Java programlama dilinde diziler (arrays), ayn\u0131 veri tipindeki birden fazla de\u011feri tek bir de\u011fi\u015fken alt\u0131nda depolaman\u0131z\u0131 sa\u011flayan temel ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir veri yap\u0131s\u0131d\u0131r. Programlaman\u0131n hemen her alan\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan diziler, verileri d\u00fczenli bir \u015fekilde saklamak, eri\u015fmek ve i\u015flemek i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ara\u00e7t\u0131r. Bu makalede, Java’da dizilerin ne oldu\u011fundan, nas\u0131l tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131ndan, kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00e7ok boyutlu dizilere ve geli\u015fmi\u015f dizi i\u015flemlerine kadar geni\u015f bir yelpazede bilgi sunulacakt\u0131r. Amac\u0131m\u0131z, Java’da dizileri etkin bir \u015fekilde kullanabilmeniz i\u00e7in kapsaml\u0131 bir rehber sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n
Dizi, bellekte ard\u0131\u015f\u0131k (contiguous) bir blok halinde saklanan, belirli bir veri tipine sahip, sabit boyutlu bir eleman koleksiyonudur. Yani, bir dizi olu\u015fturdu\u011funuzda, o dizinin ka\u00e7 eleman bar\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden belirtmeniz gerekir ve bu boyut daha sonra de\u011fi\u015ftirilemez. Dizinin t\u00fcm elemanlar\u0131 ayn\u0131 veri tipine sahip olmak zorundad\u0131r (\u00f6rne\u011fin, sadece tamsay\u0131lar veya sadece String’ler).<\/p>\n
Diziler, \u00f6zellikle benzer tipteki \u00e7ok say\u0131da veriyi y\u00f6netmeniz gerekti\u011finde b\u00fcy\u00fck kolayl\u0131k sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, 100 \u00f6\u011frencinin notunu saklamak istedi\u011finizde, 100 farkl\u0131 de\u011fi\u015fken tan\u0131mlamak yerine tek bir not dizisi olu\u015fturmak \u00e7ok daha pratik ve d\u00fczenlidir. Diziler, veriye indeks numaras\u0131 (s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan eri\u015fim imkan\u0131 sunarak h\u0131zl\u0131 okuma ve yazma i\u015flemleri sa\u011flar. Bu da onlar\u0131 bir\u00e7ok algoritma ve veri i\u015fleme g\u00f6revi i\u00e7in ideal k\u0131lar.<\/p>\n
Dizilerin en \u00f6nemli s\u0131n\u0131rlamas\u0131, boyutlar\u0131n\u0131n sabit olmas\u0131d\u0131r. Bir kez olu\u015fturulduktan sonra dizinin boyutu ne art\u0131r\u0131labilir ne de azalt\u0131labilir. E\u011fer dinamik olarak b\u00fcy\u00fcy\u00fcp k\u00fc\u00e7\u00fclen bir veri yap\u0131s\u0131na ihtiyac\u0131n\u0131z varsa, Java’n\u0131n koleksiyon \u00e7at\u0131s\u0131 (Collection Framework) i\u00e7indeki Java’da bir dizi kullanmaya ba\u015flamadan \u00f6nce onu tan\u0131mlaman\u0131z ve bellekte yer ay\u0131rman\u0131z gerekir. Bu s\u00fcre\u00e7 iki ana ad\u0131mdan olu\u015fur: deklarasyon ve ba\u015flatma (veya olu\u015fturma).<\/p>\n Dizi deklarasyonu, derleyiciye bir dizinin kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve hangi tipte elemanlar i\u00e7erece\u011fini bildirir. Genel s\u00f6zdizimi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n \u00d6rnek:<\/p>\n Bu a\u015famada dizi i\u00e7in hen\u00fcz bellekte yer ayr\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Sadece Dizi olu\u015fturma, \u00d6rnek:<\/p>\n Dizi olu\u015fturuldu\u011funda, elemanlar\u0131na varsay\u0131lan de\u011ferler atan\u0131r:<\/p>\n Dizi deklarasyonu ve olu\u015fturma i\u015flemleri genellikle tek bir sat\u0131rda birle\u015ftirilir:<\/p>\n \u00d6rnek:<\/p>\n E\u011fer dizinin elemanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturma an\u0131nda biliyorsan\u0131z, s\u00fcsl\u00fc parantezler \u00d6rnek:<\/p>\n Bu y\u00f6ntem, \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u00f6nceden bilinen veri setleri i\u00e7in olduk\u00e7a kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bir dizinin elemanlar\u0131na eri\u015fmek veya onlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in indeks numaralar\u0131n\u0131 kullan\u0131r\u0131z. Java’da dizi indeksleri s\u0131f\u0131rdan ba\u015flar.<\/p>\n Bir dizinin ilk eleman\u0131n\u0131n indeksi \u00d6rne\u011fin, 5 elemanl\u0131 bir dizinin indeksleri 0, 1, 2, 3, 4 olacakt\u0131r.<\/p>\n Dizinin belirli bir indeksindeki elemana eri\u015fmek i\u00e7in k\u00f6\u015feli parantez \u00d6rnek:<\/p>\n Dizinin belirli bir indeksindeki eleman\u0131n de\u011ferini de\u011fi\u015ftirmek de ayn\u0131 \u015fekilde indeks kullanarak yap\u0131l\u0131r:<\/p>\n \u00d6rnek:<\/p>\n Bir dizinin ka\u00e7 eleman i\u00e7erdi\u011fini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in E\u011fer bir dizinin ge\u00e7erli indeks aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n ( Bu hatay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in her zaman indekslerin ge\u00e7erli aral\u0131kta oldu\u011fundan emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n Dizi elemanlar\u0131 \u00fczerinde i\u015flem yapmak, onlar\u0131 yazd\u0131rmak veya toplamak gibi g\u00f6revler i\u00e7in d\u00f6ng\u00fcler vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n Geleneksel Bu d\u00f6ng\u00fc, Java 5 ile birlikte tan\u0131t\u0131lan geli\u015fmi\u015f Yukar\u0131daki \u00f6rnekte, her iterasyonda Java'da sadece tek boyutlu diziler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda matrisler veya tablolar gibi yap\u0131lar\u0131 temsil etmek i\u00e7in \u00e7ok boyutlu diziler de kullanabiliriz. En yayg\u0131n olan\u0131 iki boyutlu dizilerdir.<\/p>\nArrayList<\/code> gibi s\u0131n\u0131flar\u0131 kullanman\u0131z daha uygun olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca, diziler sadece ayn\u0131 veri tipindeki elemanlar\u0131 saklayabilir; farkl\u0131 tiplerdeki elemanlar\u0131 bir arada tutmak i\u00e7in ba\u015fka veri yap\u0131lar\u0131na ihtiya\u00e7 duyulur.<\/p>\nDizi Tan\u0131mlama ve Ba\u015flatma<\/h2>\n
Dizi Deklarasyonu<\/h3>\n
veriTipi[] diziAdi;\n\/\/ veya\nveriTipi diziAdi[]; \/\/ Bu stil C\/C++'tan gelir ve daha az tercih edilir.<\/code><\/pre>\nint[] sayilar;\nString[] isimler;\ndouble[] sicakliklar;<\/code><\/pre>\nsayilar<\/code>, isimler<\/code> ve sicakliklar<\/code> de\u011fi\u015fkenlerinin birer dizi referans\u0131 tutaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\nDizi Olu\u015fturma (Ba\u015flatma)<\/h3>\n
new<\/code> anahtar kelimesi kullan\u0131larak bellekte dizi i\u00e7in gerekli alan\u0131 tahsis etme i\u015flemidir. Bu s\u0131rada dizinin boyutu belirtilmelidir.<\/p>\ndiziAdi = new veriTipi[boyut];<\/code><\/pre>\nint[] sayilar = new int[5]; \/\/ 5 adet int eleman alabilen bir dizi olu\u015fturur.\nString[] isimler = new String[3]; \/\/ 3 adet String referans\u0131 alabilen bir dizi olu\u015fturur.<\/code><\/pre>\n\n
int<\/code>, double<\/code>, float<\/code>, long<\/code>, short<\/code>, byte<\/code>): 0<\/code><\/li>\nboolean<\/code>: false<\/code><\/li>\nString<\/code>, nesneler): null<\/code><\/li>\n<\/ul>\nDizi Ba\u015flatma ve Deklarasyonu Birle\u015ftirme<\/h3>\n
veriTipi[] diziAdi = new veriTipi[boyut];<\/code><\/pre>\nint[] notlar = new int[10]; \/\/ 10 adet int bar\u0131nd\u0131ran bir dizi\nboolean[] durumlar = new boolean[7]; \/\/ 7 adet boolean bar\u0131nd\u0131ran bir dizi<\/code><\/pre>\nDo\u011frudan De\u011ferlerle Ba\u015flatma<\/h3>\n
{}<\/code> kullanarak do\u011frudan de\u011ferlerle ba\u015flatabilirsiniz. Bu durumda new<\/code> anahtar kelimesi ve boyut belirtmeye gerek yoktur; derleyici boyutu ve tipleri otomatik olarak \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\nveriTipi[] diziAdi = {deger1, deger2, ..., degerN};<\/code><\/pre>\nint[] sansliSayilar = {4, 8, 15, 16, 23, 42}; \/\/ 6 elemanl\u0131 bir int dizisi\nString[] gunler = {\"Pazartesi\", \"Sal\u0131\", \"\u00c7ar\u015famba\", \"Per\u015fembe\", \"Cuma\", \"Cumartesi\", \"Pazar\"}; \/\/ 7 elemanl\u0131 bir String dizisi<\/code><\/pre>\nDizilere Eri\u015fim ve De\u011fi\u015fiklik<\/h2>\n
\u0130ndeks Kavram\u0131<\/h3>\n
0<\/code>‘d\u0131r, ikinci eleman\u0131n\u0131n indeksi 1<\/code>‘dir ve bu b\u00f6yle devam eder. Son eleman\u0131n indeksi ise dizinin uzunlu\u011funun bir eksi\u011fi kadard\u0131r (dizi.length - 1<\/code>).<\/p>\nElemanlara Eri\u015fim<\/h3>\n
[]<\/code> i\u00e7ine indeks numaras\u0131n\u0131 yazars\u0131n\u0131z:<\/p>\nveriTipi eleman = diziAdi[indeks];<\/code><\/pre>\nint[] notlar = {85, 90, 78, 92, 88};\nSystem.out.println(\"\u0130lk not: \" + notlar[0]); \/\/ \u00c7\u0131kt\u0131: \u0130lk not: 85\nSystem.out.println(\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc not: \" + notlar[2]); \/\/ \u00c7\u0131kt\u0131: \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc not: 78<\/code><\/pre>\nElemanlar\u0131 De\u011fi\u015ftirme<\/h3>\n
diziAdi[indeks] = yeniDeger;<\/code><\/pre>\nint[] notlar = {85, 90, 78, 92, 88};\nnotlar[1] = 95; \/\/ \u0130kinci notu 90'dan 95'e de\u011fi\u015ftirir\nSystem.out.println(\"Yeni ikinci not: \" + notlar[1]); \/\/ \u00c7\u0131kt\u0131: Yeni ikinci not: 95<\/code><\/pre>\nDizinin Uzunlu\u011fu (
length<\/code> \u00d6zelli\u011fi)<\/h3>\nlength<\/code> \u00f6zelli\u011fini kullan\u0131r\u0131z. Bu \u00f6zellik, dizinin deklarasyonunda belirtilen boyutu d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\nint[] sayilar = new int[10];\nSystem.out.println(\"Dizinin uzunlu\u011fu: \" + sayilar.length); \/\/ \u00c7\u0131kt\u0131: Dizinin uzunlu\u011fu: 10<\/code><\/pre>\nlength<\/code> bir metod de\u011fil, bir \u00f6zelliktir, bu y\u00fczden parantez ()<\/code> kullan\u0131lmaz.<\/p>\nArrayIndexOutOfBoundsException<\/code><\/h3>\n0<\/code> ile dizi.length - 1<\/code> aras\u0131) d\u0131\u015f\u0131ndaki bir indekse eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, Java \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda ArrayIndexOutOfBoundsException<\/code> hatas\u0131 f\u0131rlat\u0131r. Bu, dizilerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan hatalardan biridir ve genellikle d\u00f6ng\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f ayarlanmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<\/p>\nint[] dizi = {10, 20, 30};\n\/\/ System.out.println(dizi[3]); \/\/ Hata! dizi.length 3, ge\u00e7erli indeksler 0, 1, 2<\/code><\/pre>\nDizilerle D\u00f6ng\u00fcler<\/h2>\n
for<\/code> D\u00f6ng\u00fcs\u00fc<\/h3>\nfor<\/code> d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, dizinin elemanlar\u0131na indeksleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015fmek i\u00e7in en yayg\u0131n yoldur. Bu, hem elemanlar\u0131 okumak hem de de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in uygundur.<\/p>\nint[] sayilar = {1, 2, 3, 4, 5};\n\nfor (int i = 0; i < sayilar.length; i++) {\n System.out.println(\"\u0130ndeks \" + i + \": \" + sayilar[i]);\n}<\/code><\/pre>\ni<\/code> de\u011fi\u015fkenini 0<\/code>'dan ba\u015flat\u0131r ve sayilar.length - 1<\/code> de\u011ferine kadar art\u0131rarak her elemana s\u0131ras\u0131yla eri\u015fir.<\/p>\nGeli\u015fmi\u015f
for<\/code> (For-Each) D\u00f6ng\u00fcs\u00fc<\/h3>\nfor<\/code> d\u00f6ng\u00fcs\u00fc (for-each d\u00f6ng\u00fcs\u00fc), bir koleksiyonun veya dizinin her eleman\u0131 \u00fczerinde s\u0131rayla i\u015flem yapmak i\u00e7in daha basit ve okunabilir bir yol sunar. Ancak, bu d\u00f6ng\u00fc elemanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lamaz; sadece okuma ama\u00e7l\u0131d\u0131r ve indekslere eri\u015fim sa\u011flamaz.<\/p>\nint[] sayilar = {10, 20, 30, 40, 50};\n\nfor (int sayi : sayilar) {\n System.out.println(\"Eleman: \" + sayi);\n}<\/code><\/pre>\nsayilar<\/code> dizisindeki bir eleman sayi<\/code> de\u011fi\u015fkenine atan\u0131r ve i\u015flem yap\u0131l\u0131r. Bu d\u00f6ng\u00fc, dizinin t\u00fcm elemanlar\u0131 \u00fczerinde i\u015flem yapman\u0131z gerekti\u011finde ve indekse ihtiyac\u0131n\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131nda idealdir.<\/p>\nwhile<\/code> D\u00f6ng\u00fcs\u00fc<\/h3>\nwhile<\/code> d\u00f6ng\u00fcs\u00fc de dizilerle kullan\u0131labilir, ancak for<\/code> d\u00f6ng\u00fcs\u00fc genellikle daha uygun bulunur. Bir saya\u00e7 de\u011fi\u015fkeni manuel olarak y\u00f6netilmelidir.<\/p>\nint[] sayilar = {100, 200, 300};\nint i = 0;\nwhile (i < sayilar.length) {\n System.out.println(\"Eleman: \" + sayilar[i]);\n i++;\n}<\/code><\/pre>\n\u00c7ok Boyutlu Diziler<\/h2>\n
<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Java’da Diziler Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?\nJava programlama dilinde diziler (arrays), ayn\u0131 veri tipindeki birden fazla de\u011feri tek bir de\u011fi\u015fken alt\u0131nda","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1408],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36107","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-java","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n