{"id":37799,"date":"2026-01-15T18:00:48","date_gmt":"2026-01-15T15:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/"},"modified":"2026-01-15T18:00:48","modified_gmt":"2026-01-15T15:00:48","slug":"web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/","title":{"rendered":"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<h2>Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn dijital d\u00fcnyas\u0131nda web uygulamalar\u0131, i\u015fletmelerin ve bireylerin temel etkile\u015fim noktalar\u0131d\u0131r. Ancak bu uygulamalar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, genellikle sonradan akla gelen bir &#8220;yama&#8221; olarak ele al\u0131n\u0131r. Bu makale, web uygulama g\u00fcvenli\u011finin, bir yaz\u0131l\u0131m projesinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren, tasar\u0131m s\u00fcrecinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r. G\u00fcvenli\u011fi bir \u00f6zellik olarak de\u011fil, temel bir yap\u0131 ta\u015f\u0131 olarak ele almak, \u00e7ok daha sa\u011flam ve diren\u00e7li sistemler olu\u015fturman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Giri\u015f: G\u00fcvenlik Bir Zihniyet Meselesidir<\/h2>\n<p>Web uygulamalar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 ve etkisi de do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak y\u00fckselmektedir. Geli\u015ftirme s\u00fcrecinin sonunda, bir g\u00fcvenlik denetimi ile bulunan zafiyetleri gidermeye \u00e7al\u0131\u015fmak, hem maliyetli hem de genellikle yetersiz bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. G\u00fcvenli\u011fi, bir projenin en ba\u015f\u0131ndan itibaren, mimari kararlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmek, sadece daha g\u00fcvenli \u00fcr\u00fcnler ortaya \u00e7\u0131karmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda uzun vadede maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve itibar kayb\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik Paradigmas\u0131n\u0131n De\u011fi\u015fimi<\/h3>\n<p>Geleneksel g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131, uygulamay\u0131 geli\u015ftirdikten sonra g\u00fcvenlik testleri yapmak ve bulunan a\u00e7\u0131klar\u0131 kapatmak \u00fczerine kuruluydu. Bu &#8220;yama odakl\u0131&#8221; yakla\u015f\u0131m, genellikle y\u00fczeysel \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar ve temel mimari zafiyetleri g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131r. Modern g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131 ise, &#8220;g\u00fcvenli tasar\u0131m&#8221; (security by design) prensibini benimser. Bu, g\u00fcvenlik gereksinimlerinin, yaz\u0131l\u0131m\u0131n i\u015flevsel gereksinimleri kadar \u00f6nemli oldu\u011funu ve tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savunur.<\/p>\n<h3>Geleneksel Yakla\u015f\u0131m\u0131n Yetersizlikleri<\/h3>\n<p>Uygulama geli\u015ftirildikten sonra g\u00fcvenlik sorunlar\u0131yla y\u00fczle\u015fmek, genellikle &#8220;teknik bor\u00e7&#8221; birikimine yol a\u00e7ar. Bu durumda, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 kapat\u0131l\u0131rken mevcut kod yap\u0131s\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yapmak gerekebilir, bu da zaman ve kaynak israf\u0131na neden olur. Ayr\u0131ca, temel tasar\u0131m hatalar\u0131ndan kaynaklanan g\u00fcvenlik zafiyetleri, yama ile tamamen giderilemeyebilir ve s\u00fcrekli bir risk fakt\u00f6r\u00fc olarak kalmaya devam edebilir.<\/p>\n<h3>Neden Tasar\u0131m Odakl\u0131 Olmal\u0131y\u0131z?<\/h3>\n<p>Tasar\u0131m odakl\u0131 g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131m\u0131, potansiyel g\u00fcvenlik tehditlerini ve zafiyetleri projenin erken a\u015famalar\u0131nda belirleyip adreslemeyi hedefler. Bu sayede, g\u00fcvenlik mekanizmalar\u0131 uygulaman\u0131n do\u011fal bir par\u00e7as\u0131 haline gelir, ek bir \u00f6zellik veya sonradan eklenen bir katman olmaktan \u00e7\u0131kar. Bu yakla\u015f\u0131m, sadece daha sa\u011flam sistemler yaratmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirme s\u00fcrecini daha verimli hale getirir ve son \u00fcr\u00fcn\u00fcn kalitesini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h2>G\u00fcvenli\u011fi Tasar\u0131ma Entegre Etmenin \u00d6nemi<\/h2>\n<p>G\u00fcvenli\u011fin tasar\u0131ma entegre edilmesi, sadece teknik bir gereklilik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda stratejik bir avantajd\u0131r. Erken a\u015famada yap\u0131lan g\u00fcvenlik yat\u0131r\u0131mlar\u0131, projenin ilerleyen safhalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131 ve maliyetleri \u00f6nler. Bu yakla\u015f\u0131m, uygulaman\u0131n ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir g\u00fcvenlik duru\u015fu sa\u011flar.<\/p>\n<h3>Erken Te\u015fhis ve Maliyet Avantaj\u0131<\/h3>\n<p>Bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda tespit etmek ve d\u00fczeltmek, kodlama veya da\u011f\u0131t\u0131m sonras\u0131 a\u015famalar\u0131nda yapmaktan \u00e7ok daha ucuzdur. \u00d6rne\u011fin, bir veri taban\u0131 \u015femas\u0131n\u0131n veya API tasar\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik zafiyetleri, kod yaz\u0131lmadan \u00f6nce belirlenirse, d\u00fczeltilmesi sadece birka\u00e7 saatlik bir toplant\u0131 veya \u00e7izim de\u011fi\u015fikli\u011fi gerektirebilir. Ancak bu zafiyetler \u00fcretime ge\u00e7tikten sonra fark edilirse, t\u00fcm sistem mimarisinin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131, veri ge\u00e7i\u015fi ve kapsaml\u0131 testler gibi \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ve maliyetli operasyonlar gerekebilir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n tespit edildi\u011fi a\u015famaya g\u00f6re d\u00fczeltme maliyetindeki fark\u0131 g\u00f6stermektedir:<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>A\u015fama<\/th>\n<th>Maliyet Fakt\u00f6r\u00fc (Tahmini)<\/th>\n<th>A\u00e7\u0131klama<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Tasar\u0131m<\/td>\n<td>1x<\/td>\n<td>Gereksinimlerde veya mimaride de\u011fi\u015fiklik<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kodlama<\/td>\n<td>5x<\/td>\n<td>Kodda de\u011fi\u015fiklik, birim testleri<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Test<\/td>\n<td>10x<\/td>\n<td>Kodda de\u011fi\u015fiklik, entegrasyon testleri, regresyon testleri<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00dcretim<\/td>\n<td>30x+<\/td>\n<td>Acil durum m\u00fcdahalesi, veri ihlali maliyetleri, itibar kayb\u0131, yasal s\u00fcre\u00e7ler<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3>Mimari G\u00fcvenlik Katmanlar\u0131<\/h3>\n<p>G\u00fcvenli bir web uygulamas\u0131, tek bir g\u00fcvenlik mekanizmas\u0131na de\u011fil, &#8220;derinlemesine savunma&#8221; (defense in depth) prensibine dayal\u0131 katmanl\u0131 bir yakla\u015f\u0131ma ihtiya\u00e7 duyar. Bu, uygulaman\u0131n her katman\u0131nda (a\u011f, i\u015fletim sistemi, uygulama sunucusu, veritaban\u0131, kod) g\u00fcvenlik kontrollerinin bulunmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda bu katmanlar\u0131n nas\u0131l entegre edilece\u011fi, yetkilendirme mekanizmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l i\u015fleyece\u011fi ve veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n nas\u0131l korunaca\u011f\u0131 planlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>Kullan\u0131c\u0131 Deneyimi ve G\u00fcvenlik Dengesi<\/h3>\n<p>G\u00fcvenlik \u00f6nlemleri, kullan\u0131c\u0131 deneyimini olumsuz etkilememelidir. A\u015f\u0131r\u0131 karma\u015f\u0131k \u015fifre politikalar\u0131 veya \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulaman\u0131n her i\u015flemde istenmesi gibi durumlar, kullan\u0131c\u0131lar\u0131 g\u00fcvenlikten uzakla\u015ft\u0131rabilir. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda, kullan\u0131c\u0131 dostu g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcmleri (\u00f6rne\u011fin, tek oturum a\u00e7ma &#8211; SSO, biyometrik kimlik do\u011frulama, sezgisel hata mesajlar\u0131) entegre edilerek hem g\u00fcvenlik hem de kullan\u0131labilirlik dengesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>G\u00fcvenli Yaz\u0131l\u0131m Geli\u015ftirme Ya\u015fam D\u00f6ng\u00fcs\u00fc (SDLC)<\/h2>\n<p>G\u00fcvenli Yaz\u0131l\u0131m Geli\u015ftirme Ya\u015fam D\u00f6ng\u00fcs\u00fc (Secure SDLC), g\u00fcvenli\u011fin yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme s\u00fcrecinin her a\u015famas\u0131na dahil edildi\u011fi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bu, gereksinim toplama ve tasar\u0131m a\u015famalar\u0131ndan ba\u015flayarak, kodlama, test, da\u011f\u0131t\u0131m ve bak\u0131m s\u00fcre\u00e7lerine kadar g\u00fcvenli\u011fin s\u00fcrekli bir odak noktas\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h3>Tehdit Modelleme (Threat Modeling)<\/h3>\n<p>Tehdit modelleme, SDLC&#8217;nin en kritik ad\u0131mlar\u0131ndan biridir. Bu s\u00fcre\u00e7te, uygulaman\u0131n mimarisi analiz edilir, potansiyel sald\u0131r\u0131 vekt\u00f6rleri belirlenir, tehditler listelenir ve bu tehditlere kar\u015f\u0131 al\u0131nabilecek \u00f6nlemler tasarlan\u0131r. STRIDE (Spoofing, Tampering, Repudiation, Information Disclosure, Denial of Service, Elevation of Privilege) gibi metodolojiler, tehdit modelleme s\u00fcrecini yap\u0131land\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilir. Tehdit modelleme, geli\u015ftiricilerin g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kod yazmaya ba\u015flamadan \u00f6nce anlamalar\u0131na ve gidermelerine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenli Kodlama Standartlar\u0131<\/h3>\n<p>Geli\u015ftirme ekibinin, OWASP Top 10 gibi bilinen g\u00fcvenlik zafiyetlerini ve bunlar\u0131 \u00f6nleme y\u00f6ntemlerini bilmesi ve uygulamas\u0131 esast\u0131r. G\u00fcvenli kodlama standartlar\u0131 ve y\u00f6nergeleri belirlenmeli, d\u00fczenli kod incelemeleri (code review) yap\u0131lmal\u0131 ve statik\/dinamik kod analiz ara\u00e7lar\u0131 (SAST\/DAST) kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu ara\u00e7lar, potansiyel g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 otomatik olarak tespit ederek geli\u015ftiricilere geri bildirim sa\u011flar.<\/p>\n<p><b>Yanl\u0131\u015f (G\u00fcvensiz) \u00d6rnek: SQL Enjeksiyonuna A\u00e7\u0131k Kod<\/b><\/p>\n<pre><code>\n\/\/ Kullan\u0131c\u0131dan gelen veriyi do\u011frudan SQL sorgusuna eklemek\n$username = $_POST['username'];\n$password = $_POST['password'];\n$sql = \"SELECT * FROM users WHERE username = '$username' AND password = '$password'\";\n\/\/ Bu sorgu, k\u00f6t\u00fc niyetli girdilerle kolayca manip\u00fcle edilebilir.\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p><b>Do\u011fru (G\u00fcvenli) \u00d6rnek: Parametreli Sorgu Kullan\u0131m\u0131<\/b><\/p>\n<pre><code>\n\/\/ Parametreli sorgular veya ORM (Object-Relational Mapping) kullanmak\n$stmt = $pdo->prepare(\"SELECT * FROM users WHERE username = :username AND password = :password\");\n$stmt->bindParam(':username', $_POST['username']);\n$stmt->bindParam(':password', $_POST['password']);\n$stmt->execute();\n\/\/ Bu y\u00f6ntem, SQL enjeksiyonunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nler.\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik Testleri ve Otomasyon<\/h3>\n<p>G\u00fcvenlik testleri, SDLC'nin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Birim testleri, entegrasyon testleri ve kabul testleri gibi geleneksel testlere ek olarak, g\u00fcvenlik odakl\u0131 testler de yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunlar aras\u0131nda s\u0131zma testleri (penetration testing), g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131k taramalar\u0131 (vulnerability scanning) ve fuzzing testleri yer al\u0131r. Bu testlerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca otomatize edilmesi, s\u00fcrekli entegrasyon\/s\u00fcrekli da\u011f\u0131t\u0131m (CI\/CD) s\u00fcre\u00e7lerine entegre edilmesi, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n erken ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tespit edilip giderilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h2>Temel G\u00fcvenli Tasar\u0131m Prensipleri<\/h2>\n<p>G\u00fcvenli tasar\u0131m, belirli prensiplere dayan\u0131r. Bu prensipler, yaz\u0131l\u0131m\u0131n her katman\u0131nda ve her karar noktas\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin \u00f6n planda tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h3>En Az Yetki Prensibi (Principle of Least Privilege)<\/h3>\n<p>Bu prensip, her kullan\u0131c\u0131n\u0131n, s\u00fcrecin veya uygulaman\u0131n, g\u00f6revini yerine getirmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu minimum yetkiye sahip olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtir. \u00d6rne\u011fin, bir web uygulamas\u0131, veritaban\u0131na sadece okuma ve yazma yetkisiyle ba\u011flanmal\u0131, tablo silme veya \u015fema de\u011fi\u015ftirme gibi gereksiz yetkilere sahip olmamal\u0131d\u0131r. Bu, bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 durumunda potansiyel zarar\u0131 s\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n<h3>Derinlemesine Savunma (Defense in Depth)<\/h3>\n<p>Tek bir g\u00fcvenlik mekanizmas\u0131na g\u00fcvenmek yerine, birden fazla g\u00fcvenlik katman\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. E\u011fer bir katman a\u015f\u0131l\u0131rsa, di\u011fer katmanlar sald\u0131r\u0131y\u0131 durdurmaya veya yava\u015flatmaya devam eder. \u00d6rne\u011fin, bir web uygulamas\u0131 i\u00e7in firewall, WAF (Web Application Firewall), giri\u015f do\u011frulama, yetkilendirme, veri \u015fifreleme ve denetim kay\u0131tlar\u0131 gibi farkl\u0131 g\u00fcvenlik katmanlar\u0131 uygulanabilir.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenli Varsay\u0131lanlar (Secure Defaults)<\/h3>\n<p>Bir sistem veya bile\u015fen kuruldu\u011funda veya yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, varsay\u0131lan ayarlar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olan en g\u00fcvenli \u015fekilde olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtir. \u00d6rne\u011fin, yeni bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131 olu\u015fturuldu\u011funda, varsay\u0131lan olarak en k\u0131s\u0131tl\u0131 yetkilere sahip olmal\u0131 ve gerekirse bu yetkiler manuel olarak art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, varsay\u0131lan \u015fifreler asla kullan\u0131lmamal\u0131 veya ilk giri\u015fte de\u011fi\u015ftirilmesi zorunlu k\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik Odakl\u0131 API Tasar\u0131m\u0131<\/h3>\n<p>API'ler (Uygulama Programlama Aray\u00fczleri), modern web uygulamalar\u0131n\u0131n bel kemi\u011fidir. API'lerin g\u00fcvenli tasarlanmas\u0131, uygulaman\u0131n genel g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Bu, g\u00fc\u00e7l\u00fc kimlik do\u011frulama (\u00f6rne\u011fin OAuth 2.0, JWT), yetkilendirme (rol tabanl\u0131 eri\u015fim kontrol\u00fc - RBAC), giri\u015f do\u011frulama, \u00e7\u0131k\u0131\u015f kodlama ve h\u0131z s\u0131n\u0131rlama (rate limiting) gibi mekanizmalar\u0131n API'lere entegre edilmesini gerektirir. Her API \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n yetkilendirme ve kimlik do\u011frulama kontrollerinden ge\u00e7mesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>G\u00fcvenli Uygulama Geli\u015ftirme \u0130\u00e7in Pratik Ad\u0131mlar<\/h2>\n<p>G\u00fcvenli tasar\u0131m prensiplerini prati\u011fe d\u00f6kmek i\u00e7in at\u0131labilecek somut ad\u0131mlar mevcuttur. Bu ad\u0131mlar, geli\u015ftiricilerin g\u00fcnl\u00fck i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131na entegre edilebilir.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenli \u00c7er\u00e7eveler ve K\u00fct\u00fcphaneler Kullan\u0131m\u0131<\/h3>\n<p>Modern web geli\u015ftirme \u00e7er\u00e7eveleri (\u00f6rne\u011fin, Django, Ruby on Rails, ASP.NET Core, Spring Boot) genellikle XSS, CSRF gibi yayg\u0131n sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 yerle\u015fik korumalar sunar. Bu \u00e7er\u00e7eveleri ve iyi bilinen, g\u00fcvenilir k\u00fct\u00fcphaneleri kullanmak, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 azaltman\u0131n etkili bir yoludur. Ancak, kullan\u0131lan t\u00fcm k\u00fct\u00fcphanelerin ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n d\u00fczenli olarak g\u00fcncellenmesi ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 i\u00e7in taranmas\u0131 (\u00f6rne\u011fin, Snyk, Dependabot gibi ara\u00e7larla) b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h3>Veri Do\u011frulama ve \u00c7\u0131k\u0131\u015f Kodlamas\u0131<\/h3>\n<p>Kullan\u0131c\u0131dan gelen her t\u00fcrl\u00fc giri\u015f (input), sunucu taraf\u0131nda mutlaka do\u011frulanmal\u0131d\u0131r. Bu, XSS (Cross-Site Scripting), SQL Enjeksiyonu ve Komut Enjeksiyonu gibi sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u00f6nler. Do\u011frulama, hem veri tipini, hem uzunlu\u011funu, hem de i\u00e7eri\u011fini kapsamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan girilen veya veritaban\u0131ndan al\u0131nan veriler, HTML sayfas\u0131na yazd\u0131r\u0131lmadan \u00f6nce uygun \u015fekilde kodlanmal\u0131d\u0131r (output encoding), b\u00f6ylece zararl\u0131 komutlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n<p><b>\u00d6rnek: XSS \u00d6nleme i\u00e7in \u00c7\u0131k\u0131\u015f Kodlamas\u0131<\/b><\/p>\n<pre><code>\n\/\/ G\u00fcvensiz: Kullan\u0131c\u0131dan gelen HTML'i do\u011frudan sayfaya basmak\n\/\/ echo $_GET['message']; \/\/ E\u011fer message = \"<script>alert('XSS!');<\/script>\" ise sorunlu\n\n\/\/ G\u00fcvenli: HTML \u00f6zel karakterlerini kodlamak\necho htmlspecialchars($_GET['message'], ENT_QUOTES, 'UTF-8');\n\/\/ Bu, zararl\u0131 betiklerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engeller.\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h3>Kimlik Do\u011frulama ve Yetkilendirme Mekanizmalar\u0131<\/h3>\n<p>G\u00fc\u00e7l\u00fc kimlik do\u011frulama (authentication) ve yetkilendirme (authorization) mekanizmalar\u0131, web uygulamalar\u0131n\u0131n temel g\u00fcvenlik bile\u015fenleridir. \u015eifreler g\u00fcvenli bir \u015fekilde hashlenmeli ve tuzlanmal\u0131 (salted), \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulama (MFA) se\u00e7enekleri sunulmal\u0131d\u0131r. Yetkilendirme i\u00e7in ise, rol tabanl\u0131 eri\u015fim kontrol\u00fc (RBAC) veya nitelik tabanl\u0131 eri\u015fim kontrol\u00fc (ABAC) gibi modeller kullan\u0131larak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sadece yetkili olduklar\u0131 kaynaklara ve i\u015flemlere eri\u015febilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenli Konfig\u00fcrasyon Y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>Uygulama sunucular\u0131, veritabanlar\u0131, i\u015fletim sistemleri ve di\u011fer t\u00fcm bile\u015fenler, varsay\u0131lan ayarlardan daha g\u00fcvenli bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Gereksiz servisler kapat\u0131lmal\u0131, varsay\u0131lan \u015fifreler de\u011fi\u015ftirilmeli ve g\u00fcvenlik yamalar\u0131 d\u00fczenli olarak uygulanmal\u0131d\u0131r. Hassas bilgiler (API anahtarlar\u0131, veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131 dizgeleri) asla kod i\u00e7ine g\u00f6m\u00fclmemeli, bunun yerine g\u00fcvenli bir konfig\u00fcrasyon y\u00f6netim sistemi (\u00f6rne\u011fin, ortam de\u011fi\u015fkenleri, s\u0131r y\u00f6neticileri) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6netilmelidir.<\/p>\n<h2>Kurumsal K\u00fclt\u00fcr ve S\u00fcrekli \u0130yile\u015ftirme<\/h2>\n<p>Teknolojik \u00f6nlemler ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa olsun, g\u00fcvenlik nihayetinde insan fakt\u00f6r\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r. G\u00fcvenli\u011fin bir k\u00fclt\u00fcr meselesi haline gelmesi, s\u00fcrekli iyile\u015ftirme ve \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leriyle desteklenmesi gerekir.<\/p>\n<h3>Geli\u015ftirici E\u011fitimi ve Fark\u0131ndal\u0131k<\/h3>\n<p>Geli\u015ftiricilerin g\u00fcvenlik konusunda e\u011fitilmesi, g\u00fcvenli kodlama pratikleri hakk\u0131nda bilgi sahibi olmalar\u0131 ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu anlamalar\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir. D\u00fczenli e\u011fitimler, at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve g\u00fcvenlik odakl\u0131 hackathon'lar, bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabilir. Geli\u015ftiricilerin, yazd\u0131klar\u0131 kodun g\u00fcvenlik \u00fczerindeki etkisini anlamalar\u0131, tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda do\u011fru kararlar almalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik \u015eampiyonlar\u0131 ve Tak\u0131m \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131<\/h3>\n<p>Her geli\u015ftirme ekibinde \"g\u00fcvenlik \u015fampiyonlar\u0131\" veya g\u00fcvenlik liderleri atanmas\u0131, g\u00fcvenlik bilgisinin ekip i\u00e7inde yay\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Bu ki\u015filer, g\u00fcvenlik best practice'lerini te\u015fvik eder, kod incelemelerinde g\u00fcvenlik odakl\u0131 geri bildirimler sa\u011flar ve ekibin g\u00fcvenlik sorular\u0131na yan\u0131t verir. G\u00fcvenlik, tek bir departman\u0131n de\u011fil, t\u00fcm ekibin sorumlulu\u011fudur.<\/p>\n<h3>Olay M\u00fcdahale ve \u00d6\u011frenme S\u00fcre\u00e7leri<\/h3>\n<p>En iyi tasarlanm\u0131\u015f sistemler bile zaman zaman g\u00fcvenlik olaylar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fabilir. \u00d6nemli olan, bu olaylara h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde m\u00fcdahale edebilmek ve her olaydan ders \u00e7\u0131kararak gelecekteki sistemleri daha g\u00fcvenli hale getirmektir. Olay m\u00fcdahale planlar\u0131 olu\u015fturulmal\u0131, d\u00fczenli tatbikatlar yap\u0131lmal\u0131 ve olay sonras\u0131 analizlerle (post-mortem) \u00f6\u011frenilen dersler geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerine entegre edilmelidir.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: G\u00fcvenli\u011fin Gelece\u011fi Tasar\u0131mda Gizli<\/h2>\n<p>Web uygulama g\u00fcvenli\u011fi, sonradan eklenen bir yama veya bir kontrol listesi doldurma faaliyeti olmaktan \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r. Bu, bir yaz\u0131l\u0131m projesinin temelini olu\u015fturan, her a\u015famada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken stratejik bir tasar\u0131m karar\u0131d\u0131r. G\u00fcvenli\u011fi, uygulaman\u0131n DNA's\u0131na entegre etmek, sadece daha g\u00fcvenli \u00fcr\u00fcnler ortaya \u00e7\u0131karmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerini daha verimli hale getirir, maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve en \u00f6nemlisi, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ve i\u015fletmelerin dijital varl\u0131klar\u0131n\u0131 korur.<\/p>\n<p>Unutmayal\u0131m ki, g\u00fcvenlik bir var\u0131\u015f noktas\u0131 de\u011fil, s\u00fcrekli bir yolculuktur. Tehdit ortam\u0131 s\u00fcrekli evrildi\u011fi i\u00e7in, g\u00fcvenli tasar\u0131m prensiplerini benimsemek ve s\u00fcrekli iyile\u015ftirme k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturmak, web uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131n gelecekteki zorluklara kar\u015f\u0131 diren\u00e7li olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. G\u00fcvenli\u011fin bir \u00f6zellik de\u011fil, bir zihniyet meselesi oldu\u011funu kabul ederek, daha g\u00fcvenli bir dijital d\u00fcnya in\u015fa edebiliriz.<\/p>\n<h2>SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h2>\n<h3>G\u00fcvenli tasar\u0131m (Security by Design) tam olarak nedir?<\/h3>\n<p>G\u00fcvenli tasar\u0131m, bir yaz\u0131l\u0131m\u0131n veya sistemin geli\u015ftirme s\u00fcrecinin en ba\u015f\u0131ndan itibaren g\u00fcvenlik gereksinimlerinin ve mekanizmalar\u0131n\u0131n entegre edilmesidir. Bu, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 sonradan yamalamak yerine, tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda \u00f6nlemeyi hedefler.<\/p>\n<h3>Neden g\u00fcvenli\u011fi bir yama olarak g\u00f6rmek yerine tasar\u0131m karar\u0131 olarak almal\u0131y\u0131z?<\/h3>\n<p>G\u00fcvenli\u011fi sonradan eklemek, genellikle daha maliyetli, daha az etkili ve daha fazla teknik bor\u00e7 olu\u015fturur. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda g\u00fcvenlik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, mimari olarak daha sa\u011flam sistemler in\u015fa edilir, zafiyetler erken tespit edilir ve d\u00fczeltme maliyetleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azal\u0131r.<\/p>\n<h3>Web uygulama g\u00fcvenli\u011finden kim sorumludur?<\/h3>\n<p>Web uygulama g\u00fcvenli\u011fi, tek bir ki\u015finin veya departman\u0131n de\u011fil, t\u00fcm geli\u015ftirme ekibinin, proje y\u00f6neticilerinin, mimarlar\u0131n ve hatta i\u015fletme sahiplerinin ortak sorumlulu\u011fundad\u0131r. G\u00fcvenlik bir tak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>Mevcut (eski) uygulamalar g\u00fcvenli hale getirilebilir mi?<\/h3>\n<p>Evet, mevcut uygulamalar da g\u00fcvenli hale getirilebilir ancak bu s\u00fcre\u00e7 daha zorlu ve maliyetli olabilir. Tehdit modelleme, g\u00fcvenlik testleri ve kademeli mimari iyile\u015ftirmelerle mevcut uygulamalar\u0131n g\u00fcvenlik duru\u015fu art\u0131r\u0131labilir. Ancak en ideal yakla\u015f\u0131m, yeni projelerde ba\u015ftan g\u00fcvenli tasar\u0131m\u0131 benimsemektir.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenli tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131na ba\u015flamak i\u00e7in ilk ad\u0131mlar nelerdir?<\/h3>\n<p>\u0130lk ad\u0131mlar aras\u0131nda geli\u015ftirici e\u011fitimi, tehdit modelleme s\u00fcre\u00e7lerinin ba\u015flat\u0131lmas\u0131, g\u00fcvenli kodlama standartlar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerine g\u00fcvenlik testlerinin entegre edilmesi yer alabilir. K\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlarla ba\u015flay\u0131p zamanla bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc geni\u015fletmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn dijital d\u00fcnyas\u0131nda web uygulamalar\u0131, i\u015fletmelerin ve bireylerin temel etkile\u015fim noktalar\u0131d\u0131r. Ancak bu uygulamalar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, genel&#8230;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-37799","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn dijital d\u00fcnyas\u0131nda web uygulamalar\u0131, i\u015fletmelerin ve bireylerin temel etkile\u015fim noktalar\u0131d\u0131r. Ancak bu uygulamalar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, genel...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-15T15:00:48+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r\",\"datePublished\":\"2026-01-15T15:00:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/\"},\"wordCount\":2792,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/\",\"name\":\"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-01-15T15:00:48+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r","og_description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn dijital d\u00fcnyas\u0131nda web uygulamalar\u0131, i\u015fletmelerin ve bireylerin temel etkile\u015fim noktalar\u0131d\u0131r. Ancak bu uygulamalar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, genel...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2026-01-15T15:00:48+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"14 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r","datePublished":"2026-01-15T15:00:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/"},"wordCount":2792,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/","name":"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-01-15T15:00:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-uygulama-guvenligi-yama-degil-tasarim-kararidir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Web Uygulama G\u00fcvenli\u011fi: Yama De\u011fil, Tasar\u0131m Karar\u0131d\u0131r"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37799"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37799\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}