{"id":36652,"date":"2025-12-21T06:30:36","date_gmt":"2025-12-21T03:30:36","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/"},"modified":"2025-12-21T06:30:36","modified_gmt":"2025-12-21T03:30:36","slug":"dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/","title":{"rendered":"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131"},"content":{"rendered":"<h2>Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131<\/h2>\n<p>\u00c7o\u011fu yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiricisi, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn piyasaya s\u00fcr\u00fclmesinden sonraki bir a\u015fama olarak g\u00f6r\u00fcr. Ancak bu geleneksel yakla\u015f\u0131m, modern yaz\u0131l\u0131m ekosistemlerinde yetersiz kalmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n sadece bir &#8220;son ad\u0131m&#8221; olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, \u00fcr\u00fcn tasar\u0131m\u0131n\u0131n ve geli\u015ftirme s\u00fcrecinin en ba\u015f\u0131ndan itibaren entegre edilmesi gereken kritik bir bile\u015fen oldu\u011funu anlamak zorunday\u0131z. Bu makale, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131m s\u00fcrecine neden dahil edilmesi gerekti\u011fini ve bunun geli\u015ftiriciler i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini detayland\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<h3>Da\u011f\u0131t\u0131m Neden Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131?<\/h3>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n bir &#8220;sonradan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f&#8221; aktivite olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, tasar\u0131m\u0131n merkezine yerle\u015fmesi gerekti\u011fi fikri, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Bu yakla\u015f\u0131m, sadece teknik bir gereklilik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda stratejik bir zorunluluktur.<\/p>\n<h4>Kullan\u0131c\u0131 Deneyimi ve \u0130lk Etkile\u015fim<\/h4>\n<p>Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bir yaz\u0131l\u0131mla ilk etkile\u015fimi, genellikle indirme ve kurulum s\u00fcreciyle ba\u015flar. E\u011fer bu s\u00fcre\u00e7 karma\u015f\u0131k, yava\u015f veya g\u00fcvenilmezse, \u00fcr\u00fcn ne kadar iyi olursa olsun, kullan\u0131c\u0131 memnuniyetsizli\u011fi ve terk etme oranlar\u0131 artar. Ak\u0131c\u0131 bir da\u011f\u0131t\u0131m deneyimi, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc benimsemesi ve kullanmaya devam etmesi i\u00e7in temel bir ad\u0131md\u0131r. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m stratejileri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, kullan\u0131c\u0131 dostu y\u00fckleyiciler, otomatik g\u00fcncellemeler ve kolay eri\u015fim noktalar\u0131 olu\u015fturulabilir.<\/p>\n<h4>Pazarlama, Ke\u015ffedilebilirlik ve B\u00fcy\u00fcme<\/h4>\n<p>Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131, onun pazarlama ve ke\u015ffedilebilirlik stratejisinin do\u011frudan bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r. Uygulama ma\u011fazalar\u0131 (App Store, Google Play), paket y\u00f6neticileri (npm, pip, NuGet), bulut platformlar\u0131 veya \u00f6zel da\u011f\u0131t\u0131m a\u011flar\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn hedef kitlenize nas\u0131l ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 belirler. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda bu kanallar\u0131n \u00f6zellikleri, gereksinimleri ve optimizasyon potansiyelleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, mobil bir uygulama tasarlarken, App Store SEO&#8217;su (ASO) ve ma\u011faza listeleme kurallar\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn arama sonu\u00e7lar\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc do\u011frudan etkileyecektir.<\/p>\n<h4>Geri Bildirim ve S\u00fcrekli \u0130yile\u015ftirme D\u00f6ng\u00fcs\u00fc<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m, kullan\u0131c\u0131 geri bildirimlerini toplama ve \u00fcr\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli iyile\u015ftirme d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla al\u0131nan derecelendirmeler, yorumlar ve kullan\u0131m verileri, \u00fcr\u00fcn\u00fcn gelecekteki yol haritas\u0131n\u0131 \u015fekillendirir. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda, bu geri bildirim mekanizmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l entegre edilece\u011fi, hata raporlama sistemleri ve analitik ara\u00e7lar\u0131n nas\u0131l konumland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Bu sayede, geli\u015ftiriciler kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131na daha h\u0131zl\u0131 yan\u0131t verebilir.<\/p>\n<h4>Maliyet Etkinli\u011fi ve Operasyonel Verimlilik<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131m\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131nmas\u0131, uzun vadede maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve operasyonel verimlili\u011fi art\u0131r\u0131r. Manuel da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7leri hata e\u011filimli, yava\u015f ve pahal\u0131d\u0131r. Otomatikle\u015ftirilmi\u015f CI\/CD (S\u00fcrekli Entegrasyon\/S\u00fcrekli Da\u011f\u0131t\u0131m) boru hatlar\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken, yeni s\u00fcr\u00fcmlerin pazara daha h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda bu otomasyonu planlamak, gelecekteki operasyonel y\u00fck\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r.<\/p>\n<h3>Tasar\u0131m ve Geli\u015ftirme S\u00fcrecine Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 Entegre Etmek<\/h3>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131m\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelmesi, geli\u015ftirme s\u00fcrecinin her a\u015famas\u0131nda farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektirir. Bu entegrasyon, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in temel bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h4>Hedef Kitle ve Platform Odakl\u0131 Tasar\u0131m<\/h4>\n<p>\u00dcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn kimler i\u00e7in oldu\u011fu ve hangi platformlarda \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m stratejisini do\u011frudan belirler. Mobil mi, web mi, masa\u00fcst\u00fc m\u00fc, yoksa g\u00f6m\u00fcl\u00fc bir sistem mi? Her platformun kendine \u00f6zg\u00fc da\u011f\u0131t\u0131m mekanizmalar\u0131, k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 beklentileri vard\u0131r. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda, hedef kitlenizin kulland\u0131\u011f\u0131 cihazlar\u0131, i\u015fletim sistemlerini ve uygulama ma\u011fazalar\u0131n\u0131 analiz etmek, \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn bu ekosistemlere sorunsuz bir \u015fekilde entegre olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir web uygulamas\u0131 i\u00e7in CDN (\u0130\u00e7erik Da\u011f\u0131t\u0131m A\u011f\u0131) kullan\u0131m\u0131, performans ve eri\u015filebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>Lisanslama, Monetizasyon ve Eri\u015filebilirlik<\/h4>\n<p>\u00dcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc nas\u0131l lisanslayaca\u011f\u0131n\u0131z, nas\u0131l para kazanaca\u011f\u0131n\u0131z (monetizasyon) ve kimlerin eri\u015febilece\u011fi gibi konular, da\u011f\u0131t\u0131m stratejisiyle i\u00e7 i\u00e7edir. Abonelik modelleri, tek seferlik sat\u0131n al\u0131mlar, freemium veya a\u00e7\u0131k kaynak lisanslar\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m kanal\u0131n\u0131n se\u00e7imini ve teknik gereksinimlerini etkiler. \u00d6rne\u011fin, uygulama i\u00e7i sat\u0131n al\u0131mlar (in-app purchases) veya abonelik y\u00f6netimi, da\u011f\u0131t\u0131m platformunun (\u00f6rn. Apple App Store, Google Play Store) API&#8217;leri ile derin entegrasyon gerektirir. Eri\u015filebilirlik ise, co\u011frafi k\u0131s\u0131tlamalar, dil se\u00e7enekleri ve b\u00f6lgesel d\u00fczenlemeler gibi fakt\u00f6rleri kapsar.<\/p>\n<h4>G\u00fcncelleme Mekanizmalar\u0131 ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik<\/h4>\n<p>Bir yaz\u0131l\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc, piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra da ya\u015famaya devam eder ve d\u00fczenli g\u00fcncellemeler gerektirir. Bu g\u00fcncellemelerin nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131laca\u011f\u0131 (otomatik, manuel, delta g\u00fcncellemeler), tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda planlanmal\u0131d\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcncelleme mekanizmas\u0131, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kapatmak, yeni \u00f6zellikler sunmak ve performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. OTA (Over-The-Air) g\u00fcncellemeler, paket y\u00f6neticileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da\u011f\u0131t\u0131m veya kendi g\u00fcncelleme sunucular\u0131n\u0131z\u0131 kurma gibi se\u00e7enekler, \u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini do\u011frudan etkiler.<\/p>\n<h4>G\u00fcvenlik, Gizlilik ve Uyumluluk<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcrecinin her a\u015famas\u0131nda g\u00fcvenlik ve gizlilik en \u00fcst d\u00fczeyde tutulmal\u0131d\u0131r. Yaz\u0131l\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, kod imzalama, \u015fifreleme ve g\u00fcvenli sunucular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131 verilerinin toplanmas\u0131 ve i\u015flenmesi, GDPR, KVKK gibi gizlilik d\u00fczenlemelerine uygun olmal\u0131d\u0131r. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda, da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik politikalar\u0131, veri i\u015fleme anla\u015fmalar\u0131 ve uyumluluk gereksinimleri dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu, hem yasal riskleri azalt\u0131r hem de kullan\u0131c\u0131 g\u00fcvenini tesis eder.<\/p>\n<h3>Teknik Yakla\u015f\u0131mlar ve Geli\u015ftirici Sorumluluklar\u0131<\/h3>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131m\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131nmas\u0131, geli\u015ftiricilerin teknik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 ve sorumluluklar\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 gerektirir. Modern ara\u00e7lar ve metodolojiler, bu entegrasyonu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>\n<h4>CI\/CD ve Otomatik Da\u011f\u0131t\u0131m Stratejileri<\/h4>\n<p>S\u00fcrekli Entegrasyon (CI) ve S\u00fcrekli Da\u011f\u0131t\u0131m (CD) boru hatlar\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n otomatikle\u015ftirilmesinin temelidir. Geli\u015ftiriciler, kodlar\u0131n\u0131 birle\u015ftirdikleri andan itibaren testlerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, derlemenin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn da\u011f\u0131t\u0131m i\u00e7in haz\u0131r hale getirilmesini sa\u011flayan otomasyonu tasarlamal\u0131d\u0131r. Bu, hem insan hatas\u0131n\u0131 azalt\u0131r hem de pazara \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcresini (Time-to-Market) \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131salt\u0131r. GitHub Actions, GitLab CI\/CD, Jenkins, Azure DevOps gibi ara\u00e7lar bu s\u00fcre\u00e7lerde kritik rol oynar.<\/p>\n<pre><code class=\"language-yaml\">\n# \u00d6rnek bir GitHub Actions CI\/CD ad\u0131m\u0131\nname: Deploy Web App\n\non:\n  push:\n    branches:\n      - main\n\njobs:\n  build-and-deploy:\n    runs-on: ubuntu-latest\n    steps:\n    - uses: actions\/checkout@v2\n    - name: Set up Node.js\n      uses: actions\/setup-node@v2\n      with:\n        node-version: '16'\n    - name: Install dependencies\n      run: npm install\n    - name: Build project\n      run: npm run build\n    - name: Deploy to S3\n      uses: jakejarvis\/s3-sync-action@master\n      with:\n        args: --acl public-read --follow-symlinks --delete\n      env:\n        AWS_S3_BUCKET: ${{ secrets.AWS_S3_BUCKET }}\n        AWS_ACCESS_KEY_ID: ${{ secrets.AWS_ACCESS_KEY_ID }}\n        AWS_SECRET_ACCESS_KEY: ${{ secrets.AWS_SECRET_ACCESS_KEY }}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>API'ler ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Taraf Entegrasyonlar\u0131<\/h4>\n<p>Modern yaz\u0131l\u0131m ekosistemleri, API'ler (Uygulama Programlama Aray\u00fczleri) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Da\u011f\u0131t\u0131m, genellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf hizmetlerle (\u00f6deme a\u011f ge\u00e7itleri, analitik platformlar, CRM sistemleri, uygulama ma\u011fazas\u0131 API'leri) entegrasyon gerektirir. Geli\u015ftiriciler, \u00fcr\u00fcnlerini tasarlarken bu entegrasyonlar\u0131 planlamal\u0131 ve gerekli API'leri kullanarak sorunsuz bir da\u011f\u0131t\u0131m ve y\u00f6netim deneyimi sunmal\u0131d\u0131r. Bu, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ekosistemdeki yerini g\u00fc\u00e7lendirir ve yeni \u00f6zelliklerin daha kolay entegre edilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Paketleme ve Da\u011f\u0131t\u0131m Formatlar\u0131<\/h4>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m\u0131n do\u011fru formatta paketlenmesi, ba\u015far\u0131l\u0131 bir da\u011f\u0131t\u0131m i\u00e7in esast\u0131r. Mobil uygulamalar i\u00e7in APK\/AAB (Android) veya IPA (iOS), masa\u00fcst\u00fc uygulamalar\u0131 i\u00e7in MSI (Windows), DMG (macOS) veya DEB\/RPM (Linux) gibi platforma \u00f6zg\u00fc formatlar kullan\u0131l\u0131r. Web uygulamalar\u0131 genellikle Docker konteynerleri veya statik dosyalar olarak da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Geli\u015ftiriciler, \u00fcr\u00fcnlerini tasarlarken bu paketleme gereksinimlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcrecini optimize edecek ara\u00e7lar\u0131 (\u00f6rn. Webpack, Docker, Electron Builder) se\u00e7melidir.<\/p>\n<h4>Analitik ve Performans \u0130zleme<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m sonras\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fcn nas\u0131l performans g\u00f6sterdi\u011fini izlemek, s\u00fcrekli iyile\u015ftirme i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Geli\u015ftiriciler, \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m metriklerini (indirme say\u0131s\u0131, aktif kullan\u0131c\u0131, hata oranlar\u0131, performans verileri) toplayacak analitik ara\u00e7lar\u0131 (Google Analytics, Firebase, Mixpanel, Sentry) tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda entegre etmelidir. Bu veriler, da\u011f\u0131t\u0131m stratejisinin etkinli\u011fini de\u011ferlendirmeye ve gelecekteki \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmelerini y\u00f6nlendirmeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h3>Da\u011f\u0131t\u0131m Odakl\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcnmenin Faydalar\u0131 ve Zorluklar\u0131<\/h3>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131m\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131nmas\u0131, \u00f6nemli avantajlar sunarken, ayn\u0131 zamanda belirli zorluklar\u0131 da beraberinde getirir.<\/p>\n<h4>Pazara \u00c7\u0131k\u0131\u015f S\u00fcresinin K\u0131salt\u0131lmas\u0131<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinin ba\u015ftan itibaren planlanmas\u0131 ve otomatikle\u015ftirilmesi, \u00fcr\u00fcnlerin pazara daha h\u0131zl\u0131 s\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flar. Bu, \u00f6zellikle rekabet\u00e7i pazarlarda kritik bir avantajd\u0131r. Erken geri bildirim alma ve h\u0131zl\u0131 iterasyon yapma yetene\u011fi, \u00fcr\u00fcn\u00fcn pazar ihtiya\u00e7lar\u0131na daha iyi uyum sa\u011flamas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n<h4>Daha Sa\u011flam ve \u00d6l\u00e7eklenebilir \u00dcr\u00fcnler<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131m s\u00fcrecine dahil edilmesi, \u00fcr\u00fcn\u00fcn mimarisinin daha sa\u011flam ve \u00f6l\u00e7eklenebilir olmas\u0131n\u0131 te\u015fvik eder. Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n getirdi\u011fi gereksinimler (g\u00fcvenlik, performans, g\u00fcncellenebilirlik), geli\u015ftiricileri daha iyi m\u00fchendislik pratikleri uygulamaya iter. Bu sayede, \u00fcr\u00fcn\u00fcn uzun vadeli s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi artar.<\/p>\n<h4>Geli\u015ftirici K\u00fclt\u00fcr\u00fcnde De\u011fi\u015fim \u0130htiyac\u0131<\/h4>\n<p>Bu yeni yakla\u015f\u0131m, geli\u015ftiricilerin sadece kod yazmakla kalmay\u0131p, \u00fcr\u00fcn\u00fcn t\u00fcm ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini gerektirir. Bu, geleneksel \"kod yaz ve bitir\" zihniyetinden \"\u00fcr\u00fcn\u00fc tasarla, geli\u015ftir, da\u011f\u0131t, izle ve iyile\u015ftir\" zihniyetine ge\u00e7i\u015fi ifade eder. Bu k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fim, e\u011fitim, yeni beceriler ve ekip i\u00e7i i\u015f birli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n<h4>Pazar Dinamiklerine Uyum Sa\u011flama<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 beklentileri s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmektedir. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ekipler, bu de\u011fi\u015fikliklere daha h\u0131zl\u0131 adapte olabilir. \u00d6rne\u011fin, yeni bir uygulama ma\u011fazas\u0131 politikas\u0131 veya bir platform g\u00fcncellemesi, da\u011f\u0131t\u0131m stratejisini etkileyebilir. Esnek bir da\u011f\u0131t\u0131m mimarisi, bu t\u00fcr de\u011fi\u015fikliklere kar\u015f\u0131 direnci art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m, art\u0131k bir yaz\u0131l\u0131m projesinin son a\u015famas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclemez. Aksine, ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn temelini olu\u015fturan, tasar\u0131m\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Geli\u015ftiriciler, \u00fcr\u00fcnlerini tasarlarken hedef kitlelerini, platform gereksinimlerini, g\u00fcvenlik endi\u015felerini ve g\u00fcncelleme stratejilerini ba\u015ftan itibaren d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir. CI\/CD boru hatlar\u0131, API entegrasyonlar\u0131 ve analitik ara\u00e7lar gibi modern teknik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 benimseyerek, geli\u015ftiriciler daha sa\u011flam, daha ke\u015ffedilebilir ve kullan\u0131c\u0131 dostu \u00fcr\u00fcnler ortaya koyabilirler. Bu paradigma de\u011fi\u015fimi, sadece \u00fcr\u00fcn\u00fcn pazardaki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerini daha verimli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hale getirir. Da\u011f\u0131t\u0131m odakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek, modern yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmenin vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h3>\n<h4>1. Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 tasar\u0131m s\u00fcrecine dahil etmek neden bu kadar \u00f6nemli?<\/h4>\n<p>Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131m s\u00fcrecine dahil edilmesi, kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirir, \u00fcr\u00fcn\u00fcn pazarlama ve ke\u015ffedilebilirli\u011fini art\u0131r\u0131r, geri bildirim d\u00f6ng\u00fclerini h\u0131zland\u0131r\u0131r ve uzun vadede maliyet etkinli\u011fi sa\u011flar. \u00dcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131, kullan\u0131c\u0131ya ula\u015fma bi\u00e7imiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir.<\/p>\n<h4>2. Hangi da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131n\u0131 tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyim?<\/h4>\n<p>Hedef kitlenize ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn t\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Mobil uygulamalar i\u00e7in App Store ve Google Play, web uygulamalar\u0131 i\u00e7in kendi sunucular\u0131n\u0131z veya bulut platformlar\u0131 (AWS, Azure, GCP), masa\u00fcst\u00fc uygulamalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel y\u00fckleyiciler veya platforma \u00f6zg\u00fc ma\u011fazalar (Microsoft Store, Mac App Store) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ayr\u0131ca, paket y\u00f6neticileri (npm, pip) de teknik kitleye y\u00f6nelik \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h4>3. CI\/CD boru hatlar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcrecini nas\u0131l etkiler?<\/h4>\n<p>CI\/CD (S\u00fcrekli Entegrasyon\/S\u00fcrekli Da\u011f\u0131t\u0131m) boru hatlar\u0131, kod de\u011fi\u015fikliklerinin otomatik olarak test edilmesini, derlenmesini ve da\u011f\u0131t\u0131m i\u00e7in haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu, insan hatas\u0131n\u0131 azalt\u0131r, da\u011f\u0131t\u0131m h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn daha s\u0131k ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde g\u00fcncellenmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n<h4>4. K\u00fc\u00e7\u00fck bir geli\u015ftirici ekibi i\u00e7in da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tasar\u0131ma entegrasyonu zor mudur?<\/h4>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta ek bir planlama ve \u00f6\u011frenme s\u00fcreci gerektirse de, uzun vadede k\u00fc\u00e7\u00fck ekipler i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck faydalar sa\u011flar. Otomatikle\u015ftirilmi\u015f s\u00fcre\u00e7ler, manuel i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131r ve ekibin daha \u00e7ok \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmeye odaklanmas\u0131na olanak tan\u0131r. Bulut tabanl\u0131 CI\/CD ara\u00e7lar\u0131, kurulum ve bak\u0131m maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrerek bu entegrasyonu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h4>5. Da\u011f\u0131t\u0131m stratejimi belirlerken g\u00fcvenlik ve gizlilik konular\u0131na nas\u0131l yakla\u015fmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda, da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131 incelemeli, kod imzalama ve \u015fifreleme gibi y\u00f6ntemlerle yaz\u0131l\u0131m b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamal\u0131s\u0131n\u0131z. Kullan\u0131c\u0131 verilerinin toplanmas\u0131 ve i\u015flenmesi konusunda GDPR, KVKK gibi yerel ve uluslararas\u0131 gizlilik d\u00fczenlemelerine uyum sa\u011flamak esast\u0131r. G\u00fcvenli sunucular ve d\u00fczenli g\u00fcvenlik denetimleri de \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n bir &#8220;sonradan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f&#8221; aktivite olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, tasar\u0131m\u0131n merkezine yerle\u015fmesi gerekti\u011fi fik&#8230;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36652","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n bir &quot;sonradan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f&quot; aktivite olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, tasar\u0131m\u0131n merkezine yerle\u015fmesi gerekti\u011fi fik...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-21T03:30:36+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131\",\"datePublished\":\"2025-12-21T03:30:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/\"},\"wordCount\":2443,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/\",\"name\":\"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-21T03:30:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131","og_description":"Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n bir \"sonradan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f\" aktivite olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, tasar\u0131m\u0131n merkezine yerle\u015fmesi gerekti\u011fi fik...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-21T03:30:36+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"13 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131","datePublished":"2025-12-21T03:30:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/"},"wordCount":2443,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/","name":"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131 - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-21T03:30:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/dagitim-tasarimin-ayrilmaz-bir-parcasi-olmali\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Da\u011f\u0131t\u0131m: Tasar\u0131m\u0131n Ayr\u0131lmaz Bir Par\u00e7as\u0131 Olmal\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36652\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}