{"id":39015,"date":"2026-02-12T16:40:50","date_gmt":"2026-02-12T13:40:50","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?p=39015"},"modified":"2026-02-12T16:40:50","modified_gmt":"2026-02-12T13:40:50","slug":"centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/","title":{"rendered":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<h2>CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber<\/h2>\n<p>Zend Server, PHP uygulamalar\u0131 i\u00e7in optimize edilmi\u015f, g\u00fcvenilir ve y\u00fcksek performansl\u0131 bir uygulama sunucusudur. Geli\u015ftiricilere ve sistem y\u00f6neticilerine, PHP uygulamalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirme, da\u011f\u0131tma, izleme ve hata ay\u0131klama s\u00fcre\u00e7lerinde kapsaml\u0131 bir platform sunar. Bu makalede, CentOS 6.4 i\u015fletim sistemine sahip bir Sanal \u00d6zel Sunucu (VPS) \u00fczerine Zend Server 6&#8217;n\u0131n nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ve detayl\u0131 bir \u015fekilde ele alaca\u011f\u0131z. CentOS 6.4, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 nedeniyle bir\u00e7ok sunucu ortam\u0131nda tercih edilen bir i\u015fletim sistemidir. Zend Server 6 ise, belirli projeler veya eski sistemlerle uyumluluk gereksinimleri olan ortamlar i\u00e7in hala ge\u00e7erli bir se\u00e7enektir. Bu rehber, kurulumdan yap\u0131land\u0131rmaya, g\u00fcvenlikten performansa kadar her a\u015famay\u0131 kapsayarak, Zend Server 6&#8217;y\u0131 sorunsuz bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n<h3>Giri\u015f<\/h3>\n<p>PHP tabanl\u0131 uygulamalar\u0131n h\u0131zla geli\u015fti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, bu uygulamalar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak ve y\u00f6netmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir sunucu ortam\u0131na sahip olmak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zend Server, bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f, PHP uygulamalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak optimize edilmi\u015f, ticari bir uygulama sunucusudur. Apache veya Nginx gibi pop\u00fcler web sunucular\u0131yla entegre \u00e7al\u0131\u015fabilir ve geli\u015ftiricilere, uygulamalar\u0131n\u0131n ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca ihtiya\u00e7 duyacaklar\u0131 bir\u00e7ok arac\u0131 tek bir platformda sunar.<\/p>\n<h4>Zend Server Nedir?<\/h4>\n<p>Zend Server, PHP uygulamalar\u0131n\u0131n performans\u0131n\u0131, g\u00fcvenli\u011fini ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir dizi bile\u015fen ve ara\u00e7tan olu\u015fan kapsaml\u0131 bir pakettir. Temel olarak, optimize edilmi\u015f bir PHP \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 ortam\u0131, kod \u00f6nbellekleme (OpCache), veri \u00f6nbellekleme, oturum y\u00f6netimi, hata ay\u0131klama ve profilleme ara\u00e7lar\u0131 gibi \u00f6zellikler sunar. Ayr\u0131ca, uygulamalar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran otomasyon yetenekleri ve sunucu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in geli\u015fmi\u015f izleme ara\u00e7lar\u0131 da i\u00e7erir. Bu \u00f6zellikler sayesinde, geli\u015ftiriciler daha h\u0131zl\u0131 kod yazabilir, y\u00f6neticiler ise uygulamalar\u0131 daha verimli bir \u015fekilde y\u00f6netebilir. Zend Server, \u00f6zellikle kurumsal d\u00fczeyde PHP uygulamalar\u0131 i\u00e7in tercih edilen bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n<h4>Neden Zend Server 6?<\/h4>\n<p>Zend Server&#8217;\u0131n daha yeni s\u00fcr\u00fcmleri mevcut olsa da, Zend Server 6, belirli projeler veya mevcut altyap\u0131larla uyumluluk gerektiren durumlar i\u00e7in hala \u00f6nemli bir role sahiptir. Eski PHP s\u00fcr\u00fcmleriyle (\u00f6rne\u011fin PHP 5.3, 5.4) uyumlulu\u011fu, baz\u0131 eski uygulamalar\u0131n modern sunuculara ta\u015f\u0131nmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklar\u0131 ortadan kald\u0131rabilir. Ayr\u0131ca, belirli bir stabilite ve \u00f6zellik setine al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan ekipler i\u00e7in Zend Server 6, tan\u0131d\u0131k bir ortam sunar. Bu rehber, tam da bu t\u00fcr senaryolar i\u00e7in Zend Server 6&#8217;n\u0131n CentOS 6.4 \u00fczerindeki kurulumunu ve temel yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alacakt\u0131r. Eski sistemlerin bak\u0131m\u0131 veya ge\u00e7i\u015fi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, Zend Server 6&#8217;n\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde kurulmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>CentOS 6.4 Se\u00e7imi<\/h4>\n<p>CentOS 6.4, Red Hat Enterprise Linux (RHEL) tabanl\u0131, kurumsal d\u00fczeyde kararl\u0131l\u0131k ve g\u00fcvenlik sunan, yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir sunucu i\u015fletim sistemidir. Uzun s\u00fcreli destek (End-of-Life tarihi ge\u00e7se bile, baz\u0131 eski sistemler i\u00e7in hala kullan\u0131l\u0131yor olabilir) ve geni\u015f paket depolar\u0131na sahip olmas\u0131, onu sunucu ortamlar\u0131 i\u00e7in cazip bir se\u00e7enek haline getirir. Zend Server gibi uygulama sunucular\u0131 i\u00e7in sa\u011flam bir temel olu\u015fturur. CentOS 6.4&#8217;\u00fcn tercih edilmesi, genellikle belirli bir proje gereksinimi, mevcut altyap\u0131 uyumlulu\u011fu veya sunucunun eski bir versiyonu ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi durumlarda ortaya \u00e7\u0131kar. Bu kombinasyon, belirli bir d\u00f6neme ait teknolojileri bir araya getirerek, o d\u00f6neme ait uygulamalar\u0131n sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>\u00d6n Ko\u015fullar ve Sistem Gereksinimleri<\/h4>\n<p>Zend Server 6&#8217;y\u0131 CentOS 6.4 VPS \u00fczerine kurmadan \u00f6nce, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6n ko\u015fullar\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131ndan emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z:<\/p>\n<p>*   <strong>CentOS 6.4 VPS:<\/strong> Temiz bir CentOS 6.4 kurulumuna sahip bir VPS&#8217;ye root eri\u015fimi veya sudo yetkisine sahip bir kullan\u0131c\u0131.<br \/>\n*   <strong>Minimum Donan\u0131m:<\/strong><br \/>\n    *   <strong>CPU:<\/strong> En az 1 \u00e7ekirdekli i\u015flemci (2 \u00e7ekirdek veya daha fazlas\u0131 \u00f6nerilir).<br \/>\n    *   <strong>RAM:<\/strong> En az 1 GB RAM (2 GB veya daha fazlas\u0131 \u00f6nerilir, \u00f6zellikle birden fazla uygulama bar\u0131nd\u0131r\u0131lacaksa).<br \/>\n    *   <strong>Disk Alan\u0131:<\/strong> En az 10 GB bo\u015f disk alan\u0131 (uygulamalar ve veritabanlar\u0131 i\u00e7in daha fazlas\u0131 gerekebilir).<br \/>\n*   <strong>A\u011f Ba\u011flant\u0131s\u0131:<\/strong> Sunucunun internete eri\u015fimi olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n*   <strong>SSH Eri\u015fimi:<\/strong> Sunucuya SSH \u00fczerinden ba\u011flanabilmelisiniz.<\/p>\n<p>Bu gereksinimler, Zend Server&#8217;\u0131n temel i\u015flevlerini yerine getirebilmesi i\u00e7in minimum d\u00fczeyde belirlenmi\u015ftir. Daha yo\u011fun y\u00fck alt\u0131ndaki uygulamalar i\u00e7in daha fazla kaynak (CPU, RAM, disk I\/O) tahsis edilmesi gerekebilir.<\/p>\n<h3>Haz\u0131rl\u0131k A\u015famas\u0131<\/h3>\n<p>Zend Server kurulumuna ba\u015flamadan \u00f6nce, sunucunuzu do\u011fru bir \u015fekilde haz\u0131rlamak kritik \u00f6neme sahiptir. Bu a\u015fama, olas\u0131 sorunlar\u0131 \u00f6nler ve kurulum s\u00fcrecinin sorunsuz ilerlemesini sa\u011flar.<\/p>\n<h4>VPS Eri\u015fimi ve Temel Komutlar<\/h4>\n<p>VPS&#8217;nize SSH \u00fczerinden ba\u011flanarak kurulum s\u00fcrecine ba\u015flay\u0131n. Bir terminal uygulamas\u0131 (\u00f6rne\u011fin PuTTY Windows i\u00e7in, veya macOS\/Linux&#8217;ta yerle\u015fik terminal) kullanarak a\u015fa\u011f\u0131daki komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ssh root@your_vps_ip_address<\/code><\/pre>\n<p><code>your_vps_ip_address<\/code> yerine VPS&#8217;nizin IP adresini yazmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u015eifrenizi girdikten sonra root kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak oturum a\u00e7m\u0131\u015f olacaks\u0131n\u0131z. E\u011fer root kullan\u0131c\u0131s\u0131 yerine sudo yetkilerine sahip bir kullan\u0131c\u0131 ile ba\u011flan\u0131yorsan\u0131z, her komutun ba\u015f\u0131na <code>sudo<\/code> eklemeniz gerekebilir.<\/p>\n<h4>Sistem G\u00fcncellemesi<\/h4>\n<p>Kuruluma ba\u015flamadan \u00f6nce sistem paketlerinin g\u00fcncel oldu\u011fundan emin olmak her zaman iyi bir uygulamad\u0131r. Bu, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kapat\u0131r ve yaz\u0131l\u0131m uyumlulu\u011fu sorunlar\u0131n\u0131 azalt\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">yum update -y<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, t\u00fcm y\u00fckl\u00fc paketleri en son kararl\u0131 s\u00fcr\u00fcmlerine g\u00fcncelleyecektir. \u0130\u015flem biraz zaman alabilir.<\/p>\n<h4>Gerekli Ara\u00e7lar\u0131n Kurulumu<\/h4>\n<p>Zend Server kurulumu i\u00e7in baz\u0131 temel ara\u00e7lara ihtiya\u00e7 duyabiliriz. \u00d6zellikle <code>wget<\/code> veya <code>curl<\/code> gibi indirme ara\u00e7lar\u0131 ve <code>unzip<\/code> gibi ar\u015fiv ara\u00e7lar\u0131 faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">yum install -y wget unzip curl<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, belirtilen paketleri sisteminize kuracakt\u0131r. Genellikle CentOS&#8217;ta bu ara\u00e7lar zaten y\u00fckl\u00fc olabilir, ancak emin olmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmakta fayda var.<\/p>\n<h4>SELinux ve G\u00fcvenlik Duvar\u0131 Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h4>\n<p>SELinux (Security-Enhanced Linux) ve g\u00fcvenlik duvar\u0131 (iptables), sunucunuzun g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nemli bile\u015fenlerdir. Ancak, Zend Server kurulumu s\u0131ras\u0131nda veya sonras\u0131nda eri\u015fim sorunlar\u0131na neden olabilirler. Bu nedenle, kurulum \u00f6ncesinde bu ayarlar\u0131 ge\u00e7ici olarak devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak veya uygun kurallar\u0131 eklemek gerekebilir.<\/p>\n<h5>SELinux&#8217;u Devre D\u0131\u015f\u0131 B\u0131rakma<\/h5>\n<p>SELinux, g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lan bir mekanizmad\u0131r. Zend Server&#8217;\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engellememesi i\u00e7in kurulum s\u00fcresince ve sonras\u0131nda sorun ya\u015fanmamas\u0131 ad\u0131na devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 veya izin verici moda al\u0131nmas\u0131 tavsiye edilir.<\/p>\n<p>SELinux&#8217;un durumunu kontrol etmek i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sestatus<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer <code>Current mode: enforcing<\/code> \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131yorsan\u0131z, SELinux aktif demektir. Devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak i\u00e7in <code>\/etc\/selinux\/config<\/code> dosyas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">vi \/etc\/selinux\/config<\/code><\/pre>\n<p>Dosya i\u00e7erisinde <code>SELINUX=enforcing<\/code> sat\u0131r\u0131n\u0131 bulun ve <code>SELINUX=disabled<\/code> olarak de\u011fi\u015ftirin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-\"># This file controls the state of SELinux on the system.\n<h2>SELINUX= can take one of these three values:<\/h2>\n<h2>enforcing - SELinux security policy is enforced.<\/h2>\n<h2>permissive - SELinux prints warnings instead of enforcing.<\/h2>\n<h2>disabled - No SELinux policy is loaded.<\/h2>\nSELINUX=disabled\n<h2>SELINUXTYPE= can take one of these two values:<\/h2>\n<h2>targeted - Targeted processes are protected,<\/h2>\n<h2>mls - Multi Level Security protection.<\/h2>\nSELINUXTYPE=targeted<\/code><\/pre>\n<p>De\u011fi\u015fikliklerin etkili olmas\u0131 i\u00e7in sunucuyu yeniden ba\u015flatman\u0131z gerekmektedir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">reboot<\/code><\/pre>\n<p>Sunucu yeniden ba\u015flad\u0131ktan sonra tekrar SSH ile ba\u011flan\u0131p <code>sestatus<\/code> komutu ile SELinux&#8217;un devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulayabilirsiniz.<\/p>\n<h5>IPTables Kurallar\u0131<\/h5>\n<p>CentOS 6.4&#8217;te varsay\u0131lan g\u00fcvenlik duvar\u0131 <code>iptables<\/code>&#8216;t\u0131r. Zend Server&#8217;\u0131n web aray\u00fcz\u00fcne (varsay\u0131lan olarak 10081 ve 10082 portlar\u0131) ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 HTTP\/HTTPS portlar\u0131na (80 ve 443) d\u0131\u015far\u0131dan eri\u015fim sa\u011flamak i\u00e7in <code>iptables<\/code> kurallar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemeniz gerekmektedir.<\/p>\n<p>Mevcut <code>iptables<\/code> kurallar\u0131n\u0131 listelemek i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">iptables -L -n<\/code><\/pre>\n<p>Zend Server i\u00e7in gerekli portlar\u0131 a\u00e7mak \u00fczere a\u015fa\u011f\u0131daki kurallar\u0131 ekleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">iptables -I INPUT -p tcp --dport 80 -j ACCEPT\niptables -I INPUT -p tcp --dport 443 -j ACCEPT\niptables -I INPUT -p tcp --dport 10081 -j ACCEPT\niptables -I INPUT -p tcp --dport 10082 -j ACCEPT<\/code><\/pre>\n<p>Bu kurallar, HTTP (80), HTTPS (443) ve Zend Server y\u00f6netim aray\u00fcz\u00fc portlar\u0131na (10081 &#8211; HTTP, 10082 &#8211; HTTPS) gelen ba\u011flant\u0131lara izin verir. Kurallar\u0131 kal\u0131c\u0131 hale getirmek i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">service iptables save\nservice iptables restart<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutlar, de\u011fi\u015fiklikleri kaydeder ve <code>iptables<\/code> servisini yeniden ba\u015flat\u0131r. Art\u0131k sunucunuz Zend Server kurulumu i\u00e7in haz\u0131r hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n<h3>Zend Server 6 Kurulumu<\/h3>\n<p>Haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra, Zend Server 6&#8217;y\u0131 CentOS 6.4 \u00fczerine kurmaya ba\u015flayabiliriz. Bu i\u015flem, Zend&#8217;in kendi paket deposunu eklemeyi ve ard\u0131ndan <code>yum<\/code> kullanarak Zend Server paketini kurmay\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n<h4>Zend Deposu Ekleme<\/h4>\n<p>Zend Server paketleri, Zend&#8217;in resmi depolar\u0131nda bulunur. Bu depoyu sisteminize ekleyerek <code>yum<\/code> paket y\u00f6neticisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Zend Server&#8217;\u0131 kolayca kurabilirsiniz. Zend Server 6 i\u00e7in uygun depoyu eklememiz gerekiyor. Zend Server 6&#8217;n\u0131n CentOS 6 i\u00e7in deposu genellikle a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">wget http:\/\/repos.zend.com\/zend-server\/6.3\/rpm\/x86_64\/zend-server-repo-6.3-5.noarch.rpm\nrpm -Uvh zend-server-repo-6.3-5.noarch.rpm<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutlar, Zend Server 6.3 deposu yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131n\u0131 indirir ve sisteminize kurar. E\u011fer 64-bit bir sistem kullan\u0131yorsan\u0131z <code>x86_64<\/code> do\u011fru olacakt\u0131r. E\u011fer 32-bit bir sistem kullan\u0131yorsan\u0131z, <code>i386<\/code> veya <code>i686<\/code> s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc araman\u0131z gerekebilir. Depo eklendikten sonra, <code>yum<\/code> cache&#8217;ini g\u00fcncelleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">yum clean all\nyum makecache<\/code><\/pre>\n<p>Bu ad\u0131mlar, sisteminizin Zend Server paketlerini tan\u0131yabilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Zend Server Paketini Kurma<\/h4>\n<p>Depo ba\u015far\u0131yla eklendikten sonra, Zend Server&#8217;\u0131 kurmak i\u00e7in <code>yum<\/code> komutunu kullanabiliriz. Zend Server, Apache web sunucusu ile birlikte gelir veya mevcut bir Apache kurulumunu kullanabilir. Bu rehberde, varsay\u0131lan olarak Apache ile birlikte kurulumu tercih edece\u011fiz.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">yum install -y zend-server-php-5.4<\/code><\/pre>\n<p>Veya belirli bir PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fc ile (\u00f6rne\u011fin PHP 5.3):<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">yum install -y zend-server-php-5.3<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, Zend Server&#8217;\u0131 ve se\u00e7ti\u011finiz PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 ile birlikte kuracakt\u0131r. Kurulum i\u015flemi biraz zaman alabilir. Kurulum tamamland\u0131\u011f\u0131nda, Zend Server&#8217;\u0131n Apache mod\u00fclleri otomatik olarak yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131r ve Apache servisi ba\u015flat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Kurulumdan sonra Apache servisinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olun:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">service httpd status<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorsa, ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">service httpd start<\/code><\/pre>\n<p>Ayr\u0131ca, sistem ba\u015flang\u0131c\u0131nda otomatik ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in etkinle\u015ftirin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">chkconfig httpd on<\/code><\/pre>\n<h4>Kurulum Sonras\u0131 \u0130lk Yap\u0131land\u0131rma<\/h4>\n<p>Zend Server paketleri y\u00fcklendikten sonra, web tabanl\u0131 bir kurulum sihirbaz\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilk yap\u0131land\u0131rmay\u0131 tamamlaman\u0131z gerekir.<\/p>\n<h5>Web Aray\u00fcz\u00fc Eri\u015fimi<\/h5>\n<p>Web taray\u0131c\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131daki adrese gidin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">http:\/\/your_vps_ip_address:10081\/ZendServer<\/code><\/pre>\n<p>Veya g\u00fcvenli ba\u011flant\u0131 i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">https:\/\/your_vps_ip_address:10082\/ZendServer<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer g\u00fcvenlik duvar\u0131 ayarlar\u0131n\u0131z do\u011fruysa, Zend Server kurulum sihirbaz\u0131n\u0131n ilk ekran\u0131n\u0131 g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\n<h5>Lisanslama ve Ortam Se\u00e7imi<\/h5>\n<p>Sihirbazda, ilk olarak lisans s\u00f6zle\u015fmesini kabul etmeniz istenecektir. Ard\u0131ndan, &#8220;Development&#8221; (Geli\u015ftirme) veya &#8220;Production&#8221; (\u00dcretim) ortam\u0131 se\u00e7ene\u011fi sunulacakt\u0131r. Genellikle bir VPS \u00fczerinde ba\u015flang\u0131\u00e7ta &#8220;Development&#8221; modunu se\u00e7mek, daha fazla hata ay\u0131klama ve profilleme arac\u0131 sunaca\u011f\u0131 i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r. Daha sonra &#8220;Production&#8221; moduna ge\u00e7i\u015f yapabilirsiniz. E\u011fer bir lisans anahtar\u0131n\u0131z varsa bu ad\u0131mda girebilirsiniz, yoksa \u00fccretsiz deneme s\u00fcr\u00fcm\u00fc ile devam edebilirsiniz.<\/p>\n<h5>Veritaban\u0131 Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h5>\n<p>Zend Server, kendi i\u00e7 veritaban\u0131 (derby) veya harici bir MySQL\/PostgreSQL veritaban\u0131 kullanabilir. K\u00fc\u00e7\u00fck kurulumlar i\u00e7in dahili veritaban\u0131 yeterli olabilir. Ancak, daha b\u00fcy\u00fck veya y\u00fcksek eri\u015filebilirli\u011fe sahip ortamlar i\u00e7in harici bir veritaban\u0131 sunucusu (\u00f6rne\u011fin MySQL\/MariaDB) kullanmak daha iyi bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>*   <strong>Dahili Veritaban\u0131:<\/strong> E\u011fer basit bir kurulum yap\u0131yorsan\u0131z, dahili veritaban\u0131n\u0131 se\u00e7ebilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>Harici Veritaban\u0131:<\/strong> E\u011fer harici bir MySQL\/MariaDB sunucunuz varsa, ba\u011flant\u0131 bilgilerini (host, port, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131, \u015fifre, veritaban\u0131 ad\u0131) girerek Zend Server&#8217;\u0131 bu veritaban\u0131na ba\u011flayabilirsiniz. Bu rehberde, basitlik ad\u0131na ba\u015flang\u0131\u00e7ta dahili veritaban\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 tercih edebiliriz.<\/p>\n<h5>Y\u00f6netici \u015eifresi Belirleme<\/h5>\n<p>Son olarak, Zend Server y\u00f6netim paneline eri\u015fmek i\u00e7in bir y\u00f6netici kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifre belirlemeniz istenecektir. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fifre se\u00e7ti\u011finizden emin olun ve bu bilgileri g\u00fcvenli bir yerde saklay\u0131n.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu ad\u0131mlar\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra, Zend Server kurulumu tamamlanacak ve y\u00f6netim paneline y\u00f6nlendirileceksiniz. Art\u0131k Zend Server&#8217;\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>Zend Server Yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ve Optimizasyonu<\/h3>\n<p>Zend Server&#8217;\u0131n kurulumu tamamland\u0131ktan sonra, uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n en iyi performansta \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 yap\u0131land\u0131rma ve optimizasyon ad\u0131mlar\u0131 atman\u0131z \u00f6nemlidir. Bu b\u00f6l\u00fcm, temel PHP ayarlar\u0131ndan performans iyile\u015ftirmelerine kadar \u00e7e\u015fitli konular\u0131 ele alacakt\u0131r.<\/p>\n<h4>PHP S\u00fcr\u00fcm\u00fc Y\u00f6netimi<\/h4>\n<p>Zend Server, farkl\u0131 PHP s\u00fcr\u00fcmlerini ayn\u0131 sunucu \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma yetene\u011fine sahiptir (ancak Zend Server 6 genellikle PHP 5.3 veya 5.4 ile gelir). Kurulum s\u0131ras\u0131nda hangi PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc se\u00e7tiyseniz, o s\u00fcr\u00fcm aktif olacakt\u0131r. Zend Server y\u00f6netim panelinden, PHP ayarlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilir ve de\u011fi\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n<p>*   <strong>PHP Bilgisi:<\/strong> Y\u00f6netim panelinde &#8220;PHP&#8221; sekmesi alt\u0131nda &#8220;PHP Info&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden PHP kurulumunuz hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiye ula\u015fabilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>PHP Ayarlar\u0131:<\/strong> <code>php.ini<\/code> dosyas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin \u00e7o\u011fu, Zend Server aray\u00fcz\u00fc \u00fczerinden de yap\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, <code>memory_limit<\/code>, <code>max_execution_time<\/code> gibi de\u011ferleri buradan ayarlayabilirsiniz.<\/p>\n<h4>PHP Uzant\u0131lar\u0131 ve Mod\u00fclleri<\/h4>\n<p>PHP uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n gerektirdi\u011fi uzant\u0131lar\u0131n (\u00f6rne\u011fin <code>pdo_mysql<\/code>, <code>gd<\/code>, <code>curl<\/code>, <code>mbstring<\/code> vb.) y\u00fckl\u00fc ve etkin oldu\u011fundan emin olun. Zend Server y\u00f6netim panelindeki &#8220;PHP&#8221; sekmesi alt\u0131nda &#8220;Extensions&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden y\u00fckl\u00fc uzant\u0131lar\u0131 g\u00f6rebilir ve gerekti\u011finde etkinle\u015ftirebilirsiniz. Eksik uzant\u0131lar i\u00e7in, <code>yum<\/code> kullanarak bunlar\u0131 manuel olarak kurman\u0131z ve ard\u0131ndan Apache&#8217;yi yeniden ba\u015flatman\u0131z gerekebilir.<\/p>\n<p>\u00d6rnek olarak, MySQL deste\u011fi i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">yum install -y php-mysql<\/code><\/pre>\n<p>Kurulumdan sonra Apache&#8217;yi yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">service httpd restart<\/code><\/pre>\n<h4>Performans Ayarlar\u0131<\/h4>\n<p>Zend Server, PHP uygulamalar\u0131n\u0131n performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in bir dizi yerle\u015fik ara\u00e7 sunar.<\/p>\n<h5>OpCache Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h5>\n<p>OpCache, PHP kodunu derlenmi\u015f bytecode olarak \u00f6nbelle\u011fe alarak, her istekte yeniden derleme ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Bu, \u00f6zellikle y\u00fcksek trafikli siteler i\u00e7in performansta \u00f6nemli bir art\u0131\u015f sa\u011flar. Zend Server 6&#8217;da OpCache (veya eski ad\u0131yla Zend Optimizer+) varsay\u0131lan olarak y\u00fckl\u00fc ve etkin olmal\u0131d\u0131r. Ayarlar\u0131n\u0131 &#8220;PHP&#8221; sekmesi alt\u0131nda &#8220;Extensions&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden kontrol edebilirsiniz. <code>php.ini<\/code> dosyas\u0131nda <code>opcache.memory_consumption<\/code> ve <code>opcache.max_accelerated_files<\/code> gibi ayarlar\u0131 uygulaman\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re optimize edebilirsiniz.<\/p>\n<h5>Bellek Limitleri<\/h5>\n<p>Her PHP beti\u011finin kullanabilece\u011fi maksimum bellek miktar\u0131 <code>memory_limit<\/code> ayar\u0131yla belirlenir. Yetersiz bellek, uygulama hatalar\u0131na yol a\u00e7abilir. Bu de\u011feri <code>php.ini<\/code> veya Zend Server y\u00f6netim panelinden uygulaman\u0131z\u0131n gereksinimlerine g\u00f6re art\u0131r\u0131n (\u00f6rne\u011fin, <code>256M<\/code> veya <code>512M<\/code>).<\/p>\n<pre><code class=\"language-ini\">memory_limit = 256M<\/code><\/pre>\n<p><code>max_execution_time<\/code> ve <code>post_max_size<\/code> gibi di\u011fer \u00f6nemli PHP ayarlar\u0131 da uygulaman\u0131z\u0131n gereksinimlerine g\u00f6re ayarlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>Sanal Host Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h4>\n<p>Birden fazla web sitesini ayn\u0131 Zend Server \u00fczerinde bar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in sanal host (Virtual Host) yap\u0131land\u0131rmas\u0131 gereklidir. Zend Server, Apache&#8217;nin sanal host mekanizmas\u0131n\u0131 kullan\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni bir sanal host olu\u015fturmak i\u00e7in <code>\/etc\/httpd\/conf.d\/<\/code> dizini alt\u0131nda yeni bir <code>.conf<\/code> dosyas\u0131 olu\u015fturun (\u00f6rne\u011fin <code>mywebsite.conf<\/code>):<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">vi \/etc\/httpd\/conf.d\/mywebsite.conf<\/code><\/pre>\n<p>Dosyaya a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bir i\u00e7erik ekleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-apache\"><VirtualHost *:80>\n    ServerName mywebsite.com\n    ServerAlias www.mywebsite.com\n    DocumentRoot \/var\/www\/html\/mywebsite\/public\n    ErrorLog \/var\/log\/httpd\/mywebsite_error.log\n    CustomLog \/var\/log\/httpd\/mywebsite_access.log combined\n\n    <Directory \/var\/www\/html\/mywebsite\/public>\n        Options Indexes FollowSymLinks MultiViews\n        AllowOverride All\n        Order allow,deny\n        Allow from all\n    <\/Directory>\n<\/VirtualHost><\/code><\/pre>\n<p><code>ServerName<\/code>, <code>DocumentRoot<\/code> ve log dosyas\u0131 yollar\u0131n\u0131 kendi uygulaman\u0131za g\u00f6re d\u00fczenleyin. <code>DocumentRoot<\/code> dizininin var oldu\u011fundan ve do\u011fru izinlere sahip oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fikliklerin etkili olmas\u0131 i\u00e7in Apache&#8217;yi yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">service httpd restart<\/code><\/pre>\n<h4>Veritaban\u0131 Entegrasyonu<\/h4>\n<p>\u00c7o\u011fu PHP uygulamas\u0131 bir veritaban\u0131na ihtiya\u00e7 duyar. Zend Server ile uyumlu bir veritaban\u0131 sunucusu kurman\u0131z ve yap\u0131land\u0131rman\u0131z gerekecektir. MySQL veya MariaDB, PHP uygulamalar\u0131 i\u00e7in en pop\u00fcler se\u00e7eneklerdir.<\/p>\n<h5>MySQL\/MariaDB Kurulumu ve Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h5>\n<p>CentOS 6.4&#8217;e MySQL&#8217;i kurmak i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">yum install -y mysql-server mysql<\/code><\/pre>\n<p>MariaDB tercih ediyorsan\u0131z, CentOS 6.4 depolar\u0131nda MySQL bulunurken MariaDB i\u00e7in ek depo eklemeniz gerekebilir. Ancak bu rehberde varsay\u0131lan MySQL ile devam edelim.<\/p>\n<p>Kurulumdan sonra MySQL servisini ba\u015flat\u0131n ve otomatik ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in etkinle\u015ftirin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">service mysqld start\nchkconfig mysqld on<\/code><\/pre>\n<p>MySQL kurulumunu g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in <code>mysql_secure_installation<\/code> beti\u011fini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mysql_secure_installation<\/code><\/pre>\n<p>Bu betik, root \u015fifresi belirlemenizi, anonim kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kald\u0131rman\u0131z\u0131, root&#8217;un uzaktan giri\u015fini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakman\u0131z\u0131 ve test veritaban\u0131n\u0131 silmenizi isteyecektir. G\u00fcvenlik i\u00e7in bu ad\u0131mlar\u0131 takip etmeniz \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h5>Zend Server ile Veritaban\u0131 Ba\u011flant\u0131s\u0131<\/h5>\n<p>Uygulamalar\u0131n\u0131z, PHP&#8217;nin veritaban\u0131 uzant\u0131lar\u0131 (\u00f6rne\u011fin <code>pdo_mysql<\/code>) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla MySQL&#8217;e ba\u011flanacakt\u0131r. Zend Server&#8217;\u0131n kendisi de dahili veritaban\u0131 yerine harici bir MySQL veritaban\u0131 kullanacak \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131labilir (ilk kurulum a\u015famas\u0131nda bu se\u00e7ene\u011fi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck). E\u011fer dahili veritaban\u0131 ile ba\u015flad\u0131ysan\u0131z ve \u015fimdi harici bir MySQL sunucusuna ge\u00e7mek isterseniz, Zend Server y\u00f6netim panelindeki &#8220;Configuration&#8221; -> &#8220;Database&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden bu ayar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik ve Bak\u0131m<\/h3>\n<p>Zend Server&#8217;\u0131n kurulumu ve yap\u0131land\u0131rmas\u0131 kadar, g\u00fcvenli\u011fi ve d\u00fczenli bak\u0131m\u0131 da \u00f6nemlidir. Bu b\u00f6l\u00fcm, sunucunuzu ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fcvende tutmak ve sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yapman\u0131z gerekenleri ele alacakt\u0131r.<\/p>\n<h4>Zend Server G\u00fcvenlik \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h4>\n<p>*   <strong>G\u00fc\u00e7l\u00fc \u015eifreler:<\/strong> Zend Server y\u00f6netim paneli i\u00e7in her zaman g\u00fc\u00e7l\u00fc ve karma\u015f\u0131k \u015fifreler kullan\u0131n.<br \/>\n*   <strong>G\u00fcncel Tutma:<\/strong> CentOS 6.4 i\u00e7in g\u00fcvenlik g\u00fcncellemelerini d\u00fczenli olarak uygulay\u0131n (<code>yum update -y<\/code>). Zend Server 6 i\u00e7in resmi g\u00fcncellemeler art\u0131k yay\u0131nlanm\u0131yor olsa da, temel i\u015fletim sistemi g\u00fcncel kalmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Minimum Yetki Prensibi:<\/strong> Uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n ve veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n yaln\u0131zca ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 izinlere sahip oldu\u011fundan emin olun. Root kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 uygulama \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n.<br \/>\n*   <strong>Eri\u015fim Kontrol\u00fc:<\/strong> Zend Server y\u00f6netim paneline eri\u015fimi belirli IP adresleriyle k\u0131s\u0131tlamak i\u00e7in g\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131n\u0131 kullan\u0131n.<br \/>\n*   <strong>SSL\/TLS Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Zend Server y\u00f6netim paneline ve hassas uygulamalar\u0131n\u0131za her zaman HTTPS (10082 portu) \u00fczerinden eri\u015fin. SSL sertifikas\u0131 y\u00fckleyerek g\u00fcvenli ileti\u015fimi sa\u011flay\u0131n.<\/p>\n<h4>Yedekleme Stratejileri<\/h4>\n<p>Veri kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in d\u00fczenli yedeklemeler kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>*   <strong>Zend Server Yap\u0131land\u0131rmas\u0131:<\/strong> Zend Server&#8217;\u0131n kendi yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131 ve veritaban\u0131n\u0131 yedekleyin. Zend Server y\u00f6netim panelinde &#8220;Backup&#8221; \u00f6zelli\u011fi bulunabilir.<br \/>\n*   <strong>Uygulama Dosyalar\u0131:<\/strong> Web sitenizin ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n dosyalar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak yedekleyin (<code>\/var\/www\/html\/<\/code> veya <code>DocumentRoot<\/code> dizinleri).<br \/>\n*   <strong>Veritabanlar\u0131:<\/strong> MySQL\/MariaDB veritabanlar\u0131n\u0131 <code>mysqldump<\/code> komutu kullanarak d\u00fczenli olarak yedekleyin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mysqldump -u root -p mydatabase > \/path\/to\/backup\/mydatabase_backup.sql<\/code><\/pre>\n<p>Yedeklemeleri sunucudan farkl\u0131 bir konuma (uzak depolama, bulut depolama) ta\u015f\u0131may\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n<h4>G\u00fcncelleme ve Yama Y\u00f6netimi<\/h4>\n<p>CentOS 6.4 ve Zend Server 6 i\u00e7in art\u0131k aktif resmi destek ve g\u00fcvenlik yamalar\u0131 yay\u0131nlanmamaktad\u0131r. Bu nedenle, bu kombinasyonu kullan\u0131rken \u00f6zel dikkat g\u00f6stermeniz gerekir.<\/p>\n<p>*   <strong>\u0130\u015fletim Sistemi:<\/strong> CentOS 6.4 i\u00e7in kritik g\u00fcvenlik g\u00fcncellemelerini <code>yum update -y<\/code> ile yapmaya devam edin, ancak yeni \u00f6zellikler beklemeyin.<br \/>\n*   <strong>Zend Server 6:<\/strong> Zend Server 6 i\u00e7in resmi g\u00fcncellemeler sona ermi\u015ftir. Bu, yeni g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu nedenle, bu s\u00fcr\u00fcm\u00fc kullan\u0131rken g\u00fcvenlik risklerini en aza indirmek i\u00e7in di\u011fer g\u00fcvenlik katmanlar\u0131na (g\u00fcvenlik duvar\u0131, WAF vb.) daha fazla yat\u0131r\u0131m yapman\u0131z gerekebilir. M\u00fcmk\u00fcnse, daha g\u00fcncel ve desteklenen Zend Server veya PHP s\u00fcr\u00fcmlerine ge\u00e7i\u015f plan\u0131 yapman\u0131z \u015fiddetle tavsiye edilir.<\/p>\n<h4>Log Y\u00f6netimi<\/h4>\n<p>Sunucu ve uygulama loglar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak kontrol etmek, sorunlar\u0131 tespit etmek ve g\u00fcvenlik olaylar\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>*   <strong>Apache Loglar\u0131:<\/strong> <code>\/var\/log\/httpd\/<\/code> dizininde Apache eri\u015fim ve hata loglar\u0131n\u0131 bulabilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>PHP Loglar\u0131:<\/strong> PHP hatalar\u0131 genellikle Apache hata loglar\u0131na veya <code>php.ini<\/code>&#8216;de belirtilen ayr\u0131 bir hata log dosyas\u0131na kaydedilir.<br \/>\n*   <strong>Zend Server Loglar\u0131:<\/strong> Zend Server&#8217;\u0131n kendi loglar\u0131, y\u00f6netim panelinde veya sunucu \u00fczerindeki belirli dizinlerde (genellikle <code>\/usr\/local\/zend\/var\/log\/<\/code>) bulunur.<\/p>\n<p>Loglar\u0131 <code>logrotate<\/code> ile d\u00fczenli olarak d\u00f6nd\u00fcrmek ve eski loglar\u0131 ar\u015fivlemek, disk alan\u0131ndan tasarruf etmenizi ve log dosyalar\u0131n\u0131n y\u00f6netilebilir kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h3>S\u0131k Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<\/h3>\n<p>Zend Server 6 kurulumu ve kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz baz\u0131 yayg\u0131n sorunlar ve bunlar\u0131n olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri a\u015fa\u011f\u0131da listelenmi\u015ftir.<\/p>\n<h4>Kurulum Hatalar\u0131<\/h4>\n<p>*   <strong>Depo Eri\u015fimi Sorunlar\u0131:<\/strong> <code>yum<\/code> komutu \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken depo bulunamad\u0131 veya eri\u015filemedi hatas\u0131 al\u0131yorsan\u0131z, <code>zend-server-repo<\/code> paketinin do\u011fru y\u00fcklendi\u011finden ve internet ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131n oldu\u011fundan emin olun. <code>yum clean all<\/code> ve <code>yum makecache<\/code> komutlar\u0131n\u0131 tekrar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<br \/>\n*   <strong>Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Hatalar\u0131:<\/strong> <code>yum<\/code> ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k hatalar\u0131 veriyorsa, eksik paketleri manuel olarak kurmay\u0131 deneyin veya <code>yum update<\/code> ile sisteminizi g\u00fcncel tutun.<br \/>\n*   <strong>Disk Alan\u0131 Yetersizli\u011fi:<\/strong> Kurulum s\u0131ras\u0131nda disk alan\u0131 yetersiz hatas\u0131 al\u0131rsan\u0131z, gereksiz dosyalar\u0131 temizleyerek veya disk alan\u0131n\u0131z\u0131 geni\u015fleterek yer a\u00e7man\u0131z gerekir.<\/p>\n<h4>Web Aray\u00fcz\u00fcne Eri\u015filememe<\/h4>\n<p>*   <strong>G\u00fcvenlik Duvar\u0131:<\/strong> En yayg\u0131n nedenlerden biri g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131n (iptables) 10081 (HTTP) ve 10082 (HTTPS) portlar\u0131n\u0131 engellemesidir. <code>iptables<\/code> kurallar\u0131n\u0131 kontrol edin ve yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi portlar\u0131 a\u00e7\u0131n.<br \/>\n*   <strong>Apache Servisi:<\/strong> Apache (<code>httpd<\/code>) servisinin \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda oldu\u011fundan emin olun (<code>service httpd status<\/code>). E\u011fer \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorsa ba\u015flat\u0131n (<code>service httpd start<\/code>).<br \/>\n*   <strong>IP Adresi\/Port:<\/strong> Taray\u0131c\u0131da do\u011fru IP adresi ve portu kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun (<code>http:\/\/your_vps_ip_address:10081\/ZendServer<\/code>).<br \/>\n*   <strong>SELinux:<\/strong> SELinux&#8217;un devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan veya izin verici moda ayarland\u0131\u011f\u0131ndan emin olun.<\/p>\n<h4>Performans Sorunlar\u0131<\/h4>\n<p>*   <strong>Y\u00fcksek CPU\/RAM Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> <code>top<\/code> veya <code>htop<\/code> komutlar\u0131yla sunucu kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131 izleyin. E\u011fer PHP i\u015flemleri \u00e7ok fazla kaynak t\u00fcketiyorsa, <code>php.ini<\/code>&#8216;deki <code>memory_limit<\/code>, <code>max_execution_time<\/code> gibi ayarlar\u0131 kontrol edin. OpCache&#8217;in etkin ve do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan emin olun.<br \/>\n*   <strong>Veritaban\u0131 Yava\u015fl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> E\u011fer uygulama veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131nda yava\u015fl\u0131k ya\u015f\u0131yorsa, MySQL\/MariaDB sunucusunun performans\u0131n\u0131 kontrol edin. Veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131z\u0131 optimize edin ve indeksleri do\u011fru kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.<br \/>\n*   <strong>Disk I\/O:<\/strong> Disk giri\u015f\/\u00e7\u0131k\u0131\u015f h\u0131zlar\u0131 yava\u015fsa, bu da performans\u0131 etkileyebilir. VPS sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131zla disk performans\u0131 hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn veya daha h\u0131zl\u0131 disk se\u00e7eneklerini de\u011ferlendirin.<\/p>\n<h4>PHP Uygulama Hatalar\u0131<\/h4>\n<p>*   <strong>Hata Loglar\u0131:<\/strong> PHP uygulama hatalar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in Apache hata loglar\u0131n\u0131 (<code>\/var\/log\/httpd\/error_log<\/code>) ve Zend Server loglar\u0131n\u0131 kontrol edin. <code>php.ini<\/code>&#8216;de <code>display_errors = Off<\/code> ve <code>log_errors = On<\/code> ayarlar\u0131n\u0131 \u00fcretim ortam\u0131nda kullan\u0131n, hatalar\u0131 log dosyalar\u0131na yazd\u0131r\u0131n.<br \/>\n*   <strong>Eksik Uzant\u0131lar:<\/strong> Uygulaman\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu PHP uzant\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fckl\u00fc ve etkin oldu\u011fundan emin olun. Zend Server y\u00f6netim panelinden veya <code>php -m<\/code> komutuyla y\u00fckl\u00fc uzant\u0131lar\u0131 kontrol edebilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>\u0130zinler:<\/strong> Uygulama dosyalar\u0131n\u0131n ve dizinlerinin do\u011fru dosya izinlerine sahip oldu\u011fundan emin olun. Web sunucusu kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n (genellikle <code>apache<\/code>) uygulama dosyalar\u0131na yazma izni olmas\u0131 gereken durumlarda (<code>cache<\/code>, <code>upload<\/code> dizinleri gibi) bu izinleri do\u011fru ayarlay\u0131n.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Bu kapsaml\u0131 rehberde, CentOS 6.4 VPS \u00fczerine Zend Server 6&#8217;n\u0131n kurulumunu, ilk yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131, performans optimizasyonunu, g\u00fcvenlik ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ad\u0131m ad\u0131m inceledik. Zend Server 6, belirli projeler veya eski sistemlerle uyumluluk gerektiren durumlar i\u00e7in hala g\u00fc\u00e7l\u00fc bir PHP uygulama sunucusu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sunmaktad\u0131r. Ancak, Zend Server 6&#8217;n\u0131n ve CentOS 6.4&#8217;\u00fcn aktif destek d\u00f6ng\u00fclerinin sona erdi\u011fini unutmamak \u00f6nemlidir. Bu nedenle, bu kombinasyonu kullan\u0131rken g\u00fcvenlik ve bak\u0131m konular\u0131na \u00f6zel dikkat g\u00f6stermeli, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca daha g\u00fcncel ve desteklenen platformlara ge\u00e7i\u015f planlar\u0131 yapmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bu rehberdeki ad\u0131mlar\u0131 dikkatlice takip ederek, Zend Server 6&#8217;y\u0131 CentOS 6.4 sunucunuzda ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kurabilir ve PHP uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fcvenilir bir ortamda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz.<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\nZend Server, PHP uygulamalar\u0131 i\u00e7in optimize edilmi\u015f, g\u00fcvenilir ve y\u00fcksek pe","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-39015","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-linux","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber Zend Server, PHP uygulamalar\u0131 i\u00e7in optimize edilmi\u015f, g\u00fcvenilir ve y\u00fcksek pe\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-12T13:40:50+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\",\"datePublished\":\"2026-02-12T13:40:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/\"},\"wordCount\":3860,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Linux\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/\",\"name\":\"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-12T13:40:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber","og_description":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber Zend Server, PHP uygulamalar\u0131 i\u00e7in optimize edilmi\u015f, g\u00fcvenilir ve y\u00fcksek pe","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-02-12T13:40:50+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"21 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber","datePublished":"2026-02-12T13:40:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/"},"wordCount":3860,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Linux"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/","name":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-02-12T13:40:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/centos-6-4-vps-uzerine-zend-server-6-kurulumu-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"CentOS 6.4 VPS \u00dczerine Zend Server 6 Kurulumu: Kapsaml\u0131 Bir Rehber"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39015"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39016,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39015\/revisions\/39016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}