{"id":37128,"date":"2025-12-27T20:30:35","date_gmt":"2025-12-27T17:30:35","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/"},"modified":"2025-12-27T20:30:35","modified_gmt":"2025-12-27T17:30:35","slug":"rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/","title":{"rendered":"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi"},"content":{"rendered":"<h2>Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi<\/h2>\n<p>Rust, g\u00fc\u00e7l\u00fc t\u00fcr sistemi ve bellek g\u00fcvenli\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir dildir. Makrolar, Rust&#8217;ta kod tekrar\u0131n\u0131 azaltma, alanlara \u00f6zg\u00fc diller (DSL) olu\u015fturma ve daha ifadeci kod yazma imkan\u0131 sunan meta programlama ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. Bu makalede, Rust&#8217;\u0131n bildirimsel (declarative) ve prosed\u00fcrel (procedural) makrolar\u0131n\u0131 detayl\u0131 inceleyecek, aralar\u0131ndaki farklar\u0131, kullan\u0131m senaryolar\u0131n\u0131 ve en iyi uygulama y\u00f6ntemlerini ke\u015ffedece\u011fiz.<\/p>\n<h3>Makrolara Genel Bak\u0131\u015f ve Neden \u0130htiya\u00e7 Duyar\u0131z?<\/h3>\n<p>Rust programlama dilinde makrolar, derleme zaman\u0131nda kod \u00fcreten g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lard\u0131r. Geli\u015ftiricilerin, tekrarlayan kod kal\u0131plar\u0131n\u0131 soyutlamas\u0131na, daha esnek ve okunabilir API&#8217;ler tasarlamas\u0131na olanak tan\u0131r. Makrolar sayesinde, ayn\u0131 i\u015fi yapan birden fazla fonksiyon veya yap\u0131 yazmak yerine, tek bir makro ile farkl\u0131 durumlar i\u00e7in kod \u00fcretebiliriz.<\/p>\n<h4>Meta Programlama ve Kod \u00dcretimi<\/h4>\n<p>Meta programlama, bir program\u0131n ba\u015fka bir program\u0131 manip\u00fcle etmesi veya \u00fcretmesi anlam\u0131na gelir. Rust makrolar\u0131, bu tan\u0131m\u0131n tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Makrolar, girdi olarak kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131 (token stream) al\u0131r ve \u00e7\u0131kt\u0131 olarak yeni kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131 \u00fcretir. Bu sayede, derleyiciye ula\u015fmadan \u00f6nce kodunuzu dinamik olarak de\u011fi\u015ftirebilir veya geni\u015fletebilirsiniz.<\/p>\n<h4>Tekrar\u0131 Azaltma (DRY Prensibi)<\/h4>\n<p>DRY (Don&#8217;t Repeat Yourself &#8211; Kendini Tekrar Etme) prensibi, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmede temel bir ilkedir. Makrolar, \u00f6zellikle benzer ancak tamamen ayn\u0131 olmayan kod bloklar\u0131n\u0131n tekrar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in m\u00fckemmel bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, farkl\u0131 t\u00fcrler i\u00e7in ayn\u0131 mant\u0131\u011fa sahip bir dizi fonksiyon yazmak yerine, bu mant\u0131\u011f\u0131 kapsayan bir makro tan\u0131mlayabilir ve farkl\u0131 t\u00fcrler i\u00e7in \u00e7a\u011f\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n<h4>Alanlara \u00d6zg\u00fc Diller (DSL) Olu\u015fturma<\/h4>\n<p>Makrolar, Rust&#8217;\u0131n s\u00f6zdizimini geni\u015fleterek, belirli bir problem alan\u0131na y\u00f6nelik &#8220;mini diller&#8221; veya alanlara \u00f6zg\u00fc diller (DSL&#8217;ler) olu\u015fturman\u0131za olanak tan\u0131r. Bu, karma\u015f\u0131k yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 veya i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha do\u011fal ve okunabilir bir \u015fekilde ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, bir web \u00e7er\u00e7evesinde rotalar\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan s\u00f6zdizimi, genellikle bir makro arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<h3>Bildirimsel Makrolar (Macros by Example)<\/h3>\n<p>Bildirimsel makrolar, Rust&#8217;taki en eski ve en yayg\u0131n makro t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Genellikle <code>macro_rules!<\/code> anahtar kelimesiyle tan\u0131mlan\u0131rlar ve bir dizi \u00f6rnek (pattern) ve kar\u015f\u0131l\u0131k gelen kod (template) \u00e7iftinden olu\u015furlar. Derleyici, makro \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 bu \u00f6rneklerle e\u015fle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve e\u015fle\u015fen \u015fablonu kullanarak kod \u00fcretir.<\/p>\n<h4>Tan\u0131m ve S\u00f6zdizimi (<code>macro_rules!<\/code>)<\/h4>\n<p><code>macro_rules!<\/code> makrolar\u0131, girdiyi belirli bir s\u00f6zdizimsel kal\u0131pla e\u015fle\u015ftirerek \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bir makro, <code>( $pattern:type ) => { $template }<\/code> \u015feklinde kurallar i\u00e7erir. Burada <code>$pattern<\/code>, yakalanacak token&#8217;lar\u0131 tan\u0131mlar ve <code>$type<\/code>, yakalanan token&#8217;\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc belirtir (\u00f6rne\u011fin, <code>expr<\/code>, <code>ident<\/code>, <code>ty<\/code>, <code>block<\/code>). Yakalanan bu token&#8217;lar, <code>$template<\/code> i\u00e7inde kullan\u0131labilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-rust\">macro_rules! say_hello {\n    () => {\n        println!(\"Merhaba d\u00fcnya!\");\n    };\n    ($name:expr) => {\n        println!(\"Merhaba, {}!\", $name);\n    };\n}\n\nfn main() {\n    say_hello!(); \/\/ Merhaba d\u00fcnya!\n    say_hello!(\"Rust\"); \/\/ Merhaba, Rust!\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>\u00d6rnekler ve Kullan\u0131m Alanlar\u0131<\/h4>\n<p>Bildirimsel makrolar, basit kod tekrarlar\u0131n\u0131 ele almak, sabit boyutlu dizileri veya vekt\u00f6rleri ba\u015flatmak (\u00f6rne\u011fin <code>vec!<\/code> makrosu), hata i\u015fleme kal\u0131plar\u0131n\u0131 basitle\u015ftirmek ve temel DSL'ler olu\u015fturmak i\u00e7in idealdir. \u00d6rne\u011fin, <code>println!<\/code>, <code>dbg!<\/code> ve <code>assert!<\/code> gibi standart k\u00fct\u00fcphane makrolar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu bildirimsel makrolard\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-rust\">macro_rules! my_vec {\n    ( $($x:expr),* ) => {\n        {\n            let mut temp_vec = Vec::new();\n            $(\n                temp_vec.push($x);\n            )*\n            temp_vec\n        }\n    };\n}\n\nfn main() {\n    let v = my_vec![1, 2, 3];\n    println!(\"{:?}\", v); \/\/ [1, 2, 3]\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>Avantajlar\u0131 ve S\u0131n\u0131rlamalar\u0131<\/h4>\n<p><strong>Avantajlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Daha basittir ve \u00f6\u011frenmesi daha kolayd\u0131r.<\/li>\n<li>Prosed\u00fcrel makrolara g\u00f6re daha h\u0131zl\u0131 derlenirler.<\/li>\n<li>Genellikle daha az ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k gerektirirler.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>S\u0131n\u0131rlamalar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>S\u00f6zdizimsel kal\u0131plarla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r; karma\u015f\u0131k s\u00f6zdizimsel analiz veya manip\u00fclasyon yapamazlar.<\/li>\n<li>Hata mesajlar\u0131 bazen anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor olabilir.<\/li>\n<li>Daha karma\u015f\u0131k DSL'ler veya API'ler olu\u015fturmak i\u00e7in yetersiz kalabilirler.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Prosed\u00fcrel Makrolar: Genel Bak\u0131\u015f<\/h3>\n<p>Prosed\u00fcrel makrolar, bildirimsel makrolara g\u00f6re daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnektir. Bunlar, Rust kodunu do\u011frudan i\u015fleyebilen ve yeni kod \u00fcretebilen Rust fonksiyonlar\u0131d\u0131r. Bu makrolar, derleme zaman\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve girdiyi bir \"token stream\" olarak al\u0131p, ba\u015fka bir \"token stream\" olarak \u00e7\u0131kt\u0131 verir.<\/p>\n<h4>Tan\u0131m ve Temel \u00c7al\u0131\u015fma Prensibi<\/h4>\n<p>Prosed\u00fcrel makrolar, <code>proc_macro<\/code> crate'i kullan\u0131larak tan\u0131mlan\u0131r ve genellikle kendi ayr\u0131 crate'lerinde bulunurlar. Bu makrolar, Rust'\u0131n soyut s\u00f6zdizimi a\u011fac\u0131na (AST) do\u011frudan eri\u015fmez, bunun yerine token stream'leri \u00fczerinde i\u015flem yaparlar. Bu token stream'ler, <code>proc_macro::TokenStream<\/code> t\u00fcr\u00fcndedir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-rust\">\/\/ <code>my_crate_macros<\/code> ad\u0131nda ayr\u0131 bir crate i\u00e7inde tan\u0131mlan\u0131r.\n\/\/ Cargo.toml:\n\/\/ [lib]\n\/\/ proc-macro = true\n\n\/\/ src\/lib.rs:\nextern crate proc_macro;\nuse proc_macro::TokenStream;\n\n#[proc_macro]\npub fn my_procedural_macro(input: TokenStream) -> TokenStream {\n    \/\/ Giri\u015f token stream'ini i\u015fleyin ve yeni bir token stream d\u00f6nd\u00fcr\u00fcn\n    input\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4><code>proc_macro<\/code> Crate'i ve <code>syn<\/code>, <code>quote<\/code> K\u00fct\u00fcphaneleri<\/h4>\n<p><code>proc_macro<\/code> crate'i, prosed\u00fcrel makrolar i\u00e7in temel API'leri sa\u011flar. Ancak, token stream'leri do\u011frudan manip\u00fcle etmek olduk\u00e7a zordur. Bu nedenle, genellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf k\u00fct\u00fcphaneler kullan\u0131l\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong><code>syn<\/code>:<\/strong> Token stream'lerini Rust'\u0131n AST'sine ayr\u0131\u015ft\u0131rmak (parse etmek) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu sayede, kodunuzu yap\u0131sal olarak inceleyebilir ve \u00fczerinde i\u015flem yapabilirsiniz.<\/li>\n<li><strong><code>quote<\/code>:<\/strong> AST'den veya di\u011fer veri yap\u0131lar\u0131ndan token stream'leri geri olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu, yeni Rust kodunu kolayca yazman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu k\u00fct\u00fcphaneler, prosed\u00fcrel makro geli\u015ftirmenin belkemi\u011fini olu\u015fturur ve karma\u015f\u0131k kod manip\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 \u00e7ok daha y\u00f6netilebilir hale getirir.<\/p>\n<h4>Token Stream'ler ile \u00c7al\u0131\u015fma<\/h4>\n<p>Bir prosed\u00fcrel makro, <code>proc_macro::TokenStream<\/code> t\u00fcr\u00fcnde bir girdi al\u0131r ve ayn\u0131 t\u00fcrde bir \u00e7\u0131kt\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Bu token stream'ler, derleyicinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ham kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131d\u0131r. <code>syn<\/code> ile bu stream'leri daha anlaml\u0131 yap\u0131lara (\u00f6rne\u011fin, bir fonksiyon tan\u0131m\u0131, bir struct) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr\u00fcz. Ard\u0131ndan, bu yap\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015ftirir veya yeni yap\u0131lar olu\u015ftururuz ve <code>quote<\/code> ile tekrar token stream'e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek derleyiciye veririz.<\/p>\n<h3>Prosed\u00fcrel Makro T\u00fcrleri: Fonksiyonel, Derive ve Attribute<\/h3>\n<p>Prosed\u00fcrel makrolar \u00fc\u00e7 ana kategoriye ayr\u0131l\u0131r, her biri farkl\u0131 kullan\u0131m senaryolar\u0131na sahiptir.<\/p>\n<h4>Fonksiyonel Makrolar (Function-like Macros)<\/h4>\n<p>Bu makrolar, <code>macro_rules!<\/code> makrolar\u0131na benzer \u015fekilde \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131rlar (\u00f6rne\u011fin, <code>my_macro!(...)<\/code>). Ancak, <code>macro_rules!<\/code>'dan farkl\u0131 olarak, token stream'lerini rastgele Rust koduyla i\u015fleyebilirler. Bu, daha karma\u015f\u0131k s\u00f6zdizimsel analiz ve kod \u00fcretimi gerektiren durumlar i\u00e7in idealdir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-rust\">#[proc_macro]\npub fn custom_debug(input: TokenStream) -> TokenStream {\n    let input_str = input.to_string();\n    let output = format!(\"println!(\\\"Debug: {{}}\\\", {});\", input_str);\n    output.parse().unwrap()\n}\n\n\/\/ Kullan\u0131m:\n\/\/ custom_debug!(1 + 2); \/\/ Derleme sonras\u0131 println!(\"Debug: {}\", 1 + 2); olur\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>Derive Makrolar\u0131 (Derive Macros)<\/h4>\n<p>Derive makrolar\u0131, <code>#[derive(MyTrait)]<\/code> \u015feklinde kullan\u0131l\u0131r ve bir <code>struct<\/code> veya <code>enum<\/code> i\u00e7in otomatik olarak bir trait uygulamas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu, <code>Debug<\/code>, <code>Clone<\/code>, <code>Serialize<\/code> gibi trait'lerin manuel olarak uygulanmas\u0131 gereken durumlarda kod tekrar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r. Derive makrolar\u0131, <code>syn<\/code> ile struct veya enum'un yap\u0131s\u0131n\u0131 kolayca analiz edebilir ve buna g\u00f6re trait metotlar\u0131n\u0131 \u00fcretebilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-rust\">#[proc_macro_derive(MyDebug)]\npub fn my_debug_derive(input: TokenStream) -> TokenStream {\n    let ast = syn::parse_macro_input!(input as syn::DeriveInput);\n    let name = &ast.ident;\n    let expanded = quote::quote! {\n        impl MyDebug for #name {\n            fn debug_print(&self) {\n                println!(\"Debugging {} instance\", stringify!(#name));\n            }\n        }\n    };\n    expanded.into()\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>Attribute Makrolar\u0131 (Attribute Macros)<\/h4>\n<p>Attribute makrolar\u0131, bir \u00f6\u011feye (fonksiyon, struct, mod\u00fcl vb.) eklenen \u00f6zel bir \u00f6znitelik (attribute) olarak kullan\u0131l\u0131rlar (\u00f6rne\u011fin, <code>#[my_attribute]<\/code> veya <code>#[my_attribute(key = \"value\")]<\/code>). Bu makrolar, uyguland\u0131klar\u0131 \u00f6\u011fenin tamam\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir, silebilir veya yeni \u00f6\u011feler ekleyebilirler. Web \u00e7er\u00e7evelerinde rota tan\u0131mlamalar\u0131 veya test k\u00fct\u00fcphanelerinde test fonksiyonlar\u0131n\u0131n i\u015faretlenmesi gibi durumlarda yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<pre><code class=\"language-rust\">#[proc_macro_attribute]\npub fn log_calls(attr: TokenStream, item: TokenStream) -> TokenStream {\n    let func = syn::parse_macro_input!(item as syn::ItemFn);\n    let func_name = &func.sig.ident;\n    let expanded = quote::quote! {\n        #func\n        fn wrapper_for_log_calls() {\n            println!(\"Calling function: {}\", stringify!(#func_name));\n            #func_name();\n        }\n    };\n    expanded.into()\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h3>Hangi Makroyu Ne Zaman Kullanmal\u0131? Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ve Se\u00e7im Kriterleri<\/h3>\n<p>Bildirimsel ve prosed\u00fcrel makrolar aras\u0131ndaki se\u00e7im, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z problemin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ve gereksinimlerinize ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>Bildirimsel Makrolar\u0131n Tercih Edildi\u011fi Durumlar<\/h4>\n<p>Bildirimsel makrolar, genellikle a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda tercih edilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Basit, tekrar eden kod kal\u0131plar\u0131n\u0131 soyutlamak.<\/li>\n<li>Sabit say\u0131da arg\u00fcman alan veya basit s\u00f6zdizimsel varyasyonlar\u0131 olan makrolar.<\/li>\n<li><code>vec!<\/code> veya <code>println!<\/code> gibi temel, s\u0131k kullan\u0131lan yard\u0131mc\u0131 makrolar olu\u015fturmak.<\/li>\n<li>Daha h\u0131zl\u0131 derleme s\u00fcrelerinin kritik oldu\u011fu projeler.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00d6zetle, e\u011fer probleminiz <code>macro_rules!<\/code> ile \u00e7\u00f6z\u00fclebiliyorsa, genellikle onu kullanmak daha basit ve h\u0131zl\u0131 bir se\u00e7enektir.<\/p>\n<h4>Prosed\u00fcrel Makrolar\u0131n Gereklili\u011fi<\/h4>\n<p>Prosed\u00fcrel makrolar, a\u015fa\u011f\u0131daki senaryolarda vazge\u00e7ilmezdir:<\/p>\n<ul>\n<li>Karma\u015f\u0131k s\u00f6zdizimsel analiz ve manip\u00fclasyon gerektiren durumlar (\u00f6rne\u011fin, bir struct'\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131n\u0131 incelemek).<\/li>\n<li>Trait'leri otomatik olarak uygulamak (<code>#[derive]<\/code>).<\/li>\n<li>Fonksiyonlara, struct'lara veya di\u011fer \u00f6\u011felere \u00f6zel davran\u0131\u015flar eklemek veya onlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek (<code>#[attribute]<\/code>).<\/li>\n<li>Kendi karma\u015f\u0131k DSL'lerinizi olu\u015fturmak.<\/li>\n<li>Hata mesajlar\u0131n\u0131 daha anla\u015f\u0131l\u0131r ve kullan\u0131c\u0131 dostu hale getirmek.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Prosed\u00fcrel makrolar, Rust'\u0131n meta programlama yeteneklerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlamak isteyen geli\u015ftiriciler i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<h4>Performans ve Derleme S\u00fcresi Etkileri<\/h4>\n<p>Prosed\u00fcrel makrolar, <code>syn<\/code> ve <code>quote<\/code> gibi k\u00fct\u00fcphaneleri kulland\u0131klar\u0131 ve daha karma\u015f\u0131k i\u015flemler yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in bildirimsel makrolara g\u00f6re daha yava\u015f derlenebilirler. B\u00fcy\u00fck projelerde \u00e7ok say\u0131da veya karma\u015f\u0131k prosed\u00fcrel makro kullanmak, derleme s\u00fcrelerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir. Bu nedenle, performans ve derleme s\u00fcresi hassasiyeti olan projelerde makro se\u00e7imini dikkatli yapmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3>Makro Geli\u015ftirme \u0130pu\u00e7lar\u0131 ve En \u0130yi Uygulamalar<\/h3>\n<p>Makro geli\u015ftirmek, \u00f6zellikle prosed\u00fcrel makrolar, karma\u015f\u0131k olabilir. \u0130\u015fte baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\n<h4>Hata Mesajlar\u0131n\u0131 \u0130yile\u015ftirme<\/h4>\n<p>Makrolar taraf\u0131ndan \u00fcretilen hata mesajlar\u0131, varsay\u0131lan olarak bazen kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olabilir. Prosed\u00fcrel makrolarda, <code>proc_macro::Span<\/code> ve <code>syn<\/code>'in hata raporlama \u00f6zellikleri sayesinde, kullan\u0131c\u0131ya daha anlaml\u0131 ve konum tabanl\u0131 hata mesajlar\u0131 sunabilirsiniz. Bu, makronuzu kullanan geli\u015ftiricilerin deneyimini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015ftirir.<\/p>\n<h4>Test Edilebilirlik<\/h4>\n<p>Makrolar, normal Rust kodundan farkl\u0131 bir \u015fekilde test edilmelidir. <code>trybuild<\/code> gibi crate'ler, makrolar\u0131n derleme zaman\u0131 hatalar\u0131n\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 test etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Ayr\u0131ca, makronun \u00fcretti\u011fi kodu do\u011frudan test etmek yerine, makronun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6rnek \u00fczerinde testler yazmak daha pratik olabilir.<\/p>\n<h4>Makro Kodunu Okunabilir Tutma<\/h4>\n<p>Makro kodu, \u00f6zellikle <code>macro_rules!<\/code> s\u00f6zdizimi, ilk bak\u0131\u015fta karma\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnebilir. Yorumlar eklemek, mant\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck, y\u00f6netilebilir par\u00e7alara b\u00f6lmek ve tutarl\u0131 bir stil kullanmak, makro kodunuzun okunabilirli\u011fini art\u0131racakt\u0131r. Prosed\u00fcrel makrolarda, kodu normal Rust fonksiyonlar\u0131 gibi yap\u0131land\u0131rmak ve iyi isimlendirme kurallar\u0131 kullanmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Rust makrolar\u0131, dilin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve esnekli\u011fini art\u0131ran vazge\u00e7ilmez ara\u00e7lard\u0131r. Bildirimsel makrolar (<code>macro_rules!<\/code>), basit kod tekrar\u0131n\u0131 ve temel DSL'leri ele almak i\u00e7in h\u0131zl\u0131 ve etkili bir yol sunarken; prosed\u00fcrel makrolar (fonksiyonel, derive, attribute), karma\u015f\u0131k kod manip\u00fclasyonlar\u0131, otomatik trait uygulamalar\u0131 ve geli\u015fmi\u015f DSL'ler i\u00e7in e\u015fsiz bir g\u00fc\u00e7 sa\u011flar. Hangi makro t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7ece\u011finiz, projenizin \u00f6zel gereksinimlerine ve istenen esneklik d\u00fczeyine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Her iki t\u00fcr\u00fc de do\u011fru yerde ve do\u011fru zamanda kullanarak, daha temiz, daha verimli ve daha ifadeci Rust kodlar\u0131 yazabilirsiniz.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h3>\n<h4>Makrolar performans\u0131 nas\u0131l etkiler?<\/h4>\n<p>Makrolar derleme zaman\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 performans\u0131na do\u011frudan bir etkisi yoktur. Ancak, karma\u015f\u0131k prosed\u00fcrel makrolar derleme s\u00fcrelerini art\u0131rabilir. \u0130yi yaz\u0131lm\u0131\u015f makrolar, genellikle manuel yaz\u0131lan koddan daha optimize edilmi\u015f kod \u00fcretebilir, bu da dolayl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 performans\u0131na olumlu katk\u0131da bulunabilir.<\/p>\n<h4>Makro kullanmak her zaman iyi bir fikir midir?<\/h4>\n<p>Hay\u0131r, her zaman de\u011fil. Makrolar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ancak yanl\u0131\u015f kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kodu daha az okunabilir ve hata ay\u0131klamas\u0131 daha zor hale getirebilir. Basit durumlar i\u00e7in normal fonksiyonlar veya genel t\u00fcrler genellikle daha iyi bir se\u00e7enektir. Makrolar\u0131, ancak kod tekrar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131\u011f\u0131, daha iyi bir API sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 veya ba\u015fka bir \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir soyutlama sundu\u011fu durumlarda kullanmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h4>Hangi durumlarda <code>macro_rules!<\/code> yerine prosed\u00fcrel makro kullanmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>E\u011fer makronuzun s\u00f6zdizimsel kal\u0131plar\u0131n \u00f6tesinde karma\u015f\u0131k mant\u0131k y\u00fcr\u00fctmesi, Rust'\u0131n t\u00fcr sistemi hakk\u0131nda bilgiye eri\u015fmesi (\u00f6rne\u011fin bir struct'\u0131n alanlar\u0131n\u0131 incelemesi) veya bir trait'i otomatik olarak uygulamas\u0131 gerekiyorsa, prosed\u00fcrel makrolara y\u00f6nelmelisiniz. \u00d6zellikle <code>#[derive]<\/code> veya <code>#[attribute]<\/code> makrolar\u0131 kullanman\u0131z gerekiyorsa, prosed\u00fcrel makrolar tek se\u00e7enektir.<\/p>\n<h4><code>syn<\/code> ve <code>quote<\/code> nedir?<\/h4>\n<p><code>syn<\/code> ve <code>quote<\/code>, prosed\u00fcrel makro geli\u015ftirmede kullan\u0131lan iki temel yard\u0131mc\u0131 k\u00fct\u00fcphanedir. <code>syn<\/code>, <code>proc_macro::TokenStream<\/code>'i Rust'\u0131n soyut s\u00f6zdizimi a\u011fac\u0131 (AST) yap\u0131lar\u0131na ayr\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r, bu da kodun yap\u0131sal olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 ve manip\u00fcle edilmesini sa\u011flar. <code>quote<\/code> ise, bu AST yap\u0131lar\u0131n\u0131 veya di\u011fer Rust ifadelerini tekrar <code>proc_macro::TokenStream<\/code>'e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek yeni kod \u00fcretmeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h4>Makro hatalar\u0131n\u0131 ay\u0131klamak zor mu?<\/h4>\n<p>Evet, makro hatalar\u0131n\u0131 ay\u0131klamak, \u00f6zellikle prosed\u00fcrel makrolar i\u00e7in zorlay\u0131c\u0131 olabilir. Derleme zaman\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in, geleneksel hata ay\u0131klay\u0131c\u0131lar genellikle i\u015fe yaramaz. Ancak, <code>println!<\/code> veya <code>dbg!<\/code> kullanarak token stream'lerini ve ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131lar\u0131 inceleyebilir, <code>cargo expand<\/code> gibi ara\u00e7larla makronun \u00fcretti\u011fi nihai kodu g\u00f6rebilir ve <code>proc_macro::Span<\/code> ile daha iyi hata mesajlar\u0131 olu\u015fturabilirsiniz. Ayr\u0131ca, <code>trybuild<\/code> gibi test k\u00fct\u00fcphaneleri de bu s\u00fcre\u00e7te yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rust, g\u00fc\u00e7l\u00fc t\u00fcr sistemi ve bellek g\u00fcvenli\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir dildir. Makrolar, Rust&#8217;ta kod tekrar\u0131n\u0131 azaltma, alanlara \u00f6zg\u00fc diller (DSL) olu\u015ftu&#8230;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-37128","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rust, g\u00fc\u00e7l\u00fc t\u00fcr sistemi ve bellek g\u00fcvenli\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir dildir. Makrolar, Rust&#039;ta kod tekrar\u0131n\u0131 azaltma, alanlara \u00f6zg\u00fc diller (DSL) olu\u015ftu...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-27T17:30:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi\",\"datePublished\":\"2025-12-27T17:30:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/\"},\"wordCount\":2106,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/\",\"name\":\"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-27T17:30:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi","og_description":"Rust, g\u00fc\u00e7l\u00fc t\u00fcr sistemi ve bellek g\u00fcvenli\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir dildir. Makrolar, Rust'ta kod tekrar\u0131n\u0131 azaltma, alanlara \u00f6zg\u00fc diller (DSL) olu\u015ftu...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-27T17:30:35+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"12 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi","datePublished":"2025-12-27T17:30:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/"},"wordCount":2106,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/","name":"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-27T17:30:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/rust-makrolari-bildirimsel-ve-prosedurel-yaklasimlarin-derinlemesine-incelenmesi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rust Makrolar\u0131: Bildirimsel ve Prosed\u00fcrel Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Derinlemesine \u0130ncelenmesi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37128"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37128\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}