Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da getiriyor. \u00d6zellikle yapay zeka sistemlerinin e\u011fitilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck veri setlerinin telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla olan ili\u015fkisi, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerde ciddi anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n
Yapay zeka (YZ) sistemlerinin “\u00f6\u011frenmesi”, asl\u0131nda milyarlarca veri noktas\u0131n\u0131 analiz ederek desenleri tan\u0131mas\u0131 ve bu desenleri kullanarak yeni \u00e7\u0131kt\u0131lar \u00fcretmesi s\u00fcrecidir. Bu s\u00fcre\u00e7, b\u00fcy\u00fck miktarda veriye ihtiya\u00e7 duyar; metinler, g\u00f6rseller, sesler, kodlar ve daha pek \u00e7ok i\u00e7erik, YZ modellerinin “beynini” olu\u015fturur. \u0130\u015fte tam da bu noktada, “Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131” kavram\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Temelde, YZ modellerini e\u011fitmek i\u00e7in kullan\u0131lan verinin kime ait oldu\u011fu, bu verinin izinsiz kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 ve YZ’nin \u00fcretti\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n orijinal i\u00e7eri\u011fin bir kopyas\u0131 m\u0131 yoksa tamamen yeni bir yarat\u0131m m\u0131 oldu\u011fu gibi sorulara odaklan\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapay zeka, i\u00e7erik \u00fcretiminden (metin, g\u00f6rsel, m\u00fczik), kod yaz\u0131m\u0131na, hukuki ara\u015ft\u0131rmalardan t\u0131bbi te\u015fhise kadar geni\u015f bir yelpazede kullan\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla, YZ’nin e\u011fitimi i\u00e7in kullan\u0131lan veri kaynaklar\u0131n\u0131n yasal durumu, hem yarat\u0131c\u0131 end\u00fcstriler hem de teknoloji \u015firketleri i\u00e7in hayati bir \u00f6neme sahip. Telif hakk\u0131 sahipleri, eserlerinin izinsiz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek tazminat talep ederken, YZ geli\u015ftiricileri ise bu kullan\u0131m\u0131 “adil kullan\u0131m” veya “veri madencili\u011fi istisnas\u0131” kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini savunuyorlar. Bu anla\u015fmazl\u0131k, YZ teknolojilerinin gelecekteki geli\u015fimini, eri\u015filebilirli\u011fini ve hatta ticari uygulanabilirli\u011fini do\u011frudan etkileyebilecek potansiyel ta\u015f\u0131yor. Konunun karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, teknolojik ilerlemenin h\u0131z\u0131yla hukuki d\u00fczenlemelerin yava\u015fl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki uyumsuzluktan da kaynaklan\u0131yor, bu da mahkemelerin \u00f6n\u00fcnde yeni ve zorlu bir alan a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n
Yapay zeka modelleri, \u00f6zellikle derin \u00f6\u011frenme tabanl\u0131 olanlar, milyarlarca parametreyi e\u011fitmek i\u00e7in devasa veri setlerine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu veri setleri genellikle internetten toplanan veya lisansl\u0131 kaynaklardan elde edilen metinler, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, ses dosyalar\u0131 ve kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131ndan olu\u015fur. Bu toplama i\u015flemine “veri madencili\u011fi” veya “veri kaz\u0131ma” denir. Esasen, YZ sistemleri, insan beyninin deneyimlerden \u00f6\u011frenmesi gibi, bu veri setlerindeki kal\u0131plar\u0131, ili\u015fkileri ve yap\u0131lar\u0131 \u00f6\u011frenirler. \u00d6rne\u011fin, bir metin tabanl\u0131 YZ modeli, internetteki milyonlarca makaleyi, kitab\u0131 ve web sayfas\u0131n\u0131 okuyarak dilin gramerini, s\u00f6zdizimini, anlamsal ili\u015fkilerini ve farkl\u0131 konular hakk\u0131nda bilgi edinir. Bir g\u00f6rsel YZ modeli ise milyarlarca resmi analiz ederek nesneleri, renkleri, dokular\u0131 ve kompozisyonlar\u0131 tan\u0131may\u0131 \u00f6\u011frenir.<\/p>\n
Ancak bu s\u00fcre\u00e7, genellikle telif hakk\u0131yla korunan eserlerin izinsiz kopyalanmas\u0131n\u0131 ve i\u015flenmesini i\u00e7erir. Telif hakk\u0131 sahipleri, eserlerinin ticari ama\u00e7larla kullan\u0131lan YZ modellerinin e\u011fitiminde yer almas\u0131n\u0131n, kendi ekonomik haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrerler. Veri madencili\u011fi yapan YZ geli\u015ftiricileri ise genellikle bu i\u015flemin “adil kullan\u0131m” (fair use) veya “metin ve veri madencili\u011fi (TDM) istisnas\u0131” kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini savunur. Onlara g\u00f6re, YZ’nin e\u011fitimi i\u00e7in yap\u0131lan kopyalamalar ge\u00e7ici ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc nitelikte olup, orijinal eserlerin piyasas\u0131n\u0131 olumsuz etkilemez. Ayr\u0131ca, YZ’nin \u00f6\u011frendi\u011fi \u015feyin belirli eserlerin kendisi de\u011fil, o eserlerdeki genel kal\u0131plar ve bilgiler oldu\u011fu iddia edilir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, hukuki belirsizliklerin ve mahkeme davalar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin, internet \u00fczerindeki herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131k olan bir i\u00e7eri\u011fin, otomatik sistemler taraf\u0131ndan toplanmas\u0131 ve analiz edilmesi, yasal olarak ne kadar kabul edilebilir? \u0130\u015fte bu, mahkemelerin \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7etin sorulardan biridir.<\/p>\n
Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131, \u00f6zellikle telif hakk\u0131, yarat\u0131c\u0131 eserleri koruyan temel hukuki mekanizmalardan biridir. Bir yazar\u0131n kitab\u0131, bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n tablosu, bir m\u00fczisyenin \u015fark\u0131s\u0131 veya bir yaz\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n kodu, yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n izni olmadan kopyalanamaz, da\u011f\u0131t\u0131lamaz veya \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lamaz. Bu haklar, yarat\u0131c\u0131lara eserleri \u00fczerinde belirli bir kontrol ve ekonomik de\u011fer sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lar. Ancak, “adil kullan\u0131m” (ABD’de “fair use”, baz\u0131 di\u011fer \u00fclkelerde “fair dealing” veya TDM istisnalar\u0131) ilkesi, belirli durumlarda telif hakk\u0131yla korunan bir eserin, telif hakk\u0131 sahibinin izni olmadan kullan\u0131lmas\u0131na izin veren bir istisnad\u0131r. Bu ilke genellikle e\u011fitim, ele\u015ftiri, yorum, haber raporlama, ara\u015ft\u0131rma veya parodi gibi ama\u00e7lar i\u00e7in uyguland\u0131\u011f\u0131nda telif hakk\u0131 ihlali say\u0131lmaz.<\/p>\n
Yapay zeka e\u011fitimi ba\u011flam\u0131nda, adil kullan\u0131m ilkesinin uygulanabilirli\u011fi b\u00fcy\u00fck bir tart\u0131\u015fma konusudur. Mahkemeler genellikle adil kullan\u0131m\u0131 de\u011ferlendirirken d\u00f6rt temel fakt\u00f6re bakar:<\/p>\n
YZ \u015firketleri, e\u011fitim ama\u00e7l\u0131 veri kullan\u0131m\u0131n\u0131n ticari olsa bile “d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc” oldu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc YZ’nin do\u011frudan kopyalama yerine yeni bir “anlay\u0131\u015f” veya “model” \u00fcretti\u011fini savunur. Ayr\u0131ca, YZ’nin tekil eserleri kopyalamaktan ziyade, milyonlarca eserden genel kal\u0131plar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fini ve bu nedenle orijinal eserin pazar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkilemedi\u011fini ileri s\u00fcrerler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u00e7erik \u00fcreticileri, YZ’nin \u00fcretti\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n kendi eserlerinin do\u011frudan yerini alabildi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla pazar de\u011ferlerini d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bu nedenle adil kullan\u0131m ilkesi alt\u0131nda korunamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Bu temel ayr\u0131m, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerin farkl\u0131 kararlar almas\u0131n\u0131n ana nedenlerinden biridir. Hukuk sistemleri, bu eski ilkeleri yepyeni bir teknolojiye nas\u0131l uygulayacaklar\u0131 konusunda ciddi bir testten ge\u00e7mektedir.<\/p>\n
Yapay zeka teknolojilerinin h\u0131zl\u0131 geli\u015fimi, hukuki sistemler i\u00e7in e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir meydan okuma sunuyor. \u00d6zellikle telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet alan\u0131ndaki mevcut yasalar\u0131n, YZ’nin veri toplama, i\u015fleme ve \u00e7\u0131kt\u0131 \u00fcretme s\u00fcre\u00e7lerine nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131 konusunda net bir uzla\u015f\u0131 bulunmuyor. Bu durum, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerin benzer davalarda dahi farkl\u0131 kararlar almas\u0131na yol a\u00e7an en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biridir. Temel hukuki yakla\u015f\u0131mlardaki bu farkl\u0131l\u0131klar, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fclkelerin mevcut fikri m\u00fclkiyet yasalar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131, adil kullan\u0131m\/adil i\u015flem istisnalar\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fi ve yarg\u0131\u00e7lar\u0131n teknolojiye y\u00f6nelik tutumlar\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Baz\u0131 yarg\u0131 sistemleri, YZ’nin e\u011fitimini “d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir kullan\u0131m” olarak kabul etme e\u011filimindeyken, di\u011ferleri YZ’nin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n orijinal eserlere \u00e7ok benzedi\u011fini ve telif hakk\u0131 ihlali te\u015fkil etti\u011fini savunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ABD’de “adil kullan\u0131m” doktrini olduk\u00e7a esnek yorumlanabilirken, Avrupa Birli\u011fi’nde telif hakk\u0131 yasalar\u0131 genellikle daha kat\u0131d\u0131r ve spesifik istisnalar gerektirir. Bu b\u00f6lgesel farkl\u0131l\u0131klar, ayn\u0131 YZ modelinin farkl\u0131 \u00fclkelerde farkl\u0131 hukuki sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi anlam\u0131na gelir. Ayr\u0131ca, davalar\u0131n genellikle yeni ve karma\u015f\u0131k teknolojik detaylar i\u00e7ermesi, yarg\u0131\u00e7lar\u0131n ve j\u00fcrilerin konuyu tam olarak anlamas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmakta ve bu da kararlar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fine katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, bu hukuki ayr\u0131l\u0131k, YZ ekosistemindeki belirsizli\u011fi art\u0131r\u0131yor ve geli\u015ftiricilerin, yarat\u0131c\u0131lar\u0131n ve yasa koyucular\u0131n ortak bir zeminde bulu\u015fmas\u0131n\u0131 daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Amerika Birle\u015fik Devletleri, YZ ve telif hakk\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n en hararetli ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyalardan biri. Bunun en b\u00fcy\u00fck nedeni, ABD hukuk sistemindeki “adil kullan\u0131m” (fair use) doktrininin esnek yap\u0131s\u0131d\u0131r. Bu doktrin, bir eserin belirli ama\u00e7lar i\u00e7in, telif hakk\u0131 sahibinin izni olmadan kullan\u0131lmas\u0131na izin verir ve genellikle YZ \u015firketleri taraf\u0131ndan savunma mekanizmas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. ABD mahkemeleri, YZ e\u011fitimiyle ilgili ilk davalarda hen\u00fcz kesin ve emsal te\u015fkil edecek kararlar vermi\u015f olmasa da, a\u00e7\u0131lan davalar ve ilk yorumlar, hukukun bu alandaki seyrini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, *Getty Images v. Stability AI* davas\u0131, g\u00f6rsel YZ modellerinin e\u011fitimi i\u00e7in kullan\u0131lan telif hakk\u0131 korumal\u0131 g\u00f6rsellerin yasal stat\u00fcs\u00fcn\u00fc sorguluyor. Getty Images, Stability AI’\u0131n Stable Diffusion modelini e\u011fitmek i\u00e7in milyonlarca telifli g\u00f6rselini izinsiz kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor ve bu g\u00f6rsellerin YZ taraf\u0131ndan \u00fcretilen \u00e7\u0131kt\u0131larda bazen belirgin izler b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Mahkemenin, YZ’nin \u00fcretti\u011fi g\u00f6rsellerin “d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc” olup olmad\u0131\u011f\u0131na ve orijinal eserlerin pazar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyip etkilemedi\u011fine odaklanmas\u0131 bekleniyor. Di\u011fer bir \u00f6nemli dava ise *New York Times v. OpenAI* davas\u0131d\u0131r. New York Times, ChatGPT gibi b\u00fcy\u00fck dil modellerinin (LLM) e\u011fitiminde kendi haber makalelerinin ve i\u00e7eriklerinin izinsiz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu YZ modellerinin \u00fcretti\u011fi i\u00e7eriklerin zaman zaman Times makalelerini neredeyse kelimesi kelimesine kopyalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. Bu dava, LLM’lerin bilgiye dayal\u0131 i\u00e7erik pazar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fi konusunda kritik bir emsal te\u015fkil edebilir.<\/p>\n
ABD mahkemeleri, bu davalarda genellikle \u015fu ikilemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor: Bir yandan telif hakk\u0131 sahiplerinin yarat\u0131c\u0131 emeklerini koruma ihtiyac\u0131, di\u011fer yandan ise YZ teknolojilerinin inovatif potansiyelini ve bu teknolojilerin ilerlemesi i\u00e7in veri eri\u015fiminin kritik \u00f6nemi. Adil kullan\u0131m analizinde, “d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc kullan\u0131m” kavram\u0131 merkezi bir rol oynar. E\u011fer YZ’nin kullan\u0131m\u0131, orijinal esere yeni bir anlam veya estetik kat\u0131yorsa, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc kabul edilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar. Ancak, YZ’nin \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 orijinal eserin yerini al\u0131yorsa veya ona \u00e7ok benziyorsa, telif hakk\u0131 ihlali olarak kabul edilme e\u011filimi g\u00fc\u00e7lenir. ABD mahkemelerinin alaca\u011f\u0131 kararlar, YZ sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn gelece\u011fini ve telif hakk\u0131 kanunlar\u0131n\u0131n dijital \u00e7a\u011fdaki yorumunu derinden etkileyecektir.<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi, yapay zeka ve telif hakk\u0131 konular\u0131nda ABD’den farkl\u0131, genellikle daha kat\u0131 bir yakla\u015f\u0131m benimsemektedir. AB’de telif hakk\u0131, ABD’deki adil kullan\u0131m doktrini kadar geni\u015f kapsaml\u0131 bir esnekli\u011fe sahip de\u011fildir; bunun yerine, telif hakk\u0131yla korunan eserlerin kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin belirli ve s\u0131n\u0131rl\u0131 istisnalar mevcuttur. Yapay zeka e\u011fitimi ba\u011flam\u0131nda en \u00f6nemli istisna, 2019 tarihli Dijital Tek Pazar Direktifi’nde (DSM Directive) yer alan “metin ve veri madencili\u011fi (TDM)” istisnas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
AB ayr\u0131ca, yapay zeka eti\u011fi ve g\u00fcvenli\u011fini d\u00fczenlemeyi ama\u00e7layan \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 “AB Yapay Zeka Yasas\u0131” (AI Act) \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu yasa, YZ sistemlerinin nas\u0131l geli\u015ftirilmesi ve kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini detayland\u0131ran kapsaml\u0131 bir \u00e7er\u00e7eve sunmay\u0131 hedeflemektedir. Taslak metinlerde, y\u00fcksek riskli YZ sistemlerinin \u015feffafl\u0131k, veri y\u00f6neti\u015fimi ve insan g\u00f6zetimi gibi konularda belirli gereksinimleri kar\u015f\u0131lamas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Telif hakk\u0131 \u00f6zelinde ise, yasa tasla\u011f\u0131, \u00fcretken YZ modellerinin (generative AI) e\u011fitiminde kullan\u0131lan telif hakk\u0131yla korunan materyaller hakk\u0131nda \u015feffafl\u0131k y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmeyi planl\u0131yor. Bu, YZ geli\u015ftiricilerinin e\u011fitim veri setlerinde hangi telif hakk\u0131 korumal\u0131 eserlerin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelebilir ki bu da YZ \u015firketleri i\u00e7in \u00f6nemli bir operasyonel zorluk yaratabilir.<\/p>\n
Di\u011fer b\u00f6lgeler de farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar sergilemektedir. \u00d6rne\u011fin, Japonya’da telif hakk\u0131 yasalar\u0131, YZ e\u011fitimi i\u00e7in TDM faaliyetlerini genellikle daha serbest b\u0131rakma e\u011filimindedir, \u00f6zellikle kar amac\u0131 g\u00fctmeyen veya ara\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131mlar i\u00e7in. Kanada ve Birle\u015fik Krall\u0131k gibi \u00fclkelerde ise “adil i\u015flem” (fair dealing) kavram\u0131, belirli ama\u00e7lar i\u00e7in telif hakk\u0131 korumal\u0131 eserlerin kullan\u0131m\u0131na izin verir, ancak kapsam\u0131 ABD’deki adil kullan\u0131mdan daha dar olabilir ve genellikle daha spesifik kategorilere (ele\u015ftiri, haber vb.) odaklan\u0131r. Bu \u00e7e\u015fitlilik, YZ’nin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte geli\u015ftirilmesi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 i\u00e7in hukuki belirsizlikler yaratmakta ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi veya standartla\u015fma ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n
Yapay zeka teknolojisinin h\u0131zla ilerlemesiyle birlikte, telif hakk\u0131 ihlali iddialar\u0131 da artmaya devam ediyor. Bu iddialar, \u00f6zellikle \u00fcretken YZ modellerinin (generative AI) e\u011fitimi i\u00e7in kullan\u0131lan veri setlerinin kayna\u011f\u0131na ve bu modellerin \u00fcretti\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n telif hakk\u0131 korumal\u0131 eserlere benzerli\u011fine odaklan\u0131yor. Mahkemelerin bu karma\u015f\u0131k davalara nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131, mevcut yasal \u00e7er\u00e7evelerin YZ kar\u015f\u0131s\u0131nda ne kadar esnek veya kat\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Hen\u00fcz bir\u00e7ok dava erken a\u015famalarda olsa da, a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131 ve mahkemelerin ilk tepkileri, gelecekteki hukuki e\u011filimler hakk\u0131nda \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunuyor.<\/p>\n
Bu vaka analizleri, YZ’nin veri madencili\u011fi, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc kullan\u0131m ve orijinal eserlerin pazar\u0131n\u0131 etkileme gibi temel konular etraf\u0131nda \u015fekillenen arg\u00fcmanlar\u0131 ve mahkemelerin bu arg\u00fcmanlara nas\u0131l tepki verdi\u011fini detayl\u0131 bir \u015fekilde incelememizi sa\u011fl\u0131yor. Her dava, YZ hukukunun geli\u015fiminde bir mihenk ta\u015f\u0131 olma potansiyeli ta\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle sanat\u00e7\u0131lar, yazarlar ve haber kurulu\u015flar\u0131 gibi i\u00e7erik \u00fcreticileri ile YZ geli\u015ftiricileri aras\u0131ndaki gerilim, hukukun teknolojik yeniliklere adaptasyon s\u00fcrecinin bir aynas\u0131 niteli\u011findedir. Bu davalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, hem YZ \u015firketlerinin i\u015f modellerini hem de i\u00e7erik \u00fcreticilerinin haklar\u0131n\u0131 koruma stratejilerini derinden etkileyecektir.<\/p>\n
G\u00f6rsel yapay zeka modelleri, saniyeler i\u00e7inde benzersiz ve etkileyici g\u00f6rseller \u00fcretebilme yetene\u011fiyle dikkat \u00e7ekiyor. Ancak bu yetenek, milyonlarca telif hakk\u0131 korumal\u0131 g\u00f6rselin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 devasa veri setleri (\u00f6rne\u011fin LAION-5B) sayesinde elde ediliyor. Bu durum, dijital sanat\u00e7\u0131lar ve foto\u011fraf\u00e7\u0131lar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir endi\u015feye yol a\u00e7tu ve “Stability AI” gibi \u015firketlerin \u00fcretken YZ modelleriyle ilgili bir dizi telif hakk\u0131 davas\u0131na konu oldu. \u00d6zellikle *Getty Images v. Stability AI* davas\u0131, g\u00f6rsel YZ e\u011fitiminin yasal boyutlar\u0131n\u0131 derinlemesine sorguluyor.<\/p>\n
Getty Images, d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen g\u00f6rsel stok \u015firketlerinden biri olarak, Stability AI’\u0131n Stable Diffusion modelini e\u011fitmek i\u00e7in kendi lisansl\u0131 g\u00f6rsellerini izinsiz kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. Davada \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen temel iddialar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131lar da benzer endi\u015felerle Stability AI ve di\u011fer \u00fcretken YZ \u015firketlerine dava a\u00e7t\u0131lar. Sanat\u00e7\u0131lar, eserlerinin kendi r\u0131zalar\u0131 veya tazminatlar\u0131 olmadan YZ modellerini “e\u011fitmek” i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve YZ’nin \u00fcretti\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n kendi sanat tarzlar\u0131n\u0131 taklit ederek veya kendi eserlerinin t\u00fcrevlerini olu\u015fturarak ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fini belirtiyorlar. Bu davalar, telif hakk\u0131 yasalar\u0131n\u0131n “d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc kullan\u0131m” kavram\u0131n\u0131 g\u00f6rsel YZ ba\u011flam\u0131nda nas\u0131l yorumlayaca\u011f\u0131 konusunda bir test niteli\u011finde. YZ \u015firketleri, modellerin tekil g\u00f6rselleri kopyalamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yaln\u0131zca g\u00f6rsel kal\u0131plar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fini ve \u00fcrettikleri g\u00f6rsellerin tamamen yeni ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc oldu\u011funu savunurken, sanat\u00e7\u0131lar ve g\u00f6rsel stok \u015firketleri ise YZ’nin “\u00f6\u011frenmesinin” esasen izinsiz kopyalama oldu\u011funu ve \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n telif hakk\u0131 korumal\u0131 eserlere \u00e7ok yak\u0131n oldu\u011funu iddia ediyor. Bu davan\u0131n sonucu, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n dijital \u00e7a\u011fda nereye kadar korunaca\u011f\u0131n\u0131 ve YZ \u015firketlerinin gelecekteki i\u015f modellerini derinden etkileyecektir.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM’ler) gibi \u00fcretken yapay zeka sistemleri, milyarlarca metin verisiyle e\u011fitilerek insan benzeri metinler \u00fcretebilme yetene\u011fine sahiptir. Bu veri setleri genellikle internetten toplanan haber makaleleri, kitaplar, forum yaz\u0131lar\u0131 ve di\u011fer yaz\u0131l\u0131 i\u00e7erikleri i\u00e7erir. Bu durum, \u00f6zellikle haber kurulu\u015flar\u0131 ve yay\u0131nc\u0131lar aras\u0131nda ciddi telif hakk\u0131 endi\u015felerine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. *New York Times v. OpenAI* davas\u0131, bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n en belirgin \u00f6rneklerinden biridir ve LLM’lerin e\u011fitiminde kullan\u0131lan haber i\u00e7eriklerinin yasal stat\u00fcs\u00fc hakk\u0131nda \u00f6nemli sorular\u0131 g\u00fcndeme getiriyor.<\/p>\n
New York Times, OpenAI’a (ChatGPT’nin geli\u015ftiricisi) dava a\u00e7arak, \u015firketin kendi makalelerini ve haber i\u00e7eriklerini, izin almadan ve telif \u00fccreti \u00f6demeden LLM’lerini e\u011fitmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Davan\u0131n temel arg\u00fcmanlar\u0131 \u015funlard\u0131:<\/p>\n
OpenAI ise, LLM’lerin e\u011fitiminde kullan\u0131lan verilerin, dil modellerini geli\u015ftirmek i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir kullan\u0131m oldu\u011funu ve tekil haber makalelerinin yerine ge\u00e7medi\u011fini savunuyor. Ayr\u0131ca, modellerin \u00fcretti\u011fi metinlerin telif hakk\u0131 ihlali say\u0131lmayacak kadar “yeni” ve “\u00f6zg\u00fcn” oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor. Bu dava, LLM’lerin telif hakk\u0131 ihlali, adil kullan\u0131m ve haber end\u00fcstrisinin gelece\u011fi \u00fczerindeki etkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir \u00f6neme sahiptir. Mahkemenin karar\u0131, YZ geli\u015ftiricilerinin e\u011fitim veri setlerini nas\u0131l y\u00f6neteceklerini ve yay\u0131nc\u0131lar\u0131n dijital \u00e7a\u011fda i\u00e7eriklerini nas\u0131l koruyacaklar\u0131n\u0131 yeniden \u015fekillendirebilir.<\/p>\n
\n \/\/ Kavramsal olarak bir YZ modelinin veri toplama ve i\u015fleme s\u00fcrecini temsil eden basit bir fonksiyon.\n function processTrainingData(dataSources) {\n let processedData = [];\n for (const source of dataSources) {\n if (source.isCopyrighted && !source.hasLicense) {\n \/\/ Telif hakk\u0131 kontrol\u00fc ve lisanslama mekanizmas\u0131\n console.log(Telif hakk\u0131 korumal\u0131 kaynak tespit edildi: ${source.name}. Lisanslama gerekli.<\/code>);\n \/\/ Ger\u00e7ek d\u00fcnyada bu, hukuk departman\u0131na bir bildirim veya otomatik lisanslama aray\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7abilir.\n continue; \n }\n \/\/ Veri madencili\u011fi ve \u00f6n i\u015fleme ad\u0131mlar\u0131\n let content = fetchData(source.url); \/\/ \u0130nternetten veri \u00e7ekme\n let cleanedContent = cleanText(content); \/\/ Metin temizleme, formatlama\n let features = extractFeatures(cleanedContent); \/\/ \u00d6zellik \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 (kelime vekt\u00f6rleri vb.)\n processedData.push(features);\n }\n return processedData;\n }\n\n \/\/ \u00d6rnek kullan\u0131m\n \/\/ let webSources = [\n \/\/ { name: \"Public Blog\", url: \"https:\/\/example.com\/blog\", isCopyrighted: false },\n \/\/ { name: \"News Outlet\", url: \"https:\/\/nytimes.com\/article\", isCopyrighted: true, hasLicense: false }\n \/\/ ];\n \/\/ let aiTrainingSet = processTrainingData(webSources);\n \/\/ console.log(\"E\u011fitim veri seti haz\u0131rland\u0131 (lisanslama durumu dikkate al\u0131nd\u0131).\");\n\n<\/pre>\n<\/code><\/p>\n
Gelece\u011fe Y\u00f6nelik \u00c7\u00f6z\u00fcmler ve Yasal D\u00fczenlemeler: Bir Uzla\u015fma M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/h2>\n
Yapay zeka e\u011fitim haklar\u0131 etraf\u0131ndaki hukuki belirsizlikler, teknoloji ve yarat\u0131c\u0131 end\u00fcstriler aras\u0131nda s\u00fcregelen gerilimi art\u0131r\u0131yor. Ancak bu karma\u015f\u0131k sorunlara potansiyel \u00e7\u00f6z\u00fcmler de geli\u015ftirilmeye ba\u015fland\u0131. Uzla\u015fma, hem YZ'nin inovatif potansiyelini destekleyecek hem de i\u00e7erik \u00fcreticilerinin haklar\u0131n\u0131 koruyacak bir denge noktas\u0131 bulmaktan ge\u00e7iyor. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmler, lisanslama modellerinden sentetik veri kullan\u0131m\u0131na, ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde yeni yasal d\u00fczenlemelerin olu\u015fturulmas\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazeyi kaps\u0131yor.<\/p>\n
Hukuki sistemlerin, YZ'nin geli\u015fim h\u0131z\u0131na ayak uydurmas\u0131 kolay de\u011fil. Ancak, bu alandaki davalar\u0131n artmas\u0131 ve YZ'nin ekonomiye entegrasyonunun derinle\u015fmesiyle birlikte, yasa koyucular ve end\u00fcstri payda\u015flar\u0131, daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve etik \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulma konusunda bask\u0131 alt\u0131nda kal\u0131yor. Gelecekteki d\u00fczenlemeler, telif hakk\u0131 sahipleri i\u00e7in adil tazminat mekanizmalar\u0131 sunarken, YZ geli\u015ftiricileri i\u00e7in de yenili\u011fi te\u015fvik edecek netlik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi, YZ'nin k\u00fcresel do\u011fas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kritik bir \u00f6neme sahiptir, zira farkl\u0131 \u00fclkelerdeki farkl\u0131 hukuki yakla\u015f\u0131mlar, YZ'nin etik ve yasal geli\u015fimini engelleme potansiyeline sahiptir.<\/p>\n
Lisanslama Modelleri ve Sentetik Veri Yakla\u015f\u0131m\u0131 Neler Sunuyor?<\/h3>\n
Yapay zeka e\u011fitimi i\u00e7in telif hakk\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmenin en pratik yollar\u0131ndan biri, lisanslama modellerinin geli\u015ftirilmesidir. Bu modeller, i\u00e7erik \u00fcreticilerinin eserlerini YZ e\u011fitimi i\u00e7in kullanmak isteyen YZ \u015firketlerine belirli \u00fccretler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda izin vermesini sa\u011flar. Bu sayede, telif hakk\u0131 sahipleri eserlerinin ticari kullan\u0131m\u0131ndan gelir elde ederken, YZ \u015firketleri de yasal risklerden ka\u00e7\u0131narak g\u00fcvenle modellerini e\u011fitebilirler.<\/p>\n
\n- Toplu Lisanslama Ajanslar\u0131:<\/strong> T\u0131pk\u0131 m\u00fczik veya foto\u011fraf end\u00fcstrisinde oldu\u011fu gibi, telif hakk\u0131 sahiplerini temsil eden ve YZ \u015firketleriyle toplu lisanslama anla\u015fmalar\u0131 yapan ajanslar kurulabilir. Bu ajanslar, geni\u015f veri setlerine yasal eri\u015fim sa\u011flayarak s\u00fcre\u00e7leri basitle\u015ftirebilir.<\/li>\n
- Mikro Lisanslama ve Blockchain:<\/strong> Daha gran\u00fcler bir yakla\u015f\u0131mla, her bir veri par\u00e7as\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 blockchain teknolojisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla takip eden ve otomatik \u00f6deme yapan mikro lisanslama sistemleri geli\u015ftirilebilir. Bu, i\u00e7erik \u00fcreticilerine eserlerinin kullan\u0131m\u0131na g\u00f6re adil bir pay sa\u011flayabilir.<\/li>\n
- Opt-in\/Opt-out Mekanizmalar\u0131:<\/strong> Telif hakk\u0131 sahiplerine, eserlerinin YZ e\u011fitimi i\u00e7in kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmayaca\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131k\u00e7a \"evet\" veya \"hay\u0131r\" deme imkan\u0131 sunan standart mekanizmalar olu\u015fturulabilir. AB'nin TDM istisnas\u0131ndaki \"sakl\u0131 tutma hakk\u0131\" buna bir \u00f6rnektir.<\/li>\n<\/ul>\n
Bir di\u011fer yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcm ise \"sentetik veri\" kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Sentetik veri, ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki verilerden \u00f6\u011frenilen desenlere dayanarak yapay olarak olu\u015fturulan veridir. Bu veriler, ger\u00e7ek telif hakk\u0131 korumal\u0131 materyallerden do\u011frudan al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in telif hakk\u0131 ihlali riski ta\u015f\u0131maz. YZ modelleri, sentetik veri \u00fczerinde e\u011fitilerek belirli g\u00f6revleri yerine getirme yetene\u011fini geli\u015ftirebilir ve daha sonra ger\u00e7ek verilerle ince ayar yap\u0131labilir.<\/p>\n
Uzman \u0130pucu: Sentetik veriler, \u00f6zellikle hassas ki\u015fisel verilerin veya telif hakk\u0131yla korunan i\u00e7eri\u011fin yo\u011fun oldu\u011fu alanlarda, YZ geli\u015ftiricileri i\u00e7in etik ve yasal riskleri azaltman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, veri gizlili\u011fi ve g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli avantajlar sunar.<\/div>\nAncak sentetik verinin de zorluklar\u0131 vard\u0131r. Ger\u00e7ek d\u00fcnya verisinin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7e\u015fitlili\u011fini tamamen yans\u0131tmayabilir, bu da YZ modelinin performans\u0131n\u0131 veya genelleme yetene\u011fini etkileyebilir. Yine de, sentetik veri, gelecekte YZ e\u011fitiminde telif hakk\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 azaltmada \u00f6nemli bir rol oynayabilir.<\/p>\n
Mevzuat\u0131n Evrimi: Hukuk Yapay Zeka H\u0131z\u0131na Yeti\u015febilecek mi?<\/h3>\n
Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz h\u0131z\u0131, mevcut hukuki \u00e7er\u00e7evelerin adaptasyon yetene\u011fini zorluyor. Yasa koyucular, YZ'nin getirdi\u011fi yeni sorunlar\u0131 ele almakta zorlan\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc teknolojinin kendisi hen\u00fcz tam olarak anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f ve s\u00fcrekli evrim ge\u00e7iriyor. Bu durum, hukukun YZ'nin h\u0131z\u0131na yeti\u015fip yeti\u015femeyece\u011fi sorusunu g\u00fcndeme getiriyor. \u015eu anda, bir\u00e7ok \u00fclke ve b\u00f6lge, yapay zeka mevzuat\u0131n\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7abal\u0131yor, ancak bu s\u00fcre\u00e7 uzun ve karma\u015f\u0131k bir yolculuktur.<\/p>\n
Hukukun YZ h\u0131z\u0131na yeti\u015febilmesi i\u00e7in birka\u00e7 anahtar ad\u0131m at\u0131lmas\u0131 gerekiyor:<\/p>\n
\n- Proaktif Yakla\u015f\u0131m:<\/strong> YZ'nin gelecekteki potansiyel etkilerini \u00f6ng\u00f6ren ve riskleri \u00f6nceden ele alan proaktif yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Geleneksel olarak hukuk, sorunlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra tepki verirken, YZ ba\u011flam\u0131nda bu yakla\u015f\u0131m yetersiz kalabilir.<\/li>\n
- Uluslararas\u0131 Uyum:<\/strong> YZ'nin k\u00fcresel bir teknoloji olmas\u0131 nedeniyle, farkl\u0131 \u00fclkelerdeki farkl\u0131 hukuki yakla\u015f\u0131mlar uluslararas\u0131 ticareti ve inovasyonu engelleyebilir. Telif hakk\u0131, veri gizlili\u011fi ve sorumluluk gibi konularda uluslararas\u0131 standartlar\u0131n ve anla\u015fmalar\u0131n geli\u015ftirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/li>\n
- Esneklik ve G\u00fcncellenebilirlik:<\/strong> YZ teknolojisi h\u0131zla geli\u015fti\u011fi i\u00e7in, yasal d\u00fczenlemelerin de esnek olmas\u0131 ve zamanla g\u00fcncellenebilmesi gerekmektedir. \u00c7ok kat\u0131 veya spesifik yasalar, teknoloji geli\u015ftik\u00e7e h\u0131zla eskimi\u015f hale gelebilir. \"D\u00fczenleyici kum havuzlar\u0131\" (regulatory sandboxes) gibi yakla\u015f\u0131mlar, yeni teknolojilerin g\u00fcvenli bir ortamda test edilmesine ve buna g\u00f6re d\u00fczenlemelerin \u015fekillendirilmesine olanak tan\u0131r.<\/li>\n
- Multidisipliner Yakla\u015f\u0131m:<\/strong> YZ mevzuat\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinde sadece hukuk\u00e7ular\u0131n de\u011fil, ayn\u0131 zamanda teknologlar\u0131n, etik uzmanlar\u0131n\u0131n, ekonomistlerin ve i\u00e7erik yarat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 multidisipliner bir yakla\u015f\u0131m benimsenmelidir. Bu, daha dengeli ve etkili \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin \u00fcretilmesini sa\u011flar.<\/li>\n
- \u015eeffafl\u0131k ve Hesap Verebilirlik:<\/strong> YZ sistemlerinin nas\u0131l e\u011fitildi\u011fi, hangi verileri kulland\u0131\u011f\u0131 ve nas\u0131l kararlar ald\u0131\u011f\u0131 konusunda \u015feffafl\u0131k sa\u011flamak, hukuki denetimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve telif hakk\u0131 ihlallerini tespit etmeye yard\u0131mc\u0131 olur. Hesap verebilirlik mekanizmalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 da, zararl\u0131 YZ \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131ndan do\u011fan sorumluluklar\u0131 netle\u015ftirir.<\/li>\n<\/ol>\n
Bu ad\u0131mlar at\u0131l\u0131rsa, hukukun YZ'nin h\u0131z\u0131na yeti\u015fmesi ve bu devrimci teknolojinin etik ve yasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde geli\u015fmesini sa\u011flamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Aksi takdirde, hukuki belirsizlikler inovasyonu yava\u015flatabilir ve yarat\u0131c\u0131 end\u00fcstriler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck riskler olu\u015fturmaya devam edebilir.<\/p>\n
Sonu\u00e7: Yapay Zeka ve Hukuk Aras\u0131ndaki K\u00f6pr\u00fc<\/h2>\n
Yapay zeka teknolojileri, yarat\u0131c\u0131l\u0131ktan ekonomiye, haberden sanata kadar her alan\u0131 yeniden \u015fekillendirirken, telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyetin geleneksel \u00e7er\u00e7evelerini zorluyor. \"Courts Split on AI Training Rights\" ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, d\u00fcnya genelindeki mahkemeler, YZ modellerinin e\u011fitimi i\u00e7in veri kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasal olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda hen\u00fcz net bir uzla\u015f\u0131ya varamad\u0131. ABD'deki \"adil kullan\u0131m\" doktrininin esnek yorumu ile Avrupa Birli\u011fi'nin daha spesifik \"metin ve veri madencili\u011fi\" istisnalar\u0131 aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar, bu hukuki ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n temelini olu\u015fturuyor. Getty Images v. Stability AI ve New York Times v. OpenAI gibi davalar, bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n somut \u00f6rnekleri olup, hukukun YZ kar\u015f\u0131s\u0131ndaki adaptasyon s\u00fcrecinin ne kadar kritik ve karma\u015f\u0131k oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Yarat\u0131c\u0131lar\u0131n haklar\u0131 ile YZ inovasyonunun gereksinimleri aras\u0131nda bir denge bulmak, lisanslama modelleri, sentetik veri kullan\u0131m\u0131 ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Gelecekteki mevzuat, hem proaktif hem de esnek olmal\u0131, teknoloji uzmanlar\u0131, hukuk\u00e7ular ve end\u00fcstri payda\u015flar\u0131 aras\u0131nda multidisipliner bir yakla\u015f\u0131m benimsemelidir. YZ'nin potansiyelinden tam olarak faydalan\u0131rken, etik ve yasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 korumak, sadece hukukun de\u011fil, t\u00fcm toplumun ortak sorumlulu\u011fudur. Bu s\u00fcre\u00e7, yeni bir dijital \u00e7a\u011f\u0131n hukuki temellerini atmam\u0131z\u0131 gerektiren tarihi bir meydan okumad\u0131r.<\/p>\n
S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h3>\n\n- Yapay zeka e\u011fitimi i\u00e7in veri kullan\u0131m\u0131 neden telif hakk\u0131 ihlali olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor?<\/dt>\n
- YZ modelleri genellikle telif hakk\u0131yla korunan milyarlarca eseri (metin, g\u00f6rsel vb.) toplay\u0131p kopyalayarak e\u011fitilir. Telif hakk\u0131 sahipleri, bu izinsiz kopyalaman\u0131n kendi ekonomik haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini, eserlerinin ticari ama\u00e7larla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve YZ'nin \u00fcretti\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n kendi orijinal eserlerinin yerini alabilece\u011fini iddia ederler.<\/dd>\n
- \"Adil kullan\u0131m\" ilkesi YZ e\u011fitiminde nas\u0131l yorumlan\u0131yor?<\/dt>\n
- ABD'deki \"adil kullan\u0131m\" ilkesi, YZ \u015firketleri taraf\u0131ndan savunma mekanizmas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. \u015eirketler, YZ e\u011fitiminin \"d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc\" bir kullan\u0131m oldu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc modelin orijinal eseri do\u011frudan kopyalamak yerine, ondan \u00f6\u011frenerek yeni bir anlay\u0131\u015f veya model \u00fcretti\u011fini savunur. Ancak mahkemeler, kullan\u0131m\u0131n ticari niteli\u011fini, kullan\u0131lan i\u00e7eri\u011fin miktar\u0131n\u0131 ve orijinal eserin pazar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini de de\u011ferlendirir. Avrupa'da ise \"adil kullan\u0131m\" kadar geni\u015f bir ilke yerine daha spesifik \"metin ve veri madencili\u011fi\" istisnalar\u0131 mevcuttur.<\/dd>\n
- Sentetik veri, YZ e\u011fitimindeki telif hakk\u0131 sorununu \u00e7\u00f6zebilir mi?<\/dt>\n
- Sentetik veri, ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki verilerden \u00f6\u011frenilen desenlere dayanarak yapay olarak olu\u015fturulan veridir. Telif hakk\u0131yla korunan ger\u00e7ek materyallerden do\u011frudan al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in telif hakk\u0131 ihlali riskini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilir. Ancak sentetik verinin de ger\u00e7ek verinin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak yans\u0131tmama gibi zorluklar\u0131 vard\u0131r, bu da modelin performans\u0131n\u0131 etkileyebilir. Yine de, gelecekte \u00f6nemli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/dd>\n
- Yapay zeka mevzuat\u0131 neden bu kadar yava\u015f ilerliyor?<\/dt>\n
- Yapay zeka teknolojisinin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, h\u0131zl\u0131 evrimi ve ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yeni hukuki ve etik sorunlar, mevcut hukuki \u00e7er\u00e7evelerin adaptasyonunu zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Yasa koyucular\u0131n teknolojiyi tam olarak anlamas\u0131, farkl\u0131 payda\u015flar\u0131n (YZ \u015firketleri, i\u00e7erik \u00fcreticileri, etik\u00e7iler) \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 dengelemesi ve uluslararas\u0131 uyumu sa\u011flamas\u0131 zaman almaktad\u0131r. Bu durum, mevzuat\u0131n YZ'nin geli\u015fim h\u0131z\u0131na ayak uydurmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirmektedir.<\/dd>\n
- Telif hakk\u0131 sahipleri YZ e\u011fitimine kar\u015f\u0131 haklar\u0131n\u0131 nas\u0131l koruyabilir?<\/dt>\n
- Telif hakk\u0131 sahipleri, eserlerinin YZ e\u011fitimi i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla \"sakl\u0131 tutma haklar\u0131n\u0131\" kullanabilirler (\u00f6zellikle AB'de). Ayr\u0131ca, eserlerini lisanslayarak veya toplu lisanslama ajanslar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla YZ \u015firketleriyle anla\u015fmalar yaparak haklar\u0131n\u0131 koruyabilir ve gelir elde edebilirler. Telif hakk\u0131 ihlali durumunda ise dava a\u00e7ma haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/dd>\n<\/dl>\n
<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36275","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n
Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da getiriyor. \u00d6zellikle yapay zeka sistemlerinin e\u011fitilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck veri setlerinin telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla olan ili\u015fkisi, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerde ciddi anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da getiriyor. \u00d6zellikle yapay zeka sistemlerinin e\u011fitilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck veri setlerinin telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla olan ili\u015fkisi, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerde ciddi anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-12T03:01:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"26 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?\",\"datePublished\":\"2025-12-12T03:01:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/\"},\"wordCount\":5069,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/\",\"name\":\"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-12T03:01:02+00:00\",\"description\":\"Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da getiriyor. \u00d6zellikle yapay zeka sistemlerinin e\u011fitilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck veri setlerinin telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla olan ili\u015fkisi, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerde ciddi anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?","description":"Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da getiriyor. \u00d6zellikle yapay zeka sistemlerinin e\u011fitilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck veri setlerinin telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla olan ili\u015fkisi, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerde ciddi anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?","og_description":"Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da getiriyor. \u00d6zellikle yapay zeka sistemlerinin e\u011fitilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck veri setlerinin telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla olan ili\u015fkisi, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerde ciddi anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-12T03:01:02+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"26 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?","datePublished":"2025-12-12T03:01:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/"},"wordCount":5069,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/","name":"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-12T03:01:02+00:00","description":"Yapay zeka teknolojilerinin inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015fi, hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, beraberinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken karma\u015f\u0131k hukuki ve etik sorunlar\u0131 da getiriyor. \u00d6zellikle yapay zeka sistemlerinin e\u011fitilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck veri setlerinin telif hakk\u0131 ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla olan ili\u015fkisi, d\u00fcnya genelindeki mahkemelerde ciddi anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/yapay-zeka-egitim-haklari-mahkemeler-neden-ikiye-bolundu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yapay Zeka E\u011fitim Haklar\u0131: Mahkemeler Neden \u0130kiye B\u00f6l\u00fcnd\u00fc?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36275"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36275\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}