Dijital d\u00fcnyan\u0131n temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olan API’lar, uygulamalar\u0131n ve servislerin birbiriyle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak modern yaz\u0131l\u0131m mimarilerinin bel kemi\u011fini olu\u015fturur. Geleneksel olarak, RESTful API’lar bu ileti\u015fimin en yayg\u0131n ve etkili yolu olmu\u015ftur. Ancak yapay zekan\u0131n (YZ) y\u00fckseli\u015fiyle birlikte, API’lardan beklenenler k\u00f6kten de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. YZ sistemleri sadece ham veriye eri\u015fmekle kalmay\u0131p, bu verinin arkas\u0131ndaki “nedeni”, “amac\u0131” ve “ili\u015fkisel ba\u011flam\u0131” anlamaya ihtiya\u00e7 duyuyor. Bu makalede, REST’in neden art\u0131k tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, API’lar\u0131n\u0131z\u0131n neden ba\u011flama (context) ihtiya\u00e7 duydu\u011funu ve bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn YZ \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00f6nemini detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.<\/p>\n
REST (Representational State Transfer), web servisleri tasarlamak i\u00e7in pop\u00fcler ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mimari tarzd\u0131r. Kaynak odakl\u0131 yap\u0131s\u0131, durumsuzlu\u011fu ve HTTP metotlar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131 sayesinde basit, \u00f6l\u00e7eklenebilir ve anla\u015f\u0131lmas\u0131 kolay API’lar olu\u015fturmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Ancak YZ’nin karma\u015f\u0131k talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
REST API’lar genellikle CRUD (Create, Read, Update, Delete) operasyonlar\u0131 i\u00e7in m\u00fckemmeldir. Bir kullan\u0131c\u0131 kayna\u011f\u0131n\u0131 almak, bir sipari\u015f olu\u015fturmak veya bir \u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00fcncellemek gibi do\u011frudan veri manip\u00fclasyonu gerektiren senaryolarda olduk\u00e7a etkilidirler. Her istek ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r ve gerekli t\u00fcm bilgiyi i\u00e7erir. Bu durumsuz yap\u0131, sunucu y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131r ve \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fi art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Yapay zeka sistemleri, \u00f6zellikle do\u011fal dil i\u015fleme (NLP), \u00f6neri sistemleri veya otonom karar verme algoritmalar\u0131, sadece “ne” oldu\u011fuyla de\u011fil, ayn\u0131 zamanda “neden” oldu\u011fuyla da ilgilenir. \u00d6rne\u011fin, bir e-ticaret sitesinde “ayakkab\u0131” arayan bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n, bu ayakkab\u0131y\u0131 “ko\u015fu” i\u00e7in mi, “g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m” i\u00e7in mi yoksa “\u00f6zel bir etkinlik” i\u00e7in mi arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek, YZ destekli \u00f6neri sisteminin \u00e7ok daha alakal\u0131 sonu\u00e7lar \u00fcretmesini sa\u011flar. REST, bu t\u00fcr anlamsal bilgiyi do\u011frudan aktarmak i\u00e7in do\u011fal bir mekanizma sunmaz; genellikle ek sorgular veya istemci taraf\u0131nda karma\u015f\u0131k mant\u0131k gerektirir.<\/p>\n
Geleneksel REST API’lar\u0131, genellikle minimal veri setleri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Bu, a\u011f trafi\u011fini azaltmak i\u00e7in iyi bir yakla\u015f\u0131md\u0131r ancak YZ modelleri i\u00e7in yetersiz kalabilir. Bir YZ modeli, bir karara varmak veya bir tahmin yapmak i\u00e7in geni\u015f bir bilgi yelpazesine ve bu bilgiler aras\u0131ndaki ili\u015fkilere ihtiya\u00e7 duyar. REST’in par\u00e7al\u0131 yap\u0131s\u0131, bu ili\u015fkisel bilgiyi tek bir istekte toplamak yerine, birden fazla API \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve istemci taraf\u0131nda veri birle\u015ftirme gerektirebilir. Bu da gecikmeyi art\u0131r\u0131r ve YZ modelinin ger\u00e7ek zamanl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131m yapmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
“Ba\u011flam” (Context), bir verinin veya bir olay\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu, ili\u015fkilerini ve amac\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan ek bilgiler b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. API tasar\u0131m\u0131nda ba\u011flam, sadece ham veriyi de\u011fil, bu verinin ne anlama geldi\u011fini, hangi ko\u015fullar alt\u0131nda ge\u00e7erli oldu\u011funu ve hangi ama\u00e7la kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da aktarmay\u0131 ifade eder.<\/p>\n
Ba\u011flam, bir API yan\u0131t\u0131n\u0131 veya iste\u011fini zenginle\u015ftiren, onu daha anlaml\u0131 ve kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getiren meta veriler ve ili\u015fkisel bilgilerden olu\u015fur. Ba\u015fl\u0131ca bile\u015fenleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
Kullan\u0131c\u0131 ba\u011flam\u0131, bir API iste\u011finin arkas\u0131ndaki kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fini, rollerini, tercihlerini, ge\u00e7mi\u015f davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve hatta mevcut duygusal durumunu (\u00e7\u0131kar\u0131m yoluyla) i\u00e7erir. \u00d6rne\u011fin, bir mobil uygulama kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n konum bilgisi, daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fcnt\u00fcledi\u011fi \u00fcr\u00fcnler veya sat\u0131n alma ge\u00e7mi\u015fi, YZ destekli ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f deneyimler sunmak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
Bir i\u015f ak\u0131\u015f\u0131 veya i\u015flem i\u00e7indeki ad\u0131mlar\u0131n birbirleriyle olan ili\u015fkisini tan\u0131mlar. Bir \u00f6deme i\u015flemini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: “sepet olu\u015fturuldu”, “\u00f6deme ba\u015flat\u0131ld\u0131”, “\u00f6deme onayland\u0131”, “sipari\u015f verildi” gibi ad\u0131mlar birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu ad\u0131mlar\u0131n her birinin ba\u011flam\u0131n\u0131 bilmek, YZ’nin doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k tespiti veya s\u00fcre\u00e7 optimizasyonu gibi alanlarda daha ak\u0131ll\u0131 kararlar almas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
API’lar\u0131n d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kaynaklar\u0131n veya sistemlerin mevcut durumunu belirtir. Bir stok y\u00f6netim sisteminde, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn “stokta”, “t\u00fckenmek \u00fczere” veya “sipari\u015fte” olmas\u0131 farkl\u0131 anlamlar ta\u015f\u0131r. Bu durum bilgisi, sadece bir string olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ilgili i\u015f kurallar\u0131 veya sonraki olas\u0131 aksiyonlarla birlikte sunuldu\u011funda YZ i\u00e7in \u00e7ok daha de\u011ferlidir.<\/p>\n
API’lar\u0131n\u0131za ba\u011flam eklemek, sadece YZ uygulamalar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, genel olarak sistemlerinizin daha ak\u0131ll\u0131, esnek ve verimli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Ba\u011flam, YZ modellerinin daha do\u011fru ve alakal\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131mlar yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fteri hizmetleri botu, kullan\u0131c\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015f etkile\u015fimlerini, sat\u0131n alma ge\u00e7mi\u015fini ve mevcut \u00fcr\u00fcn durumunu i\u00e7eren bir ba\u011flamla beslendi\u011finde, \u00e7ok daha ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f ve etkili yan\u0131tlar verebilir. Bu, YZ’nin “bilgi i\u015fleme”den “anlam i\u015fleme”ye ge\u00e7i\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Ba\u011flam a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin API’lar, geli\u015ftiricilerin daha az kod yazarak daha fazla i\u015f yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u0130stemci taraf\u0131nda karma\u015f\u0131k veri birle\u015ftirme veya \u00e7\u0131kar\u0131m mant\u0131\u011f\u0131na gerek kalmaz. API, ihtiyac\u0131n\u0131z olan t\u00fcm bilgiyi, ili\u015fkileriyle birlikte sunar. Bu, geli\u015ftirme s\u00fcresini k\u0131salt\u0131r ve hatalar\u0131 azalt\u0131r.<\/p>\n
Farkl\u0131 sistemler aras\u0131nda veri al\u0131\u015fveri\u015fi yaparken ba\u011flam, entegrasyonu basitle\u015ftirir. Verinin ne anlama geldi\u011fi ve nas\u0131l kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011finde, farkl\u0131 servislerin birbiriyle daha uyumlu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bu, mikroservis mimarilerinde ve karma\u015f\u0131k kurumsal entegrasyonlarda kritik bir avantajd\u0131r.<\/p>\n
Ba\u011flam odakl\u0131 API’lar, gelecekteki ihtiya\u00e7lara daha kolay adapte olabilir. Yeni bir YZ modeli veya i\u015f kural\u0131 eklendi\u011finde, mevcut API’lar\u0131n temel yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye gerek kalmadan, sadece ba\u011flam bilgilerini zenginle\u015ftirerek uyum sa\u011flanabilir. Bu, sistemin uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
API’lar\u0131n\u0131za ba\u011flam eklemek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli tasar\u0131m desenleri ve teknolojiler mevcuttur. Bu yakla\u015f\u0131mlar, REST’in temel prensiplerini korurken veya tamamen farkl\u0131 paradigmalar sunarak API’lar\u0131n\u0131z\u0131 zenginle\u015ftirmenizi sa\u011flar.<\/p>\n
API yan\u0131tlar\u0131n\u0131zdaki veri yap\u0131lar\u0131n\u0131 geni\u015fleterek ba\u011flam ekleyebilirsiniz. Sadece temel alanlar\u0131 d\u00f6nd\u00fcrmek yerine, ilgili meta verileri, ili\u015fkili kaynaklar\u0131n ID’lerini veya do\u011frudan g\u00f6m\u00fcl\u00fc (embedded) kaynaklar\u0131 dahil edebilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131 nesnesini d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrken, kullan\u0131c\u0131n\u0131n son sipari\u015finin ID’si yerine do\u011frudan sipari\u015fin \u00f6zetini veya en \u00e7ok g\u00f6r\u00fcnt\u00fcledi\u011fi \u00fcr\u00fcn kategorilerini ekleyebilirsiniz.<\/p>\n
\n\/\/ Geleneksel REST yan\u0131t\u0131\n{\n \"id\": \"user123\",\n \"name\": \"Ay\u015fe Y\u0131lmaz\",\n \"email\": \"ayse.yilmaz@example.com\"\n}\n\n\/\/ Ba\u011flam a\u00e7\u0131s\u0131ndan zenginle\u015ftirilmi\u015f yan\u0131t\n{\n \"id\": \"user123\",\n \"name\": \"Ay\u015fe Y\u0131lmaz\",\n \"email\": \"ayse.yilmaz@example.com\",\n \"lastLogin\": \"2023-10-26T10:30:00Z\",\n \"location\": {\n \"city\": \"\u0130stanbul\",\n \"country\": \"T\u00fcrkiye\"\n },\n \"preferences\": {\n \"newsletter\": true,\n \"category\": [\"elektronik\", \"kitap\"]\n },\n \"recentActivity\": [\n {\n \"type\": \"view\",\n \"itemId\": \"prod456\",\n \"timestamp\": \"2023-10-26T09:45:00Z\",\n \"itemTitle\": \"Ak\u0131ll\u0131 Telefon X\"\n }\n ],\n \"customerSegment\": \"Premium\",\n \"nextBestAction\": \"\u00d6zel indirim kuponu g\u00f6nder\"\n}\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Semantik API'lar ve Anlamsal Web Standartlar\u0131<\/h4>\n
Anlamsal Web (Semantic Web) prensiplerini kullanarak API'lar\u0131n\u0131za daha derin bir anlam katabilirsiniz. RDF (Resource Description Framework) veya OWL (Web Ontology Language) gibi standartlar, veriler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri ve anlam\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu, YZ sistemlerinin veriyi sadece bir dizi de\u011fer olarak de\u011fil, bir bilgi grafi\u011fi olarak g\u00f6rmesini sa\u011flar.<\/p>\n
GraphQL ve \u00d6zel Sorgular<\/h4>\n
GraphQL, istemcilerin tam olarak ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 veriyi tek bir istekte almalar\u0131na olanak tan\u0131yan bir sorgu dilidir. Bu, istemcinin belirli bir ba\u011flam i\u00e7in gerekli t\u00fcm ili\u015fkili verileri (\u00f6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n sipari\u015flerini, sipari\u015flerin i\u00e7indeki \u00fcr\u00fcnleri ve \u00fcr\u00fcnlerin tedarik\u00e7ilerini) tek bir API \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda almas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu, birden fazla REST \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapma ve istemci taraf\u0131nda veri birle\u015ftirme ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Etkinlik Odakl\u0131 Mimariler (Event-Driven Architectures)<\/h4>\n
Geleneksel istek-yan\u0131t (request-response) modelinin \u00f6tesine ge\u00e7erek, sistemdeki \u00f6nemli olaylar\u0131 (events) yay\u0131nlamak ve bu olaylara abone olan servislerin tepki vermesini sa\u011flamak, ba\u011flam\u0131 do\u011fal olarak yayman\u0131n bir yoludur. Bir \"kullan\u0131c\u0131 giri\u015f yapt\u0131\" olay\u0131, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fi, cihaz\u0131 ve IP adresi gibi ba\u011flam bilgileriyle birlikte yay\u0131nlanabilir. YZ servisleri bu olaylar\u0131 dinleyerek ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak aksiyon alabilir.<\/p>\n
API A\u011f Ge\u00e7itleri ve Ara Katmanlar<\/h4>\n
Mevcut REST API'lar\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmeden ba\u011flam eklemek i\u00e7in API a\u011f ge\u00e7itlerini veya ara katman servislerini kullanabilirsiniz. Bu katmanlar, geleneksel API yan\u0131tlar\u0131n\u0131 al\u0131p, harici kaynaklardan veya dahili mant\u0131ktan ek ba\u011flam bilgileriyle zenginle\u015ftirerek YZ servislerine sunabilir. Bu, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck ve karma\u015f\u0131k sistemlerde kademeli bir ge\u00e7i\u015f i\u00e7in pratik bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n
Ba\u011flam Odakl\u0131 API Tasar\u0131m\u0131nda Zorluklar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler<\/h3>\n
Ba\u011flam odakl\u0131 API'lar bir\u00e7ok avantaj sunsa da, beraberinde baz\u0131 zorluklar\u0131 da getirir. Bu zorluklar\u0131n fark\u0131nda olmak ve proaktif \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirmek, ba\u015far\u0131l\u0131 bir uygulama i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
Karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n Y\u00f6netimi<\/h4>\n
Daha fazla ba\u011flam eklemek, API tasar\u0131m\u0131n\u0131 ve implementasyonunu karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131rabilir. Veri modelleri daha geni\u015fler, ili\u015fkiler artar ve API belgeleri daha detayl\u0131 hale gelir. Bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in iyi bir mimari planlama, standartla\u015fma ve mod\u00fcler tasar\u0131m yakla\u015f\u0131mlar\u0131 benimsenmelidir.<\/p>\n
G\u00fcvenlik ve Gizlilik Endi\u015feleri<\/h4>\n
Ba\u011flam, genellikle hassas kullan\u0131c\u0131 verilerini veya i\u015f s\u00fcre\u00e7leriyle ilgili kritik bilgileri i\u00e7erir. Bu verilerin yetkisiz eri\u015fime kar\u015f\u0131 korunmas\u0131, gizlilik politikalar\u0131na uyulmas\u0131 ve GDPR, KVKK gibi d\u00fczenlemelere uygun hareket edilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Veri maskeleme, \u015fifreleme ve yetkilendirme mekanizmalar\u0131 titizlikle uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Performans ve Gecikme S\u00fcresi<\/h4>\n
Daha fazla veri d\u00f6nd\u00fcrmek ve karma\u015f\u0131k sorgular i\u015flemek, API'lar\u0131n performans\u0131n\u0131 ve yan\u0131t s\u00fcrelerini olumsuz etkileyebilir. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u00f6nbellekleme (caching), verimli veritaban\u0131 sorgular\u0131, asenkron i\u015flemler ve CDN kullan\u0131m\u0131 gibi optimizasyon teknikleri uygulanmal\u0131d\u0131r. GraphQL gibi yakla\u015f\u0131mlar, istemcinin sadece ihtiya\u00e7 duydu\u011fu veriyi almas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak bu sorunu hafifletebilir.<\/p>\n
Standartla\u015fma ve Benimseme<\/h4>\n
Ba\u011flam\u0131n nas\u0131l tan\u0131mlanaca\u011f\u0131 ve aktar\u0131laca\u011f\u0131 konusunda bir standartla\u015fma eksikli\u011fi olabilir. Ekip i\u00e7inde veya sekt\u00f6r genelinde ortak bir dil ve desenler olu\u015fturmak, API'lar\u0131n benimsenmesini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini art\u0131r\u0131r. OpenAPI (Swagger) gibi ara\u00e7lar, zenginle\u015ftirilmi\u015f veri modellerini belgelemek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n
Gelece\u011fin API'lar\u0131 ve Yapay Zeka Entegrasyonu<\/h3>\n
API'lar ve yapay zeka aras\u0131ndaki ili\u015fki, tek y\u00f6nl\u00fc bir t\u00fcketimden \u00e7ok daha fazlas\u0131na evriliyor. Gelece\u011fin API'lar\u0131, YZ'nin sadece bir t\u00fcketicisi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir \u00fcreticisi ve etkinle\u015ftiricisi olacak.<\/p>\n
API'lar\u0131n Evrimi: Proaktif ve Tahminsel Yakla\u015f\u0131mlar<\/h4>\n
Gelece\u011fin API'lar\u0131, sadece iste\u011fe ba\u011fl\u0131 veri sunmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda YZ destekli analizler sonucunda proaktif olarak bilgi sa\u011flayacak veya eylemler \u00f6nerecek. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 analiz ederek, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn sto\u011fu t\u00fckenmeden \u00f6nce otomatik olarak sipari\u015f veren bir API veya bir g\u00fcvenlik ihlali riski alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131nda uyar\u0131 g\u00f6nderen bir API. Bu, API'lar\u0131n pasif veri sa\u011flay\u0131c\u0131lardan aktif i\u015f orta\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc temsil eder.<\/p>\n
Makine \u00d6\u011frenimi ile API Otomasyonu<\/h4>\n
Makine \u00f6\u011frenimi, API y\u00f6netimini ve otomasyonunu da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek. API trafi\u011fini analiz ederek performans\u0131 optimize eden, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 tespit eden veya API kullan\u0131m desenlerine g\u00f6re yeni \u00f6zellikler \u00f6neren YZ algoritmalar\u0131 yayg\u0131nla\u015facak. API a\u011f ge\u00e7itleri, YZ destekli \u00f6zelliklerle daha ak\u0131ll\u0131 hale gelecek.<\/p>\n
\u0130nsan-Makine \u0130\u015fbirli\u011finin G\u00fc\u00e7lendirilmesi<\/h4>\n
Ba\u011flam odakl\u0131 API'lar, insan ve YZ sistemleri aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirecek. YZ'nin sundu\u011fu ak\u0131ll\u0131 \u00f6neriler ve otomasyonlar, API'lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insan karar vericilere sunulacak, bu da daha bilin\u00e7li ve etkili kararlar al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. Bu, \u00f6zellikle karma\u015f\u0131k i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinde ve stratejik planlamada b\u00fcy\u00fck bir fark yaratacak.<\/p>\n
Sonu\u00e7<\/h3>\n
Yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda, API'lar\u0131n rol\u00fc sadece veri ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan, \"anlam\" ve \"ba\u011flam\" ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na do\u011fru evrilmektedir. Geleneksel REST API'lar hala bir\u00e7ok senaryo i\u00e7in ge\u00e7erli olsa da, YZ'nin derinlemesine anlay\u0131\u015f ve ak\u0131ll\u0131 karar verme yeteneklerini tam olarak kullanabilmek i\u00e7in API'lar\u0131m\u0131za ba\u011flam eklemek ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelmi\u015ftir. Zenginle\u015ftirilmi\u015f veri modelleri, GraphQL, etkinlik odakl\u0131 mimariler ve semantik yakla\u015f\u0131mlar gibi y\u00f6ntemlerle API'lar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek, YZ uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131n potansiyelini tam olarak ortaya \u00e7\u0131karabilir, daha ak\u0131ll\u0131, esnek ve gelece\u011fe haz\u0131r sistemler in\u015fa edebiliriz. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sadece teknik bir gereklilik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda rekabet avantaj\u0131 sa\u011flaman\u0131n ve dijital d\u00fcnyada \u00f6nde kalman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h3>\nREST API'lar\u0131 tamamen terk mi etmeliyiz?<\/h4>\n
Hay\u0131r, REST API'lar hala bir\u00e7ok senaryo i\u00e7in olduk\u00e7a etkilidir ve yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaya devam edecektir. Ba\u011flam eklemek, REST'in eksikliklerini gidermek i\u00e7in bir evrimdir, tamamen terk etmek anlam\u0131na gelmez. Bir\u00e7ok durumda, mevcut REST API'lar, API a\u011f ge\u00e7itleri veya ara katmanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u011flamla zenginle\u015ftirilebilir.<\/p>\n
Ba\u011flam eklemek performans\u0131 nas\u0131l etkiler?<\/h4>\n
Daha fazla veri d\u00f6nd\u00fcrmek veya daha karma\u015f\u0131k sorgular i\u015flemek ba\u015flang\u0131\u00e7ta performans\u0131 etkileyebilir. Ancak do\u011fru optimizasyon teknikleri (\u00f6nbellekleme, verimli sorgular, CDN kullan\u0131m\u0131) ve GraphQL gibi sadece ihtiya\u00e7 duyulan veriyi \u00e7ekmeye olanak tan\u0131yan teknolojilerle bu sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelinebilir. Uzun vadede, daha az API \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve istemci taraf\u0131nda daha az i\u015flem gerektirdi\u011fi i\u00e7in genel sistem verimlili\u011fini art\u0131rabilir.<\/p>\n
Hangi sekt\u00f6rler ba\u011flam odakl\u0131 API'lardan en \u00e7ok faydalan\u0131r?<\/h4>\n
\u00d6zellikle ki\u015fiselle\u015ftirme, \u00f6neri sistemleri, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k tespiti, otonom sistemler, sa\u011fl\u0131k hizmetleri, finans, e-ticaret ve m\u00fc\u015fteri hizmetleri gibi YZ'nin yo\u011fun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sekt\u00f6rler ba\u011flam odakl\u0131 API'lardan b\u00fcy\u00fck fayda sa\u011flayacakt\u0131r. Bu sekt\u00f6rlerdeki uygulamalar, daha ak\u0131ll\u0131 kararlar almak i\u00e7in zengin ba\u011flama ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n
Mevcut REST API'lar\u0131m\u0131 nas\u0131l ba\u011flam odakl\u0131 hale getirebilirim?<\/h4>\n
Mevcut API'lar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011flam odakl\u0131 hale getirmek i\u00e7in birka\u00e7 yakla\u015f\u0131m izlenebilir: 1) Mevcut yan\u0131tlar\u0131n\u0131za meta veriler veya ili\u015fkili kaynaklar\u0131n \u00f6zetlerini ekleyerek veri modellerinizi zenginle\u015ftirin. 2) API a\u011f ge\u00e7idi kullanarak mevcut API'lardan gelen veriyi birle\u015ftirip zenginle\u015ftirerek yeni, ba\u011flam a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bir API katman\u0131 olu\u015fturun. 3) Kritik i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in GraphQL gibi yeni bir API katman\u0131 ekleyerek istemcilerin ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 t\u00fcm ba\u011flam\u0131 tek seferde sorgulamalar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. 4) Etkinlik odakl\u0131 mimarilere ge\u00e7i\u015f yaparak \u00f6nemli olaylar\u0131 ba\u011flam bilgileriyle birlikte yay\u0131nlay\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dijital d\u00fcnyan\u0131n temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olan API’lar, uygulamalar\u0131n ve servislerin birbiriyle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak modern yaz\u0131l\u0131m mimarileri…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-37995","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n
REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API'lar\u0131n\u0131z Neden "Ba\u011flama" \u0130htiya\u00e7 Duyuyor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API'lar\u0131n\u0131z Neden "Ba\u011flama" \u0130htiya\u00e7 Duyuyor?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dijital d\u00fcnyan\u0131n temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olan API'lar, uygulamalar\u0131n ve servislerin birbiriyle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak modern yaz\u0131l\u0131m mimarileri...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-21T01:00:42+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API’lar\u0131n\u0131z Neden “Ba\u011flama” \u0130htiya\u00e7 Duyuyor?\",\"datePublished\":\"2026-01-21T01:00:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/\"},\"wordCount\":2746,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/\",\"name\":\"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API'lar\u0131n\u0131z Neden \\\"Ba\u011flama\\\" \u0130htiya\u00e7 Duyuyor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-01-21T01:00:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API’lar\u0131n\u0131z Neden “Ba\u011flama” \u0130htiya\u00e7 Duyuyor?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API'lar\u0131n\u0131z Neden \"Ba\u011flama\" \u0130htiya\u00e7 Duyuyor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API'lar\u0131n\u0131z Neden \"Ba\u011flama\" \u0130htiya\u00e7 Duyuyor?","og_description":"Dijital d\u00fcnyan\u0131n temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olan API'lar, uygulamalar\u0131n ve servislerin birbiriyle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak modern yaz\u0131l\u0131m mimarileri...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-01-21T01:00:42+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"14 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API’lar\u0131n\u0131z Neden “Ba\u011flama” \u0130htiya\u00e7 Duyuyor?","datePublished":"2026-01-21T01:00:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/"},"wordCount":2746,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/","name":"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API'lar\u0131n\u0131z Neden \"Ba\u011flama\" \u0130htiya\u00e7 Duyuyor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-01-21T01:00:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rest-artik-yeterli-degil-yapay-zeka-caginda-apilariniz-neden-baglama-ihtiyac-duyuyor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"REST Art\u0131k Yeterli De\u011fil: Yapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda API’lar\u0131n\u0131z Neden “Ba\u011flama” \u0130htiya\u00e7 Duyuyor?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37995\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}