\u00c7o\u011fu zaman, bir sistemin veya uygulaman\u0131n ne kadar veri kayd\u0131na ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden hesaplamak, geli\u015ftirme s\u00fcrecinde g\u00f6z ard\u0131 edilen kritik bir ad\u0131md\u0131r. Bu basit ihmal, beklenmedik maliyetlere, performans sorunlar\u0131na ve operasyonel zorluklara yol a\u00e7abilir. Ashkan Rajaee gibi sekt\u00f6r uzmanlar\u0131, bu temel hatan\u0131n uzun vadede ne denli pahal\u0131ya mal olabilece\u011fi konusunda \u00f6nemli uyar\u0131larda bulunuyor. Peki, bu hesaplama eksikli\u011fi neden bu kadar yayg\u0131n ve veri altyap\u0131lar\u0131 i\u00e7in maliyeti ne?<\/p>\n
Ashkan Rajaee, veri y\u00f6netimi ve bulut altyap\u0131lar\u0131 alan\u0131ndaki deneyimleriyle, bir\u00e7ok \u015firketin veri kapasitesi planlamas\u0131na yeterince \u00f6nem vermedi\u011fini s\u0131kl\u0131kla dile getirmektedir. Bu durum, genellikle “\u015fimdilik yeterli” veya “sonra d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz” gibi yakla\u015f\u0131mlarla ortaya \u00e7\u0131kar ve uzun vadede ciddi sorunlara zemin haz\u0131rlar.<\/p>\n
Kay\u0131t say\u0131s\u0131 ve veri hacmi hesaplamalar\u0131n\u0131n atlanmas\u0131n\u0131n birka\u00e7 temel nedeni vard\u0131r. Bunlar aras\u0131nda bilgi eksikli\u011fi, zaman k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve h\u0131zl\u0131 \u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131karma bask\u0131s\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Geli\u015ftiriciler genellikle fonksiyonel gereksinimlere odaklan\u0131rken, altyap\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik detaylar\u0131 ikinci planda kal\u0131r.<\/p>\n
Geli\u015ftiriciler, genellikle belirli bir \u00f6zelli\u011fi hayata ge\u00e7irme ve kod yazma s\u00fcre\u00e7lerine odaklan\u0131r. Veritaban\u0131 \u015femas\u0131 tasarlan\u0131rken, her bir kayd\u0131n kaplayaca\u011f\u0131 alan veya gelecekteki b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 gibi detaylar, “veritaban\u0131 y\u00f6neticisi d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn” veya “bulut esnektir, \u00f6l\u00e7eklenir” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle g\u00f6z ard\u0131 edilebilir. Bu durum, ilk ba\u015fta sorun yaratmasa da, veri hacmi artt\u0131k\u00e7a darbo\u011fazlara yol a\u00e7ar.<\/p>\n
\u0130\u015f birimleri ve \u00fcr\u00fcn y\u00f6neticileri, genellikle piyasaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcresi (time-to-market) ve yeni \u00f6zelliklerin getirece\u011fi de\u011feri \u00f6n planda tutar. Teknik altyap\u0131 detaylar\u0131, \u00e7o\u011fu zaman onlar\u0131n \u00f6ncelikleri aras\u0131nda yer almaz. Bu durum, teknik ekiplerin kapasite planlamas\u0131 i\u00e7in yeterli zaman ve kaynak talep etmesini zorla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n
Bulut teknolojilerinin sundu\u011fu “s\u0131n\u0131rs\u0131z \u00f6l\u00e7eklenebilirlik” alg\u0131s\u0131, bir\u00e7ok ekibi yan\u0131ltmaktad\u0131r. Evet, bulut esneklik sunar, ancak bu esneklik genellikle maliyetlidir ve do\u011fru planlama yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda beklenenden \u00e7ok daha y\u00fcksek faturalara yol a\u00e7abilir. Otomatik \u00f6l\u00e7eklenme, verimli bir mimari \u00fczerine in\u015fa edilmedi\u011finde sadece sorunu ertelemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda maliyetleri de katlar.<\/p>\n
Veri kapasitesi planlamas\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilmesi, hem do\u011frudan finansal maliyetlere hem de dolayl\u0131 operasyonel ve stratejik maliyetlere neden olur. Bu maliyetler, projenin \u00f6mr\u00fc boyunca katlanarak artma e\u011filimindedir.<\/p>\n
Do\u011fru kapasite planlamas\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda, hem insan kaynaklar\u0131 hem de teknolojik kaynaklar verimsiz kullan\u0131l\u0131r. Ekip \u00fcyeleri, acil durumlar\u0131 \u00e7\u00f6zmekle me\u015fgul olurken, sistemler gereksiz yere fazla kaynak t\u00fcketir. Bu durum, genel operasyonel verimlili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve \u015firketin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc zay\u0131flat\u0131r.<\/p>\n
K\u00f6t\u00fc planlanm\u0131\u015f bir veri altyap\u0131s\u0131, \u015firketin gelecekteki b\u00fcy\u00fcme hedeflerine ula\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyebilir. Yeni \u00fcr\u00fcnler veya hizmetler piyasaya s\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, mevcut altyap\u0131n\u0131n yetersiz kalmas\u0131, inovasyonu yava\u015flat\u0131r ve pazar f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n
Hesaplama eksikli\u011finin maliyetleri sadece finansal olmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda sistemlerin teknik performans\u0131n\u0131 ve y\u00f6netimini de ciddi \u015fekilde etkiler.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fcyen veri hacimleri, veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131na, indekslerin yetersiz kalmas\u0131na ve genel sistem yan\u0131t s\u00fcrelerinin artmas\u0131na neden olur. Bu durum, veritaban\u0131 sunucular\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesine ve kritik i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin aksamas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
Veri hacmi beklentilerin \u00fczerinde b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde, depolama sistemleri kapasite veya I\/O performans\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz kalabilir. Bu durum, depolama geni\u015fletme veya daha pahal\u0131 depolama \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine ge\u00e7i\u015f gerektirir. \u00d6zellikle on-premise sistemlerde bu t\u00fcr y\u00fckseltmeler olduk\u00e7a maliyetli ve zaman al\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck veri setlerinin yedeklenmesi ve felaket durumunda kurtar\u0131lmas\u0131 daha uzun s\u00fcrer ve daha fazla kaynak gerektirir. Yanl\u0131\u015f tahmin edilen veri hacimleri, yedekleme pencerelerinin a\u015f\u0131lmas\u0131na veya kurtarma zaman\u0131 hedeflerinin (RTO) kar\u015f\u0131lanamamas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n
Planlanmam\u0131\u015f veri b\u00fcy\u00fcmesi, veri ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc y\u00f6netimi, ar\u015fivleme ve veri temizli\u011fi gibi s\u00fcre\u00e7leri karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131r. B\u00fcy\u00fck ve d\u00fczensiz veri setlerini y\u00f6netmek, operasyonel y\u00fck\u00fc art\u0131r\u0131r ve veri kalitesi sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
Ashkan Rajaee’nin de belirtti\u011fi gibi, do\u011fru kapasite planlamas\u0131, projenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren sistematik bir yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7, hem mevcut durumu analiz etmeyi hem de gelecekteki b\u00fcy\u00fcmeyi tahmin etmeyi i\u00e7erir.<\/p>\n
E\u011fer mevcut bir sistem varsa, mevcut veri hacmini, kay\u0131t say\u0131s\u0131n\u0131, veri b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131n\u0131 ve veri eri\u015fim modellerini detayl\u0131 bir \u015fekilde analiz edin. Hangi verilerin daha s\u0131k kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hangilerinin ar\u015fivlenebilece\u011fi belirlenmelidir.<\/p>\n
\u0130\u015f hedefleri, pazarlama kampanyalar\u0131, kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 art\u0131\u015f\u0131 gibi fakt\u00f6rler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak gelecek 1, 3 ve 5 y\u0131ll\u0131k veri b\u00fcy\u00fcme tahminleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu tahminler, iyimser, ger\u00e7ek\u00e7i ve k\u00f6t\u00fcmser senaryolar\u0131 i\u00e7ermelidir.<\/p>\n
Veritaban\u0131 \u015femas\u0131n\u0131 tasarlarken, her bir tablodaki her bir kayd\u0131n ortalama boyutunu (byte cinsinden) hesaplay\u0131n. Bu, kolon tipleri (INT, VARCHAR, TEXT, BLOB), indeksler ve veritaban\u0131 overhead’leri dikkate al\u0131narak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\n-- Basit bir kay\u0131t boyutu hesaplama \u00f6rne\u011fi (MySQL i\u00e7in)\n-- Kullan\u0131c\u0131 tablosu: id, ad, soyad, email, kayit_tarihi\n-- id: BIGINT (8 byte)\n-- ad: VARCHAR(100) -> ortalama 50 karakter (50 byte + 1-2 byte overhead)\n-- soyad: VARCHAR(100) -> ortalama 50 karakter (50 byte + 1-2 byte overhead)\n-- email: VARCHAR(255) -> ortalama 100 karakter (100 byte + 1-2 byte overhead)\n-- kayit_tarihi: DATETIME (8 byte)\n\n-- Ortalama bir kay\u0131t boyutu: 8 + 52 + 52 + 102 + 8 = ~222 byte\n-- E\u011fer 10 milyon kullan\u0131c\u0131 bekleniyorsa: 10,000,000 * 222 byte = 2.22 GB (sadece veri)\n-- \u0130ndeksler ve veritaban\u0131 overhead'leri ile bu rakam 2-3 kat\u0131na \u00e7\u0131kabilir.\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Teknolojik Se\u00e7imlerin Rol\u00fc<\/h3>\n
Kullan\u0131lacak veritaban\u0131 sistemi (SQL, NoSQL), depolama t\u00fcr\u00fc (SSD, HDD, object storage) ve bulut sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 (AWS, Azure, GCP) gibi teknolojik se\u00e7imler, kapasite planlamas\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler. Her bir teknolojinin kendine \u00f6zg\u00fc maliyet ve performans karakteristikleri vard\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rnek Senaryolar ve Uygulamalar<\/h2>\n
Farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde kapasite planlamas\u0131n\u0131n nas\u0131l farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak, bu konunun \u00f6nemini daha iyi kavramam\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
E-ticaret Platformu Senaryosu<\/h3>\n
Bir e-ticaret platformu, kullan\u0131c\u0131 verileri, \u00fcr\u00fcn kataloglar\u0131, sipari\u015f ge\u00e7mi\u015fleri, sepet bilgileri ve i\u015flem loglar\u0131 gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli verileri bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00d6zellikle indirim d\u00f6nemleri veya \u00f6zel g\u00fcnler gibi ani trafik art\u0131\u015flar\u0131, veri hacminde beklenmedik s\u0131\u00e7ramalara neden olabilir. Kapasite planlamas\u0131, bu zirve d\u00f6nemlerini kald\u0131rabilecek esnek bir altyap\u0131 tasarlamay\u0131 gerektirir.<\/p>\n
IoT Veri Toplama Senaryosu<\/h3>\n
Nesnelerin \u0130nterneti (IoT) cihazlar\u0131, saniyede binlerce veya milyonlarca veri noktas\u0131 \u00fcretebilir. Bu t\u00fcr sistemlerde, her bir sens\u00f6r\u00fcn \u00fcretti\u011fi veri boyutu, veri g\u00f6nderme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve cihaz say\u0131s\u0131 \u00e7arp\u0131larak toplam veri hacmi hesaplan\u0131r. Verilerin ne kadar s\u00fcreyle saklanaca\u011f\u0131 (ger\u00e7ek zamanl\u0131 analiz i\u00e7in k\u0131sa, yasal uyumluluk i\u00e7in uzun) kritik bir planlama fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Kurumsal Uygulama Senaryosu<\/h3>\n
Bir ERP veya CRM sistemi gibi kurumsal uygulamalar, genellikle daha az kay\u0131t art\u0131\u015f\u0131na sahip olabilir ancak her bir kayd\u0131n boyutu (ekler, dok\u00fcmanlar) veya ge\u00e7mi\u015f verilerin saklanma zorunlulu\u011fu nedeniyle y\u00fcksek depolama ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011furabilir. Ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fck raporlama ve analiz ihtiya\u00e7lar\u0131 da veri saklama stratejilerini etkiler.<\/p>\n
Hesaplama \u00d6rne\u011fi<\/h3>\n
A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, farkl\u0131 senaryolarda basit bir kapasite planlama \u00f6rne\u011fini g\u00f6stermektedir:<\/p>\n
\n\n\nSenaryo<\/th>\n Kay\u0131t Ba\u015f\u0131na Boyut (Ortalama)<\/th>\n Ayl\u0131k Yeni Kay\u0131t<\/th>\n 1 Y\u0131l Sonraki Toplam Kay\u0131t<\/th>\n 1 Y\u0131l Sonraki Tahmini Veri Hacmi<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n\nK\u00fc\u00e7\u00fck Blog Sitesi<\/td>\n 500 KB (Makale + G\u00f6rsel)<\/td>\n 100<\/td>\n 1,200<\/td>\n 600 MB<\/td>\n<\/tr>\n \nOrta \u00d6l\u00e7ekli E-ticaret<\/td>\n 2 KB (Sipari\u015f Kayd\u0131)<\/td>\n 50,000<\/td>\n 600,000<\/td>\n 1.2 GB<\/td>\n<\/tr>\n \nIoT Cihazlar\u0131 (1000 cihaz)<\/td>\n 100 Byte (Sens\u00f6r Verisi)<\/td>\n 1 Milyon (Cihaz ba\u015f\u0131na 1000 kay\u0131t)<\/td>\n 12 Milyon<\/td>\n 1.2 TB<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\nEn \u0130yi Uygulamalar ve Stratejiler<\/h2>\n
Veri kapasitesi planlamas\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in belirli en iyi uygulamalar\u0131n benimsenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Erken A\u015fama Planlama<\/h3>\n
Kapasite planlamas\u0131, proje ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn en ba\u015f\u0131nda, mimari tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu, daha sonra yap\u0131lacak pahal\u0131 revizyonlar\u0131 \u00f6nler ve sistemin temelden sa\u011flam bir \u015fekilde in\u015fa edilmesini sa\u011flar.<\/p>\n
D\u00fczenli \u0130zleme ve G\u00f6zden Ge\u00e7irme<\/h3>\n
Veri b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 ve depolama kullan\u0131m\u0131 d\u00fczenli olarak izlenmeli ve kapasite planlar\u0131 periyodik olarak (\u00f6rne\u011fin, \u00fc\u00e7 ayda bir veya alt\u0131 ayda bir) g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir. \u0130\u015f gereksinimleri veya pazar ko\u015fullar\u0131 de\u011fi\u015ftik\u00e7e planlar g\u00fcncellenmelidir.<\/p>\n
Otomasyon ve Ara\u00e7 Kullan\u0131m\u0131<\/h3>\n
Veri b\u00fcy\u00fcmesini izlemek, raporlamak ve hatta tahminlerde bulunmak i\u00e7in otomasyon ara\u00e7lar\u0131 ve platformlar\u0131 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n sundu\u011fu izleme ve analiz ara\u00e7lar\u0131 bu konuda b\u00fcy\u00fck kolayl\u0131k sa\u011flar.<\/p>\n
Esnek ve \u00d6l\u00e7eklenebilir Mimariler<\/h3>\n
M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca, yatayda \u00f6l\u00e7eklenebilen (scale-out) mimariler tercih edilmelidir. Bu, ek y\u00fck alt\u0131nda daha fazla kaynak ekleyerek sistemin performans\u0131n\u0131 art\u0131rma esnekli\u011fi sunar. Veritaban\u0131 sharding, veri b\u00f6l\u00fcmlendirme (partitioning) ve mikroservis mimarileri bu yakla\u015f\u0131ma \u00f6rnektir.<\/p>\n
Sonu\u00e7<\/h2>\n
Ashkan Rajaee'nin de vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, veri kapasitesi planlamas\u0131, bir projenin ba\u015far\u0131s\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Bu basit ad\u0131m\u0131 atlamak, ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00fc\u00e7\u00fck bir ihmal gibi g\u00f6r\u00fcnse de, zamanla katlanarak artan maliyetlere, performans sorunlar\u0131na ve operasyonel karma\u015f\u0131kl\u0131klara yol a\u00e7ar. Do\u011fru stratejilerle, bu tuzaktan ka\u00e7\u0131nmak ve veri altyap\u0131n\u0131z\u0131 gelece\u011fe haz\u0131r hale getirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Unutmay\u0131n, en ucuz maliyet, ba\u015ftan do\u011fru yap\u0131lan planlamad\u0131r ve bu, uzun vadede size hem finansal hem de operasyonel avantajlar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n
SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h2>\nVeri kapasitesi planlamas\u0131 neden bu kadar \u00f6nemli?<\/h3>\n
Veri kapasitesi planlamas\u0131, beklenmedik maliyetleri \u00f6nlemek, sistem performans\u0131n\u0131 optimize etmek, operasyonel verimlili\u011fi sa\u011flamak ve gelecekteki b\u00fcy\u00fcmeyi desteklemek i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Planlama eksikli\u011fi, pahal\u0131 altyap\u0131 y\u00fckseltmelerine ve i\u015f kesintilerine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
Hesaplama yapmaman\u0131n en b\u00fcy\u00fck maliyeti nedir?<\/h3>\n
En b\u00fcy\u00fck maliyet, genellikle do\u011frudan finansal harcamalar (gereksiz depolama, sunucu y\u00fckseltmeleri) ve dolayl\u0131 olarak performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri, m\u00fchendislik zaman\u0131 kayb\u0131 ve m\u00fc\u015fteri memnuniyetsizli\u011fidir. Bu durum, \u015firketin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve pazar pay\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilir.<\/p>\n
Bulut tabanl\u0131 sistemlerde kapasite planlamas\u0131 farkl\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/h3>\n
Bulut sistemleri esneklik sunsa da, kapasite planlamas\u0131 hala \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bulutta \u00f6l\u00e7eklenme kolay olsa da, bu genellikle daha y\u00fcksek maliyetlerle gelir. Do\u011fru planlama yap\u0131lmazsa, bulut faturalar\u0131 h\u0131zla artabilir. Veri transfer maliyetleri ve farkl\u0131 depolama katmanlar\u0131n\u0131n se\u00e7imi de bulut planlamas\u0131nda dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Hangi ara\u00e7lar kapasite planlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir?<\/h3>\n
Veritaban\u0131 y\u00f6netim sistemlerinin (PostgreSQL, MySQL, SQL Server) kendi izleme ara\u00e7lar\u0131, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n (AWS CloudWatch, Azure Monitor, GCP Monitoring) ara\u00e7lar\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf APM (Application Performance Monitoring) ara\u00e7lar\u0131 ve \u00f6zel olarak geli\u015ftirilmi\u015f kapasite planlama spreadsheet'leri veya yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 kullan\u0131labilir.<\/p>\n
Ne s\u0131kl\u0131kla kapasite planlamas\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir?<\/h3>\n
Kapasite planlamas\u0131, i\u015f hedeflerine ve veri b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak d\u00fczenli aral\u0131klarla g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir. Genellikle \u00fc\u00e7 ayda bir, alt\u0131 ayda bir veya y\u0131ll\u0131k olarak g\u00f6zden ge\u00e7irme ve g\u00fcncellemeler yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir. \u00d6nemli bir \u00fcr\u00fcn lansman\u0131 veya pazarlama kampanyas\u0131 \u00f6ncesinde de g\u00f6zden ge\u00e7irme faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00c7o\u011fu zaman, bir sistemin veya uygulaman\u0131n ne kadar veri kayd\u0131na ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden hesaplamak, geli\u015ftirme s\u00fcrecinde g\u00f6z ard\u0131 edilen krit…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-37302","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n
Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00c7o\u011fu zaman, bir sistemin veya uygulaman\u0131n ne kadar veri kayd\u0131na ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden hesaplamak, geli\u015ftirme s\u00fcrecinde g\u00f6z ard\u0131 edilen krit...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-30T03:00:39+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor?\",\"datePublished\":\"2025-12-30T03:00:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/\"},\"wordCount\":2212,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/\",\"name\":\"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-30T03:00:39+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor?","og_description":"\u00c7o\u011fu zaman, bir sistemin veya uygulaman\u0131n ne kadar veri kayd\u0131na ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden hesaplamak, geli\u015ftirme s\u00fcrecinde g\u00f6z ard\u0131 edilen krit...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-30T03:00:39+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"11 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor?","datePublished":"2025-12-30T03:00:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/"},"wordCount":2212,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/","name":"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor? - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-30T03:00:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-kapasitesi-planlamasinin-goz-ardi-edilen-maliyeti-ashkan-rajaee-neden-uyariyor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Veri Kapasitesi Planlamas\u0131n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edilen Maliyeti: Ashkan Rajaee Neden Uyar\u0131yor?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37302"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37302\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}