{"id":37207,"date":"2025-12-28T22:30:34","date_gmt":"2025-12-28T19:30:34","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/"},"modified":"2025-12-28T22:30:34","modified_gmt":"2025-12-28T19:30:34","slug":"kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/","title":{"rendered":"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma"},"content":{"rendered":"<h2>K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, siber g\u00fcvenlik sadece b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin (KOB\u0130) de en \u00f6nemli \u00f6nceliklerinden biri haline gelmi\u015ftir. KOB\u0130&#8217;ler, genellikle k\u0131s\u0131tl\u0131 b\u00fct\u00e7eler ve insan kaynaklar\u0131 nedeniyle siber sald\u0131rganlar i\u00e7in kolay hedefler olabilir. Ancak Linux ve a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler, uygun maliyetli, esnek ve g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvenlik altyap\u0131lar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in m\u00fckemmel bir f\u0131rsat sunar. Bu makalede, k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin kurumsal d\u00fczeyde siber g\u00fcvenli\u011fi Linux ve a\u00e7\u0131k kaynak ara\u00e7larla nas\u0131l in\u015fa edebilece\u011fini detayl\u0131ca inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenli\u011fin Temelleri ve Neden \u00d6nemli?<\/h3>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler, b\u00fcy\u00fck kurumsal yap\u0131lara k\u0131yasla daha az kayna\u011fa sahip olsalar da, siber tehditlere kar\u015f\u0131 ayn\u0131 derecede savunmas\u0131zd\u0131r. Veri ihlalleri, fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ve hizmet kesintileri, k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015fletme i\u00e7in itibar kayb\u0131na, m\u00fc\u015fteri g\u00fcveninin sars\u0131lmas\u0131na ve ciddi finansal zararlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<h4>K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmelerin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 Tehditler<\/h4>\n<ul>\n<li><strong>Fidye Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 (Ransomware):<\/strong> Verileri \u015fifreleyerek eri\u015fimi engelleyen ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda fidye talep eden yaz\u0131l\u0131mlar.<\/li>\n<li><strong>Kimlik Av\u0131 (Phishing):<\/strong> Sahte e-postalar veya web siteleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hassas bilgileri \u00e7alma giri\u015fimleri.<\/li>\n<li><strong>DDoS Sald\u0131r\u0131lar\u0131:<\/strong> Hizmetlerin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenerek eri\u015filemez hale getirilmesi.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u00e7 Tehditler:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fan hatalar\u0131 veya k\u00f6t\u00fc niyetli i\u00e7eriden sald\u0131r\u0131lar.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>A\u00e7\u0131k Kaynak ve Maliyet Avantaj\u0131<\/h4>\n<p>A\u00e7\u0131k kaynak yaz\u0131l\u0131mlar, genellikle lisans maliyeti olmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131labilir, bu da KOB\u0130&#8217;ler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir b\u00fct\u00e7e avantaj\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca, geni\u015f bir geli\u015ftirici toplulu\u011fu taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak denetlenip g\u00fcncellendi\u011fi i\u00e7in g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 daha h\u0131zl\u0131 tespit edilip giderilebilir. Linux tabanl\u0131 sistemler, kararl\u0131l\u0131klar\u0131 ve esneklikleri ile g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcmleri i\u00e7in ideal bir platform sunar.<\/p>\n<h4>Proaktif Yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00d6nemi<\/h4>\n<p>G\u00fcvenlik, reaktif olmaktan ziyade proaktif bir yakla\u015f\u0131m gerektirir. Potansiyel tehditleri \u00f6nceden belirlemek ve bunlara kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler almak, olas\u0131 zararlar\u0131 minimize etmenin en etkili yoludur. Bu, d\u00fczenli g\u00fcvenlik denetimleri, zafiyet taramalar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan e\u011fitimlerini i\u00e7erir.<\/p>\n<h3>A\u011f G\u00fcvenli\u011fi \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<\/h3>\n<p>Bir i\u015fletmenin a\u011f\u0131n\u0131 korumak, siber g\u00fcvenlik stratejisinin temelini olu\u015fturur. A\u011f g\u00fcvenli\u011fi, yetkisiz eri\u015fimi engellemek, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 trafi\u011fi filtrelemek ve veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>G\u00fcvenlik Duvarlar\u0131 (Firewalls)<\/h4>\n<p>Linux tabanl\u0131 g\u00fcvenlik duvarlar\u0131, a\u011f trafi\u011fini kontrol etmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar. <code>iptables<\/code> veya <code>firewalld<\/code> gibi ara\u00e7lar, gelen ve giden trafi\u011fi belirli kurallara g\u00f6re filtreleyerek yetkisiz eri\u015fimi engeller. \u00d6rne\u011fin, sadece belirli portlardan eri\u015fime izin vermek veya \u015f\u00fcpheli IP adreslerinden gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131 engellemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># \u00d6rnek iptables kural\u0131: SSH portuna sadece belirli bir IP'den izin ver\nsudo iptables -A INPUT -p tcp --dport 22 -s 192.168.1.100 -j ACCEPT\nsudo iptables -A INPUT -p tcp --dport 22 -j DROP\nsudo service netfilter-persistent save<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>Sald\u0131r\u0131 Tespit ve Engelleme Sistemleri (IDS\/IPS)<\/h4>\n<p>Sald\u0131r\u0131 Tespit Sistemleri (IDS) ve Sald\u0131r\u0131 Engelleme Sistemleri (IPS), a\u011fdaki \u015f\u00fcpheli aktiviteleri izler ve potansiyel sald\u0131r\u0131lar\u0131 tespit eder. A\u00e7\u0131k kaynak d\u00fcnyas\u0131nda Snort ve Suricata, bu alanda \u00f6ne \u00e7\u0131kan ara\u00e7lard\u0131r. Bu sistemler, bilinen sald\u0131r\u0131 imzalar\u0131n\u0131 kullanarak veya anormallikleri tespit ederek a\u011f\u0131n\u0131z\u0131 korur.<\/p>\n<p><strong>Snort ve Suricata ile yap\u0131labilecekler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m trafi\u011fini tespit etme<\/li>\n<li>Port taramalar\u0131n\u0131 ve di\u011fer ke\u015fif faaliyetlerini belirleme<\/li>\n<li>Bilinen zafiyetlere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 engelleme (IPS modu)<\/li>\n<\/ul>\n<h4>VPN ve G\u00fcvenli Uzaktan Eri\u015fim<\/h4>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n uzaktan g\u00fcvenli bir \u015fekilde a\u011fa eri\u015febilmesi i\u00e7in Sanal \u00d6zel A\u011f (VPN) kullan\u0131m\u0131 \u015fartt\u0131r. OpenVPN, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 ve olduk\u00e7a g\u00fcvenli bir VPN \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sunar. OpenVPN ile, internet \u00fczerinden \u015fifreli bir t\u00fcnel olu\u015fturarak, uzak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u015firket kaynaklar\u0131na g\u00fcvenli bir \u015fekilde ba\u011flanmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bu, veri gizlili\u011fini ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korur.<\/p>\n<h4>A\u011f Segmentasyonu<\/h4>\n<p>A\u011f segmentasyonu, a\u011f\u0131 farkl\u0131, izole edilmi\u015f b\u00f6l\u00fcmlere ay\u0131rarak bir b\u00f6l\u00fcmdeki g\u00fcvenlik ihlalinin di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlere yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller. \u00d6rne\u011fin, misafir a\u011f\u0131, sunucu a\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan a\u011f\u0131 gibi farkl\u0131 VLAN'lar olu\u015fturarak risk minimize edilebilir. Bu, sald\u0131rganlar\u0131n a\u011f i\u00e7inde yatay hareket etmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3>U\u00e7 Nokta G\u00fcvenli\u011fi ve Sunucu Sertle\u015ftirme<\/h3>\n<p>A\u011f cihazlar\u0131n\u0131n ve sunucular\u0131n kendileri de sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 korunmal\u0131d\u0131r. U\u00e7 nokta g\u00fcvenli\u011fi, her bir cihaz\u0131n (sunucular, i\u015f istasyonlar\u0131) g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 hedefler.<\/p>\n<h4>\u0130\u015fletim Sistemi G\u00fcvenli\u011fi (Linux)<\/h4>\n<p>Linux sistemler, do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a g\u00fcvenlidir. Temel g\u00fcvenlik ad\u0131mlar\u0131 \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Minimum Kurulum:<\/strong> Sadece gerekli servisleri ve yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 kurmak.<\/li>\n<li><strong>K\u00f6k Eri\u015fimi K\u0131s\u0131tlama:<\/strong> Do\u011frudan root giri\u015fi yerine <code>sudo<\/code> kullanmak.<\/li>\n<li><strong>SSH G\u00fcvenli\u011fi:<\/strong> \u015eifre yerine anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulama, varsay\u0131lan portu de\u011fi\u015ftirme ve root giri\u015fi yasaklama.<\/li>\n<\/ul>\n<pre><code class=\"language-bash\"># SSH anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulama i\u00e7in \u00f6rnek komutlar\nssh-keygen -t rsa -b 4096\nssh-copy-id user@remote_host<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>Antivir\u00fcs ve K\u00f6t\u00fc Ama\u00e7l\u0131 Yaz\u0131l\u0131m Korumas\u0131<\/h4>\n<p>Linux sistemler Windows'a g\u00f6re daha az k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m hedefi olsa da, yine de koruma \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle Windows istemcilerine dosya sunan Linux sunucular i\u00e7in ClamAV gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 antivir\u00fcs \u00e7\u00f6z\u00fcmleri kullan\u0131labilir. ClamAV, e-posta taramas\u0131 ve dosya sistemi taramas\u0131 gibi \u00f6zellikler sunar.<\/p>\n<h4>Yama Y\u00f6netimi ve G\u00fcncellemeler<\/h4>\n<p>\u0130\u015fletim sistemi ve y\u00fckl\u00fc t\u00fcm yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n d\u00fczenli olarak g\u00fcncellenmesi, bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Otomatik g\u00fcncelleme mekanizmalar\u0131 veya d\u00fczenli manuel kontroller ile bu s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netilmelidir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># Debian\/Ubuntu tabanl\u0131 sistemlerde g\u00fcncelleme\nsudo apt update && sudo apt upgrade -y<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>G\u00fcvenli Konfig\u00fcrasyonlar (Hardening)<\/h4>\n<p>Sunucular\u0131n \"sertle\u015ftirilmesi\" (hardening), varsay\u0131lan ve potansiyel olarak g\u00fcvensiz ayarlar\u0131 de\u011fi\u015ftirerek g\u00fcvenlik seviyesini art\u0131rmakt\u0131r. Bu, gereksiz servisleri kapatmay\u0131, dosya izinlerini s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 ve g\u00fcvenlik denetimi ara\u00e7lar\u0131 (\u00f6rne\u011fin Lynis) kullanarak zafiyetleri tespit etmeyi i\u00e7erir.<\/p>\n<h3>Veri G\u00fcvenli\u011fi ve Yedekleme<\/h3>\n<p>Veri, her i\u015fletmenin en de\u011ferli varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Veri g\u00fcvenli\u011fi, verilerin gizlili\u011fini, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve eri\u015filebilirli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lar.<\/p>\n<h4>Veri \u015eifreleme<\/h4>\n<p>Hassas veriler, hem depolan\u0131rken (disk \u015fifreleme ile) hem de iletilirken (SSL\/TLS ile) \u015fifrelenmelidir. Linux sistemlerde LUKS (Linux Unified Key Setup) ile disk \u015fifrelemesi kolayca yap\u0131labilir. Dosya veya dizin baz\u0131nda \u015fifreleme i\u00e7in GnuPG veya EncFS gibi ara\u00e7lar kullan\u0131labilir. Veritabanlar\u0131nda hassas s\u00fctunlar\u0131n \u015fifrelenmesi de \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h4>D\u00fczenli Yedekleme Stratejileri<\/h4>\n<p>Felaket an\u0131nda veri kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemenin tek yolu d\u00fczenli ve g\u00fcvenilir yedeklemelerdir. 3-2-1 yedekleme kural\u0131 (3 kopya veri, 2 farkl\u0131 ortamda, 1 kopya d\u0131\u015f lokasyonda) iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. Rsync, BorgBackup veya Duplicity gibi a\u00e7\u0131k kaynak ara\u00e7lar, otomatik ve \u015fifreli yedeklemeler i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># \u00d6rnek rsync komutu ile uzak sunucuya yedekleme\nrsync -avz --delete \/var\/www\/html\/ user@backup_server:\/backups\/website\/<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>Felaket Kurtarma Planlar\u0131<\/h4>\n<p>Yedeklemelerin yan\u0131 s\u0131ra, bir felaket durumunda (donan\u0131m ar\u0131zas\u0131, siber sald\u0131r\u0131) sistemlerin ve verilerin nas\u0131l kurtar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 detayland\u0131ran bir felaket kurtarma plan\u0131 (DRP) olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Bu plan, kurtarma hedeflerini (RTO\/RPO), sorumluluklar\u0131 ve ad\u0131m ad\u0131m kurtarma prosed\u00fcrlerini i\u00e7ermelidir. Plan\u0131n d\u00fczenli olarak test edilmesi, i\u015flerli\u011fini garanti alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n<h3>Kimlik ve Eri\u015fim Y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>Kimlik ve Eri\u015fim Y\u00f6netimi (IAM), do\u011fru ki\u015filerin do\u011fru kaynaklara, do\u011fru zamanda ve do\u011fru yetkilerle eri\u015fmesini sa\u011flaman\u0131n temelidir.<\/p>\n<h4>G\u00fc\u00e7l\u00fc Parola Politikalar\u0131 ve \u00c7ok Fakt\u00f6rl\u00fc Kimlik Do\u011frulama (MFA)<\/h4>\n<p>T\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc parola politikalar\u0131 (karma\u015f\u0131k, uzun ve d\u00fczenli olarak de\u011fi\u015ftirilen parolalar) uygulanmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, m\u00fcmk\u00fcn olan her yerde \u00c7ok Fakt\u00f6rl\u00fc Kimlik Do\u011frulama (MFA) kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Google Authenticator veya FreeOTP gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 TOTP (Time-based One-Time Password) \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, Linux sistemlerde ve di\u011fer servislerde kolayca entegre edilebilir.<\/p>\n<h4>Kullan\u0131c\u0131 ve Yetki Y\u00f6netimi (LDAP\/FreeIPA)<\/h4>\n<p>B\u00fcy\u00fcyen bir i\u015fletmede, kullan\u0131c\u0131 hesaplar\u0131n\u0131 ve yetkilerini merkezi olarak y\u00f6netmek verimlilik ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritiktir. OpenLDAP veya FreeIPA gibi a\u00e7\u0131k kaynak \u00e7\u00f6z\u00fcmler, merkezi bir kimlik do\u011frulama ve yetkilendirme altyap\u0131s\u0131 sunar. Bu, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n tek bir kimlik bilgisiyle birden fazla sisteme eri\u015fmesini sa\u011flar ve y\u00f6netim y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131r.<\/p>\n<h4>Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 Eri\u015fim Y\u00f6netimi (PAM)<\/h4>\n<p>Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 Eri\u015fim Y\u00f6netimi (PAM), \u00f6zellikle y\u00f6neticilerin ve kritik sistemlere eri\u015fimi olan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n aktivitelerini izlemeyi ve kontrol etmeyi sa\u011flar. Linux'taki Pluggable Authentication Modules (PAM) \u00e7er\u00e7evesi, \u00e7e\u015fitli kimlik do\u011frulama mekanizmalar\u0131n\u0131 entegre etmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik \u0130zleme ve Olay M\u00fcdahalesi<\/h3>\n<p>Siber sald\u0131r\u0131lar\u0131 tespit etmek ve bunlara h\u0131zl\u0131ca m\u00fcdahale etmek, g\u00fcvenlik stratejisinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130zleme, potansiyel tehditleri erkenden fark etmeyi sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Log Y\u00f6netimi ve SIEM (Security Information and Event Management)<\/h4>\n<p>T\u00fcm sistemlerden ve a\u011f cihazlar\u0131ndan gelen loglar\u0131 (g\u00fcnl\u00fck kay\u0131tlar\u0131) toplamak, merkezi bir yerde depolamak ve analiz etmek, g\u00fcvenlik olaylar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. ELK Stack (Elasticsearch, Logstash, Kibana) veya Graylog gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 SIEM \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, bu loglar\u0131 toplay\u0131p g\u00f6rselle\u015ftirebilir ve anormallikleri tespit etmek i\u00e7in kurallar olu\u015fturulmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>SIEM ile yap\u0131labilecekler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Ba\u015far\u0131s\u0131z giri\u015f denemelerini izleme<\/li>\n<li>K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m aktivitesini tespit etme<\/li>\n<li>Yetkisiz dosya eri\u015fimlerini belirleme<\/li>\n<li>G\u00fcvenlik uyar\u0131lar\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirme<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Zafiyet Tarama ve Penetrasyon Testleri<\/h4>\n<p>D\u00fczenli zafiyet taramalar\u0131, sistemlerdeki bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in \u00f6nemlidir. OpenVAS (Greenbone Vulnerability Management) gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 ara\u00e7lar, a\u011fdaki cihazlar\u0131 tarayarak potansiyel zafiyetleri raporlar. Penetrasyon testleri ise, bir sald\u0131rgan\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla sistemlere s\u0131zmaya \u00e7al\u0131\u015farak g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131nda test eder.<\/p>\n<h4>Olay M\u00fcdahale Plan\u0131<\/h4>\n<p>Bir g\u00fcvenlik ihlali durumunda ne yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 detayland\u0131ran bir olay m\u00fcdahale plan\u0131 (IRP) olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Bu plan, olay\u0131n tespiti, analizi, kapsanmas\u0131, ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, kurtar\u0131lmas\u0131 ve ders \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ad\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermelidir. Plan\u0131n d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve tatbikatlar yap\u0131lmas\u0131, ger\u00e7ek bir olay an\u0131nda h\u0131zl\u0131 ve etkili tepki verilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler i\u00e7in kurumsal d\u00fczeyde siber g\u00fcvenlik olu\u015fturmak, art\u0131k bir l\u00fcks de\u011fil, bir zorunluluktur. Linux ve a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler, k\u0131s\u0131tl\u0131 b\u00fct\u00e7elerle bile g\u00fc\u00e7l\u00fc, esnek ve \u00f6zelle\u015ftirilebilir bir g\u00fcvenlik altyap\u0131s\u0131 kurma imkan\u0131 sunar. G\u00fcvenlik duvarlar\u0131ndan VPN'lere, veri \u015fifrelemeden merkezi kimlik y\u00f6netimine kadar geni\u015f bir yelpazede sunulan bu ara\u00e7lar, i\u015fletmenizi siber tehditlere kar\u015f\u0131 korumak i\u00e7in gerekli t\u00fcm bile\u015fenleri sa\u011flar. \u00d6nemli olan, bu ara\u00e7lar\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131rmak, d\u00fczenli olarak g\u00fcncellemek ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 g\u00fcvenlik konusunda e\u011fitmektir. Unutmay\u0131n, g\u00fcvenlik s\u00fcrekli bir s\u00fcre\u00e7tir ve s\u00fcrekli dikkat ve adaptasyon gerektirir.<\/p>\n<h3>SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h3>\n<h4>A\u00e7\u0131k kaynak \u00e7\u00f6z\u00fcmler ger\u00e7ekten g\u00fcvenli mi?<\/h4>\n<p>Evet, a\u00e7\u0131k kaynak yaz\u0131l\u0131mlar genellikle geni\u015f bir geli\u015ftirici toplulu\u011fu taraf\u0131ndan incelendi\u011fi ve hatalar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 tespit edilip d\u00fczeltildi\u011fi i\u00e7in kapal\u0131 kaynak \u00e7\u00f6z\u00fcmler kadar, hatta bazen daha g\u00fcvenli olabilirler. G\u00fcvenlik, yaz\u0131l\u0131m\u0131n kendisinden \u00e7ok, do\u011fru yap\u0131land\u0131rma ve y\u00f6netimle ilgilidir.<\/p>\n<h4>Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin kurulumu ve y\u00f6netimi zor mu?<\/h4>\n<p>Baz\u0131 a\u00e7\u0131k kaynak \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ilk kurulumu ve yap\u0131land\u0131rmas\u0131 teknik bilgi gerektirebilir. Ancak, bir\u00e7ok pop\u00fcler \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in kapsaml\u0131 dok\u00fcmantasyon, topluluk deste\u011fi ve \u00e7evrimi\u00e7i kaynaklar mevcuttur. Gerekirse, bir Linux uzman\u0131ndan veya siber g\u00fcvenlik dan\u0131\u015fman\u0131ndan destek almak faydal\u0131 olabilir.<\/p>\n<h4>K\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015fletme i\u00e7in ne kadar b\u00fct\u00e7e ay\u0131rmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>A\u00e7\u0131k kaynak \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin lisans maliyeti olmasa da, donan\u0131m, kurulum, bak\u0131m, e\u011fitim ve potansiyel dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri i\u00e7in bir b\u00fct\u00e7e ay\u0131rmak \u00f6nemlidir. B\u00fct\u00e7enin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, i\u015fletmenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, hassas veri miktar\u0131na ve kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi risklere g\u00f6re de\u011fi\u015fir. \u00d6nemli olan, siber g\u00fcvenli\u011fi bir yat\u0131r\u0131m olarak g\u00f6rmektir.<\/p>\n<h4>Hangi ara\u00e7larla ba\u015flamal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in \u00f6ncelikle a\u011f g\u00fcvenli\u011fi (g\u00fcvenlik duvar\u0131 ve VPN) ve temel sunucu sertle\u015ftirme ad\u0131mlar\u0131na odaklanmak iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Ard\u0131ndan, d\u00fczenli yedekleme, g\u00fc\u00e7l\u00fc parola politikalar\u0131 ve temel log y\u00f6netimi gibi ad\u0131mlarla devam edebilirsiniz. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131za g\u00f6re di\u011fer \u00e7\u00f6z\u00fcmleri kademeli olarak entegre edebilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, siber g\u00fcvenlik sadece b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin (KOB\u0130) de en \u00f6nemli \u00f6ncelikl&#8230;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-37207","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-linux","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, siber g\u00fcvenlik sadece b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin (KOB\u0130) de en \u00f6nemli \u00f6ncelikl...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-28T19:30:34+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma\",\"datePublished\":\"2025-12-28T19:30:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/\"},\"wordCount\":2215,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Linux\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/\",\"name\":\"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-28T19:30:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma","og_description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, siber g\u00fcvenlik sadece b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin (KOB\u0130) de en \u00f6nemli \u00f6ncelikl...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-28T19:30:34+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"11 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma","datePublished":"2025-12-28T19:30:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/"},"wordCount":2215,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Linux"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/","name":"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-28T19:30:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kucuk-isletmeler-icin-linux-ve-acik-kaynak-ile-kurumsal-guvenlik-olusturma\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130\u015fletmeler \u0130\u00e7in Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak ile Kurumsal G\u00fcvenlik Olu\u015fturma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37207\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}