Bulut bili\u015fim, modern uygulamalar\u0131n ve web hizmetlerinin temelini olu\u015fturan esnek, \u00f6l\u00e7eklenebilir ve g\u00fcvenilir altyap\u0131lar sunar. Bu altyap\u0131lar \u00fczerinde veritaban\u0131 y\u00f6netimi, herhangi bir uygulaman\u0131n kalbi niteli\u011findedir. MySQL ve MariaDB, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 ili\u015fkisel veritaban\u0131 y\u00f6netim sistemleri (RDBMS) olarak, d\u00fcnya genelinde en \u00e7ok tercih edilen ve kullan\u0131lan \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden ikisidir. Bu makalede, MySQL ve MariaDB veritabanlar\u0131n\u0131 bulut sunucular \u00fczerinde nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131, y\u00f6netece\u011finizi, g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131, yedekleyece\u011finizi ve performans\u0131n\u0131 optimize edece\u011finizi ad\u0131m ad\u0131m inceleyece\u011fiz.<\/p>\n
MySQL ve MariaDB, y\u00fcksek performans, g\u00fcvenilirlik ve geni\u015f topluluk deste\u011fi sayesinde k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli projelerden kurumsal d\u00fczeydeki uygulamalara kadar geni\u015f bir yelpazede kullan\u0131lmaktad\u0131r. MariaDB, MySQL’in Oracle taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan topluluk taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bir “fork” olup, MySQL ile y\u00fcksek d\u00fczeyde uyumluluk sunarken baz\u0131 ek \u00f6zellikler ve performans iyile\u015ftirmeleri getirmektedir.<\/p>\n
Bulut sunucular, geleneksel fiziksel sunuculara k\u0131yasla bir\u00e7ok avantaj sunar: Bu makale, Linux tabanl\u0131 bir bulut sunucusunda (Ubuntu veya CentOS gibi) MySQL\/MariaDB kurulumu ve y\u00f6netimi \u00fczerine odaklanacakt\u0131r.<\/p>\n Bir veritaban\u0131 sunucusu kurmaya ba\u015flamadan \u00f6nce uygun bir bulut sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 ve sunucu yap\u0131land\u0131rmas\u0131 se\u00e7meniz gerekir.<\/p>\n Piyasada bir\u00e7ok pop\u00fcler bulut sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 bulunmaktad\u0131r: Se\u00e7im yaparken b\u00fct\u00e7enizi, performans ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131, co\u011frafi konumlar\u0131 ve sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n sundu\u011fu ek hizmetleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n Genellikle Ubuntu (LTS s\u00fcr\u00fcmleri) veya CentOS\/RHEL gibi Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131 tercih edilir. Bu da\u011f\u0131t\u0131mlar, kararl\u0131l\u0131klar\u0131, g\u00fcvenlik \u00f6zellikleri ve geni\u015f topluluk deste\u011fi sayesinde veritaban\u0131 sunucular\u0131 i\u00e7in m\u00fckemmel bir temel olu\u015fturur.<\/p>\n Bulut sunucunuza SSH (Secure Shell) protokol\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u011flanacaks\u0131n\u0131z. Bu ba\u011flant\u0131 i\u00e7in bir SSH istemcisi (Linux\/macOS i\u00e7in terminal, Windows i\u00e7in PuTTY veya WSL) ve sunucunuzun IP adresi ile kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 (genellikle Veritaban\u0131 sunucunuzu kurmadan \u00f6nce baz\u0131 temel g\u00fcvenlik ad\u0131mlar\u0131n\u0131 uygulamak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r:<\/p>\n Sunucunuzdaki g\u00fcvenlik duvar\u0131, istenmeyen eri\u015fimi engellemek i\u00e7in ilk savunma hatt\u0131d\u0131r. Ubuntu’da UFW (Uncomplicated Firewall), CentOS’ta ise Firewalld kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n Ubuntu (UFW):<\/strong><\/p>\n CentOS (Firewalld):<\/strong><\/p>\n MySQL\/MariaDB portunu (3306) sadece belirli IP adreslerinden eri\u015fime a\u00e7mak, genel eri\u015fime a\u00e7maktan daha g\u00fcvenlidir.<\/p>\n Parola tabanl\u0131 kimlik do\u011frulama yerine SSH anahtarlar\u0131 kullanmak, kaba kuvvet sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7ok daha g\u00fcvenlidir. Herhangi bir yaz\u0131l\u0131m kurmadan \u00f6nce sisteminizin g\u00fcncel oldu\u011fundan emin olun:<\/p>\n Ubuntu\/Debian:<\/strong><\/p>\n CentOS\/RHEL:<\/strong><\/p>\n Art\u0131k sunucunuz haz\u0131r ve g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131. \u015eimdi MySQL veya MariaDB’yi kurmaya ba\u015flayabiliriz. Her iki veritaban\u0131 da benzer kurulum ad\u0131mlar\u0131na sahiptir.<\/p>\n Ubuntu\/Debian:<\/strong><\/p>\n CentOS\/RHEL:<\/strong> Kurulum tamamland\u0131ktan sonra, MySQL sunucusunu g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in Bu komut size a\u015fa\u011f\u0131daki se\u00e7enekleri sunacakt\u0131r: Bu ad\u0131mlar\u0131 dikkatlice uygulayarak veritaban\u0131 kurulumunuzun temel g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flam\u0131\u015f olursunuz.<\/p>\n MariaDB, MySQL ile y\u00fcksek d\u00fczeyde uyumludur ve \u00e7o\u011fu durumda do\u011frudan bir yedek olarak kullan\u0131labilir.<\/p>\n Ubuntu\/Debian:<\/strong><\/p>\n CentOS\/RHEL:<\/strong> CentOS 7 gibi eski s\u00fcr\u00fcmlerde ise:<\/p>\n Kurulum tamamland\u0131ktan sonra, MySQL’de oldu\u011fu gibi MariaDB sunucusunu da g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in Ad\u0131mlar MySQL ile ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n Veritaban\u0131 sunucunuz kurulduktan sonra, veritabanlar\u0131 ve kullan\u0131c\u0131lar olu\u015fturmak, yetkilendirmek ve temel y\u00f6netim i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek gerekir.<\/p>\n Veritaban\u0131 sunucusu, bir sistem servisi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. * Servisi ba\u015flatma:<\/strong> Veritaban\u0131 \u00fczerinde i\u015flem yapmak i\u00e7in komut sat\u0131r\u0131 istemcisini kullanabilirsiniz:<\/p>\n Bu komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, Uygulaman\u0131z i\u00e7in yeni bir veritaban\u0131 olu\u015fturmak olduk\u00e7a basittir:<\/p>\n Veritaban\u0131 g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in * Kullan\u0131c\u0131y\u0131 olu\u015fturduktan sonra, ona belirli bir veritaban\u0131 \u00fczerinde yetkiler vermeniz gerekir:<\/p>\n Bu komut, Yetkileri uygulad\u0131ktan sonra, yetki tablolar\u0131n\u0131 yenilemek i\u00e7in Bir veritaban\u0131n\u0131 silmek i\u00e7in:<\/p>\n Bu i\u015flem geri al\u0131namaz, bu y\u00fczden dikkatli olun.<\/p>\n Bir kullan\u0131c\u0131y\u0131 silmek i\u00e7in:<\/p>\n \u00c7o\u011fu durumda, uygulaman\u0131z veritaban\u0131na uzaktan ba\u011flanacakt\u0131r. Bu, ek g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri gerektirir.<\/p>\n Varsay\u0131lan olarak, MySQL\/MariaDB yaln\u0131zca Yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131n:<\/p>\n De\u011fi\u015fiklikleri kaydettikten sonra veritaban\u0131 servisini yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n Ayr\u0131ca, sunucunuzun g\u00fcvenlik duvar\u0131nda (UFW\/Firewalld) 3306 portuna d\u0131\u015far\u0131dan eri\u015fime izin verdi\u011finizden emin olun. Ancak, bu eri\u015fimi yaln\u0131zca g\u00fcvenilir IP adresleriyle s\u0131n\u0131rlamak en iyi uygulamad\u0131r.<\/p>\n * G\u00fc\u00e7l\u00fc \u015eifreler:<\/strong> T\u00fcm veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in uzun, karma\u015f\u0131k ve benzersiz \u015fifreler kullan\u0131n. Veri kayb\u0131, herhangi bir i\u015fletme i\u00e7in ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Bu nedenle, d\u00fczenli yedekleme stratejileri olu\u015fturmak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n Bu komut, Bu komut, Yedekleme i\u015flemlerini otomatikle\u015ftirmek i\u00e7in Linux’un 1. Not: Yedekledi\u011finiz bir veritaban\u0131n\u0131 geri y\u00fcklemek i\u00e7in \u00d6nce bo\u015f bir veritaban\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekebilir:<\/p>\n Ard\u0131ndan yede\u011fi geri y\u00fckleyin:<\/p>\n Bu i\u015flemlerden \u00f6nce mevcut veritaban\u0131n\u0131n yede\u011fini almay\u0131 veya silmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck veritabanlar\u0131 i\u00e7in Veritaban\u0131 performans\u0131, uygulaman\u0131z\u0131n genel h\u0131z\u0131 ve yan\u0131t s\u00fcresi i\u00e7in kritiktir. Birka\u00e7 temel optimizasyon tekni\u011fi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n MySQL\/MariaDB sunucusunun davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 * Bu ayarlar\u0131 yaparken sunucunuzun RAM ve CPU kaynaklar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131s\u0131n\u0131z. Yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131rma performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Her de\u011fi\u015fiklikten sonra veritaban\u0131 servisini yeniden ba\u015flatmay\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n Veritaban\u0131 tablolar\u0131ndaki indeksler, Ancak, \u00e7ok fazla indeks eklemek Verimsiz sorgular, veritaban\u0131 performans\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n * Bulut sunucunuzun donan\u0131m kaynaklar\u0131 (CPU, RAM, Disk I\/O) do\u011frudan veritaban\u0131 performans\u0131n\u0131 etkiler. Yava\u015f disk I\/O, yetersiz RAM veya CPU, veritaban\u0131 i\u015flemlerini yava\u015flatabilir. Performans sorunlar\u0131 ya\u015f\u0131yorsan\u0131z, sunucunuzun kaynaklar\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. \u00d6zellikle SSD tabanl\u0131 depolama, veritaban\u0131 performans\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n Veritaban\u0131 sunucunuzun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve performans\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak izlemek ve bak\u0131m\u0131n\u0131 yapmak, sorunlar\u0131 \u00f6nceden tespit etmek ve gidermek i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n MySQL\/MariaDB \u00e7e\u015fitli g\u00fcnl\u00fck dosyalar\u0131 tutar: Bu g\u00fcnl\u00fck dosyalar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak kontrol etmek, sorunlar\u0131 erkenden yakalaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n MySQL\/MariaDB istemcisinden baz\u0131 komutlarla sunucunun mevcut durumunu kontrol edebilirsiniz: * Tablolar\u0131 Optimize Etme:<\/strong> \u00d6zellikle s\u0131k silme ve g\u00fcncelleme i\u015flemleri yap\u0131lan tablolar zamanla par\u00e7alanabilir. MySQL ve MariaDB veritabanlar\u0131n\u0131 bulut sunucular \u00fczerinde olu\u015fturmak ve y\u00f6netmek, modern uygulama geli\u015ftirmenin temel bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu makalede, bir bulut sunucusunun haz\u0131rlanmas\u0131ndan ba\u015flayarak, MySQL\/MariaDB kurulumu, temel veritaban\u0131 y\u00f6netimi, g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri, yedekleme stratejileri, performans optimizasyonu ve izleme\/bak\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini detayl\u0131 bir \u015fekilde ele ald\u0131k.<\/p>\n Unutulmamal\u0131d\u0131r ki veritaban\u0131 y\u00f6netimi s\u00fcrekli bir \u00f6\u011frenme ve adaptasyon s\u00fcrecidir. Teknolojiler geli\u015ftik\u00e7e ve uygulaman\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 de\u011fi\u015ftik\u00e7e, veritaban\u0131 stratejilerinizi de g\u00f6zden ge\u00e7irmeniz gerekecektir. G\u00fcvenlik, performans ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc her zaman \u00f6ncelikleriniz aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Bu rehberdeki ad\u0131mlar\u0131 uygulayarak, bulut sunucunuzda sa\u011flam, g\u00fcvenli ve performansl\u0131 bir MySQL veya MariaDB ortam\u0131 kurabilir ve y\u00f6netebilirsiniz.<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"MySQL ve MariaDB Veritabanlar\u0131n\u0131 Bulut Sunucuda Olu\u015fturma ve Y\u00f6netme Rehberi\nBulut bili\u015fim, modern uygulamalar\u0131n ve web hizmetlerinin temelini","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[138],"tags":[],"class_list":{"0":"post-38253","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-mysql","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n
\n* \u00d6l\u00e7eklenebilirlik:<\/strong> \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131za g\u00f6re CPU, RAM ve depolama kaynaklar\u0131n\u0131 kolayca art\u0131rabilir veya azaltabilirsiniz.
\n* Eri\u015filebilirlik:<\/strong> \u0130nternet ba\u011flant\u0131s\u0131 olan her yerden veritaban\u0131n\u0131za eri\u015febilirsiniz.
\n* G\u00fcvenilirlik:<\/strong> Bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 genellikle y\u00fcksek kullan\u0131labilirlik ve felaket kurtarma \u00e7\u00f6z\u00fcmleri sunar.
\n* Maliyet Etkinli\u011fi:<\/strong> Yaln\u0131zca kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z kaynaklar i\u00e7in \u00f6deme yapars\u0131n\u0131z, bu da ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.
\n* Y\u00f6netim Kolayl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Sunucu kurulumu ve temel altyap\u0131 y\u00f6netimi, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan basitle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\nBulut Sunucusu Se\u00e7imi ve Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131<\/h3>\n
Bulut Sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 Se\u00e7imi<\/h4>\n
\n* Amazon Web Services (AWS):<\/strong> EC2 \u00f6rnekleri ile geni\u015f se\u00e7enekler sunar.
\n* Microsoft Azure:<\/strong> Sanal Makineler ile entegre bir ekosistem sa\u011flar.
\n* Google Cloud Platform (GCP):<\/strong> Compute Engine ile g\u00fc\u00e7l\u00fc performans sunar.
\n* DigitalOcean, Linode, Vultr:<\/strong> Daha basit aray\u00fczler ve genellikle daha uygun fiyatlarla k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli projeler i\u00e7in idealdir.<\/p>\nSunucu \u0130\u015fletim Sistemi ve Ba\u011flant\u0131<\/h4>\n
root<\/code> veya ubuntu<\/code>\/centos<\/code>) gereklidir. G\u00fcvenlik nedeniyle, parola yerine SSH anahtar \u00e7ifti kullanman\u0131z \u015fiddetle tavsiye edilir.<\/p>\nssh -i \/path\/to\/your\/private_key.pem user@your_server_ip<\/code><\/pre>\nTemel G\u00fcvenlik Ad\u0131mlar\u0131<\/h4>\n
1. G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall) Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h5>\n
sudo ufw allow OpenSSH # SSH eri\u015fimine izin ver\nsudo ufw allow 3306\/tcp # MySQL\/MariaDB varsay\u0131lan portuna izin ver (gerekirse)\nsudo ufw enable # G\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 etkinle\u015ftir\nsudo ufw status # Durumu kontrol et<\/code><\/pre>\nsudo firewall-cmd --permanent --add-service=ssh # SSH eri\u015fimine izin ver\nsudo firewall-cmd --permanent --add-port=3306\/tcp # MySQL\/MariaDB portuna izin ver (gerekirse)\nsudo firewall-cmd --reload # G\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 yeniden y\u00fckle\nsudo firewall-cmd --list-all # Durumu kontrol et<\/code><\/pre>\n2. SSH Anahtar Tabanl\u0131 Kimlik Do\u011frulama<\/h5>\n
~\/.ssh\/authorized_keys<\/code> dosyas\u0131na genel anahtar\u0131n\u0131z\u0131 ekleyerek bunu yap\u0131land\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n3. Root Kullan\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7in Eri\u015fim K\u0131s\u0131tlamalar\u0131<\/h5>\n
root<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131yla do\u011frudan SSH eri\u015fimini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak ve bunun yerine sudo yetkilerine sahip standart bir kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturmak iyi bir g\u00fcvenlik uygulamas\u0131d\u0131r. sshd_config<\/code> dosyas\u0131nda PermitRootLogin no<\/code> ayar\u0131n\u0131 yapmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n4. Sistem G\u00fcncellemeleri<\/h5>\n
sudo apt update\nsudo apt upgrade -y<\/code><\/pre>\nsudo yum update -y\nveya<\/h2>\nsudo dnf update -y<\/code><\/pre>\n
MySQL\/MariaDB Kurulumu<\/h3>\n
MySQL Kurulumu<\/h4>\n
sudo apt install mysql-server -y<\/code><\/pre>\n
\nCentOS 8’den itibaren varsay\u0131lan olarak MariaDB gelmektedir. MySQL’i kurmak i\u00e7in MySQL Community Repository’yi eklemeniz gerekebilir.<\/p>\nsudo dnf install @mysql -y # veya sudo yum install mysql-server -y (CentOS 7 i\u00e7in)<\/code><\/pre>\nmysql_secure_installation<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131z \u00f6nemlidir:<\/p>\nsudo mysql_secure_installation<\/code><\/pre>\n
\n* VALIDATE PASSWORD COMPONENT<\/code> etkinle\u015ftirme (\u015fifre g\u00fcc\u00fc politikas\u0131).
\n* root<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7in \u015fifre belirleme\/de\u011fi\u015ftirme.
\n* Anonim kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kald\u0131rma.
\n* root<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n uzaktan giri\u015fini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakma (genellikle localhost<\/code> ile s\u0131n\u0131rl\u0131 b\u0131rakmak iyi bir uygulamad\u0131r).
\n* Test veritaban\u0131n\u0131 kald\u0131rma.
\n* Yetki tablolar\u0131n\u0131 yeniden y\u00fckleme.<\/p>\nMariaDB Kurulumu<\/h4>\n
sudo apt install mariadb-server mariadb-client -y<\/code><\/pre>\n
\nCentOS 8 ve Fedora gibi modern RHEL tabanl\u0131 sistemlerde MariaDB varsay\u0131lan olarak gelir ve a\u015fa\u011f\u0131daki komutla kurulabilir:<\/p>\nsudo dnf install mariadb-server mariadb -y<\/code><\/pre>\nsudo yum install mariadb-server mariadb -y<\/code><\/pre>\nmysql_secure_installation<\/code> veya baz\u0131 sistemlerde mariadb-secure-installation<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\nsudo mysql_secure_installation<\/code><\/pre>\nTemel Veritaban\u0131 Y\u00f6netimi<\/h3>\n
MySQL\/MariaDB Servisini Y\u00f6netme<\/h4>\n
systemctl<\/code> komutu ile bu servisi y\u00f6netebilirsiniz:<\/p>\nsudo systemctl start mysql<\/code> (veya mariadb<\/code>)
\n* Servisi durdurma:<\/strong> sudo systemctl stop mysql<\/code> (veya mariadb<\/code>)
\n* Servisi yeniden ba\u015flatma:<\/strong> sudo systemctl restart mysql<\/code> (veya mariadb<\/code>)
\n* Servisin durumunu kontrol etme:<\/strong> sudo systemctl status mysql<\/code> (veya mariadb<\/code>)
\n* Sistem ba\u015flang\u0131c\u0131nda otomatik ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flama:<\/strong> sudo systemctl enable mysql<\/code> (veya mariadb<\/code>)<\/p>\nMySQL\/MariaDB Komut Sat\u0131r\u0131 \u0130stemcisine Ba\u011flanma<\/h4>\n
mysql -u root -p<\/code><\/pre>\nmysql_secure_installation<\/code> s\u0131ras\u0131nda belirledi\u011finiz root<\/code> \u015fifresini girmeniz istenecektir. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda mysql><\/code> istemini g\u00f6receksiniz.<\/p>\nVeritaban\u0131 Olu\u015fturma<\/h4>\n
CREATE DATABASE your_database_name CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;<\/code><\/pre>\nCHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci<\/code> ayar\u0131, emoji ve di\u011fer uluslararas\u0131 karakterlerin d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde depolanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve modern uygulamalar i\u00e7in \u00f6nerilir.<\/p>\nKullan\u0131c\u0131 Olu\u015fturma ve Yetkilendirme<\/h4>\n
root<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 do\u011frudan uygulaman\u0131zda kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bunun yerine, her uygulama veya servis i\u00e7in \u00f6zel, en az yetki prensibine uygun kullan\u0131c\u0131lar olu\u015fturun.<\/p>\nCREATE USER 'your_username'@'localhost' IDENTIFIED BY 'your_strong_password';<\/code><\/pre>\n'your_username'<\/code>: Olu\u015fturmak istedi\u011finiz kullan\u0131c\u0131n\u0131n ad\u0131.
\n* 'localhost'<\/code>: Kullan\u0131c\u0131n\u0131n yaln\u0131zca sunucunun kendisinden (yerel olarak) ba\u011flanabilece\u011fi anlam\u0131na gelir. E\u011fer kullan\u0131c\u0131n\u0131n uzaktan ba\u011flanmas\u0131 gerekiyorsa, '%'<\/code> (herhangi bir host) veya belirli bir IP adresi ('192.168.1.100'<\/code>) kullanabilirsiniz.
\n* 'your_strong_password'<\/code>: Kullan\u0131c\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fifre.<\/p>\nGRANT ALL PRIVILEGES ON your_database_name.* TO 'your_username'@'localhost';<\/code><\/pre>\nyour_username<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131na your_database_name<\/code> \u00fczerindeki t\u00fcm tablolarda ( .<\/em><\/code> t\u00fcm veritabanlar\u0131 ve tablolar anlam\u0131na gelir) t\u00fcm yetkileri verir. Uygulaman\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re daha k\u0131s\u0131tl\u0131 yetkiler (\u00f6rne\u011fin SELECT<\/code>, INSERT<\/code>, UPDATE<\/code>, DELETE<\/code>) verebilirsiniz.<\/p>\nFLUSH PRIVILEGES<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z:<\/p>\nFLUSH PRIVILEGES;<\/code><\/pre>\nVeritaban\u0131 Silme<\/h4>\n
DROP DATABASE your_database_name;<\/code><\/pre>\nKullan\u0131c\u0131 Silme<\/h4>\n
DROP USER 'your_username'@'localhost';<\/code><\/pre>\nUzaktan Eri\u015fim ve G\u00fcvenlik<\/h3>\n
Uzaktan Eri\u015fimi Etkinle\u015ftirme<\/h4>\n
localhost<\/code> \u00fczerinden ba\u011flant\u0131lar\u0131 kabul eder. Uzaktan eri\u015fimi etkinle\u015ftirmek i\u00e7in veritaban\u0131 yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131n\u0131 d\u00fczenlemeniz gerekir. Bu dosya genellikle \/etc\/mysql\/mysql.conf.d\/mysqld.cnf<\/code> (Ubuntu) veya \/etc\/my.cnf<\/code> (CentOS) konumundad\u0131r.<\/p>\nsudo nano \/etc\/mysql\/mysql.conf.d\/mysqld.cnf<\/code><\/pre>\n[mysqld]<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bind-address<\/code> sat\u0131r\u0131n\u0131 bulun ve yorum sat\u0131r\u0131 yap\u0131n (#<\/code> ile) veya 0.0.0.0<\/code> olarak de\u011fi\u015ftirin:<\/p>\n# bind-address = 127.0.0.1\nbind-address = 0.0.0.0<\/code><\/pre>\n0.0.0.0<\/code> t\u00fcm IP adreslerinden ba\u011flant\u0131lara izin verir. Daha g\u00fcvenli bir yakla\u015f\u0131m, yaln\u0131zca uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sunucunun IP adresini belirtmektir.<\/p>\nsudo systemctl restart mysql # veya mariadb<\/code><\/pre>\nG\u00fcvenlik En \u0130yi Uygulamalar\u0131<\/h4>\n
\n* En Az Yetki Prensibi:<\/strong> Kullan\u0131c\u0131lara yaln\u0131zca i\u015flerini yapmalar\u0131 i\u00e7in gerekli olan minimum yetkileri verin. ALL PRIVILEGES<\/code> yerine belirli SELECT<\/code>, INSERT<\/code>, UPDATE<\/code>, DELETE<\/code> gibi yetkiler atay\u0131n.
\n* SSH T\u00fcnelleme veya VPN:<\/strong> Uzaktan eri\u015fim gerektiren durumlarda, veritaban\u0131 trafi\u011fini \u015fifrelemek ve g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in SSH t\u00fcnelleme veya bir VPN kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu, do\u011frudan 3306 portunu internete a\u00e7maktan daha g\u00fcvenlidir.
\n* SSL\/TLS \u015eifrelemesi:<\/strong> Veritaban\u0131 sunucusu ile istemci aras\u0131ndaki ileti\u015fimi SSL\/TLS ile \u015fifrelemek, veri aktar\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00fcvenli\u011fi art\u0131r\u0131r. Bu, \u00f6zellikle hassas verilerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kritik \u00f6neme sahiptir.
\n* Gereksiz Portlar\u0131 Kapatma:<\/strong> G\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131zda yaln\u0131zca kesinlikle gerekli olan portlar\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131n.
\n* G\u00fcnl\u00fckleri \u0130zleme:<\/strong> Veritaban\u0131 sunucusunun hata g\u00fcnl\u00fcklerini, yava\u015f sorgu g\u00fcnl\u00fcklerini ve genel g\u00fcnl\u00fcklerini d\u00fczenli olarak kontrol edin. Anormal aktiviteleri veya g\u00fcvenlik ihlallerini tespit etmek i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\nVeritaban\u0131 Yedekleme ve Geri Y\u00fckleme<\/h3>\n
mysqldump ile Yedekleme<\/h4>\n
mysqldump<\/code> arac\u0131, MySQL\/MariaDB veritabanlar\u0131n\u0131 yedeklemek i\u00e7in en yayg\u0131n kullan\u0131lan y\u00f6ntemdir. Veritaban\u0131n\u0131n mant\u0131ksal bir yede\u011fini (SQL komutlar\u0131 olarak) olu\u015fturur.<\/p>\nT\u00fcm Veritabanlar\u0131n\u0131 Yedekleme<\/h5>\n
mysqldump -u root -p --all-databases > full_backup.sql<\/code><\/pre>\nroot<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 ile t\u00fcm veritabanlar\u0131n\u0131n yede\u011fini full_backup.sql<\/code> adl\u0131 bir dosyaya kaydeder. \u015eifrenizi girmeniz istenecektir.<\/p>\nBelirli Bir Veritaban\u0131n\u0131 Yedekleme<\/h5>\n
mysqldump -u your_username -p your_database_name > your_database_name_backup.sql<\/code><\/pre>\nyour_username<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 ile your_database_name<\/code> veritaban\u0131n\u0131n yede\u011fini al\u0131r.<\/p>\nOtomatik Yedekleme (Cron Jobs)<\/h5>\n
cron<\/code> servisini kullanabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, her gece saat 02:00’de yedek almak i\u00e7in:<\/p>\ncrontab -e<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.
\n2. A\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131r\u0131 ekleyin (yedekleme komutunuzu ve yede\u011fin kaydedilece\u011fi yolu ayarlay\u0131n):<\/p>\n0 2 <\/em> * mysqldump -u root -p'your_root_password' --all-databases > \/path\/to\/backups\/full_backup_$(date +\\%Y\\%m\\%d\\%H\\%M\\%S).sql<\/code><\/pre>\n-p<\/code> ile \u015fifreyi do\u011frudan komut i\u00e7inde belirtmek g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskli olabilir. Daha g\u00fcvenli bir y\u00f6ntem i\u00e7in .my.cnf<\/code> dosyas\u0131 kullanabilirsiniz.<\/em>
\n3. Yedekleri sunucudan farkl\u0131 bir konuma (\u00f6rne\u011fin bulut depolama hizmetine) aktarmak, felaket kurtarma senaryolar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\nYedekten Geri Y\u00fckleme<\/h4>\n
mysql<\/code> istemcisini kullanabilirsiniz.<\/p>\nT\u00fcm Veritabanlar\u0131n\u0131 Geri Y\u00fckleme<\/h5>\n
mysql -u root -p < full_backup.sql<\/code><\/pre>\nBelirli Bir Veritaban\u0131n\u0131 Geri Y\u00fckleme<\/h5>\n
CREATE DATABASE your_database_name;\nEXIT;<\/code><\/pre>\nmysql -u your_username -p your_database_name < your_database_name_backup.sql<\/code><\/pre>\nFiziksel Yedekleme (\u0130leri Seviye)<\/h4>\n
mysqldump<\/code> yava\u015f kalabilir. Percona XtraBackup gibi ara\u00e7lar, veritaban\u0131n\u0131n fiziksel kopyalar\u0131n\u0131 alarak daha h\u0131zl\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i yedekleme imkan\u0131 sunar. Bu ara\u00e7lar genellikle daha karma\u015f\u0131k kurulum ve y\u00f6netim gerektirir.<\/p>\nPerformans Optimizasyonu<\/h3>\n
my.cnf Ayarlar\u0131<\/h4>\n
my.cnf<\/code> veya ilgili yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131 \u00fczerinden ayarlayabilirsiniz. En \u00f6nemli ayarlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\ninnodb_buffer_pool_size<\/code>:<\/strong> InnoDB depolama motoru i\u00e7in ayr\u0131lan bellek miktar\u0131d\u0131r. Veritaban\u0131n\u0131n en \u00e7ok kullan\u0131lan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 bellekte tutarak disk I\/O'yu azalt\u0131r. Genellikle sunucu RAM'inin %50-70'i kadar ayarlan\u0131r.
\n* key_buffer_size<\/code>:<\/strong> MyISAM motoru i\u00e7in indeks arabellek boyutu. E\u011fer MyISAM tablolar\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z \u00f6nemlidir.
\n* max_connections<\/code>:<\/strong> Sunucuya ayn\u0131 anda ba\u011flanabilecek maksimum istemci say\u0131s\u0131.
\n* query_cache_size<\/code>:<\/strong> (MySQL 8'de kald\u0131r\u0131ld\u0131, MariaDB'de hala var) S\u0131k tekrar eden sorgular\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6nbelle\u011fe al\u0131r. Ancak, y\u00fcksek e\u015f zamanl\u0131l\u0131kta performans sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir.
\n* thread_cache_size<\/code>:<\/strong> Yeniden kullan\u0131lacak i\u015f par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131.<\/p>\n\u0130ndeksleme (Indexing)<\/h4>\n
SELECT<\/code> sorgular\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131r. S\u0131k\u00e7a sorgulanan s\u00fctunlara (\u00f6zellikle WHERE<\/code> veya JOIN<\/code> ko\u015fullar\u0131nda kullan\u0131lanlar) indeks eklemelisiniz.<\/p>\nCREATE INDEX idx_column_name ON your_table_name (column_name);<\/code><\/pre>\nINSERT<\/code>, UPDATE<\/code> ve DELETE<\/code> i\u015flemlerini yava\u015flatabilir ve disk alan\u0131 t\u00fcketimini art\u0131rabilir. Dengeli bir yakla\u015f\u0131m \u00f6nemlidir.<\/p>\nSorgu Optimizasyonu<\/h4>\n
EXPLAIN<\/code> Komutu:<\/strong> Sorgular\u0131n\u0131z\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in EXPLAIN<\/code> komutunu kullan\u0131n. Bu, indekslerin kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tam tablo taramalar\u0131n\u0131n yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\nEXPLAIN SELECT * FROM your_table_name WHERE column_name = 'value';<\/code><\/pre>\nSELECT <\/em><\/code> Kullanmaktan Ka\u00e7\u0131n\u0131n:<\/strong> Yaln\u0131zca ihtiyac\u0131n\u0131z olan s\u00fctunlar\u0131 se\u00e7in.
\n* JOIN Optimizasyonu:<\/strong> B\u00fcy\u00fck tablolar\u0131 birle\u015ftirirken dikkatli olun. Uygun indeksler ve JOIN<\/code> tipi se\u00e7imi \u00f6nemlidir.
\n* Subquery'lerden Ka\u00e7\u0131n\u0131n:<\/strong> M\u00fcmk\u00fcnse JOIN<\/code> veya ge\u00e7ici tablolar\u0131 tercih edin.<\/p>\nDonan\u0131m Kaynaklar\u0131<\/h4>\n
\u0130zleme ve Bak\u0131m<\/h3>\n
G\u00fcnl\u00fck Dosyalar\u0131 (Log Files)<\/h4>\n
\n* Hata G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc (Error Log):<\/strong> Sunucu ba\u015flang\u0131\u00e7\/duru\u015f sorunlar\u0131, kritik hatalar ve uyar\u0131lar burada kaydedilir.
\n* Yava\u015f Sorgu G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc (Slow Query Log):<\/strong> Belirli bir s\u00fcreden daha uzun s\u00fcren sorgular\u0131 kaydeder. Performans sorunlar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir. my.cnf<\/code> dosyas\u0131nda slow_query_log = 1<\/code> ve long_query_time = 2<\/code> (2 saniyeden uzun sorgular) gibi ayarlar yaparak etkinle\u015ftirebilirsiniz.
\n* Genel G\u00fcnl\u00fck (General Log):<\/strong> Sunucuya yap\u0131lan t\u00fcm ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclen t\u00fcm sorgular\u0131 kaydeder. Performans \u00fczerinde ciddi etkisi oldu\u011fundan \u00fcretim ortamlar\u0131nda genellikle devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/p>\nDurum Kontrol\u00fc<\/h4>\n
\n* SHOW STATUS;<\/code>: Sunucunun \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 istatistiklerini g\u00f6sterir.
\n* SHOW ENGINE INNODB STATUS\\G<\/code>: InnoDB depolama motorunun detayl\u0131 durumunu g\u00f6sterir. Kilitlenmeler, bekleme s\u00fcreleri gibi sorunlar\u0131 tespit etmek i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\nVeritaban\u0131 Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Koruma<\/h4>\n
OPTIMIZE TABLE your_table_name;<\/code> komutu, tablo verilerini ve indekslerini yeniden d\u00fczenleyerek performans\u0131 art\u0131rabilir ve disk alan\u0131n\u0131 geri kazanabilir.
\n* Tablolar\u0131 Kontrol Etme ve Onarma:<\/strong> CHECK TABLE your_table_name;<\/code> komutu, bir tablonun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kontrol eder. E\u011fer bir sorun varsa, REPAIR TABLE your_table_name;<\/code> ile onarmay\u0131 deneyebilirsiniz.
\n* Disk Alan\u0131 Y\u00f6netimi:<\/strong> Veritaban\u0131 boyutunun b\u00fcy\u00fcmesi, disk alan\u0131n\u0131n t\u00fckenmesine yol a\u00e7abilir. D\u00fczenli olarak disk kullan\u0131m\u0131n\u0131 izleyin ve gereksiz verileri temizleyin veya ar\u015fivleyin.<\/p>\nSonu\u00e7<\/h3>\n