{"id":36360,"date":"2025-12-14T15:41:40","date_gmt":"2025-12-14T12:41:40","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?p=36360"},"modified":"2025-12-14T15:41:40","modified_gmt":"2025-12-14T12:41:40","slug":"jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/","title":{"rendered":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<h2>JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber<\/h2>\n<p>JSP (JavaServer Pages), dinamik web sayfalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Java teknolojisidir. Her ne kadar modern frontend framework&#8217;leri pop\u00fclerle\u015fse de, bir\u00e7ok kurumsal uygulamada JSP hala aktif olarak kullan\u0131lmakta veya bak\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu nedenle, bir Java geli\u015ftiricisi i\u00e7in JSP temellerini ve ileri d\u00fczey konular\u0131n\u0131 bilmek \u00f6nemlidir. Bu rehber, JSP m\u00fclakatlar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz temel ve ileri d\u00fczey sorulara kapsaml\u0131 yan\u0131tlar sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>JSP Nedir ve Neden Kullan\u0131l\u0131r?<\/h3>\n<p>JSP, HTML veya XML gibi statik i\u00e7eriklerle Java kodunu birle\u015ftirmeyi sa\u011flayan sunucu tarafl\u0131 bir teknolojidir. Temel amac\u0131, dinamik i\u00e7erik \u00fcreterek taray\u0131c\u0131ya g\u00f6nderilecek web sayfalar\u0131n\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r.<\/p>\n<h4>JSP&#8217;nin Avantajlar\u0131:<\/h4>\n<ul>\n<li><b>H\u0131zl\u0131 Geli\u015ftirme:<\/b> HTML tabanl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in sayfa tasar\u0131m\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi kolayca d\u00fczenlenebilir.<\/li>\n<li><b>Java G\u00fcc\u00fc:<\/b> T\u00fcm Java API&#8217;lerine ve k\u00fct\u00fcphanelerine eri\u015fim imkan\u0131 sunar.<\/li>\n<li><b>Platform Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131:<\/b> Java oldu\u011fu i\u00e7in herhangi bir i\u015fletim sisteminde veya web sunucusunda \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/li>\n<li><b>Bile\u015fen Tabanl\u0131 Yakla\u015f\u0131m:<\/b> Custom Tag Library&#8217;ler ile tekrar kullan\u0131labilir bile\u015fenler olu\u015fturulabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>JSP&#8217;nin Dezavantajlar\u0131 (ve Neden EL\/JSTL Kullan\u0131lmal\u0131):<\/h4>\n<ul>\n<li><b>Scriptlet Karma\u015fas\u0131:<\/b> \u00c7ok fazla Java kodu (scriptlet) kullanmak, sayfan\u0131n okunabilirli\u011fini ve bak\u0131m\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu nedenle Expression Language (EL) ve JSTL kullan\u0131m\u0131 \u015fiddetle tavsiye edilir.<\/li>\n<li><b>Mant\u0131k Kar\u0131\u015f\u0131m\u0131:<\/b> JSP&#8217;nin i\u00e7ine i\u015f mant\u0131\u011f\u0131 (business logic) yazmak, MVC prensiplerini ihlal eder ve kodun y\u00f6netimini zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>JSP Ya\u015fam D\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve Temel Bile\u015fenleri<\/h3>\n<p>JSP&#8217;nin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc ve temel bile\u015fenlerini bilmek kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>JSP Ya\u015fam D\u00f6ng\u00fcs\u00fc (Lifecycle)<\/h4>\n<p>Bir JSP sayfas\u0131n\u0131n sunucu taraf\u0131ndan i\u015flenmesi a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n<ol>\n<li><b>\u00c7eviri (Translation):<\/b> Web sunucusu (\u00f6rne\u011fin Tomcat), .jsp uzant\u0131l\u0131 bir dosyay\u0131 ilk kez istedi\u011finde, JSP motoru bu dosyay\u0131 bir Java Servlet s\u0131n\u0131f\u0131na \u00e7evirir.<\/li>\n<li><b>Derleme (Compilation):<\/b> \u00c7evrilen Servlet s\u0131n\u0131f\u0131 (.java dosyas\u0131) derlenerek bir .class dosyas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/li>\n<li><b>Y\u00fckleme (Loading):<\/b> Servlet s\u0131n\u0131f\u0131 JVM&#8217;ye y\u00fcklenir.<\/li>\n<li><b>\u00d6rnekleme (Instantiation):<\/b> Servlet s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir \u00f6rne\u011fi olu\u015fturulur.<\/li>\n<li><b>Ba\u015flatma (Initialization &#8211; <code>jspInit()<\/code>):<\/b> <code>jspInit()<\/code> metodu \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Bu metod, Servlet ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcndeki <code>init()<\/code> metoduna benzer ve JSP sayfas\u0131 ilk y\u00fcklendi\u011finde bir kez \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Genellikle veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 gibi tek seferlik ba\u015flatma i\u015flemleri i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><b>\u0130stek \u0130\u015fleme (Request Processing &#8211; <code>_jspService()<\/code>):<\/b> Her HTTP iste\u011fi geldi\u011finde, <code>_jspService()<\/code> metodu \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Bu metod, JSP sayfas\u0131ndaki t\u00fcm i\u00e7eri\u011fi (HTML, Java kodlar\u0131, EL ifadeleri vb.) i\u015fleyerek taray\u0131c\u0131ya g\u00f6nderilecek yan\u0131t\u0131 olu\u015fturur. Bu, JSP dosyas\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ana b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr.<\/li>\n<li><b>Sonland\u0131rma (Destruction &#8211; <code>jspDestroy()<\/code>):<\/b> Web sunucusu JSP sayfas\u0131n\u0131 bellekten kald\u0131rmaya karar verdi\u011finde (\u00f6rne\u011fin sunucu kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda), <code>jspDestroy()<\/code> metodu \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Bu metod, <code>jspInit()<\/code> i\u00e7inde a\u00e7\u0131lan kaynaklar\u0131 (veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131, dosya ak\u0131\u015flar\u0131 vb.) kapatmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Servlet ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcndeki <code>destroy()<\/code> metoduna benzer.<\/li>\n<\/ol>\n<p><b>Pratik Bilgi:<\/b> <code>jspInit()<\/code> ve <code>jspDestroy()<\/code> metodlar\u0131n\u0131 bir JSP sayfas\u0131nda nadiren do\u011frudan tan\u0131mlars\u0131n\u0131z. Genellikle Servlet&#8217;lerde veya dinleyicilerde (listeners) bu t\u00fcr ba\u015flatma\/sonland\u0131rma i\u015flemleri yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h4>JSP Bile\u015fenleri (Scripting Elements)<\/h4>\n<p>JSP, dinamik i\u00e7erik olu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli bile\u015fenler sunar:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Scriptlet (<code><% ... %><\/code>):<\/b> JSP sayfas\u0131na do\u011frudan Java kodu yazmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.\n<pre><code class=\"language-java\"><%\n    String message = \"Merhaba JSP!\";\n    out.println(\"<p>\" + message + \"<\/p>\");\n%><\/code><\/pre>\n<p>        <b>Pratik Bilgi:<\/b> Scriptlet&#8217;lardan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca ka\u00e7\u0131nmal\u0131, bunun yerine EL ve JSTL kullanmal\u0131s\u0131n\u0131z.\n    <\/li>\n<li><b>Expression (<code><%= ... %><\/code>):<\/b> Bir Java ifadesinin sonucunu do\u011frudan HTML \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131na yazd\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.\n<pre><code class=\"language-java\"><p>Bug\u00fcn\u00fcn tarihi: <%= new java.util.Date() %><\/p><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><b>Declaration (<code><%! ... %><\/code>):<\/b> JSP sayfas\u0131nda metodlar veya s\u0131n\u0131f de\u011fi\u015fkenleri tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu kod, \u00e7evrilen Servlet s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yer al\u0131r.\n<pre><code class=\"language-java\"><%!\n    public int add(int a, int b) {\n        return a + b;\n    }\n%>\n<p>10 + 20 = <%= add(10, 20) %><\/p><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><b>Directives (<code><%@ ... %><\/code>):<\/b> JSP motoruna sayfan\u0131n genel yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bilgi verir.\n<ul>\n<li><code>page<\/code>: Sayfa seviyesinde ayarlar (dil, i\u00e7erik t\u00fcr\u00fc, hata sayfas\u0131 vb.)\n<pre><code class=\"language-java\"><%@ page language=\"java\" contentType=\"text\/html; charset=UTF-8\" pageEncoding=\"UTF-8\"%>\n<%@ page errorPage=\"error.jsp\"%>\n<%@ page import=\"java.util.List, java.util.ArrayList\"%><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>include<\/code>: Ba\u015fka bir JSP veya HTML dosyas\u0131n\u0131 mevcut sayfaya dahil eder (\u00e7eviri zaman\u0131nda).\n<pre><code class=\"language-java\"><%@ include file=\"header.jsp\"%><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>taglib<\/code>: \u00d6zel etiket k\u00fct\u00fcphanelerini veya JSTL&#8217;yi kullanmak i\u00e7in tan\u0131mlama yapar.\n<pre><code class=\"language-java\"><%@ taglib prefix=\"c\" uri=\"http:\/\/java.sun.com\/jsp\/jstl\/core\"%><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Comments (<code><%-- ... --%><\/code>):<\/b> Sunucu taraf\u0131ndan i\u015flenmeyen JSP yorumlar\u0131d\u0131r. Taray\u0131c\u0131ya g\u00f6nderilmezler.\n<pre><code class=\"language-java\"><%-- Bu bir JSP yorumudur, istemciye g\u00f6nderilmez --%><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4>JSP Implicit Objects (Gizli Nesneler)<\/h4>\n<p>JSP, geli\u015ftiricinin do\u011frudan tan\u0131mlamas\u0131na gerek kalmadan kullanabilece\u011fi 9 adet &#8220;gizli nesne&#8221; sunar. Bunlar, <code>_jspService()<\/code> metodu i\u00e7inde otomatik olarak kullan\u0131labilir durumdad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><code>request<\/code>: HTTP iste\u011fi hakk\u0131nda bilgi i\u00e7erir (parametreler, ba\u015fl\u0131klar vb.).\n<pre><code class=\"language-java\"><p>Kullan\u0131c\u0131 Ad\u0131: <%= request.getParameter(\"username\") %><\/p><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>response<\/code>: HTTP yan\u0131t\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (ba\u015fl\u0131klar\u0131 ayarlama, y\u00f6nlendirme vb.).\n<pre><code class=\"language-java\"><% response.sendRedirect(\"success.jsp\"); %><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>session<\/code>: Kullan\u0131c\u0131n\u0131n oturum bilgilerini tutar.\n<pre><code class=\"language-java\"><% session.setAttribute(\"user\", \"Ali\"); %>\n<p>Oturumdaki Kullan\u0131c\u0131: <%= session.getAttribute(\"user\") %><\/p><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>application<\/code>: Uygulama genelindeki bilgileri tutar. T\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131l\u0131r.\n<pre><code class=\"language-java\"><% application.setAttribute(\"appCounter\", 1); %><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>out<\/code>: JSP sayfas\u0131ndan taray\u0131c\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131 yazmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (<code>response.getWriter()<\/code>&#8216;\u0131n bir \u00f6rne\u011fi).\n<pre><code class=\"language-java\"><% out.println(\"Merhaba d\u00fcnya!\"); %><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>pageContext<\/code>: Sayfa, istek, oturum ve uygulama kapsam\u0131ndaki nesnelere eri\u015fim sa\u011flar.\n<pre><code class=\"language-java\"><% pageContext.setAttribute(\"myVar\", \"De\u011fer\", PageContext.REQUEST_SCOPE); %><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>config<\/code>: Servlet yap\u0131land\u0131rma bilgilerini i\u00e7erir.\n<pre><code class=\"language-java\"><% out.println(\"Servlet Ad\u0131: \" + config.getServletName()); %><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><code>page<\/code>: JSP sayfas\u0131n\u0131n kendisini temsil eden Servlet \u00f6rne\u011fidir. (\u00c7ok nadiren kullan\u0131l\u0131r.)\n    <\/li>\n<li><code>exception<\/code>: Hata sayfalar\u0131nda yakalanan istisnay\u0131 temsil eder (sadece <code>isErrorPage=\"true\"<\/code> olan sayfalarda ge\u00e7erlidir).\n<pre><code class=\"language-java\"><%-- error.jsp i\u00e7inde --%>\n<p>Hata Mesaj\u0131: <%= exception.getMessage() %><\/p><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>JSP Geli\u015fmi\u015f \u00d6zellikler ve En \u0130yi Pratikler<\/h3>\n<p>Modern JSP geli\u015ftirmede scriptlet&#8217;lardan ka\u00e7\u0131nmak ve daha temiz, bak\u0131m\u0131 kolay kod yazmak i\u00e7in baz\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00f6zellikler ve pratikler kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h4>Expression Language (EL)<\/h4>\n<p>EL, JSP sayfalar\u0131ndan Java bean&#8217;lerine, implicit objelere ve di\u011fer verilere kolayca eri\u015fmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir dildir. Scriptlet&#8217;lara g\u00f6re \u00e7ok daha temiz ve okunabilirdir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-java\"><%-- \u00d6rnek bir Java Bean s\u0131n\u0131f\u0131 --%>\npublic class User {\n    private String name;\n    private int age;\n    \/\/ Getter ve Setter'lar\n}\n\n<%-- Servlet veya Controller'da: --%>\nUser user = new User(\"Ay\u015fe\", 30);\nrequest.setAttribute(\"currentUser\", user);\n\n<!-- JSP sayfas\u0131nda EL kullan\u0131m\u0131 -->\n<p>Kullan\u0131c\u0131 Ad\u0131: ${currentUser.name}<\/p>\n<p>Ya\u015f: ${currentUser.age}<\/p>\n<p>Oturum ID: ${pageContext.session.id}<\/p>\n<p>\u0130stek Parametresi (username): ${param.username}<\/p><\/code><\/pre>\n<p><b>Pratik Bilgi:<\/b> EL, null de\u011ferleri otomatik olarak g\u00fcvenli bir \u015fekilde i\u015fler ve <code>NullPointerException<\/code> f\u0131rlatmaz.<\/p>\n<h4>JSP Standard Tag Library (JSTL)<\/h4>\n<p>JSTL, JSP sayfalar\u0131nda s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan d\u00f6ng\u00fc, ko\u015fullu ifade, formatlama, XML i\u015fleme gibi g\u00f6revleri standart etiketler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi sa\u011flayan bir k\u00fct\u00fcphanedir. Scriptlet kullan\u0131m\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-java\"><%@ taglib prefix=\"c\" uri=\"http:\/\/java.sun.com\/jsp\/jstl\/core\"%>\n<%@ taglib prefix=\"fmt\" uri=\"http:\/\/java.sun.com\/jsp\/jstl\/fmt\"%>\n\n<%-- Servlet veya Controller'da: --%>\nList<String> items = new ArrayList<>();\nitems.add(\"Elma\");\nitems.add(\"Armut\");\nitems.add(\"\u00c7ilek\");\nrequest.setAttribute(\"meyveler\", items);\n\n<!-- JSP sayfas\u0131nda JSTL kullan\u0131m\u0131 -->\n<h3>Meyveler:<\/h3>\n<ul>\n    <c:forEach var=\"meyve\" items=\"${meyveler}\">\n        <li>${meyve}<\/li>\n    <\/c:forEach>\n<\/ul>\n\n<c:set var=\"sayi\" value=\"12345.678\" \/>\n<p>Formatl\u0131 Say\u0131: <fmt:formatNumber value=\"${sayi}\" type=\"currency\" currencySymbol=\"TL\" \/><\/p>\n\n<c:if test=\"${currentUser.age >= 18}\">\n    <p>Oy kullanabilirsiniz.<\/p>\n<\/c:if>\n<c:otherwise>\n    <p>Oy kullanmak i\u00e7in ya\u015f\u0131n\u0131z k\u00fc\u00e7\u00fck.<\/p>\n<\/c:otherwise><\/code><\/pre>\n<p><b>Pratik Bilgi:<\/b> JSTL&#8217;nin farkl\u0131 kategorileri (core, fmt, functions, xml, sql) vard\u0131r. Genellikle &#8220;core&#8221; ve &#8220;fmt&#8221; en s\u0131k kullan\u0131lanlard\u0131r.<\/p>\n<h4>Custom Tag Library (\u00d6zel Etiket K\u00fct\u00fcphaneleri)<\/h4>\n<p>JSP&#8217;de tekrarlayan veya karma\u015f\u0131k mant\u0131\u011f\u0131 kaps\u00fcllemek ve yeniden kullan\u0131labilir bile\u015fenler olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6zel etiket k\u00fct\u00fcphaneleri olu\u015fturulabilir. Bu, HTML ve Java kodunu daha iyi ay\u0131rmaya yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6zel bir etiket, bir Java s\u0131n\u0131f\u0131 (tag handler) ve bir Tag Library Descriptor (TLD) dosyas\u0131 ile tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n<h4>Hata Y\u00f6netimi ve G\u00fcvenlik<\/h4>\n<ul>\n<li><b>Hata Y\u00f6netimi:<\/b> JSP&#8217;de hata y\u00f6netimi i\u00e7in <code>page<\/code> direktifindeki <code>errorPage<\/code> ve <code>isErrorPage<\/code> nitelikleri kullan\u0131l\u0131r.\n<pre><code class=\"language-java\"><%@ page errorPage=\"error.jsp\" %> <!-- Hata olursa error.jsp'ye y\u00f6nlendir --><\/code><\/pre>\n<p>        <code>error.jsp<\/code> sayfas\u0131nda ise:<\/p>\n<pre><code class=\"language-java\"><%@ page isErrorPage=\"true\" %> <!-- Bu sayfan\u0131n bir hata sayfas\u0131 oldu\u011funu belirtir --%>\n<h2>Bir Hata Olu\u015ftu!<\/h2>\n<p>Hata Detay\u0131: <%= exception.getMessage() %><\/p><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><b>G\u00fcvenlik:<\/b>\n<ul>\n<li><b>XSS (Cross-Site Scripting):<\/b> Kullan\u0131c\u0131dan al\u0131nan verileri HTML \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131na yazarken EL'in otomatik ka\u00e7\u0131\u015f (escaping) \u00f6zelli\u011fini kullan\u0131n veya JSTL'nin <code><c:out><\/code> etiketini kullan\u0131n. Manuel olarak <code>out.println()<\/code> ile \u00e7\u0131kt\u0131 verirken dikkatli olun ve verileri temizleyin.<\/li>\n<li><b>CSRF (Cross-Site Request Forgery):<\/b> \u00d6nemli i\u015flemler i\u00e7in formlara CSRF token'lar\u0131 ekleyin.<\/li>\n<li><b>SQL Injection:<\/b> Veritaban\u0131 sorgular\u0131nda parametreli sorgular (Prepared Statements) kullan\u0131n, asla kullan\u0131c\u0131 girdilerini do\u011frudan sorguya eklemeyin.<\/li>\n<li><b>Oturum Y\u00f6netimi:<\/b> Oturumlar\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde y\u00f6netin (\u00f6rne\u011fin, \u00e7\u0131k\u0131\u015f yaparken oturumu sonland\u0131r\u0131n).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>JSP'nin G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Yeri ve Modern Uygulama Geli\u015ftirme<\/h3>\n<p>JSP, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde genellikle tek ba\u015f\u0131na bir teknoloji olarak de\u011fil, bir MVC (Model-View-Controller) framework'\u00fcn\u00fcn (\u00f6rne\u011fin Spring MVC veya eski Struts) \"View\" katman\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h4>MVC Mimarisi ile JSP<\/h4>\n<p>MVC mimarisinde:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Model:<\/b> Uygulama verilerini ve i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7erir (Java s\u0131n\u0131flar\u0131, POJO'lar).<\/li>\n<li><b>View:<\/b> Kullan\u0131c\u0131ya sunulan aray\u00fczd\u00fcr. JSP bu katmanda yer al\u0131r ve Model'den gelen verileri g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemekten sorumludur. JSP'ler genellikle sadece veri g\u00f6sterimi ve hafif sunum mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erir.<\/li>\n<li><b>Controller:<\/b> Kullan\u0131c\u0131 isteklerini al\u0131r, Model ile etkile\u015fime girer ve View'i se\u00e7erek yan\u0131t\u0131 haz\u0131rlar (Servlet'ler veya Spring Controller s\u0131n\u0131flar\u0131).<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Pratik Bilgi:<\/b> JSP'lerinizi sadece veri g\u00f6stermek i\u00e7in kullan\u0131n. \u0130\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya veritaban\u0131 i\u015flemlerini JSP'ye yazmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Bu, kodun daha d\u00fczenli, test edilebilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Alternatifler<\/h4>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok modern web uygulamas\u0131, tamamen istemci tarafl\u0131 (React, Angular, Vue.js) veya sunucu tarafl\u0131 \u015fablon motorlar\u0131 (Thymeleaf, FreeMarker) kullanmaktad\u0131r. Ancak JSP, \u00f6zellikle mevcut kurumsal uygulamalar\u0131n bak\u0131m\u0131 ve geni\u015fletilmesi s\u00f6z konusu oldu\u011funda hala \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7 ve S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h3>\n<p>JSP, Java ekosisteminde dinamik web i\u00e7eri\u011fi olu\u015fturmak i\u00e7in temel bir teknolojidir. M\u00fclakatlarda, sadece JSP'nin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda modern geli\u015ftirme pratikleriyle (EL, JSTL, MVC) nas\u0131l entegre edildi\u011fini de g\u00f6stermek \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h4>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h4>\n<p><b>1. JSP ile Servlet aras\u0131ndaki fark nedir?<\/b><\/p>\n<p><b>Cevap:<\/b> JSP bir web sayfas\u0131n\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rken (View katman\u0131), Servlet daha \u00e7ok i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kontrolc\u00fc (Controller) g\u00f6revini \u00fcstlenir. Asl\u0131nda, bir JSP sayfas\u0131 sunucu taraf\u0131ndan ilk kez istendi\u011finde bir Servlet'e \u00e7evrilir ve derlenir. Yani her JSP, arka planda bir Servlet'tir. JSP daha \u00e7ok sunum odakl\u0131d\u0131r, Servlet ise istek\/yan\u0131t i\u015fleme odakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><b>2. Scriptlet kullanmak neden k\u00f6t\u00fc bir pratiktir? Alternatifleri nelerdir?<\/b><\/p>\n<p><b>Cevap:<\/b> Scriptlet'lar, HTML ve Java kodunu birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rarak okunabilirli\u011fi, bak\u0131m\u0131 ve test edilebilirli\u011fi zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca, sunum katman\u0131na i\u015f mant\u0131\u011f\u0131 s\u0131zd\u0131rarak MVC prensiplerini bozar. Alternatifleri Expression Language (EL) ve JSP Standard Tag Library (JSTL) kullanmakt\u0131r. Bu ara\u00e7lar, veriye eri\u015fimi ve yayg\u0131n g\u00f6revleri daha temiz ve yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fekilde yapmay\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p><b>3. JSP'de session y\u00f6netimi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/b><\/p>\n<p><b>Cevap:<\/b> JSP'de <code>session<\/code>, otomatik olarak olu\u015fturulan bir implicit object'tir. Oturum kapsam\u0131ndaki verilere eri\u015fmek, eklemek veya kald\u0131rmak i\u00e7in bu nesneyi kullan\u0131r\u0131z:<\/p>\n<pre><code class=\"language-java\"><% session.setAttribute(\"kullaniciAdi\", \"Mehmet\"); %>\n<p>Ho\u015f Geldiniz, <%= session.getAttribute(\"kullaniciAdi\") %><\/p>\n<% session.invalidate(); %> <!-- Oturumu sonland\u0131r\u0131r --><\/code><\/pre>\n<p>EL ile de eri\u015filebilir: <code>${sessionScope.kullaniciAdi}<\/code><\/p>\n<p><b>4. JSP&#8217;de bir Java s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n metodunu nas\u0131l \u00e7a\u011f\u0131rabilirim?<\/b><\/p>\n<p><b>Cevap:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>Deklarasyon ile:<\/b> Bir <code><%! ... %><\/code> blo\u011funda metod tan\u0131mlay\u0131p sonra \u00e7a\u011f\u0131rabilirsiniz (genellikle tercih edilmez).<\/li>\n<li><b>Bean Kullanarak:<\/b> En iyi yol, bir Java Bean olu\u015fturmak, onu uygun bir kapsamda (request, session, application) ayarlamak ve EL ile metodlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmakt\u0131r.\n<pre><code class=\"language-java\"><%-- Servlet'te --%>\nMyUtility util = new MyUtility();\nrequest.setAttribute(\"myUtil\", util);\n\n<!-- JSP'de --%>\n<p>Sonu\u00e7: ${myUtil.calculateSum(10, 20)}<\/p><\/code><\/pre>\n<\/li>\n<li><b>JSTL Functions ile:<\/b> Kendi statik metodlar\u0131n\u0131z\u0131 bir TLD dosyas\u0131 ile JSTL fonksiyonu olarak tan\u0131mlay\u0131p kullanabilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>5. JSP'de g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 nelerdir ve nas\u0131l \u00f6nlenir?<\/b><\/p>\n<p><b>Cevap:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>XSS (Cross-Site Scripting):<\/b> Kullan\u0131c\u0131 girdilerini do\u011frudan HTML \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131na yazarken, EL'in otomatik ka\u00e7\u0131\u015f \u00f6zelli\u011fini kullan\u0131n veya JSTL <code><c:out><\/code> ile <code>escapeXml=\"true\"<\/code> (varsay\u0131lan) kullanarak HTML etiketlerini ka\u00e7\u0131\u015f karakterlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcn.<\/li>\n<li><b>CSRF (Cross-Site Request Forgery):<\/b> Hassas formlar i\u00e7in gizli bir CSRF token'\u0131 kullan\u0131n ve sunucuda bu token'\u0131 do\u011frulay\u0131n.<\/li>\n<li><b>SQL Injection:<\/b> Veritaban\u0131 i\u015flemleri i\u00e7in JSP'ye i\u015f mant\u0131\u011f\u0131 yazmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Bunun yerine Controller ve DAO (Data Access Object) katmanlar\u0131n\u0131 kullan\u0131n ve t\u00fcm veritaban\u0131 sorgular\u0131nda Prepared Statements kullan\u0131n.<\/li>\n<li><b>A\u00e7\u0131k Oturum Y\u00f6netimi:<\/b> Oturum ID'lerini URL'de g\u00f6stermeyin (cookie tabanl\u0131 oturumlar\u0131 tercih edin). Kullan\u0131c\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131nda oturumu ge\u00e7ersiz k\u0131l\u0131n (<code>session.invalidate()<\/code>).<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\nJSP (JavaServer Pages), dinamik web sayfalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bi","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36360","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber JSP (JavaServer Pages), dinamik web sayfalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-14T12:41:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\",\"datePublished\":\"2025-12-14T12:41:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/\"},\"wordCount\":1961,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/\",\"name\":\"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-14T12:41:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber","og_description":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber JSP (JavaServer Pages), dinamik web sayfalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bi","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-14T12:41:40+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"5 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber","datePublished":"2025-12-14T12:41:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/"},"wordCount":1961,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/","name":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-14T12:41:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jsp-mulakat-sorulari-ve-cevaplari-kapsamli-bir-rehber\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"JSP M\u00fclakat Sorular\u0131 ve Cevaplar\u0131: Kapsaml\u0131 Bir Rehber"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36360"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36361,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36360\/revisions\/36361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}