{"id":36633,"date":"2025-12-20T22:30:33","date_gmt":"2025-12-20T19:30:33","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/"},"modified":"2025-12-20T22:30:33","modified_gmt":"2025-12-20T19:30:33","slug":"linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/","title":{"rendered":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi"},"content":{"rendered":"<h2>Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi<\/h2>\n<p>Bir Linux sunucusunda beklenmedik bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, paniklemek yerine sistematik bir yakla\u015f\u0131mla hareket etmek, sorunu h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zmenin anahtar\u0131d\u0131r. Bu makalede, y\u0131llar\u0131n tecr\u00fcbesiyle edindi\u011fim ve her sorun giderme senaryosunda zihnimde otomatik olarak devreye giren kontrol listesini sizinle payla\u015faca\u011f\u0131m. Bu liste, sadece bir rehber olmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131 basitle\u015ftirmenize ve \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>\u0130lk Ad\u0131m: Sakin Kalmak ve Bilgi Toplamak<\/h3>\n<p>Sorun gidermenin ilk ve en kritik ad\u0131m\u0131, sakin kalmak ve aceleci kararlar vermekten ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r. Panik, genellikle yanl\u0131\u015f ad\u0131mlara ve daha b\u00fcy\u00fck sorunlara yol a\u00e7ar. Derin bir nefes al\u0131n ve ard\u0131ndan mevcut durumu anlamak i\u00e7in gerekli bilgileri toplamaya odaklan\u0131n.<\/p>\n<h4>Sorunu Anlamak ve Kapsam\u0131n\u0131 Belirlemek<\/h4>\n<p>\u00d6ncelikle, sorunun tam olarak ne oldu\u011funu ve hangi kullan\u0131c\u0131lar\u0131 veya servisleri etkiledi\u011fini net bir \u015fekilde anlamal\u0131s\u0131n\u0131z. &#8220;Sunucu yava\u015f&#8221; gibi genel ifadeler yerine, &#8220;Web sitesi X, son 5 dakikad\u0131r 503 hatas\u0131 veriyor&#8221; veya &#8220;SSH ba\u011flant\u0131s\u0131 kurulam\u0131yor&#8221; gibi spesifik tan\u0131mlamalar yap\u0131n. Sorunun ne zaman ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, herhangi bir uyar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 gibi detaylar \u00e7ok de\u011ferlidir.<\/p>\n<h4>Son Yap\u0131lan De\u011fi\u015fiklikleri Sorgulamak<\/h4>\n<p>Deneyimlerime g\u00f6re, sorunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, son yap\u0131lan bir de\u011fi\u015fiklikten kaynaklan\u0131r. Bir yama uyguland\u0131 m\u0131? Yeni bir yaz\u0131l\u0131m y\u00fcklendi mi? Bir konfig\u00fcrasyon dosyas\u0131 de\u011fi\u015ftirildi mi? A\u011f ayarlar\u0131 g\u00fcncellendi mi? Bu sorular\u0131n cevaplar\u0131, sorunun k\u00f6k nedenine ula\u015fmak i\u00e7in genellikle en k\u0131sa yolu sunar. Change management (de\u011fi\u015fiklik y\u00f6netimi) s\u00fcre\u00e7leri bu y\u00fczden hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h4>Temel Sa\u011fl\u0131k Kontrolleri<\/h4>\n<p>Sorunun genel bir sistem sorunu mu yoksa belirli bir servise mi ait oldu\u011funu anlamak i\u00e7in h\u0131zl\u0131ca temel sistem kontrolleri yap\u0131n.<\/p>\n<ul>\n<li>Sunucuya SSH ile eri\u015febiliyor musunuz?<\/li>\n<li><code>uptime<\/code> komutu ile sunucunun ne kadar s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/li>\n<li><code>ping<\/code> komutu ile d\u0131\u015f a\u011f ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 test edin.<\/li>\n<li><code>df -h<\/code> ve <code>free -h<\/code> komutlar\u0131 ile disk ve bellek durumuna h\u0131zl\u0131ca g\u00f6z at\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Sistem Kaynaklar\u0131n\u0131 Kontrol Etmek<\/h3>\n<p>\u00c7o\u011fu performans sorunu veya servis kesintisi, sistem kaynaklar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesinden kaynaklan\u0131r. CPU, bellek, disk G\/\u00c7 ve a\u011f bant geni\u015fli\u011fi gibi kaynaklar\u0131 dikkatlice incelemek, sorunun kayna\u011f\u0131n\u0131 bulmada kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>CPU Kullan\u0131m\u0131<\/h4>\n<p>Y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131, bir uygulaman\u0131n d\u00f6ng\u00fcye girmesi, yo\u011fun hesaplama gerektiren bir i\u015flemin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 veya k\u00f6t\u00fc optimize edilmi\u015f bir kod par\u00e7as\u0131 nedeniyle olabilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">top\nhtop # Daha interaktif bir ara\u00e7\nmpstat -P ALL # Her \u00e7ekirde\u011fin kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6sterir\nsar 1 10 # Sistem aktivitesini belirli aral\u0131klarla raporlar<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nHangi s\u00fcrecin CPU'yu en \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyin. Bu s\u00fcre\u00e7, uygulaman\u0131z\u0131n kendisi olabilece\u011fi gibi, bir veritaban\u0131 sorgusu veya bir arka plan g\u00f6revi de olabilir.<\/p>\n<h4>Bellek (RAM) Kullan\u0131m\u0131<\/h4>\n<p>Bellek t\u00fckenmesi (OOM - Out Of Memory) hatalar\u0131, sunucunun yava\u015flamas\u0131na veya kritik servislerin \u00e7\u00f6kmesine neden olabilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">free -h # Toplam, kullan\u0131lan ve bo\u015f belle\u011fi g\u00f6sterir\nvmstat # Sanal bellek istatistiklerini raporlar\nps aux --sort=-%mem # Bellek kullan\u0131m\u0131na g\u00f6re s\u0131ralanm\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7ler<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nSwap alan\u0131n\u0131n yo\u011fun kullan\u0131m\u0131 da bellek yetersizli\u011fine i\u015faret edebilir. A\u015f\u0131r\u0131 bellek t\u00fcketen bir uygulama varsa, onu tespit edip optimize etmek veya sunucuya daha fazla RAM eklemek gerekebilir.<\/p>\n<h4>Disk G\/\u00c7 ve Alan\u0131<\/h4>\n<p>Disk performans\u0131, \u00f6zellikle veritaban\u0131 veya dosya sunucular\u0131 gibi G\/\u00c7 yo\u011fun uygulamalar i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Disk alan\u0131n\u0131n dolmas\u0131 ise \u00e7o\u011fu zaman sistemin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 tamamen durdurabilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">df -h # Disk kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6sterir\ndu -sh \/path\/to\/directory # Belirli bir dizinin boyutunu g\u00f6sterir\niostat -xz 1 # Disk G\/\u00c7 istatistiklerini g\u00f6sterir\nlsof +L1 # Silinmi\u015f ancak hala bir s\u00fcre\u00e7 taraf\u0131ndan kullan\u0131lan dosyalar\u0131 listeler<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nE\u011fer disk alan\u0131 doluysa, gereksiz dosyalar\u0131 (eski loglar, ge\u00e7ici dosyalar, yedekler) silerek yer a\u00e7\u0131n. Y\u00fcksek G\/\u00c7 bekleme s\u00fcreleri (iowait) g\u00f6zlemliyorsan\u0131z, bu diskin bir darbo\u011faz oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<h4>S\u00fcre\u00e7ler ve \u0130\u015f Y\u00fck\u00fc<\/h4>\n<p>Sistemdeki aktif s\u00fcre\u00e7leri ve genel i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc anlamak, sorunun kayna\u011f\u0131n\u0131 belirlemede yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">w # Kimin ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu ve ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir\nuptime # Ortalama y\u00fck\u00fc (load average) g\u00f6sterir\nps aux # T\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fan s\u00fcre\u00e7leri g\u00f6sterir\npstree # S\u00fcre\u00e7 a\u011fac\u0131n\u0131 g\u00f6sterir<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nY\u00fcksek y\u00fck ortalamas\u0131 (load average), sistemin i\u015fleyemedi\u011fi \u00e7ok say\u0131da s\u00fcrecin oldu\u011funu g\u00f6sterir. Belirli bir s\u00fcrecin anormal davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, \u00e7ok fazla alt s\u00fcre\u00e7 olu\u015fturmas\u0131) tespit etmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3>A\u011f ve Ba\u011flant\u0131 Sorunlar\u0131n\u0131 \u0130ncelemek<\/h3>\n<p>Uygulama veya sunucu eri\u015fim sorunlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 a\u011f katman\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Ba\u011flant\u0131 sorunlar\u0131, DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi, g\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131 veya yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirmeler nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<h4>Temel A\u011f Ba\u011flant\u0131s\u0131 Kontrolleri<\/h4>\n<p>Sunucunun d\u0131\u015f d\u00fcnya ile veya di\u011fer dahili sistemlerle ileti\u015fim kurup kuramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 test edin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ip a # A\u011f aray\u00fczlerinin IP adreslerini g\u00f6sterir\nping google.com # D\u0131\u015f ba\u011flant\u0131y\u0131 test eder\nping 8.8.8.8 # DNS ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u0131\u015f ba\u011flant\u0131y\u0131 test eder\ntraceroute google.com # Paketin hedefe ula\u015fana kadar ge\u00e7ti\u011fi rotay\u0131 g\u00f6sterir<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nE\u011fer ping ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, a\u011f kablosunu, sanal a\u011f ayarlar\u0131n\u0131 veya fiziksel a\u011f cihazlar\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/p>\n<h4>Port Durumlar\u0131 ve G\u00fcvenlik Duvar\u0131<\/h4>\n<p>Bir servise eri\u015femiyorsan\u0131z, ilgili portun a\u00e7\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenlik duvar\u0131 taraf\u0131ndan engellenip engellenmedi\u011fini kontrol edin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">netstat -tulnp # Dinleyen TCP\/UDP portlar\u0131n\u0131 ve ilgili s\u00fcre\u00e7leri g\u00f6sterir\nss -tulnp # netstat'a modern bir alternatif\nfirewall-cmd --list-all # firewalld kullanan sistemlerde kurallar\u0131 listeler\niptables -L -n -v # iptables kurallar\u0131n\u0131 listeler<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nE\u011fer bir servis belirli bir portta dinlemiyorsa veya g\u00fcvenlik duvar\u0131 taraf\u0131ndan engelleniyorsa, istemciler ona ba\u011flanamaz.<\/p>\n<h4>DNS \u00c7\u00f6z\u00fcmlemesi<\/h4>\n<p>Uygulamalar\u0131n veya kullan\u0131c\u0131lar\u0131n host isimlerini IP adreslerine \u00e7evirememesi, yayg\u0131n bir sorundur.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">dig google.com # DNS sorgusu yapar\ncat \/etc\/resolv.conf # DNS sunucu ayarlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nE\u011fer DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, <code>\/etc\/resolv.conf<\/code> dosyas\u0131ndaki DNS sunucular\u0131n\u0131 kontrol edin veya ge\u00e7ici olarak bilinen bir DNS sunucusunu (\u00f6rn. 8.8.8.8) kullanmay\u0131 deneyin.<\/p>\n<h4>Rota ve Gecikme Sorunlar\u0131<\/h4>\n<p>A\u011fdaki gecikmeler veya yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirmeler de sorunlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ip r # Y\u00f6nlendirme tablosunu g\u00f6sterir\nmtr google.com # Ping ve traceroute'un birle\u015fimi, a\u011fdaki sorunlu noktalar\u0131 daha iyi g\u00f6sterir<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nY\u00fcksek gecikmeler (latency) veya paket kay\u0131plar\u0131 (packet loss) g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z, a\u011f altyap\u0131n\u0131zda bir sorun olabilir.<\/p>\n<h3>Uygulama ve Servis Sorunlar\u0131n\u0131 Gidermek<\/h3>\n<p>Sistem kaynaklar\u0131 ve a\u011f sorunlar\u0131 giderildikten sonra, sorun hala devam ediyorsa, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla uygulaman\u0131n veya servisin kendisinde bir problem vard\u0131r.<\/p>\n<h4>Servis Durumlar\u0131n\u0131 Kontrol Etmek<\/h4>\n<p>\u0130lgili servisin (web sunucusu, veritaban\u0131, uygulama sunucusu vb.) \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">systemctl status apache2 # systemd kullanan sistemlerde servis durumunu kontrol eder\nservice apache2 status # SysVinit\/Upstart kullanan sistemlerde\nps aux | grep apache2 # Servis s\u00fcre\u00e7lerini kontrol eder<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nServis durmu\u015fsa, yeniden ba\u015flatmay\u0131 deneyin: <code>systemctl restart apache2<\/code>. E\u011fer ba\u015flamazsa, loglar\u0131na bak\u0131n.<\/p>\n<h4>Uygulama Loglar\u0131 ve Konfig\u00fcrasyonlar\u0131<\/h4>\n<p>Uygulamalar\u0131n kendi loglar\u0131, genellikle sorunun nedenini en net \u015fekilde ortaya koyar.<\/p>\n<ul>\n<li>Web sunucusu loglar\u0131 (Apache: <code>\/var\/log\/apache2\/error.log<\/code>, Nginx: <code>\/var\/log\/nginx\/error.log<\/code>)<\/li>\n<li>Veritaban\u0131 loglar\u0131 (MySQL: <code>\/var\/log\/mysql\/error.log<\/code>, PostgreSQL: <code>\/var\/log\/postgresql\/...<\/code>)<\/li>\n<li>Uygulaman\u0131z\u0131n kendi loglar\u0131 (genellikle <code>\/var\/log\/<\/code> alt\u0131nda veya uygulama dizininde)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Konfig\u00fcrasyon dosyalar\u0131ndaki hatalar da servislerin ba\u015flamamas\u0131na veya yanl\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na neden olabilir. Son de\u011fi\u015fiklikleri kontrol edin ve gerekirse yedekten geri d\u00f6n\u00fcn.<\/p>\n<h4>Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar ve K\u00fct\u00fcphaneler<\/h4>\n<p>Bir uygulaman\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan k\u00fct\u00fcphanelerin veya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n eksik olmas\u0131 veya yanl\u0131\u015f versiyonlar\u0131n\u0131n y\u00fckl\u00fc olmas\u0131 sorunlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ldd \/path\/to\/executable # Bir y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir dosyan\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir\napt list --installed | grep package-name # Debian\/Ubuntu\nyum list installed | grep package-name # CentOS\/RHEL<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n\u00d6zellikle yeni bir kurulum veya y\u00fckseltme sonras\u0131 bu t\u00fcr sorunlar s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik ve \u0130zinleri G\u00f6zden Ge\u00e7irmek<\/h3>\n<p>Bazen sorunlar, g\u00f6zden ka\u00e7an g\u00fcvenlik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 veya yanl\u0131\u015f dosya izinleri nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<h4>Dosya ve Dizin \u0130zinleri<\/h4>\n<p>Uygulamalar\u0131n, log dosyalar\u0131na yazma veya konfig\u00fcrasyon dosyalar\u0131n\u0131 okuma gibi i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi i\u00e7in do\u011fru dosya ve dizin izinlerine sahip olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ls -l \/path\/to\/file_or_directory # \u0130zinleri, sahipli\u011fi ve grubu g\u00f6sterir\nnamei -mo \/path\/to\/file_or_directory # Daha detayl\u0131 bilgi<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nYanl\u0131\u015f izinler (\u00f6rn. bir web sunucusunun bir dizine yazamamas\u0131) 403 (Forbidden) veya 500 (Internal Server Error) gibi hatalara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<h4>SELinux\/AppArmor Durumu<\/h4>\n<p>Mandatory Access Control (MAC) sistemleri olan SELinux veya AppArmor, uygulamalar\u0131n belirli sistem kaynaklar\u0131na eri\u015fimini k\u0131s\u0131tlayabilir. Bu, g\u00fcvenlik i\u00e7in harika olsa da, yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sorun giderme s\u00fcrecini karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">getenforce # SELinux durumunu g\u00f6sterir (Enforcing, Permissive, Disabled)\nsestatus # Daha detayl\u0131 SELinux bilgisi\naudit2allow -a # SELinux denetim loglar\u0131ndan izinler olu\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olur\naa-status # AppArmor durumunu g\u00f6sterir<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nSorun giderme s\u0131ras\u0131nda ge\u00e7ici olarak <code>setenforce 0<\/code> komutuyla SELinux'u Permissive moda almak, sorunun SELinux'tan kaynaklan\u0131p kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ancak bu, kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir ve g\u00fcvenlik riski ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h4>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 Kurallar\u0131 (iptables\/firewalld)<\/h4>\n<p>Daha \u00f6nce a\u011f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bahsedildi\u011fi gibi, sunucunun yerel g\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131 da belirli portlara veya IP adreslerine eri\u015fimi engelleyebilir. G\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131n\u0131 dikkatlice inceleyin ve gerekli portlar\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<h3>Loglar\u0131 Derinlemesine \u0130ncelemek<\/h3>\n<p>Loglar, sunucunun \"g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\" gibidir ve sorunlar\u0131n k\u00f6k nedenini bulmak i\u00e7in en zengin bilgi kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>Sistem Loglar\u0131 (syslog, journald)<\/h4>\n<p>\u0130\u015fletim sistemi seviyesindeki hatalar, \u00e7ekirdek mesajlar\u0131, kimlik do\u011frulama denemeleri gibi bilgiler burada bulunur.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">journalctl -xe # systemd tabanl\u0131 sistemlerde t\u00fcm loglar\u0131 g\u00f6sterir, -xe ile hata mesajlar\u0131na odaklan\u0131r\ntail -f \/var\/log\/syslog # Ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak loglar\u0131 takip eder (Debian\/Ubuntu)\ntail -f \/var\/log\/messages # Ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak loglar\u0131 takip eder (CentOS\/RHEL)<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\n\u00d6zellikle sorunun ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman dilimine odaklanarak ilgili loglar\u0131 filtrelemek, \u00e7ok say\u0131da log aras\u0131ndan i\u015finize yarayan bilgiyi bulman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Uygulama ve Web Sunucusu Loglar\u0131<\/h4>\n<p>Uygulaman\u0131z\u0131n veya web sunucunuzun kendi loglar\u0131, genellikle sorunun uygulaman\u0131n kendisinden mi yoksa d\u0131\u015f bir etkenden mi kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in en iyi yerdir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">tail -f \/var\/log\/apache2\/error.log\ntail -f \/var\/log\/nginx\/access.log\ngrep \"ERROR\" \/var\/log\/my_app\/app.log<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nHTTP durum kodlar\u0131 (5xx hatalar\u0131), veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131 hatalar\u0131 veya uygulama i\u00e7i istisnalar gibi detaylar burada aranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>Kimlik Do\u011frulama Loglar\u0131<\/h4>\n<p>E\u011fer sorun bir servise veya sunucuya eri\u015fimle ilgiliyse, kimlik do\u011frulama loglar\u0131 faydal\u0131 olabilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">tail -f \/var\/log\/auth.log # Debian\/Ubuntu\ntail -f \/var\/log\/secure # CentOS\/RHEL<\/pre>\n<p><\/code><br \/>\nBa\u015far\u0131s\u0131z SSH giri\u015f denemeleri, sudo hatalar\u0131 veya di\u011fer kimlik do\u011frulama sorunlar\u0131 burada kaydedilir.<\/p>\n<h3>De\u011fi\u015fiklikleri Y\u00f6netmek ve Belgelemek<\/h3>\n<p>Sorun giderme s\u00fcreci boyunca yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her ad\u0131m\u0131 dikkatlice y\u00f6netmek ve belgelemek, hem mevcut sorunu \u00e7\u00f6zmek hem de gelecekte benzer sorunlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>Ad\u0131m Ad\u0131m Geri D\u00f6n\u00fc\u015f Plan\u0131<\/h4>\n<p>Bir de\u011fi\u015fiklik yapmadan \u00f6nce, her zaman bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f plan\u0131n\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Bir konfig\u00fcrasyon dosyas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeden \u00f6nce yedekleyin. Bir servisi yeniden ba\u015flatmadan \u00f6nce, e\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse, etkilerini de\u011ferlendirin. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her de\u011fi\u015fikli\u011fi not al\u0131n, b\u00f6ylece bir sorun daha da k\u00f6t\u00fcle\u015firse geri alabilirsiniz.<\/p>\n<h4>Belgeleme ve Bilgi Payla\u015f\u0131m\u0131<\/h4>\n<p>Sorunu \u00e7\u00f6zd\u00fckten sonra, neyin yanl\u0131\u015f gitti\u011fini, nas\u0131l te\u015fhis etti\u011finizi ve nas\u0131l \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc belgeleyin. Bu, hem sizin hem de ekibinizdeki di\u011fer ki\u015filerin gelecekte benzer sorunlarla daha h\u0131zl\u0131 ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Bir bilgi taban\u0131 olu\u015fturmak, tekrarlayan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir zaman tasarrufu sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Otomasyon ve \u00d6nleyici Tedbirler<\/h4>\n<p>Tekrarlayan sorunlar\u0131 veya yayg\u0131n darbo\u011fazlar\u0131 tespit ettikten sonra, bunlar\u0131 otomatikle\u015ftirmek veya \u00f6nleyici tedbirler almak i\u00e7in f\u0131rsatlar aray\u0131n.<\/p>\n<ul>\n<li>Otomatik log analizi ara\u00e7lar\u0131<\/li>\n<li>Kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131 izleyen izleme sistemleri (Prometheus, Grafana, Zabbix)<\/li>\n<li>Konfig\u00fcrasyon y\u00f6netimi ara\u00e7lar\u0131 (Ansible, Puppet, Chef) ile tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak<\/li>\n<li>D\u00fczenli yedeklemeler ve felaket kurtarma planlar\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu t\u00fcr \u00f6nlemler, sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engeller veya en az\u0131ndan etkilerini minimize eder.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Linux sunucu sorun giderme, bir sanatt\u0131r ve zamanla geli\u015fen bir beceridir. Bu zihinsel kontrol listesi, size yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131m sunarak, paniklemek yerine mant\u0131kl\u0131 ve sistematik ad\u0131mlarla ilerlemenizi sa\u011flar. Unutmay\u0131n, her sorun bir \u00f6\u011frenme f\u0131rsat\u0131d\u0131r. Her \u00e7\u00f6z\u00fclen sorun, gelecekteki zorluklara kar\u015f\u0131 sizi daha donan\u0131ml\u0131 hale getirecektir. Bu ad\u0131mlar\u0131 takip ederek, karma\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnen sorunlar\u0131 bile daha y\u00f6netilebilir par\u00e7alara ay\u0131rabilir ve \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n<h3>SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h3>\n<h4>1. Bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131mda ilk ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>Sakin kal\u0131n ve sorunun tam olarak ne oldu\u011funu, ne zaman ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi servisleri\/kullan\u0131c\u0131lar\u0131 etkiledi\u011fini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Ard\u0131ndan, son yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikleri sorgulay\u0131n.<\/p>\n<h4>2. Hangi log dosyalar\u0131na bakmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>Genel sistem sorunlar\u0131 i\u00e7in <code>\/var\/log\/syslog<\/code> veya <code>journalctl -xe<\/code>'ye, web sunucusu sorunlar\u0131 i\u00e7in Apache\/Nginx hata loglar\u0131na ve uygulaman\u0131z\u0131n kendi loglar\u0131na bakmal\u0131s\u0131n\u0131z. Kimlik do\u011frulama sorunlar\u0131 i\u00e7in <code>\/var\/log\/auth.log<\/code> veya <code>\/var\/log\/secure<\/code> faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>3. Sunucuya SSH ile eri\u015femiyorsam ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>\u00d6ncelikle a\u011f ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kontrol edin (ping). E\u011fer a\u011fda sorun yoksa, sunucunun fiziksel\/sanal konsoluna eri\u015fmeyi deneyin. G\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131n\u0131 veya SSH servisi durumunu kontrol edin.<\/p>\n<h4>4. Y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum, ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p><code>top<\/code> veya <code>htop<\/code> kullanarak hangi s\u00fcrecin CPU'yu en \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyin. Bu s\u00fcrecin ne oldu\u011funu ve neden bu kadar CPU t\u00fcketti\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131n. Gerekirse s\u00fcreci durdurup yeniden ba\u015flatmay\u0131 veya optimize etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<h4>5. Disk alan\u0131 dolu uyar\u0131s\u0131 al\u0131yorum, ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p><code>df -h<\/code> ile hangi dizinin dolu oldu\u011funu belirleyin. <code>du -sh *<\/code> komutuyla b\u00fcy\u00fck dosyalar\u0131 veya dizinleri bulun. Genellikle eski log dosyalar\u0131, ge\u00e7ici dosyalar veya yedekler \u00e7ok yer kaplar. Gereksiz dosyalar\u0131 silerek yer a\u00e7\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi\nBir Linux sunucusunda beklenmedik bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, paniklemek yerine sistematik &#8230;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36633","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-linux","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi Bir Linux sunucusunda beklenmedik bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, paniklemek yerine sistematik ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-20T19:30:33+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi\",\"datePublished\":\"2025-12-20T19:30:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/\"},\"wordCount\":2044,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Linux\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/\",\"name\":\"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-20T19:30:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi","og_description":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi Bir Linux sunucusunda beklenmedik bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, paniklemek yerine sistematik ...","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-20T19:30:33+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"13 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi","datePublished":"2025-12-20T19:30:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/"},"wordCount":2044,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Linux"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/","name":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-20T19:30:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-sunucu-sorun-giderme-zihnimdeki-kontrol-listesi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Linux Sunucu Sorun Giderme: Zihnimdeki Kontrol Listesi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36633"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36633\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}