{"id":37944,"date":"2026-01-19T09:40:59","date_gmt":"2026-01-19T06:40:59","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?p=37944"},"modified":"2026-01-19T09:40:59","modified_gmt":"2026-01-19T06:40:59","slug":"linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/","title":{"rendered":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<h2>Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber<\/h2>\n<p>MongoDB, modern uygulamalar i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131, belge tabanl\u0131 (document-oriented) bir NoSQL veritaban\u0131d\u0131r. Geleneksel ili\u015fkisel veritabanlar\u0131n\u0131n aksine, MongoDB verileri JSON benzeri BSON (Binary JSON) format\u0131nda depolar, bu da geli\u015ftiricilere esneklik ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik sa\u011flar. B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmelerini i\u015flemek, y\u00fcksek performansl\u0131 uygulamalar geli\u015ftirmek ve h\u0131zla de\u011fi\u015fen \u015femalarla \u00e7al\u0131\u015fmak isteyenler i\u00e7in ideal bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Bu teknik makale, Linux i\u015fletim sistemleri \u00fczerine MongoDB&#8217;nin en g\u00fcncel s\u00fcr\u00fcmlerinden birinin (\u00f6rne\u011fin 6.0 veya \u00fczeri) nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131n\u0131, yap\u0131land\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve temel d\u00fczeyde nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Amac\u0131m\u0131z, hem yeni ba\u015flayanlar hem de deneyimli sistem y\u00f6neticileri i\u00e7in kapsaml\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir rehber sunmakt\u0131r.<\/p>\n<h3>MongoDB Nedir ve Neden Kullan\u0131l\u0131r?<\/h3>\n<p>MongoDB, 2009 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden bu yana NoSQL veritabanlar\u0131 aras\u0131nda lider konuma gelmi\u015ftir. Temel \u00f6zellikleri aras\u0131nda \u015funlar bulunur:<\/p>\n<p>*   <strong>Belge Tabanl\u0131 Model:<\/strong> Veriler, esnek \u015femal\u0131 JSON belgeleri olarak depolan\u0131r. Bu, uygulamalar\u0131n veri yap\u0131lar\u0131n\u0131 do\u011frudan e\u015fle\u015ftirmeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve \u015fema de\u011fi\u015fikliklerini basitle\u015ftirir.<br \/>\n*   <strong>Y\u00fcksek Performans:<\/strong> Sorgu performans\u0131, indeksleme ve yerel bellek i\u00e7i i\u015flemler sayesinde optimize edilmi\u015ftir.<br \/>\n*   <strong>\u00d6l\u00e7eklenebilirlik:<\/strong> Yatay \u00f6l\u00e7eklenebilirlik (sharding) \u00f6zelli\u011fi sayesinde, veri y\u00fck\u00fc artt\u0131k\u00e7a ek sunucular ekleyerek kapasite art\u0131r\u0131labilir.<br \/>\n*   <strong>Y\u00fcksek Eri\u015filebilirlik:<\/strong> Replika setleri (replica sets) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veri yedeklili\u011fi ve otomatik y\u00fck devretme (failover) sa\u011flar. Bu, bir sunucunun \u00e7\u00f6kmesi durumunda bile veritaban\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmesini garanti eder.<br \/>\n*   <strong>Zengin Sorgu Dili:<\/strong> SQL&#8217;e benzer, ancak daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir sorgu diline sahiptir. Agregasyon \u00e7er\u00e7evesi (aggregation framework) ile karma\u015f\u0131k veri analizleri yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>Bu \u00f6zellikler sayesinde MongoDB; i\u00e7erik y\u00f6netim sistemleri, e-ticaret platformlar\u0131, mobil uygulamalar, IoT \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, ger\u00e7ek zamanl\u0131 analitik ve b\u00fcy\u00fck veri projeleri gibi \u00e7e\u015fitli alanlarda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>\u00d6n Ko\u015fullar ve Haz\u0131rl\u0131k<\/h3>\n<p>MongoDB kurulumuna ba\u015flamadan \u00f6nce, sisteminizin belirli gereksinimleri kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131ndan ve gerekli \u00f6n haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan emin olman\u0131z \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h4>Linux Da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131<\/h4>\n<p>Bu rehberde, en yayg\u0131n kullan\u0131lan iki Linux da\u011f\u0131t\u0131m ailesine odaklanaca\u011f\u0131z:<\/p>\n<p>*   <strong>Debian\/Ubuntu tabanl\u0131 sistemler:<\/strong> Ubuntu Server 20.04 LTS (Focal Fossa), 22.04 LTS (Jammy Jellyfish), Debian 10 (Buster), Debian 11 (Bullseye).<br \/>\n*   <strong>Red Hat Enterprise Linux (RHEL)\/CentOS\/Fedora tabanl\u0131 sistemler:<\/strong> RHEL 7, 8, 9; CentOS 7, Stream 8, Stream 9; Fedora 36, 37, 38.<\/p>\n<h4>Sistem Gereksinimleri<\/h4>\n<p>*   <strong>\u0130\u015fletim Sistemi:<\/strong> Desteklenen 64-bit Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131ndan biri.<br \/>\n*   <strong>RAM:<\/strong> Minimum 2 GB RAM \u00f6nerilir. \u00dcretim ortamlar\u0131 i\u00e7in 4 GB veya daha fazlas\u0131 tavsiye edilir. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri veya yo\u011fun sorgu y\u00fck\u00fc olan sistemlerde daha fazla RAM gereklidir.<br \/>\n*   <strong>CPU:<\/strong> En az 2 \u00e7ekirdekli bir i\u015flemci.<br \/>\n*   <strong>Disk Alan\u0131:<\/strong> MongoDB, veri dosyalar\u0131 i\u00e7in disk alan\u0131 kullan\u0131r. Kurulum i\u00e7in minimum 5 GB bo\u015f alan \u00f6nerilir, ancak veritaban\u0131n\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re bu de\u011fer \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artacakt\u0131r. Performans i\u00e7in SSD kullan\u0131lmas\u0131 \u015fiddetle tavsiye edilir.<br \/>\n*   <strong>A\u011f Ba\u011flant\u0131s\u0131:<\/strong> \u0130nternet eri\u015fimi (kurulum paketlerini indirmek i\u00e7in) ve 27017 numaral\u0131 TCP portunun a\u00e7\u0131k olmas\u0131 (varsay\u0131lan MongoDB portu).<\/p>\n<h4>Kullan\u0131c\u0131 \u0130zinleri<\/h4>\n<p>Kurulum ve yap\u0131land\u0131rma i\u015flemleri i\u00e7in <code>sudo<\/code> yetkisine sahip bir kullan\u0131c\u0131ya ihtiyac\u0131n\u0131z olacakt\u0131r. T\u00fcm komutlar <code>sudo<\/code> \u00f6nekiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<h4>Sistem G\u00fcncellemesi<\/h4>\n<p>Kuruluma ba\u015flamadan \u00f6nce sistem paket listesini ve kurulu paketleri g\u00fcncellemek iyi bir uygulamad\u0131r:<\/p>\n<p><strong>Debian\/Ubuntu i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt update\nsudo apt upgrade -y<\/code><\/pre>\n<p><strong>RHEL\/CentOS\/Fedora i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo yum update -y  # CentOS\/RHEL 7\nsudo dnf update -y  # CentOS\/RHEL 8+, Fedora<\/code><\/pre>\n<p>Bu ad\u0131mlar, olas\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olur ve sisteminizin en g\u00fcncel g\u00fcvenlik yamalar\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h3>MongoDB Kurulum Y\u00f6ntemleri<\/h3>\n<p>MongoDB&#8217;yi Linux \u00fczerine kurman\u0131n birka\u00e7 yolu vard\u0131r:<\/p>\n<p>1.  <strong>Paket Y\u00f6neticisi ile Kurulum (\u00d6nerilen):<\/strong> MongoDB&#8217;nin resmi depolar\u0131n\u0131 sisteminize ekleyerek <code>apt<\/code> (Debian\/Ubuntu) veya <code>yum<\/code>\/<code>dnf<\/code> (RHEL\/CentOS\/Fedora) gibi paket y\u00f6neticileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurulum yapmak en kolay ve en yayg\u0131n y\u00f6ntemdir. Bu y\u00f6ntem, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 otomatik olarak y\u00f6netir ve g\u00fcncellemeleri kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<br \/>\n2.  <strong>Manuel Kurulum (Tarball):<\/strong> MongoDB&#8217;nin resmi web sitesinden indirilen bir tarball (s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ar\u015fiv) dosyas\u0131n\u0131 manuel olarak \u00e7\u0131karmak ve yap\u0131land\u0131rmak. Bu y\u00f6ntem, belirli bir s\u00fcr\u00fcm\u00fc kurman\u0131z gerekti\u011finde veya \u00f6zel bir kurulum yoluna ihtiyac\u0131n\u0131z oldu\u011funda kullan\u0131labilir, ancak daha fazla manuel yap\u0131land\u0131rma gerektirir.<br \/>\n3.  <strong>Docker ile Kurulum:<\/strong> MongoDB&#8217;yi bir Docker konteyneri i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak. Bu y\u00f6ntem, geli\u015ftirme ve test ortamlar\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 ve izole bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunar, ancak bu rehberin ana odak noktas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu rehberde, paket y\u00f6neticisi ile kurulum y\u00f6ntemine odaklanaca\u011f\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcretim ortamlar\u0131 i\u00e7in en pratik ve g\u00fcvenilir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h3>Ubuntu\/Debian \u00dczerine MongoDB Kurulumu<\/h3>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmde, Ubuntu veya Debian tabanl\u0131 bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na MongoDB 6.0 (veya benzer bir g\u00fcncel s\u00fcr\u00fcm) kurmak i\u00e7in ad\u0131m ad\u0131m talimatlar\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 1: GPG Anahtar\u0131n\u0131 \u0130\u00e7e Aktarma<\/h4>\n<p>MongoDB paketlerinin ger\u00e7ekli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in MongoDB&#8217;nin GPG anahtar\u0131n\u0131 sisteminize eklemeniz gerekir. Bu, indirdi\u011finiz paketlerin MongoDB taraf\u0131ndan imzaland\u0131\u011f\u0131ndan ve \u00fczerinde oynanmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">wget -qO - https:\/\/www.mongodb.org\/static\/pgp\/server-6.0.asc | sudo apt-key add -<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, MongoDB&#8217;nin GPG anahtar\u0131n\u0131 indirir ve <code>apt<\/code> paket y\u00f6neticisinin g\u00fcvendi\u011fi anahtarlar listesine ekler. <code>6.0<\/code> s\u00fcr\u00fcm numaras\u0131n\u0131 kurmak istedi\u011finiz s\u00fcr\u00fcme g\u00f6re de\u011fi\u015ftirebilirsiniz (\u00f6rne\u011fin <code>7.0.asc<\/code> gibi). Komutun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 <code>OK<\/code> olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Not:<\/strong> <code>apt-key<\/code> komutu Debian 11 (Bullseye) ve Ubuntu 22.04 (Jammy Jellyfish) ve sonraki s\u00fcr\u00fcmlerinde kullan\u0131mdan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Alternatif olarak, anahtar\u0131 do\u011frudan <code>\/etc\/apt\/trusted.gpg.d\/<\/code> dizinine yerle\u015ftirebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">wget -qO - https:\/\/www.mongodb.org\/static\/pgp\/server-6.0.asc | sudo gpg --dearmor -o \/etc\/apt\/trusted.gpg.d\/mongodb-org-6.0.gpg<\/code><\/pre>\n<p>Bu yeni y\u00f6ntem, anahtar\u0131n daha g\u00fcvenli bir \u015fekilde depolanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 2: MongoDB Deposu Ekleme<\/h4>\n<p>\u015eimdi, MongoDB paketlerinin bulundu\u011fu depoyu sisteminizin <code>apt<\/code> kaynak listesine eklemeniz gerekiyor. Bu, <code>apt<\/code>&#8216;nin MongoDB paketlerini bulabilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">echo \"deb [ arch=amd64,arm64 ] https:\/\/repo.mongodb.org\/apt\/ubuntu focal\/mongodb-org\/6.0 multiverse\" | sudo tee \/etc\/apt\/sources.list.d\/mongodb-org-6.0.list<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutta dikkat etmeniz gerekenler:<\/p>\n<p>*   <code>focal<\/code>: Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z Ubuntu s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fcn kod ad\u0131d\u0131r. E\u011fer Ubuntu 22.04 kullan\u0131yorsan\u0131z <code>jammy<\/code> olarak de\u011fi\u015ftirmelisiniz. Debian kullan\u0131yorsan\u0131z <code>debian<\/code> ve ard\u0131ndan s\u00fcr\u00fcm kod ad\u0131n\u0131 (\u00f6rn. <code>bullseye<\/code>) kullanmal\u0131s\u0131n\u0131z.<br \/>\n*   <code>6.0<\/code>: Kurmak istedi\u011finiz MongoDB s\u00fcr\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Kurmak istedi\u011finiz s\u00fcr\u00fcme g\u00f6re (\u00f6rn. <code>7.0<\/code>) de\u011fi\u015ftirmelisiniz.<br \/>\n*   <code>amd64,arm64<\/code>: Desteklenen mimarileri belirtir.<\/p>\n<p>\u00d6rnek olarak, Ubuntu 22.04 (Jammy Jellyfish) i\u00e7in MongoDB 6.0 kuruyorsan\u0131z:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">echo \"deb [ arch=amd64,arm64 ] https:\/\/repo.mongodb.org\/apt\/ubuntu jammy\/mongodb-org\/6.0 multiverse\" | sudo tee \/etc\/apt\/sources.list.d\/mongodb-org-6.0.list<\/code><\/pre>\n<p>Debian 11 (Bullseye) i\u00e7in MongoDB 6.0 kuruyorsan\u0131z:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">echo \"deb [ arch=amd64,arm64 ] https:\/\/repo.mongodb.org\/apt\/debian bullseye\/mongodb-org\/6.0 multiverse\" | sudo tee \/etc\/apt\/sources.list.d\/mongodb-org-6.0.list<\/code><\/pre>\n<h4>Ad\u0131m 3: Yerel Paket Veritaban\u0131n\u0131 G\u00fcncelleme<\/h4>\n<p>Yeni ekledi\u011finiz depoyu <code>apt<\/code>&#8216;nin tan\u0131mas\u0131 i\u00e7in paket listesini g\u00fcncellemeniz gerekir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt update<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, sisteminizin paket y\u00f6neticisinin yeni MongoDB deposundaki paket bilgilerini indirmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 4: MongoDB Paketlerini Kurma<\/h4>\n<p>Art\u0131k MongoDB&#8217;yi kurmaya haz\u0131rs\u0131n\u0131z. <code>mongodb-org<\/code> paketi, MongoDB sunucusu ve ilgili ara\u00e7lar\u0131 (shell, import\/export ara\u00e7lar\u0131 vb.) i\u00e7eren meta bir pakettir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt install -y mongodb-org<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, <code>mongodb-org<\/code> paketiyle birlikte <code>mongodb-org-server<\/code>, <code>mongodb-org-mongos<\/code>, <code>mongodb-org-shell<\/code> ve <code>mongodb-org-tools<\/code> gibi t\u00fcm gerekli bile\u015fenleri kuracakt\u0131r. <code>-y<\/code> bayra\u011f\u0131, kurulum s\u0131ras\u0131nda gelen onay sorular\u0131na otomatik olarak &#8220;evet&#8221; yan\u0131t\u0131 vermeyi sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 5: MongoDB Servisini Ba\u015flatma<\/h4>\n<p>Kurulum tamamland\u0131ktan sonra MongoDB servisini ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl start mongod<\/code><\/pre>\n<p><code>mongod<\/code>, MongoDB veritaban\u0131 s\u00fcrecinin ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 6: MongoDB Servisinin Durumunu Kontrol Etme<\/h4>\n<p>Servisin ba\u015far\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl status mongod<\/code><\/pre>\n<p>\u00c7\u0131kt\u0131da <code>active (running)<\/code> ifadesini g\u00f6rmeniz gerekir. \u00c7\u0131kmak i\u00e7in <code>q<\/code> tu\u015funa bas\u0131n.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 7: MongoDB Servisini Otomatik Ba\u015flatmaya Ayarlama<\/h4>\n<p>Sistem yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda MongoDB&#8217;nin otomatik olarak ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in servisi etkinle\u015ftirin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl enable mongod<\/code><\/pre>\n<p>Bu, sistemin \u00f6ny\u00fckleme s\u0131ras\u0131nda <code>mongod<\/code> servisini otomatik olarak ba\u015flatmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 8: Kurulumu Do\u011frulama<\/h4>\n<p>MongoDB&#8217;nin do\u011fru bir \u015fekilde kuruldu\u011funu ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in MongoDB Shell&#8217;e ba\u011flan\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mongosh<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer <code>mongosh<\/code> komutu bulunamazsa, eski s\u00fcr\u00fcmlerde <code>mongo<\/code> komutunu deneyebilirsiniz. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bir MongoDB istemi (<code>><\/code>) g\u00f6rmelisiniz. Veritaban\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc kontrol edebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.version()<\/code><\/pre>\n<p>\u00c7\u0131kt\u0131 olarak kurulu MongoDB s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc (\u00f6rne\u011fin <code>6.0.x<\/code>) g\u00f6rmelisiniz. Shell&#8217;den \u00e7\u0131kmak i\u00e7in <code>exit<\/code> yaz\u0131p Enter tu\u015funa bas\u0131n.<\/p>\n<h3>CentOS\/RHEL\/Fedora \u00dczerine MongoDB Kurulumu<\/h3>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmde, CentOS, RHEL veya Fedora tabanl\u0131 bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na MongoDB 6.0 (veya benzer bir g\u00fcncel s\u00fcr\u00fcm) kurmak i\u00e7in ad\u0131m ad\u0131m talimatlar\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 1: MongoDB Deposu Olu\u015fturma<\/h4>\n<p>CentOS\/RHEL\/Fedora sistemlerinde <code>yum<\/code> veya <code>dnf<\/code> paket y\u00f6neticisinin MongoDB paketlerini bulabilmesi i\u00e7in bir <code>.repo<\/code> dosyas\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/yum.repos.d\/mongodb-org-6.0.repo<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutla <code>nano<\/code> metin d\u00fczenleyicisini kullanarak yeni bir dosya olu\u015fturun ve a\u015fa\u011f\u0131daki i\u00e7eri\u011fi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-ini\">[mongodb-org-6.0]\nname=MongoDB Repository\nbaseurl=https:\/\/repo.mongodb.org\/yum\/redhat\/$releasever\/mongodb-org\/6.0\/x86_64\/\ngpgcheck=1\nenabled=1\ngpgkey=https:\/\/www.mongodb.org\/static\/pgp\/server-6.0.asc<\/code><\/pre>\n<p><strong>Notlar:<\/strong><\/p>\n<p>*   <code>$releasever<\/code>: Bu de\u011fi\u015fken, i\u015fletim sisteminizin s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc otomatik olarak alg\u0131lar (\u00f6rn. <code>7<\/code> veya <code>8<\/code>).<br \/>\n*   <code>6.0<\/code>: Kurmak istedi\u011finiz MongoDB s\u00fcr\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Kurmak istedi\u011finiz s\u00fcr\u00fcme g\u00f6re (\u00f6rn. <code>7.0<\/code>) de\u011fi\u015ftirmelisiniz.<br \/>\n*   <code>baseurl<\/code>: E\u011fer Fedora kullan\u0131yorsan\u0131z, <code>redhat<\/code> yerine <code>fedora<\/code> yazman\u0131z gerekebilir. Ayr\u0131ca, <code>$releasever<\/code> de\u011fi\u015fkeni bazen do\u011fru de\u011feri d\u00f6nd\u00fcrmeyebilir; bu durumda manuel olarak (\u00f6rn. <code>8<\/code> veya <code>9<\/code>) yazman\u0131z gerekebilir.<br \/>\n*   \u00d6rne\u011fin, CentOS Stream 8 i\u00e7in MongoDB 6.0 kuruyorsan\u0131z: <code>baseurl=https:\/\/repo.mongodb.org\/yum\/redhat\/8\/mongodb-org\/6.0\/x86_64\/<\/code><br \/>\n*   Fedora 38 i\u00e7in MongoDB 6.0 kuruyorsan\u0131z: <code>baseurl=https:\/\/repo.mongodb.org\/yum\/fedora\/38\/mongodb-org\/6.0\/x86_64\/<\/code><\/p>\n<p>Dosyay\u0131 kaydedin ve kapat\u0131n (Nano&#8217;da <code>Ctrl+O<\/code>, <code>Enter<\/code>, <code>Ctrl+X<\/code>).<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 2: MongoDB Paketlerini Kurma<\/h4>\n<p>Depo yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra MongoDB paketlerini kurabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>CentOS\/RHEL 7 i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo yum install -y mongodb-org<\/code><\/pre>\n<p><strong>CentOS\/RHEL 8+ veya Fedora i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo dnf install -y mongodb-org<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut, <code>mongodb-org<\/code> paketiyle birlikte MongoDB sunucusu ve ilgili ara\u00e7lar\u0131 kuracakt\u0131r. <code>-y<\/code> bayra\u011f\u0131, onay sorular\u0131na otomatik olarak &#8220;evet&#8221; yan\u0131t\u0131 vermeyi sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 3: MongoDB Servisini Ba\u015flatma<\/h4>\n<p>Kurulum tamamland\u0131ktan sonra MongoDB servisini ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl start mongod<\/code><\/pre>\n<h4>Ad\u0131m 4: MongoDB Servisinin Durumunu Kontrol Etme<\/h4>\n<p>Servisin ba\u015far\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl status mongod<\/code><\/pre>\n<p>\u00c7\u0131kt\u0131da <code>active (running)<\/code> ifadesini g\u00f6rmeniz gerekir. \u00c7\u0131kmak i\u00e7in <code>q<\/code> tu\u015funa bas\u0131n.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 5: MongoDB Servisini Otomatik Ba\u015flatmaya Ayarlama<\/h4>\n<p>Sistem yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda MongoDB&#8217;nin otomatik olarak ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in servisi etkinle\u015ftirin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl enable mongod<\/code><\/pre>\n<p>Bu, sistemin \u00f6ny\u00fckleme s\u0131ras\u0131nda <code>mongod<\/code> servisini otomatik olarak ba\u015flatmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m 6: Kurulumu Do\u011frulama<\/h4>\n<p>MongoDB&#8217;nin do\u011fru bir \u015fekilde kuruldu\u011funu ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in MongoDB Shell&#8217;e ba\u011flan\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mongosh<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer <code>mongosh<\/code> komutu bulunamazsa, eski s\u00fcr\u00fcmlerde <code>mongo<\/code> komutunu deneyebilirsiniz. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bir MongoDB istemi (<code>><\/code>) g\u00f6rmelisiniz. Veritaban\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc kontrol edebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.version()<\/code><\/pre>\n<p>\u00c7\u0131kt\u0131 olarak kurulu MongoDB s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc (\u00f6rne\u011fin <code>6.0.x<\/code>) g\u00f6rmelisiniz. Shell&#8217;den \u00e7\u0131kmak i\u00e7in <code>exit<\/code> yaz\u0131p Enter tu\u015funa bas\u0131n.<\/p>\n<h3>Post-Kurulum ve Temel Yap\u0131land\u0131rma<\/h3>\n<p>MongoDB kurulumu tamamland\u0131ktan sonra, g\u00fcvenlik ve eri\u015filebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 temel yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 yapman\u0131z \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h4>Veri Dizinleri ve Log Dosyalar\u0131<\/h4>\n<p>Varsay\u0131lan olarak, MongoDB veri dosyalar\u0131n\u0131 <code>\/var\/lib\/mongo<\/code> dizininde, log dosyalar\u0131n\u0131 ise <code>\/var\/log\/mongodb\/mongod.log<\/code> dosyas\u0131nda depolar. Bu dizinlerin ve dosyalar\u0131n do\u011fru izinlere sahip oldu\u011fundan emin olun. Genellikle kurulum, bu izinleri otomatik olarak ayarlar.<\/p>\n<p>*   <strong>Veri Yolu:<\/strong> <code>\/var\/lib\/mongo<\/code><br \/>\n*   <strong>Log Yolu:<\/strong> <code>\/var\/log\/mongodb\/mongod.log<\/code><\/p>\n<p>Bu yollar, <code>\/etc\/mongod.conf<\/code> yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131nda <code>storage.dbPath<\/code> ve <code>systemLog.path<\/code> ayarlar\u0131yla de\u011fi\u015ftirilebilir.<\/p>\n<h4>G\u00fcvenlik<\/h4>\n<p>MongoDB&#8217;nin varsay\u0131lan yap\u0131land\u0131rmas\u0131 genellikle yaln\u0131zca yerel ana bilgisayardan (localhost) eri\u015fime izin verir. \u00dcretim ortamlar\u0131nda, veritaban\u0131n\u0131z\u0131 yetkisiz eri\u015fimden korumak i\u00e7in ek g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri alman\u0131z \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<h5>IP Ba\u011flama (Binding IP)<\/h5>\n<p>MongoDB sunucusunun hangi IP adreslerinden gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131 kabul edece\u011fini belirler. Varsay\u0131lan olarak yaln\u0131zca <code>127.0.0.1<\/code> (localhost) adresinden ba\u011flant\u0131lara izin verilir.<\/p>\n<p>Yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131: <code>\/etc\/mongod.conf<\/code><\/p>\n<pre><code class=\"language-yaml\"># network interfaces\nnet:\n  port: 27017\n  bindIp: 127.0.0.1  # Varsay\u0131lan olarak sadece localhost'tan eri\u015fim<\/code><\/pre>\n<p>*   <strong>T\u00fcm aray\u00fczlerden eri\u015fime izin vermek i\u00e7in (\u00dcretim ortamlar\u0131nda tavsiye edilmez!):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-yaml\">bindIp: 0.0.0.0<\/code><\/pre>\n<p>    Bu, veritaban\u0131n\u0131z\u0131n internet \u00fczerinden veya a\u011f\u0131n\u0131zdaki herhangi bir cihazdan eri\u015filebilir olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu ayar\u0131 kullan\u0131rken \u00e7ok dikkatli olmal\u0131 ve mutlaka g\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131 ve kimlik do\u011frulama ile birlikte kullanmal\u0131s\u0131n\u0131z.<br \/>\n*   <strong>Belirli IP adreslerinden eri\u015fime izin vermek i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-yaml\">bindIp: 127.0.0.1,192.168.1.100,10.0.0.5<\/code><\/pre>\n<p>    Burada, yaln\u0131zca belirtilen IP adreslerinden ve localhost&#8217;tan ba\u011flant\u0131lara izin verilir.<\/p>\n<p><code>bindIp<\/code> ayar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapt\u0131ktan sonra MongoDB servisini yeniden ba\u015flatman\u0131z gerekir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl restart mongod<\/code><\/pre>\n<h5>Kimlik Do\u011frulama (Authentication)<\/h5>\n<p>\u00dcretim ortamlar\u0131nda, MongoDB&#8217;ye ba\u011flanmak i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve parola gerektiren kimlik do\u011frulamas\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirmek zorunludur.<\/p>\n<p><code>\/etc\/mongod.conf<\/code> dosyas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131n ve <code>security<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bulun. E\u011fer yoksa, ekleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-yaml\">security:\n  authorization: enabled<\/code><\/pre>\n<p>Bu ayar\u0131 etkinle\u015ftirdikten sonra, MongoDB servisini yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl restart mongod<\/code><\/pre>\n<p>\u015eimdi <code>mongosh<\/code> ile ba\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kimlik do\u011frulamas\u0131 olmadan veritaban\u0131 i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftiremeyeceksiniz. Bir y\u00f6netici kullan\u0131c\u0131s\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekecektir.<\/p>\n<p>\u00d6rnek y\u00f6netici kullan\u0131c\u0131s\u0131 olu\u015fturma:<\/p>\n<p>1.  <code>mongosh<\/code> ile ba\u011flan\u0131n (\u015fimdilik kimlik do\u011frulamas\u0131 olmadan, \u00e7\u00fcnk\u00fc hen\u00fcz bir kullan\u0131c\u0131 yok):<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mongosh<\/code><\/pre>\n<p>2.  <code>admin<\/code> veritaban\u0131na ge\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">use admin<\/code><\/pre>\n<p>3.  Bir y\u00f6netici kullan\u0131c\u0131s\u0131 olu\u015fturun:<\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.createUser(\n      {\n        user: \"adminUser\",\n        pwd: passwordPrompt(), \/\/ Parolay\u0131 g\u00fcvenli bir \u015fekilde girmenizi sa\u011flar\n        roles: [ { role: \"userAdminAnyDatabase\", db: \"admin\" }, \"readWriteAnyDatabase\" ]\n      }\n    )<\/code><\/pre>\n<p>    <code>passwordPrompt()<\/code> yerine do\u011frudan parola yazabilirsiniz (<code>pwd: \"yourStrongPassword\"<\/code>), ancak bu daha az g\u00fcvenlidir.<br \/>\n4.  Shell&#8217;den \u00e7\u0131k\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">exit<\/code><\/pre>\n<p>\u015eimdi kimlik do\u011frulamas\u0131 ile ba\u011flanmak i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mongosh -u adminUser -p --authenticationDatabase admin<\/code><\/pre>\n<p>Sizden parola istenecek ve do\u011fru parolay\u0131 girdikten sonra veritaban\u0131na ba\u011flanabileceksiniz.<\/p>\n<h5>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall) Ayarlar\u0131<\/h5>\n<p>E\u011fer MongoDB&#8217;ye uzaktan eri\u015fime izin verecekseniz (yani <code>bindIp<\/code> ayar\u0131n\u0131 <code>127.0.0.1<\/code> d\u0131\u015f\u0131nda bir de\u011fere ayarlad\u0131ysan\u0131z), sisteminizin g\u00fcvenlik duvar\u0131nda 27017 portunu a\u00e7man\u0131z gerekir.<\/p>\n<p><strong>Ubuntu\/Debian (UFW i\u00e7in):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ufw allow 27017\/tcp\nsudo ufw enable # E\u011fer ufw etkin de\u011filse\nsudo ufw status<\/code><\/pre>\n<p><strong>CentOS\/RHEL\/Fedora (FirewallD i\u00e7in):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo firewall-cmd --zone=public --add-port=27017\/tcp --permanent\nsudo firewall-cmd --reload\nsudo firewall-cmd --list-all<\/code><\/pre>\n<p>Bu ad\u0131mlar, yaln\u0131zca 27017 numaral\u0131 port \u00fczerinden gelen TCP ba\u011flant\u0131lar\u0131na izin verir.<\/p>\n<h4>Uzak Ba\u011flant\u0131<\/h4>\n<p>MongoDB&#8217;ye uzak bir makineden ba\u011flanmak i\u00e7in yukar\u0131daki <code>bindIp<\/code> ayarlar\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131rman\u0131z gerekir.<\/p>\n<p>1.  <strong><code>bindIp<\/code> ayar\u0131:<\/strong> MongoDB sunucusunun IP adresini veya <code>0.0.0.0<\/code> (t\u00fcm aray\u00fczler) olarak ayarlay\u0131n.<br \/>\n2.  <strong>G\u00fcvenlik Duvar\u0131:<\/strong> 27017 portunun a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan emin olun.<br \/>\n3.  <strong>A\u011f Eri\u015fimi:<\/strong> \u0130stemci makinenin sunucuya a\u011f \u00fczerinden eri\u015febildi\u011finden emin olun.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, uzak bir makineden <code>mongosh<\/code> ile ba\u011flanmak i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mongosh --host <MongoDB_Sunucu_IP_Adresi> --port 27017 -u adminUser -p --authenticationDatabase admin<\/code><\/pre>\n<h4>Yap\u0131land\u0131rma Dosyas\u0131 (mongod.conf)<\/h4>\n<p>MongoDB&#8217;nin ana yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131 <code>\/etc\/mongod.conf<\/code> adresinde bulunur. Bu dosya YAML format\u0131ndad\u0131r ve sunucunun \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklini belirleyen bir\u00e7ok ayar i\u00e7erir.<\/p>\n<p>\u00d6nemli ayarlar:<\/p>\n<p>*   <code>storage.dbPath<\/code>: Veri dosyalar\u0131n\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 yol.<br \/>\n*   <code>systemLog.path<\/code>: Log dosyalar\u0131n\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 yol.<br \/>\n*   <code>net.port<\/code>: MongoDB&#8217;nin dinledi\u011fi port (varsay\u0131lan 27017).<br \/>\n*   <code>net.bindIp<\/code>: MongoDB&#8217;nin hangi IP adreslerinden gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131 kabul edece\u011fi.<br \/>\n*   <code>security.authorization<\/code>: Kimlik do\u011frulamas\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirir veya devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n<p>Herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapt\u0131ktan sonra, de\u011fi\u015fikliklerin etkili olmas\u0131 i\u00e7in MongoDB servisini yeniden ba\u015flatmay\u0131 unutmay\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl restart mongod<\/code><\/pre>\n<h3>MongoDB Shell Kullan\u0131m\u0131<\/h3>\n<p>MongoDB Shell (<code>mongosh<\/code>), veritaban\u0131yla etkile\u015fim kurmak i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir komut sat\u0131r\u0131 arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>#### Temel Komutlar<\/p>\n<p>1.  <strong>Shell&#8217;e Ba\u011flanma:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mongosh<\/code><\/pre>\n<p>    Kimlik do\u011frulamas\u0131 etkinse:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">mongosh -u <kullan\u0131c\u0131_ad\u0131> -p --authenticationDatabase <veritaban\u0131><\/code><\/pre>\n<p>2.  <strong>Veritabanlar\u0131n\u0131 Listeleme:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">show dbs<\/code><\/pre>\n<p>3.  <strong>Veritaban\u0131na Ge\u00e7i\u015f Yapma (veya Olu\u015fturma):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">use mydatabase<\/code><\/pre>\n<p>    E\u011fer <code>mydatabase<\/code> yoksa, ilk veri ekleme i\u015fleminde otomatik olarak olu\u015fturulur.<\/p>\n<p>4.  <strong>Koleksiyonlar\u0131 Listeleme:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">show collections<\/code><\/pre>\n<p>5.  <strong>Veri Ekleme (Insert):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.users.insertOne({ name: \"Alice\", age: 30, city: \"New York\" })\n    db.users.insertMany([\n      { name: \"Bob\", age: 25, city: \"London\" },\n      { name: \"Charlie\", age: 35, city: \"Paris\" }\n    ])<\/code><\/pre>\n<p>6.  <strong>Veri Sorgulama (Find):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.users.find() \/\/ T\u00fcm belgeleri listeler\n    db.users.find({ age: { $gt: 28 } }) \/\/ Ya\u015f\u0131 28'den b\u00fcy\u00fck olanlar\u0131 listeler\n    db.users.find({ city: \"London\" }).pretty() \/\/ Okunabilir formatta g\u00f6sterir<\/code><\/pre>\n<p>7.  <strong>Veri G\u00fcncelleme (Update):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.users.updateOne(\n      { name: \"Alice\" },\n      { $set: { age: 31, status: \"active\" } }\n    )\n    db.users.updateMany(\n      { city: \"London\" },\n      { $inc: { age: 1 } } \/\/ Ya\u015f\u0131 1 art\u0131r\n    )<\/code><\/pre>\n<p>8.  <strong>Veri Silme (Delete):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.users.deleteOne({ name: \"Charlie\" })\n    db.users.deleteMany({ city: \"Paris\" })<\/code><\/pre>\n<p>9.  <strong>Koleksiyonu Silme:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">db.users.drop()<\/code><\/pre>\n<p>10. <strong>Veritaban\u0131n\u0131 Silme:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">use mydatabase\n    db.dropDatabase()<\/code><\/pre>\n<p>11. <strong>Shell&#8217;den \u00c7\u0131kma:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-javascript\">exit<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutlar, MongoDB ile \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamak i\u00e7in temel bir referans noktas\u0131 sa\u011flar. Daha karma\u015f\u0131k sorgular ve i\u015flemler i\u00e7in MongoDB dok\u00fcmantasyonunu inceleyebilirsiniz.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular ve Sorun Giderme<\/h3>\n<p>Kurulum ve yap\u0131land\u0131rma s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz baz\u0131 yayg\u0131n sorunlar ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleri:<\/p>\n<p>*   <strong>MongoDB Servisi Ba\u015flam\u0131yor:<\/strong><br \/>\n    *   <strong>Log Dosyalar\u0131n\u0131 Kontrol Edin:<\/strong> <code>sudo journalctl -u mongod<\/code> veya <code>\/var\/log\/mongodb\/mongod.log<\/code> dosyas\u0131n\u0131 kontrol edin. Hata mesajlar\u0131 genellikle sorunun k\u00f6kenini g\u00f6sterir.<br \/>\n    *   <strong>Yap\u0131land\u0131rma Dosyas\u0131 Hatas\u0131:<\/strong> <code>\/etc\/mongod.conf<\/code> dosyas\u0131nda YAML s\u00f6zdizimi hatas\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. YAML, girintileme konusunda \u00e7ok hassast\u0131r.<br \/>\n    *   <strong>Port \u00c7ak\u0131\u015fmas\u0131:<\/strong> MongoDB&#8217;nin varsay\u0131lan portu (27017) ba\u015fka bir uygulama taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yor olabilir. <code>sudo netstat -tulnp | grep 27017<\/code> komutuyla kontrol edebilirsiniz.<br \/>\n    *   <strong>\u0130zinler:<\/strong> Veri dizini (<code>\/var\/lib\/mongo<\/code>) veya log dizini (<code>\/var\/log\/mongodb<\/code>) i\u00e7in do\u011fru okuma\/yazma izinlerine sahip oldu\u011fundan emin olun. <code>chown -R mongod:mongod \/var\/lib\/mongo \/var\/log\/mongodb<\/code> komutuyla d\u00fczeltilebilir.<br \/>\n    *   <strong>Disk Alan\u0131:<\/strong> Disk alan\u0131n\u0131z\u0131n dolmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olun.<\/p>\n<p>*   <strong>Uzak Ba\u011flant\u0131 Kurulam\u0131yor:<\/strong><br \/>\n    *   <strong><code>bindIp<\/code> Ayar\u0131:<\/strong> <code>\/etc\/mongod.conf<\/code> dosyas\u0131ndaki <code>net.bindIp<\/code> ayar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011fundan ve uzak makinenizin IP adresini veya <code>0.0.0.0<\/code> i\u00e7erdi\u011finden emin olun.<br \/>\n    *   <strong>G\u00fcvenlik Duvar\u0131:<\/strong> Sunucunuzun g\u00fcvenlik duvar\u0131nda 27017 portunun a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan emin olun (UFW veya FirewallD).<br \/>\n    *   <strong>A\u011f Eri\u015fimi:<\/strong> \u0130stemci makinesinden sunucuya ping atarak veya <code>telnet <sunucu_ip> 27017<\/code> ile portun eri\u015filebilirli\u011fini kontrol edin.<br \/>\n    *   <strong>Kimlik Do\u011frulama:<\/strong> Kimlik do\u011frulamas\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirdiyseniz, uzak ba\u011flant\u0131 kurarken do\u011fru kullan\u0131c\u0131 ad\u0131, parola ve <code>authenticationDatabase<\/code> kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.<\/p>\n<p>*   <strong><code>mongosh<\/code> Komutu Bulunamad\u0131:<\/strong><br \/>\n    *   Kurulumun ba\u015far\u0131yla tamamland\u0131\u011f\u0131ndan ve <code>mongodb-org-shell<\/code> paketinin y\u00fckl\u00fc oldu\u011fundan emin olun.<br \/>\n    *   <code>mongosh<\/code> y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir dosyas\u0131n\u0131n sisteminizin <code>PATH<\/code> de\u011fi\u015fkeninde yer alan bir dizinde oldu\u011fundan emin olun (genellikle <code>\/usr\/bin\/<\/code>).<\/p>\n<p>*   <strong>Disk Alan\u0131 Doluyor:<\/strong><br \/>\n    *   MongoDB veritaban\u0131n\u0131z zamanla b\u00fcy\u00fcyebilir. Periyodik olarak gereksiz verileri temizleyin veya ar\u015fivleyin.<br \/>\n    *   Replika setleri veya sharding gibi ileri d\u00fczey yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p>*   <strong>Performans Sorunlar\u0131:<\/strong><br \/>\n    *   Sorgular\u0131n\u0131z i\u00e7in uygun indeksler olu\u015fturdu\u011funuzdan emin olun.<br \/>\n    *   Agregasyon i\u015flemlerini optimize edin.<br \/>\n    *   Sistem kaynaklar\u0131n\u0131 (RAM, CPU, I\/O) izleyin ve darbo\u011fazlar\u0131 tespit edin.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Bu kapsaml\u0131 rehberde, Linux i\u015fletim sistemleri \u00fczerine MongoDB&#8217;nin nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131n\u0131, temel g\u00fcvenlik ayarlar\u0131n\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve MongoDB Shell ile nas\u0131l etkile\u015fim kurulaca\u011f\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ele ald\u0131k. MongoDB, modern uygulama geli\u015ftirme i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir veritaban\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr ve do\u011fru kurulum ve yap\u0131land\u0131rma ile uygulamalar\u0131n\u0131za \u00f6nemli avantajlar sa\u011flayabilir.<\/p>\n<p>Kurulum s\u00fcrecinde, kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na ve MongoDB s\u00fcr\u00fcm\u00fcne \u00f6zg\u00fc talimatlara dikkat etmek \u00f6nemlidir. G\u00fcvenlik, \u00f6zellikle \u00fcretim ortamlar\u0131nda asla ihmal edilmemesi gereken kritik bir konudur; bu nedenle <code>bindIp<\/code>, kimlik do\u011frulama ve g\u00fcvenlik duvar\u0131 ayarlar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.<\/p>\n<p>MongoDB&#8217;nin yetenekleri, bu rehberde ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z temel kurulum ve kullan\u0131mdan \u00e7ok daha geni\u015ftir. Veritaban\u0131n\u0131z\u0131n \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve y\u00fcksek eri\u015filebilirli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in replika setleri (replica sets) ve sharding gibi ileri d\u00fczey konular\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131 \u015fiddetle tavsiye ederiz. Ayr\u0131ca, bulut tabanl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olan MongoDB Atlas&#8217;\u0131 da de\u011ferlendirebilirsiniz.<\/p>\n<p>Unutmay\u0131n ki MongoDB resmi dok\u00fcmantasyonu, her zaman en g\u00fcncel ve detayl\u0131 bilgi kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu rehber, MongoDB d\u00fcnyas\u0131na ad\u0131m atman\u0131z i\u00e7in sa\u011flam bir temel olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir kurulum ve keyifli bir MongoDB deneyimi dileriz!<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber\nMongoDB, modern uygulamalar i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131, belge tabanl\u0131 (document-oriented","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-37944","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-linux","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber MongoDB, modern uygulamalar i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131, belge tabanl\u0131 (document-oriented\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-19T06:40:59+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber\",\"datePublished\":\"2026-01-19T06:40:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/\"},\"wordCount\":3075,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Linux\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/\",\"name\":\"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-01-19T06:40:59+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber","og_description":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber MongoDB, modern uygulamalar i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131, belge tabanl\u0131 (document-oriented","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-01-19T06:40:59+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"18 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber","datePublished":"2026-01-19T06:40:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/"},"wordCount":3075,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Linux"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/","name":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-01-19T06:40:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-uzerine-mongodb-kurulumu-kapsamli-rehber\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Linux \u00dczerine MongoDB Kurulumu Kapsaml\u0131 Rehber"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37944"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37945,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37944\/revisions\/37945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}