerini kolayca y\u00f6netmenizi sa\u011flar. Tip ipu\u00e7lar\u0131 sayesinde otomatik do\u011frulama ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yapar.<\/p>\n
API'yi \u00dcretime Haz\u0131rlamak: Da\u011f\u0131t\u0131m ve G\u00fcvenlik<\/h3>\n
Bir API'yi sadece yazmak yetmez, onu g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir bir \u015fekilde \u00fcretime almak da \u00f6nemlidir. 5 dakikal\u0131k hedefimiz i\u00e7inde temel ad\u0131mlar\u0131 atabiliriz.<\/p>\n
Docker ile Konteynerle\u015ftirme<\/h4>\n
Docker, uygulaman\u0131z\u0131 ve t\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 izole bir ortamda paketlemenizi sa\u011flar. Bu, \"benim makinemde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor\" sorununu ortadan kald\u0131r\u0131r ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 standartla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Proje k\u00f6k dizininizde Dockerfile<\/code> ad\u0131nda bir dosya olu\u015fturun:<\/p>\nFROM python:3.9-slim-buster\n\nWORKDIR \/app\n\nCOPY requirements.txt .\nRUN pip install --no-cache-dir -r requirements.txt\n\nCOPY . .\n\nCMD [\"uvicorn\", \"main:app\", \"--host\", \"0.0.0.0\", \"--port\", \"80\"]\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
requirements.txt<\/code> dosyan\u0131z\u0131 olu\u015fturun:<\/p>\nfastapi\nuvicorn\npydantic\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Docker imaj\u0131n\u0131 olu\u015fturun ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n
docker build -t my-fastapi-app .\ndocker run -d --name my-api -p 80:80 my-fastapi-app\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Art\u0131k API'niz bir Docker konteyneri i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor!<\/p>\n
Uvicorn ve Gunicorn Kullan\u0131m\u0131<\/h4>\n
Uvicorn, FastAPI i\u00e7in \u00f6nerilen ASGI sunucusudur. \u00dcretimde genellikle Gunicorn gibi bir WSGI sunucusu ile birlikte kullan\u0131l\u0131r. Gunicorn, Uvicorn worker'lar\u0131n\u0131 y\u00f6neterek daha fazla kararl\u0131l\u0131k ve performans sa\u011flar.<\/p>\n
CMD [\"gunicorn\", \"main:app\", \"-w\", \"4\", \"-k\", \"uvicorn.workers.UvicornWorker\", \"--bind\", \"0.0.0.0:80\"]<\/code> gibi bir komutla Gunicorn'u Dockerfile'\u0131n\u0131za ekleyebilirsiniz (\u00f6nce pip install gunicorn<\/code> yapman\u0131z gerekir).<\/p>\nTemel G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<\/h4>\n\n- CORS (Cross-Origin Resource Sharing):<\/strong> Farkl\u0131 bir alan ad\u0131ndan API'nize eri\u015fime izin vermek i\u00e7in CORS'u yap\u0131land\u0131r\u0131n. FastAPI'de bu kolayd\u0131r:\n
from fastapi.middleware.cors import CORSMiddleware\n\napp.add_middleware(\n CORSMiddleware,\n allow_origins=[\"*\"], # G\u00fcvenli bir ortamda belirli domainleri belirtin\n allow_credentials=True,\n allow_methods=[\"*\"],\n allow_headers=[\"*\"],\n)\n <\/pre>\n<\/code>\n <\/li>\n
- Ortam De\u011fi\u015fkenleri:<\/strong> Hassas bilgileri (veritaban\u0131 \u015fifreleri, API anahtarlar\u0131) do\u011frudan kodda tutmak yerine ortam de\u011fi\u015fkenleri (environment variables) olarak kullan\u0131n. Docker ve da\u011f\u0131t\u0131m platformlar\u0131 bunu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n
- Giri\u015f Do\u011frulama ve Yetkilendirme:<\/strong> \u00dcretim API'leri i\u00e7in JWT (JSON Web Tokens) veya OAuth2 gibi kimlik do\u011frulama\/yetkilendirme mekanizmalar\u0131 entegre etmelisiniz. FastAPI bu konuda da yerle\u015fik destek sunar.<\/li>\n<\/ul>\n
Da\u011f\u0131t\u0131m Stratejileri<\/h4>\n
API'nizi \u00fcretime almak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli platformlar kullanabilirsiniz:<\/p>\n
\n- PaaS (Platform as a Service):<\/strong> Heroku, Render, Google Cloud Run, AWS App Runner gibi platformlar, Docker konteynerinizi veya do\u011frudan kodunuzu al\u0131p sizin i\u00e7in da\u011f\u0131t\u0131m ve \u00f6l\u00e7eklendirme i\u015flemlerini y\u00f6netir. Bu, en h\u0131zl\u0131 ve en az y\u00f6netim gerektiren yoldur.<\/li>\n
- Kendi Sunucunuz (VPS\/VM):<\/strong> DigitalOcean, Linode, AWS EC2 gibi bir sanal sunucu kiralayarak Docker'\u0131 kurup API'nizi manuel olarak da\u011f\u0131tabilirsiniz. Daha fazla kontrol sa\u011flar ancak daha fazla y\u00f6netim gerektirir.<\/li>\n<\/ul>\n
Sonraki Ad\u0131mlar ve \u0130yile\u015ftirmeler<\/h3>\n
5 dakikada temel bir API'yi aya\u011fa kald\u0131rm\u0131\u015f olsak da, ger\u00e7ek bir \u00fcretim uygulamas\u0131 i\u00e7in ek ad\u0131mlar ve iyile\u015ftirmeler gereklidir.<\/p>\n
Test ve Dok\u00fcmantasyon<\/h4>\n\n- Unit ve Entegrasyon Testleri:<\/strong> API'nizin do\u011fru \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in testler yaz\u0131n. Pytest gibi k\u00fct\u00fcphanelerle kolayca testler olu\u015fturabilirsiniz.<\/li>\n
- Geni\u015fletilmi\u015f Dok\u00fcmantasyon:<\/strong> FastAPI otomatik Swagger UI sa\u011flasa da, API'nizin kullan\u0131m\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan ek belgeler (\u00f6rne\u011fin kullan\u0131m senaryolar\u0131, hata kodlar\u0131) olu\u015fturmak faydal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n
Performans \u0130zleme ve Loglama<\/h4>\n\n- Loglama:<\/strong> Uygulaman\u0131zdaki olaylar\u0131 (istekler, hatalar, kritik durumlar) kaydetmek i\u00e7in loglama mekanizmalar\u0131 kurun.<\/li>\n
- \u0130zleme (Monitoring):<\/strong> API'nizin performans\u0131n\u0131 (istek say\u0131s\u0131, yan\u0131t s\u00fcreleri, hata oranlar\u0131) izlemek i\u00e7in Prometheus, Grafana gibi ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n
Kimlik Do\u011frulama ve Yetkilendirme<\/h4>\n
Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n API'nize g\u00fcvenli bir \u015fekilde eri\u015fmesini sa\u011flamak i\u00e7in kimlik do\u011frulama (authentication) ve yetkilendirme (authorization) mekanizmalar\u0131n\u0131 entegre edin. FastAPI'nin g\u00fcvenlik \u00f6zellikleri bu konuda size yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Asenkron \u0130\u015flemler ve Arka Plan G\u00f6revleri<\/h4>\n
Uzun s\u00fcren i\u015flemleri (\u00f6rne\u011fin, resim i\u015fleme, b\u00fcy\u00fck veri raporlar\u0131 olu\u015fturma) API iste\u011fi s\u0131ras\u0131nda bloklamak yerine, Celery gibi bir kuyruk sistemi kullanarak arka plan g\u00f6revleri olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu, API'nizin yan\u0131t s\u00fcresini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirir.<\/p>\n
Sonu\u00e7<\/h3>\n
Bu makalede, modern web framework'leri ve geli\u015ftirme yakla\u015f\u0131mlar\u0131 sayesinde s\u0131f\u0131rdan \u00fcretim seviyesinde bir API'yi dakikalar i\u00e7inde nas\u0131l olu\u015fturabilece\u011finizi g\u00f6sterdik. Python ve FastAPI'nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak, temel bir CRUD API'sini kurduk, veri modellerini tan\u0131mlad\u0131k ve Docker ile konteynerle\u015ftirerek \u00fcretime haz\u0131r hale getirdik. Elbette \"5 dakika\" kavram\u0131, temel bir iskeletin olu\u015fturulmas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131r duruma getirilmesi i\u00e7in bir metafor olsa da, bu s\u00fcre\u00e7te kullan\u0131lan ara\u00e7lar ve y\u00f6ntemler, geli\u015ftirme h\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 dramatik bir \u015fekilde art\u0131racakt\u0131r. Unutmay\u0131n ki, h\u0131zl\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yapmak, s\u00fcrekli iyile\u015ftirme ve g\u00fcvenlik \u00f6nlemleriyle desteklenmelidir. Bu rehber, API geli\u015ftirme yolculu\u011funuzda size sa\u011flam bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 sunmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n
SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h3>\n1. 5 dakikada ger\u00e7ekten \u00fcretim seviyesine ula\u015fabilir miyim?<\/h4>\n
Evet, \"5 dakika\" kavram\u0131, temel bir API iskeletini \u00e7al\u0131\u015f\u0131r duruma getirme h\u0131z\u0131n\u0131 vurgular. Kurulum, ilk kod yaz\u0131m\u0131 ve yerel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma ad\u0131mlar\u0131 bu s\u00fcreye s\u0131\u011fabilir. Ancak tam bir \u00fcretim ortam\u0131 (veritaban\u0131, g\u00fcvenlik, izleme, CI\/CD) i\u00e7in ek zaman ve \u00e7aba gerekecektir. Makale, bu ek ad\u0131mlar\u0131n neler oldu\u011funu da a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Hangi veritaban\u0131n\u0131 kullanmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n
Se\u00e7im projenizin ihtiya\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck projeler i\u00e7in SQLite uygun olabilir. Ancak \u00e7o\u011fu \u00fcretim uygulamas\u0131 i\u00e7in PostgreSQL, MySQL veya MongoDB gibi ili\u015fkisel veya NoSQL veritabanlar\u0131 tercih edilir. FastAPI, herhangi bir veritaban\u0131 ile uyumlu \u00e7al\u0131\u015fabilir; \u00f6nemli olan do\u011fru ORM (\u00f6rn. SQLAlchemy, Tortoise ORM) veya veritaban\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fc kullanmakt\u0131r.<\/p>\n
3. G\u00fcvenlik konusunda ba\u015fka nelere dikkat etmeliyim?<\/h4>\n
Temel CORS ve ortam de\u011fi\u015fkenleri kullan\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, API anahtarlar\u0131, JWT (JSON Web Tokens) veya OAuth2 kullanarak kimlik do\u011frulama ve yetkilendirme eklemelisiniz. Ayr\u0131ca, girdi do\u011frulama (input validation), rate limiting (istek s\u0131n\u0131rlama), SQL enjeksiyonu ve XSS gibi yayg\u0131n g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamal\u0131s\u0131n\u0131z. G\u00fcvenlik katmanlar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irmek ve g\u00fcncellemek \u00f6nemlidir.<\/p>\n
4. API'mi nas\u0131l \u00f6l\u00e7eklendirebilirim?<\/h4>\n
API'nizi \u00f6l\u00e7eklendirmek i\u00e7in birden fazla y\u00f6ntem vard\u0131r:<\/p>\n
\n- Yatay \u00d6l\u00e7eklendirme:<\/strong> API'nizin birden fazla kopyas\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, Docker konteynerlerini) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak ve bir y\u00fck dengeleyici (load balancer) kullanarak trafi\u011fi da\u011f\u0131tabilirsiniz.<\/li>\n
- Dikey \u00d6l\u00e7eklendirme:<\/strong> Sunucunuzun CPU, RAM gibi kaynaklar\u0131n\u0131 art\u0131rarak performans\u0131n\u0131 y\u00fckseltebilirsiniz (genellikle bir s\u0131n\u0131ra kadar etkilidir).<\/li>\n
- Veritaban\u0131 Optimizasyonu:<\/strong> Veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131z\u0131 optimize etmek, indeksler kullanmak ve gerekirse veritaban\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7eklendirmek de \u00f6nemlidir.<\/li>\n
- \u00d6nbellekleme (Caching):<\/strong> S\u0131k eri\u015filen verileri \u00f6nbelle\u011fe alarak veritaban\u0131 y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltabilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n
5. FastAPI yerine ba\u015fka bir framework kullanabilir miyim?<\/h4>\n
Evet, makalede de belirtildi\u011fi gibi Node.js\/Express, Go\/Gin, Django veya Ruby on Rails gibi alternatifler mevcuttur. Se\u00e7iminiz, ki\u015fisel tercihlerinize, ekip yetkinliklerinize ve projenin \u00f6zel gereksinimlerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. FastAPI, modern Python tabanl\u0131 API'ler i\u00e7in y\u00fcksek performans ve geli\u015ftirici verimlili\u011fi sunan pop\u00fcler bir se\u00e7enektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, uygulamalar\u0131n birbirleriyle etkile\u015fim kurmas\u0131 ve veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapmas\u0131 temel bir ihtiya\u00e7 haline gelmi\u015ftir. Bu iht…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-39124","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n
S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, uygulamalar\u0131n birbirleriyle etkile\u015fim kurmas\u0131 ve veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapmas\u0131 temel bir ihtiya\u00e7 haline gelmi\u015ftir. Bu iht...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-14T20:30:41+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi\",\"datePublished\":\"2026-02-14T20:30:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/\"},\"wordCount\":2478,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/\",\"name\":\"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-14T20:30:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi","og_description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, uygulamalar\u0131n birbirleriyle etkile\u015fim kurmas\u0131 ve veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapmas\u0131 temel bir ihtiya\u00e7 haline gelmi\u015ftir. Bu iht...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-02-14T20:30:41+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"15 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi","datePublished":"2026-02-14T20:30:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/"},"wordCount":2478,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/","name":"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-02-14T20:30:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/sifirdan-uretime-5-dakikada-api-hizli-ve-etkili-gelistirme-rehberi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"S\u0131f\u0131rdan \u00dcretime 5 Dakikada API: H\u0131zl\u0131 ve Etkili Geli\u015ftirme Rehberi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39124"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39124\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}