{"id":36618,"date":"2025-12-20T18:00:40","date_gmt":"2025-12-20T15:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/"},"modified":"2025-12-20T18:00:40","modified_gmt":"2025-12-20T15:00:40","slug":"kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/","title":{"rendered":"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni"},"content":{"rendered":"<h2>Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni<\/h2>\n<p>Modern yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131nda, uygulamalar\u0131n s\u00fcrekli eri\u015filebilir olmas\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 deneyiminin kesintiye u\u011framamas\u0131 kritik bir beklentidir. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli mimari de\u011fi\u015fiklikler, veritaban\u0131 \u015fema g\u00fcncellemeleri veya API versiyonlamalar\u0131 gibi s\u00fcre\u00e7ler genellikle kesinti riskini beraberinde getirir. \u0130\u015fte tam da bu noktada, &#8220;Geni\u015flet ve Daralt&#8221; (Expand and Contract) deseni, s\u0131f\u0131r kesintiyle (zero-downtime) g\u00fcvenli ve kontroll\u00fc ge\u00e7i\u015fler yapmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir strateji olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu makalede, desenin temel prensiplerini, avantajlar\u0131n\u0131, uygulama a\u015famalar\u0131n\u0131 ve kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek zorluklar\u0131 detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h3>Giri\u015f: Kesintisiz Ge\u00e7i\u015flerin Zorlu\u011fu<\/h3>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m sistemleri s\u00fcrekli evrim ge\u00e7irir. Yeni \u00f6zellikler eklenir, performans iyile\u015ftirmeleri yap\u0131l\u0131r ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 kapat\u0131l\u0131r. Bu de\u011fi\u015fikliklerin \u00e7o\u011fu, mevcut sistemin altyap\u0131s\u0131nda veya veri yap\u0131s\u0131nda revizyonlar gerektirir. Geleneksel ge\u00e7i\u015f y\u00f6ntemleri, genellikle sistemin bir s\u00fcreli\u011fine devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131, yani kesinti ya\u015fanmas\u0131n\u0131 gerektirir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn 7\/24 \u00e7al\u0131\u015fan, k\u00fcresel uygulamalar\u0131 i\u00e7in bu durum kabul edilemez bir maliyet anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<h4>Modern Uygulamalar\u0131n Beklentileri<\/h4>\n<p>Kullan\u0131c\u0131lar, bir e-ticaret sitesinin, bir bankac\u0131l\u0131k uygulamas\u0131n\u0131n veya bir sosyal medya platformunun g\u00fcn\u00fcn herhangi bir saatinde eri\u015filebilir olmas\u0131n\u0131 bekler. Planl\u0131 veya plans\u0131z her t\u00fcrl\u00fc kesinti, m\u00fc\u015fteri kayb\u0131na, marka itibar\u0131 zedelenmesine ve finansal zararlara yol a\u00e7abilir. Bu nedenle, geli\u015ftirme ve operasyon ekipleri, sistemlerini g\u00fcncellerken s\u0131f\u0131r kesinti hedefini benimsemek zorundad\u0131r.<\/p>\n<h4>Geleneksel Ge\u00e7i\u015f Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n Dezavantajlar\u0131<\/h4>\n<p>Geleneksel ge\u00e7i\u015fler genellikle &#8220;big-bang&#8221; (tek seferlik b\u00fcy\u00fck ge\u00e7i\u015f) yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benimser. Bu yakla\u015f\u0131mda, t\u00fcm sistem ayn\u0131 anda yeni versiyona ge\u00e7irilir. Bu, potansiyel olarak uzun s\u00fcreli kesintilere, karma\u015f\u0131k geri alma (rollback) s\u00fcre\u00e7lerine ve y\u00fcksek risk fakt\u00f6r\u00fcne sahiptir. Hatalar durumunda, sistemin eski haline d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir zorluktur ve daha fazla kesintiye neden olabilir.<\/p>\n<h4>S\u0131f\u0131r Kesinti Hedefi<\/h4>\n<p>S\u0131f\u0131r kesinti hedefi, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sistemdeki de\u011fi\u015fiklikleri fark etmeden, hizmetin s\u00fcrekli olarak devam etmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bu, sadece son kullan\u0131c\u0131 deneyimi i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda operasyonel verimlilik ve i\u015f s\u00fcreklili\u011fi i\u00e7in de hayati \u00f6neme sahiptir. Geni\u015flet ve Daralt deseni, bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in kan\u0131tlanm\u0131\u015f ve etkili bir y\u00f6ntem sunar.<\/p>\n<h3>Geni\u015flet ve Daralt Deseni Nedir?<\/h3>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseni, bir sistemin yap\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik yaparken (\u00f6rne\u011fin, bir veritaban\u0131 \u015femas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek veya bir API&#8217;nin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fcncellemek), eski ve yeni yap\u0131lar\u0131n belirli bir s\u00fcre boyunca paralel olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na izin veren a\u015famal\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bu sayede, de\u011fi\u015fiklikler kademeli olarak devreye al\u0131n\u0131r ve geri alma esnekli\u011fi korunur.<\/p>\n<h4>Temel Prensip: Geriye Uyumluluk<\/h4>\n<p>Deseninin temelinde geriye uyumluluk (backward compatibility) ilkesi yatar. Ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin her a\u015famas\u0131nda, sistemin hem eski hem de yeni bile\u015fenleri birbiriyle sorunsuz bir \u015fekilde ileti\u015fim kurabilmelidir. Bu, \u00f6zellikle veri taban\u0131 \u015femalar\u0131 veya API aray\u00fczleri gibi kritik noktalarda eski versiyonlar\u0131n yeni versiyonlarla \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmesini sa\u011flamak anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<h4>\u0130ki Ana Faz: Geni\u015fletme ve Daraltma<\/h4>\n<p>Desen, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi iki ana fazdan olu\u015fur:<\/p>\n<ol>\n<li><b>Geni\u015fletme (Expand):<\/b> Bu fazda, yeni yap\u0131 veya \u00f6zellik sisteme eklenir ancak eski yap\u0131 hala aktif olarak kullan\u0131lmaya devam eder. Sistem, hem eski hem de yeni yap\u0131y\u0131 destekleyecek \u015fekilde geni\u015fletilir. \u00d6rne\u011fin, bir veritaban\u0131 tablosuna yeni bir s\u00fctun eklendi\u011finde, hem yeni s\u00fctuna yazma hem de eski s\u00fctunu okuma mant\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 anda var olur.<\/li>\n<li><b>Daraltma (Contract):<\/b> T\u00fcm bile\u015fenler ve veriler yeni yap\u0131ya ba\u015far\u0131yla ta\u015f\u0131nd\u0131ktan ve yeni yap\u0131 stabil bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olunduktan sonra, eski yap\u0131 sistemden g\u00fcvenli bir \u015fekilde kald\u0131r\u0131l\u0131r. Bu, gereksiz kodlar\u0131n, veritaban\u0131 s\u00fctunlar\u0131n\u0131n veya API u\u00e7 noktalar\u0131n\u0131n temizlenmesi anlam\u0131na gelir.<\/li>\n<\/ol>\n<h4>Veritaban\u0131 ve API De\u011fi\u015fikliklerine Uygulama<\/h4>\n<p>Bu desen, \u00f6zellikle veritaban\u0131 \u015fema de\u011fi\u015fiklikleri ve API versiyonlama senaryolar\u0131nda \u00e7ok etkilidir. \u00d6rne\u011fin, bir veritaban\u0131 s\u00fctununu yeniden adland\u0131rmak yerine, yeni isimde bir s\u00fctun eklenir, veriler senkronize edilir ve ard\u0131ndan eski s\u00fctun kald\u0131r\u0131l\u0131r. API taraf\u0131nda ise, yeni bir versiyon (\u00f6rne\u011fin, <code>\/v2\/users<\/code>) devreye al\u0131n\u0131rken, eski versiyon (<code>\/v1\/users<\/code>) belirli bir s\u00fcre daha desteklenmeye devam eder.<\/p>\n<h3>Neden Geni\u015flet ve Daralt? Avantajlar\u0131<\/h3>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseni, s\u0131f\u0131r kesinti hedefine ula\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7ok \u00f6nemli avantaj sunar. Bu avantajlar, hem teknik ekiplerin hem de i\u015f birimlerinin ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7lerine olan g\u00fcvenini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h4>Kesintisiz Kullan\u0131c\u0131 Deneyimi<\/h4>\n<p>En b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sistemdeki de\u011fi\u015fiklikleri fark etmemesidir. Uygulama, ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci boyunca s\u00fcrekli olarak eri\u015filebilir kal\u0131r, bu da m\u00fc\u015fteri memnuniyetini ve i\u015f s\u00fcreklili\u011fini garanti eder. Kesinti ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 kayb\u0131 riski ortadan kalkar.<\/p>\n<h4>Risk Azaltma ve Geri Alma Kolayl\u0131\u011f\u0131<\/h4>\n<p>De\u011fi\u015fiklikler a\u015famal\u0131 olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, herhangi bir sorun durumunda geri alma (rollback) s\u00fcreci \u00e7ok daha kolay ve g\u00fcvenlidir. Yeni yap\u0131 devreye al\u0131n\u0131rken bir hata tespit edilirse, eski yap\u0131 hala \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda oldu\u011fu i\u00e7in h\u0131zl\u0131ca eski duruma d\u00f6n\u00fclebilir. Bu, &#8220;big-bang&#8221; ge\u00e7i\u015flerinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek riski \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r.<\/p>\n<h4>Da\u011f\u0131t\u0131k Sistemlerde Uyum<\/h4>\n<p>Mikroservisler gibi da\u011f\u0131t\u0131k mimarilerde, farkl\u0131 servislerin farkl\u0131 zamanlarda g\u00fcncellenmesi gerekebilir. Geni\u015flet ve Daralt deseni, servisler aras\u0131nda geriye uyumlulu\u011fu koruyarak, ba\u011f\u0131ms\u0131z da\u011f\u0131t\u0131mlara olanak tan\u0131r ve entegrasyon sorunlar\u0131n\u0131 minimize eder.<\/p>\n<h4>Geli\u015ftirici G\u00fcveni ve H\u0131z\u0131<\/h4>\n<p>Geli\u015ftiriciler, yapt\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin an\u0131nda t\u00fcm sistemi etkilemeyece\u011fini ve olas\u0131 hatalar\u0131n kolayca geri al\u0131nabilece\u011fini bildikleri i\u00e7in daha g\u00fcvenle ve daha h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fabilirler. Bu, inovasyonu te\u015fvik eder ve da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3>Geni\u015flet ve Daralt Deseninin A\u015famalar\u0131<\/h3>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseni, genellikle \u00fc\u00e7 ana a\u015famada uygulan\u0131r. Her a\u015fama dikkatli planlama, uygulama ve do\u011frulama gerektirir.<\/p>\n<h4>1. A\u015fama: Geni\u015fletme (Expand) &#8211; Eski ve Yeni Yap\u0131y\u0131 Destekleme<\/h4>\n<p>Bu a\u015fama, yeni \u00f6zelli\u011fin veya yap\u0131n\u0131n sisteme eklendi\u011fi ancak eski yap\u0131n\u0131n da hala tamamen i\u015flevsel oldu\u011fu d\u00f6nemdir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Veritaban\u0131 De\u011fi\u015fiklikleri:<\/b> Yeni bir s\u00fctun eklenir, ancak mevcut kod hala eski s\u00fctunlar\u0131 kullan\u0131r. Yeni s\u00fctuna veri yazmaya ba\u015flan\u0131r (genellikle &#8220;\u00e7ift yazma&#8221; &#8211; dual-write mekanizmas\u0131 ile).<\/li>\n<li><b>API De\u011fi\u015fiklikleri:<\/b> Yeni bir API u\u00e7 noktas\u0131 veya yeni bir alan eklenir. Eski API u\u00e7 noktas\u0131 veya alan hala desteklenir. Gerekirse, yeni API, eski API&#8217;den gelen istekleri de i\u015fleyebilir.<\/li>\n<li><b>Kod De\u011fi\u015fiklikleri:<\/b> Uygulama kodu, hem eski hem de yeni veri yap\u0131lar\u0131n\u0131 okuyup yazabilecek \u015fekilde g\u00fcncellenir. \u00d6zellikle yazma i\u015flemlerinde, verinin hem eski hem de yeni formata yaz\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>\u00d6rnek: Veritaban\u0131nda S\u00fctun Yeniden Adland\u0131rma<\/b><\/p>\n<p>Eski: <code>users<\/code> tablosunda <code>email_address<\/code> s\u00fctunu var. Yeni: <code>email<\/code> olmal\u0131.<\/p>\n<ol>\n<li><b>Geni\u015fletme:<\/b> <code>users<\/code> tablosuna <code>email<\/code> ad\u0131nda yeni bir s\u00fctun eklenir.<\/li>\n<li><b>Kod G\u00fcncelleme (\u00c7ift Yazma):<\/b> Kullan\u0131c\u0131 kayd\u0131 veya g\u00fcncellemesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hem <code>email_address<\/code> hem de <code>email<\/code> s\u00fctunlar\u0131na ayn\u0131 de\u011fer yaz\u0131l\u0131r. Okuma i\u015flemleri hala <code>email_address<\/code> \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<pre><code class=\"language-sql\">-- 1. A\u015fama: Geni\u015fletme (Yeni s\u00fctun ekle)\nALTER TABLE users ADD COLUMN email VARCHAR(255);\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<pre><code class=\"language-java\">-- Uygulama kodu \u00f6rne\u011fi (Java, \u00e7ift yazma)\npublic void updateUserEmail(Long userId, String newEmail) {\n    User user = userRepository.findById(userId);\n    user.setEmailAddress(newEmail); \/\/ Eski s\u00fctuna yaz\n    user.setEmail(newEmail);       \/\/ Yeni s\u00fctuna yaz\n    userRepository.save(user);\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>2. A\u015fama: Ge\u00e7i\u015f (Migrate) - Veri ve Mant\u0131k Adaptasyonu<\/h4>\n<p>Bu a\u015famada, t\u00fcm sistemin yeni yap\u0131ya ge\u00e7i\u015fi sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Veri Ta\u015f\u0131ma:<\/b> E\u011fer gerekli ise, eski yap\u0131daki veriler yeni yap\u0131ya ta\u015f\u0131n\u0131r. Bu genellikle bir arka plan i\u015fi (batch job) ile yap\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><b>Okuma Mant\u0131\u011f\u0131 G\u00fcncellemesi:<\/b> Uygulama kodu, okuma i\u015flemlerini de yeni yap\u0131dan yapmaya ba\u015flar. Bu, genellikle bir yap\u0131land\u0131rma de\u011fi\u015fikli\u011fi veya \u00f6zellik bayra\u011f\u0131 (feature flag) ile kontrol edilir.<\/li>\n<li><b>Eski Yazma Mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n Devre D\u0131\u015f\u0131 B\u0131rak\u0131lmas\u0131:<\/b> T\u00fcm bile\u015fenler yeni yap\u0131ya ge\u00e7tikten sonra, eski yap\u0131ya \u00e7ift yazma mant\u0131\u011f\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>\u00d6rnek: Veritaban\u0131nda S\u00fctun Yeniden Adland\u0131rma (Devam\u0131)<\/b><\/p>\n<ol>\n<li><b>Veri Senkronizasyonu:<\/b> Arka planda bir i\u015f \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak, <code>email_address<\/code> s\u00fctunundaki mevcut veriler <code>email<\/code> s\u00fctununa kopyalan\u0131r.<\/li>\n<li><b>Okuma Mant\u0131\u011f\u0131 G\u00fcncellemesi:<\/b> Uygulama kodu, kullan\u0131c\u0131 e-postas\u0131n\u0131 art\u0131k <code>email_address<\/code> yerine <code>email<\/code> s\u00fctunundan okumaya ba\u015flar.<\/li>\n<\/ol>\n<pre><code class=\"language-sql\">-- 2. A\u015fama: Veri Ta\u015f\u0131ma (Bir kerelik)\nUPDATE users SET email = email_address WHERE email IS NULL;\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<pre><code class=\"language-java\">-- Uygulama kodu \u00f6rne\u011fi (Java, yeni s\u00fctundan oku)\npublic String getUserEmail(Long userId) {\n    User user = userRepository.findById(userId);\n    return user.getEmail(); \/\/ Yeni s\u00fctundan oku\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>3. A\u015fama: Daraltma (Contract) - Eski Yap\u0131y\u0131 Kald\u0131rma<\/h4>\n<p>Yeni yap\u0131 tamamen stabil hale geldikten ve t\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar giderildikten sonra, eski yap\u0131 sistemden kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Eski S\u00fctunlar\u0131\/Tablolar\u0131 Kald\u0131rma:<\/b> Veritaban\u0131ndan eski s\u00fctunlar, tablolar veya indeksler silinir.<\/li>\n<li><b>Eski API U\u00e7 Noktalar\u0131n\u0131 Kald\u0131rma:<\/b> Eski API versiyonlar\u0131 veya u\u00e7 noktalar\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131r ve kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><b>Eski Kodu Temizleme:<\/b> Eski yap\u0131ya referans veren t\u00fcm kodlar sistemden temizlenir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>\u00d6rnek: Veritaban\u0131nda S\u00fctun Yeniden Adland\u0131rma (Son)<\/b><\/p>\n<ol>\n<li><b>Daraltma:<\/b> <code>email_address<\/code> s\u00fctunu veritaban\u0131ndan silinir.<\/li>\n<\/ol>\n<pre><code class=\"language-sql\">-- 3. A\u015fama: Daraltma (Eski s\u00fctunu kald\u0131r)\nALTER TABLE users DROP COLUMN email_address;\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h4>Her A\u015fama Aras\u0131nda Do\u011frulama<\/h4>\n<p>Her a\u015faman\u0131n sonunda kapsaml\u0131 testler ve izleme (monitoring) kritik \u00f6neme sahiptir. Yeni yap\u0131n\u0131n beklendi\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan, performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131ndan ve herhangi bir hata olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olunmal\u0131d\u0131r. Bu do\u011frulama ad\u0131mlar\u0131, bir sonraki a\u015famaya ge\u00e7i\u015f i\u00e7in g\u00fcvenli bir temel olu\u015fturur.<\/p>\n<h3>Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryolar\u0131 ve Uygulama \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseni, \u00e7e\u015fitli senaryolarda uygulanabilir. \u0130\u015fte baz\u0131 yayg\u0131n \u00f6rnekler ve pratik ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\n<h4>Veritaban\u0131 \u015eema De\u011fi\u015fiklikleri<\/h4>\n<p>Yeni bir s\u00fctun eklemek, bir s\u00fctunu yeniden adland\u0131rmak veya bir tablonun yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek gibi durumlarda desen uygulanabilir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u0130pucu:<\/b> <code>NOT NULL<\/code> k\u0131s\u0131tlamas\u0131 olan yeni bir s\u00fctun eklerken, \u00f6nce s\u00fctunu <code>NULL<\/code> olarak ekleyin, verileri doldurun, ard\u0131ndan <code>NOT NULL<\/code> k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131 ekleyin.<\/li>\n<li><b>\u0130pucu:<\/b> \u00c7ift yazma mant\u0131\u011f\u0131, veritaban\u0131 tetikleyicileri (triggers) veya uygulama katman\u0131nda uygulanabilir. Uygulama katman\u0131 genellikle daha esnektir.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>API Versiyonlama<\/h4>\n<p>RESTful API'lerde <code>\/v1\/users<\/code>'tan <code>\/v2\/users<\/code>'a ge\u00e7i\u015f yaparken desen kullan\u0131labilir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u0130pucu:<\/b> Yeni API versiyonunu devreye al\u0131rken eski versiyonu belirli bir s\u00fcre (\u00f6rne\u011fin 3-6 ay) desteklemeye devam edin. M\u00fc\u015fterilerinizi yeni versiyona ge\u00e7meleri i\u00e7in te\u015fvik edin.<\/li>\n<li><b>\u0130pucu:<\/b> API Gateway kullanarak farkl\u0131 versiyonlar\u0131 y\u00f6netmek ve y\u00f6nlendirmek daha kolay olabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Mikroservis Mimarisinde Kullan\u0131m<\/h4>\n<p>Mikroservisler aras\u0131nda veri veya s\u00f6zle\u015fme (contract) de\u011fi\u015fiklikleri yaparken, her servisin ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00fcncellenebilmesi i\u00e7in geriye uyumluluk hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u0130pucu:<\/b> Servisler aras\u0131 ileti\u015fimde olay tabanl\u0131 (event-driven) mimariler kullan\u0131l\u0131yorsa, olay \u015femas\u0131 de\u011fi\u015fikliklerinde de Geni\u015flet ve Daralt deseni uygulanabilir. Eski ve yeni \u015femalar\u0131 destekleyen olay t\u00fcketicileri olu\u015fturulur.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Otomasyon ve \u0130zleme<\/h4>\n<p>Ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini otomatikle\u015ftirmek ve s\u00fcrekli izlemek, hatalar\u0131 erken tespit etmek ve m\u00fcdahale etmek i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u0130pucu:<\/b> Otomatik testler, ge\u00e7i\u015fin her a\u015famas\u0131nda sistemin do\u011fru \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><b>\u0130pucu:<\/b> Metrikler ve loglar, \u00e7ift yazma veya veri senkronizasyonu s\u0131ras\u0131nda olas\u0131 tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 veya performans sorunlar\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Potansiyel Zorluklar ve \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<\/h3>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseni bir\u00e7ok avantaj sunsa da, baz\u0131 zorluklar\u0131 da beraberinde getirebilir. Bu zorluklar\u0131n fark\u0131nda olmak ve proaktif \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirmek, ba\u015far\u0131l\u0131 bir ge\u00e7i\u015f i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h4>Artan Karma\u015f\u0131kl\u0131k ve Ge\u00e7ici \u00c7ift Yazma<\/h4>\n<p>Ge\u00e7i\u015f s\u00fcresince, sistem hem eski hem de yeni yap\u0131y\u0131 desteklemek zorunda oldu\u011fu i\u00e7in kod taban\u0131 ve veritaban\u0131 \u015femas\u0131 ge\u00e7ici olarak daha karma\u015f\u0131k hale gelir. \u00c7ift yazma (dual-write) mant\u0131\u011f\u0131, veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in ek \u00e7aba gerektirir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/b> Bu ge\u00e7ici karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n fark\u0131nda olun ve ge\u00e7i\u015f tamamland\u0131\u011f\u0131nda eski yap\u0131y\u0131 h\u0131zl\u0131ca temizlemek i\u00e7in plan yap\u0131n. \u00c7ift yazma mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca soyutlay\u0131n ve iyi test edin.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Geriye Uyumluluk Y\u00f6netimi<\/h4>\n<p>Sistemin t\u00fcm bile\u015fenlerinin geriye uyumlu kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck ve karma\u015f\u0131k sistemlerde zorlay\u0131c\u0131 olabilir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/b> Geriye uyumluluk s\u00f6zle\u015fmelerini (\u00f6rne\u011fin, API s\u00f6zle\u015fmeleri, veri \u015femalar\u0131) dikkatlice tan\u0131mlay\u0131n ve bunlar\u0131 otomatik testlerle do\u011frulay\u0131n. De\u011fi\u015fikliklerin etkilerini analiz etmek i\u00e7in iyi bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k haritalamas\u0131na sahip olun.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Test Stratejileri<\/h4>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseni, daha kapsaml\u0131 test stratejileri gerektirir, \u00e7\u00fcnk\u00fc hem eski hem de yeni kod yollar\u0131n\u0131n ve veri ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n do\u011fru \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak gerekir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/b> Otomatik entegrasyon ve u\u00e7tan uca (end-to-end) testleri yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131n. Ge\u00e7i\u015fin her a\u015famas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel test senaryolar\u0131 geli\u015ftirin. A\/B testleri veya canary da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131 gibi y\u00f6ntemlerle yeni yap\u0131y\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir kullan\u0131c\u0131 grubuna a\u00e7arak riskleri azalt\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Ek Kaynak \u0130htiyac\u0131<\/h4>\n<p>Ge\u00e7i\u015f s\u00fcresince, hem eski hem de yeni yap\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, veritaban\u0131 veya sunucu kaynaklar\u0131nda ge\u00e7ici bir art\u0131\u015fa neden olabilir. \u00c7ift yazma i\u015flemleri de ek y\u00fck getirebilir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/b> Ge\u00e7i\u015f \u00f6ncesinde kaynak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tahmin edin ve gerekirse ge\u00e7ici olarak ek kaynak sa\u011flay\u0131n. Performans izlemesi yaparak darbo\u011fazlar\u0131 erken tespit edin.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseni, modern yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme pratiklerinde s\u0131f\u0131r kesintiyle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli de\u011fi\u015fiklikleri y\u00f6netmek i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir stratejidir. Geriye uyumlulu\u011fu temel alarak, de\u011fi\u015fiklikleri a\u015famal\u0131 olarak devreye alma, riskleri azaltma ve geri alma kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flama gibi \u00f6nemli avantajlar sunar. Her ne kadar ge\u00e7ici bir karma\u015f\u0131kl\u0131k getirse de, dikkatli planlama, otomasyon, kapsaml\u0131 testler ve s\u00fcrekli izleme ile bu zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelinebilir. Bu deseni benimsemek, hem geli\u015ftirici ekiplerinin g\u00fcvenini art\u0131r\u0131r hem de son kullan\u0131c\u0131lara kesintisiz ve y\u00fcksek kaliteli bir hizmet sunulmas\u0131n\u0131 garanti eder. Gelece\u011fin \u00f6l\u00e7eklenebilir ve dayan\u0131kl\u0131 sistemlerini in\u015fa ederken, Geni\u015flet ve Daralt deseni, mimarlar\u0131n ve geli\u015ftiricilerin ara\u00e7 kutusunda mutlaka bulunmas\u0131 gereken g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<h3>SSS (S\u0131k Sorulan Sorular)<\/h3>\n<h4>1. Geni\u015flet ve Daralt deseni her zaman gerekli midir?<\/h4>\n<p>Hay\u0131r, her de\u011fi\u015fiklik i\u00e7in gerekli de\u011fildir. K\u00fc\u00e7\u00fck, geriye uyumlu de\u011fi\u015fiklikler (\u00f6rne\u011fin, yeni bir endpoint eklemek veya mevcut bir endpoint'in geriye uyumlu bir \u015fekilde geni\u015fletilmesi) i\u00e7in bu kadar detayl\u0131 bir yakla\u015f\u0131ma ihtiya\u00e7 duyulmayabilir. Ancak veritaban\u0131 \u015femas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek, API s\u00f6zle\u015fmesini k\u0131rmak veya b\u00fcy\u00fck bir mimari ge\u00e7i\u015f yapmak gibi kritik de\u011fi\u015fikliklerde \u015fiddetle tavsiye edilir.<\/p>\n<h4>2. Geni\u015flet ve Daralt ge\u00e7i\u015fi ne kadar s\u00fcrer?<\/h4>\n<p>S\u00fcre, de\u011fi\u015fikli\u011fin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na, sistemin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve ekibin deneyimine ba\u011fl\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck bir s\u00fctun ekleme birka\u00e7 g\u00fcn s\u00fcrebilirken, b\u00fcy\u00fck bir mimari ge\u00e7i\u015f haftalar hatta aylar s\u00fcrebilir. \u00d6nemli olan, her a\u015faman\u0131n dikkatlice planlanmas\u0131 ve do\u011frulanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4>3. Ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda bir hata olursa ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p>Geni\u015flet ve Daralt deseninin en b\u00fcy\u00fck avantajlar\u0131ndan biri, geri alma (rollback) kolayl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Hata tespit edildi\u011finde, eski yap\u0131 hala \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeni de\u011fi\u015fikli\u011fi devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakarak veya eski koda d\u00f6nerek h\u0131zl\u0131ca geri al\u0131m yapabilirsiniz. Sorunu giderdikten sonra ge\u00e7i\u015fi yeniden ba\u015flatabilirsiniz.<\/p>\n<h4>4. \u00c7ift yazma (dual-write) performans\u0131 nas\u0131l etkiler?<\/h4>\n<p>\u00c7ift yazma, veritaban\u0131na veya di\u011fer depolama birimlerine iki kat daha fazla yazma i\u015flemi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ge\u00e7ici olarak performans\u0131 etkileyebilir. Bu etkinin boyutu, yazma yo\u011funlu\u011funa ve altyap\u0131n\u0131n kapasitesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ge\u00e7i\u015f \u00f6ncesinde performans testleri yapmak ve altyap\u0131y\u0131 \u00f6l\u00e7eklendirmek gerekebilir.<\/p>\n<h4>5. Eski yap\u0131y\u0131 ne zaman kald\u0131rabilirim (Daraltma a\u015famas\u0131)?<\/h4>\n<p>Eski yap\u0131y\u0131 kald\u0131rmadan \u00f6nce, t\u00fcm bile\u015fenlerin yeni yap\u0131y\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131ndan ve yeni yap\u0131n\u0131n belirli bir s\u00fcre (\u00f6rne\u011fin, birka\u00e7 hafta) boyunca stabil ve hatas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca, eski yap\u0131ya ba\u011f\u0131ml\u0131 olabilecek herhangi bir harici sistem veya m\u00fc\u015fteri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kontrol etmelisiniz. T\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar giderildi\u011finde ve yeni yap\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131nda daraltma a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00d6rnek: Veritaban\u0131nda S\u00fctun Yeniden Adland\u0131rma","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36618","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00d6rnek: Veritaban\u0131nda S\u00fctun Yeniden Adland\u0131rma\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-20T15:00:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni\",\"datePublished\":\"2025-12-20T15:00:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/\"},\"wordCount\":2841,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/\",\"name\":\"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-20T15:00:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni","og_description":"\u00d6rnek: Veritaban\u0131nda S\u00fctun Yeniden Adland\u0131rma","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-20T15:00:40+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"15 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni","datePublished":"2025-12-20T15:00:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/"},"wordCount":2841,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/","name":"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-20T15:00:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/kesintisiz-gecisler-icin-genislet-ve-daralt-expand-and-contract-deseni\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kesintisiz Ge\u00e7i\u015fler \u0130\u00e7in Geni\u015flet ve Daralt (Expand and Contract) Deseni"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36618"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36618\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}