{"id":35920,"date":"2025-12-05T15:31:15","date_gmt":"2025-12-05T12:31:15","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/"},"modified":"2025-12-05T15:31:15","modified_gmt":"2025-12-05T12:31:15","slug":"aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/","title":{"rendered":"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<p>AWS re:Invent 2025&#8217;in &#8220;Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu&#8221; (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay zeka destekli otomasyon stratejilerini derinlemesine inceleyerek rekabet avantaj\u0131 sa\u011flay\u0131n.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla de\u011fi\u015fen dijital d\u00fcnyas\u0131nda, i\u015fletmelerin \u00e7evik, maliyet etkin ve g\u00fcvenilir kalabilmesi i\u00e7in bulut altyap\u0131lar\u0131n\u0131 en iyi \u015fekilde kullanmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gereklilik haline gelmi\u015ftir. AWS gibi kapsaml\u0131 bir bulut platformunda y\u00fczlerce servis ve binlerce konfig\u00fcrasyon se\u00e7ene\u011fi bulunurken, bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 insan g\u00fcc\u00fcyle y\u00f6netmek neredeyse imkans\u0131zd\u0131r. \u0130\u015fte tam da bu noktada, ak\u0131ll\u0131 otomasyon devreye girer. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, sadece tekrarlayan g\u00f6revleri otomatikle\u015ftirmenin \u00f6tesine ge\u00e7erek, yapay zeka (AI) ve makine \u00f6\u011frenimi (ML) yeteneklerini kullanarak sistemlerin kendi kendine \u00f6\u011frenmesini, adapte olmas\u0131n\u0131 ve optimize olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>AWS ortamlar\u0131nda ak\u0131ll\u0131 otomasyon, i\u015fletmelerin kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi temel sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm sunar: <strong>y\u00fcksek maliyetler, operasyonel verimsizlikler, insan hatas\u0131 riskleri ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131.<\/strong> Manuel s\u00fcre\u00e7ler, hem zaman al\u0131c\u0131 hem de hataya a\u00e7\u0131k olup, genellikle kaynaklar\u0131n gere\u011finden fazla veya az kullan\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7ar. \u00d6rne\u011fin, hafta sonlar\u0131 kullan\u0131lmayan geli\u015ftirme ortamlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k kalmas\u0131 veya beklenmedik bir trafik art\u0131\u015f\u0131nda sistemlerin manuel olarak \u00f6l\u00e7eklendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ciddi maliyet ve performans sorunlar\u0131 yaratabilir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon sayesinde, bu t\u00fcr senaryolar \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f kurallar ve makine \u00f6\u011frenimi modelleri ile otomatik olarak y\u00f6netilebilir.<\/p>\n<p>Peki, ak\u0131ll\u0131 otomasyonun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 somut faydalar nelerdir? \u00d6ncelikle, <strong>maliyet tasarrufu<\/strong> en belirgin avantajlardan biridir. Kaynaklar\u0131n do\u011fru boyutland\u0131r\u0131lmas\u0131, kullan\u0131lmayan kaynaklar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve daha uygun maliyetli kaynak tiplerine ge\u00e7i\u015f gibi optimizasyonlar otomatik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. \u0130kinci olarak, <strong>operasyonel verimlilik<\/strong> \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artar. \u00c7al\u0131\u015fanlar, rutin g\u00f6revler yerine daha stratejik i\u015flere odaklanabilirler. Da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcreleri k\u0131sal\u0131r, sorun giderme s\u00fcre\u00e7leri h\u0131zlan\u0131r ve genel i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131 daha ak\u0131c\u0131 hale gelir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, <strong>g\u00fcvenilirlik ve tutarl\u0131l\u0131k<\/strong> sa\u011flan\u0131r. Otomatikle\u015ftirilmi\u015f s\u00fcre\u00e7ler, insan fakt\u00f6r\u00fcnden kaynaklanan hatalar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r ve her zaman ayn\u0131 standartlarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Son olarak, <strong>g\u00fcvenlik duru\u015fu<\/strong> g\u00fc\u00e7lenir. G\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n otomatik olarak uygulanmas\u0131, anomali tespiti ve g\u00fcvenlik olaylar\u0131na otomatik yan\u0131t verme yetenekleri sayesinde riskler minimize edilir.<\/p>\n<p>Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, DevOps k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn temelini olu\u015fturan s\u00fcrekli entegrasyon ve s\u00fcrekli da\u011f\u0131t\u0131m (CI\/CD) s\u00fcre\u00e7lerini de bir \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131r. Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn her a\u015famas\u0131nda otomasyonun kullan\u0131lmas\u0131, daha h\u0131zl\u0131, daha g\u00fcvenilir ve daha s\u0131k yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemeleri yap\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131r. Bu sayede i\u015fletmeler, piyasaya daha h\u0131zl\u0131 \u00fcr\u00fcn ve hizmet sunarak rekabet avantaj\u0131 elde edebilirler. K\u0131sacas\u0131, AWS ortamlar\u0131nda ak\u0131ll\u0131 otomasyon, sadece bir l\u00fcks de\u011fil, rekabet\u00e7i kalmak ve b\u00fcy\u00fcmek isteyen her i\u015fletme i\u00e7in stratejik bir zorunluluktur.<\/p>\n<h2>AWS Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonun Temel Bile\u015fenleri Nelerdir?<\/h2>\n<p>AWS ortamlar\u0131nda ak\u0131ll\u0131 otomasyonu etkin bir \u015fekilde uygulamak i\u00e7in, platformun sundu\u011fu \u00e7e\u015fitli servisleri ve bunlar\u0131n birbirleriyle nas\u0131l entegre olabilece\u011fini anlamak kritik \u00f6neme sahiptir. Bu bile\u015fenler, otomasyonun farkl\u0131 katmanlar\u0131n\u0131 temsil eder ve birlikte \u00e7al\u0131\u015farak kapsaml\u0131, \u00f6\u011frenen ve adapte olan sistemler olu\u015fturmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h3>Yapay Zeka ve Makine \u00d6\u011frenimi Nas\u0131l Entegre Ediliyor?<\/h3>\n<p>Ak\u0131ll\u0131 otomasyonun &#8220;ak\u0131ll\u0131&#8221; k\u0131sm\u0131, yapay zeka (AI) ve makine \u00f6\u011frenimi (ML) servislerinin entegrasyonundan gelir. AWS, bu alanda geni\u015f bir servis yelpazesi sunar:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Amazon SageMaker:<\/strong> Makine \u00f6\u011frenimi modelleri olu\u015fturma, e\u011fitme ve da\u011f\u0131tma s\u00fcrecini basitle\u015ftiren entegre bir geli\u015ftirme ortam\u0131d\u0131r. Tahmine dayal\u0131 analiz, anomali tespiti ve kaynak kullan\u0131m optimizasyonu i\u00e7in \u00f6zel ML modelleri geli\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, gelecekteki trafik y\u00fck\u00fcn\u00fc tahmin ederek EC2 \u00f6rneklerinin otomatik \u00f6l\u00e7eklendirilmesini sa\u011flamak i\u00e7in bir model olu\u015fturabilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>Amazon Forecast:<\/strong> Makine \u00f6\u011frenimi uzmanl\u0131\u011f\u0131 gerektirmeden, do\u011fru talep tahmini yapman\u0131z\u0131 sa\u011flayan bir zaman serisi tahmin servisidir. Envanter y\u00f6netimi, kaynak planlamas\u0131 ve i\u015fg\u00fcc\u00fc tahmini gibi alanlarda otomasyona g\u00fc\u00e7 katar.<\/li>\n<li><strong>Amazon Personalize:<\/strong> Ger\u00e7ek zamanl\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirme ve \u00f6neri sistemleri olu\u015fturmak i\u00e7in makine \u00f6\u011frenimini kullan\u0131r. Bu, m\u00fc\u015fteri deneyimini otomatik olarak geli\u015ftirerek etkile\u015fimi ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/li>\n<li><strong>Amazon Rekognition:<\/strong> G\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve video analiz hizmeti sunar. \u00d6rne\u011fin, g\u00fcvenlik kameralar\u0131ndan gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri analiz ederek \u015f\u00fcpheli durumlar\u0131 otomatik olarak tespit edebilir ve alarm tetikleyebilir.<\/li>\n<li><strong>Amazon Comprehend:<\/strong> Metin analizi ve do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) yetenekleri sa\u011flar. M\u00fc\u015fteri geri bildirimlerini otomatik olarak analiz edip duygu analizi yapabilir, operasyonel sorunlar\u0131 h\u0131zla tespit edip ilgili ekiplere y\u00f6nlendirebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu servisler, mevcut otomasyon ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131za derinlemesine zeka katmanlar\u0131 ekleyerek, sadece belirli kurallara g\u00f6re de\u011fil, ayn\u0131 zamanda verilerden \u00f6\u011frenerek ve gelecekteki olaylar\u0131 tahmin ederek hareket etmesini sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir CloudWatch alarm\u0131 tetiklendi\u011finde sadece bir Lambda fonksiyonu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak yerine, SageMaker taraf\u0131ndan e\u011fitilmi\u015f bir modelin alarm\u0131n ger\u00e7ek bir tehdit mi yoksa yanl\u0131\u015f pozitif mi oldu\u011funu de\u011ferlendirip ona g\u00f6re eylem ba\u015flatmas\u0131, ak\u0131ll\u0131 otomasyonun g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.<\/p>\n<h3>Otomasyon Ara\u00e7lar\u0131 ve Servisleri: Hangi Se\u00e7enekler Mevcut?<\/h3>\n<p>AI\/ML yeteneklerini kullanabilmek i\u00e7in, AWS&#8217;nin g\u00fc\u00e7l\u00fc otomasyon ara\u00e7 setine ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Bu ara\u00e7lar, altyap\u0131y\u0131 kod olarak y\u00f6netmekten (IaC) olay tabanl\u0131 tetikleyicilere kadar geni\u015f bir yelpazeyi kapsar:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>AWS Systems Manager (SSM):<\/strong> Sunucu y\u00f6netimi, envanter toplama, yama y\u00f6netimi, yap\u0131land\u0131rma y\u00f6netimi ve \u00f6zellikle &#8220;Automation&#8221; \u00f6zelli\u011fi ile karma\u015f\u0131k i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir EC2 \u00f6rne\u011finin yamalar\u0131n\u0131 otomatik olarak uygulayabilir veya bir uygulaman\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 belirli ad\u0131mlarla ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>AWS Lambda:<\/strong> Sunucusuz bir i\u015flem servisidir. Olay tabanl\u0131 otomasyonlar i\u00e7in idealdir. \u00d6rne\u011fin, bir S3 kovas\u0131na dosya y\u00fcklendi\u011finde otomatik olarak ba\u015fka bir servisi tetikleyebilir veya belirli bir zaman aral\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015facak cron i\u015fleri olu\u015fturabilirsiniz. Lambda, di\u011fer AWS servisleriyle sorunsuz bir \u015fekilde entegre olur.<\/li>\n<li><strong>AWS Step Functions:<\/strong> Da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f uygulamalar\u0131 ve i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rsel olarak tasarlaman\u0131za ve d\u00fczenlemenize olanak tan\u0131r. Birden \u00e7ok Lambda fonksiyonunu veya di\u011fer AWS servislerini belirli bir s\u0131raya g\u00f6re, ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak veya paralel olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Uzun s\u00fcreli ve karma\u015f\u0131k i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin otomasyonu i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/li>\n<li><strong>Amazon EventBridge:<\/strong> Uygulamalar\u0131n\u0131zdan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SaaS uygulamalar\u0131ndan ve AWS servislerinden gelen olaylar\u0131 merkezi bir konumda toplar ve y\u00f6nlendirir. Olay tabanl\u0131 mimarilerin temelini olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin, bir EC2 \u00f6rne\u011finin durum de\u011fi\u015fikli\u011fi olay\u0131n\u0131 yakalay\u0131p buna g\u00f6re bir Lambda fonksiyonunu veya Step Functions i\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 tetikleyebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>AWS CloudFormation:<\/strong> Altyap\u0131y\u0131 kod olarak (Infrastructure as Code &#8211; IaC) tan\u0131mlaman\u0131z\u0131 sa\u011flar. EC2, S3, RDS gibi kaynaklar\u0131 kod (YAML veya JSON) ile tan\u0131mlay\u0131p s\u00fcr\u00fcm kontrol sistemlerine entegre ederek, altyap\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirir ve tutarl\u0131l\u0131k sa\u011flar. Terraform gibi di\u011fer IaC ara\u00e7lar\u0131 da AWS ile uyumludur.<\/li>\n<li><strong>AWS CodePipeline, CodeBuild, CodeDeploy:<\/strong> S\u00fcrekli entegrasyon ve s\u00fcrekli da\u011f\u0131t\u0131m (CI\/CD) i\u015flem hatlar\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan servisler paketidir. Kaynak kodun al\u0131nmas\u0131ndan test edilmesine, derlenmesinden da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na kadar t\u00fcm s\u00fcreci otomatikle\u015ftirir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu temel otomasyon ara\u00e7lar\u0131, AI\/ML servisleriyle birle\u015fti\u011finde ger\u00e7ek anlamda ak\u0131ll\u0131 ve kendi kendini y\u00f6netebilen AWS ortamlar\u0131 olu\u015fturman\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 aralar. Her bir servisin kendi \u00f6zel kullan\u0131m alanlar\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nleri vard\u0131r, ancak as\u0131l g\u00fc\u00e7leri birbirleriyle entegre olduklar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. Bu entegrasyonlar sayesinde, basit bir sunucu ba\u015flatma i\u015fleminden, karma\u015f\u0131k bir g\u00fcvenlik tehdidine otomatik yan\u0131t vermeye kadar geni\u015f bir yelpazede otomasyon senaryolar\u0131 tasarlamak ve uygulamak m\u00fcmk\u00fcn hale gelir.<\/p>\n<h2>Maliyet Optimizasyonunda Ak\u0131ll\u0131 Otomasyon Nas\u0131l Bir Fark Yarat\u0131r?<\/h2>\n<p>Bulut bili\u015fimin en b\u00fcy\u00fck avantajlar\u0131ndan biri esneklik olmas\u0131na ra\u011fmen, bu esneklik ayn\u0131 zamanda en b\u00fcy\u00fck maliyet tuza\u011f\u0131 da olabilir. Kaynaklar\u0131n do\u011fru y\u00f6netilmemesi, gereksiz harcamalara yol a\u00e7arak bulut faturas\u0131n\u0131n beklenmedik seviyelere \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilir. \u0130\u015fte burada ak\u0131ll\u0131 otomasyon, maliyetleri proaktif olarak y\u00f6netmek ve optimize etmek i\u00e7in devrim niteli\u011finde bir yakla\u015f\u0131m sunar. Sadece mevcut maliyetleri azaltmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda gelecekteki harcamalar\u0131 da tahmin ederek daha bilin\u00e7li kararlar alman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h3>Kaynak Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Ak\u0131ll\u0131ca Y\u00f6netme Stratejileri Nelerdir?<\/h3>\n<p>Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131 optimize etmek i\u00e7in birden fazla stratejiyi ayn\u0131 anda uygulayabilir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Otomatik \u00d6l\u00e7eklendirme (Auto Scaling):<\/strong> Y\u00fck dalgalanmalar\u0131na g\u00f6re sunucu kaynaklar\u0131n\u0131 (EC2 \u00f6rnekleri, veritaban\u0131 kapasitesi) otomatik olarak art\u0131rma veya azaltma yetene\u011fi, AWS&#8217;nin temel maliyet optimizasyon ara\u00e7lar\u0131ndan biridir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, CloudWatch metriklerini (CPU kullan\u0131m\u0131, a\u011f trafi\u011fi vb.) izleyerek veya Amazon Forecast gibi ML servislerinden gelen talep tahminlerini kullanarak \u00f6l\u00e7eklendirme kararlar\u0131n\u0131 daha ak\u0131ll\u0131 hale getirebilir. Bu sayede, kaynaklar sadece ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda kullan\u0131lacak ve bo\u015fta kalan kapasite i\u00e7in \u00f6deme yap\u0131lmayacakt\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Kullan\u0131lmayan Kaynaklar\u0131n Otomatik Kapat\u0131lmas\u0131\/Ba\u015flat\u0131lmas\u0131:<\/strong> Geli\u015ftirme, test veya haz\u0131rl\u0131k ortamlar\u0131 genellikle mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda veya hafta sonlar\u0131 kullan\u0131lmaz. Bu kaynaklar\u0131n manuel olarak kapat\u0131l\u0131p a\u00e7\u0131lmas\u0131 hem zaman al\u0131c\u0131 hem de unutulmaya a\u00e7\u0131k bir s\u00fcre\u00e7tir. AWS Lambda ve EventBridge kullan\u0131larak, belirli zaman \u00e7izelgelerine g\u00f6re bu kaynaklar\u0131 otomatik olarak durdurup ba\u015flatmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, her cuma ak\u015fam\u0131 test ortam\u0131ndaki EC2 \u00f6rneklerini ve RDS veritabanlar\u0131n\u0131 kapatan, pazartesi sabah\u0131 ise ba\u015flatan bir otomasyon kural\u0131 belirleyebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>Do\u011fru Boyutland\u0131rma (Rightsizing) ve Optimize Edilmi\u015f Kaynak Se\u00e7imi:<\/strong> Bir uygulaman\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kaynaklar\u0131 (CPU, RAM, depolama) do\u011fru bir \u015fekilde belirlemek karma\u015f\u0131k olabilir. \u00c7o\u011fu zaman geli\u015ftiriciler, performans sorunlar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in gere\u011finden fazla kaynak ay\u0131rma e\u011filimindedir. AWS Compute Optimizer gibi servisler, makine \u00f6\u011frenimini kullanarak mevcut kaynak kullan\u0131m verilerini analiz eder ve daha uygun maliyetli veya performansl\u0131 se\u00e7enekler sunar. Bu \u00f6nerilerin AWS Systems Manager Automation ile otomatik olarak uygulanmas\u0131, s\u00fcrekli bir optimizasyon d\u00f6ng\u00fcs\u00fc yarat\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir EC2 \u00f6rne\u011finin s\u00fcrekli olarak d\u00fc\u015f\u00fck CPU kullan\u0131m\u0131na sahip oldu\u011funu belirten bir \u00f6neri geldi\u011finde, bu \u00f6rnek otomatik olarak daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir boyuta ge\u00e7irilerek maliyet tasarrufu sa\u011flanabilir.<\/li>\n<li><strong>Fiyatland\u0131rma Modellerinden Ak\u0131ll\u0131ca Yararlanma:<\/strong> AWS, Spot Instances, Savings Plans ve Reserved Instances gibi farkl\u0131 fiyatland\u0131rma modelleri sunar. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, i\u015f y\u00fcklerinizin do\u011fas\u0131na g\u00f6re en uygun modeli otomatik olarak se\u00e7menize yard\u0131mc\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin, kesintiye dayan\u0131kl\u0131 i\u015f y\u00fckleri i\u00e7in Spot Instances kullanmay\u0131 otomatikle\u015ftirirken, s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fan ve tahmin edilebilir i\u015f y\u00fckleri i\u00e7in Savings Plans sat\u0131n alma stratejilerini y\u00f6netebilir. Amazon EC2 Spot Advisor gibi ara\u00e7lar, ge\u00e7mi\u015f verilere dayanarak Spot Instances kullan\u0131m\u0131n\u0131 optimize etmek i\u00e7in ML tabanl\u0131 \u00f6neriler sunar.<\/li>\n<\/ol>\n<div class=\"expert-tip\">\n        Uzman \u0130pucu: AWS Budgets ve Cost Explorer ile entegre edilen ak\u0131ll\u0131 otomasyon \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, b\u00fct\u00e7e a\u015f\u0131mlar\u0131nda otomatik uyar\u0131lar g\u00f6ndermekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f kurallara g\u00f6re kaynaklar\u0131 k\u0131s\u0131tlayarak veya kapatarak maliyetleri an\u0131nda kontrol alt\u0131na alabilir. Bu teknikle beklenmedik faturaland\u0131rma s\u00fcrprizlerini %90 oran\u0131nda engelleyebilirsiniz.\n    <\/div>\n<h3>Vaka Analizi: B\u00fcy\u00fck Bir \u015eirket AWS Maliyetlerini Nas\u0131l D\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc?<\/h3>\n<p>B\u00fcy\u00fck bir e-ticaret platformu olan &#8220;GlobalShop&#8221;, ani trafik art\u0131\u015flar\u0131 ve mevsimsel kampanyalar nedeniyle AWS maliyetlerinde \u00f6nemli dalgalanmalar ya\u015f\u0131yordu. \u00d6zellikle hafta sonlar\u0131 ve mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda test ve geli\u015ftirme ortamlar\u0131 gereksiz yere a\u00e7\u0131k kal\u0131yor, bu da ayl\u0131k faturan\u0131n %20-25&#8217;ini olu\u015fturuyordu. Ayr\u0131ca, geli\u015ftiriciler genellikle uygulamalar\u0131 i\u00e7in gere\u011finden b\u00fcy\u00fck EC2 ve RDS \u00f6rnekleri se\u00e7iyorlard\u0131, bu da kaynak israf\u0131na yol a\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n<p>GlobalShop, bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 otomasyon stratejilerini uygulamaya karar verdi:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Zamanlanm\u0131\u015f Kapatma ve Ba\u015flatma:<\/strong> \u015eirket, AWS Lambda fonksiyonlar\u0131n\u0131 ve EventBridge kurallar\u0131n\u0131 kullanarak, t\u00fcm geli\u015ftirme ve test ortamlar\u0131ndaki EC2 \u00f6rneklerini, RDS veritabanlar\u0131n\u0131 ve di\u011fer ilgili servisleri her cuma ak\u015fam\u0131 otomatik olarak kapat\u0131p pazartesi sabah\u0131 tekrar ba\u015flatt\u0131.\n<pre><code>\n\/\/ \u00d6rnek Lambda Fonksiyonu (Python) - EC2 Instance'lar\u0131 Kapatma\nimport boto3\n\ndef lambda_handler(event, context):\n    ec2 = boto3.client('ec2')\n    # Belirli bir etiketle i\u015faretlenmi\u015f t\u00fcm EC2 \u00f6rneklerini bul\n    instances = ec2.describe_instances(Filters=[\n        {'Name': 'tag:Environment', 'Values': ['Dev', 'Test']},\n        {'Name': 'instance-state-name', 'Values': ['running']}\n    ])\n    \n    instance_ids = []\n    for reservation in instances['Reservations']:\n        for instance in reservation['Instances']:\n            instance_ids.append(instance['InstanceId'])\n            \n    if instance_ids:\n        ec2.stop_instances(InstanceIds=instance_ids)\n        print(f\"Durdurulan \u00f6rnekler: {instance_ids}\")\n    else:\n        print(\"Durdurulacak \u00f6rnek bulunamad\u0131.\")\n    return {\n        'statusCode': 200,\n        'body': '\u0130\u015flem tamamland\u0131.'\n    }\n            <\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu basit otomasyonla, sadece gereksiz kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek %15'lik bir maliyet tasarrufu sa\u011fland\u0131.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>Compute Optimizer ile Otomatik Do\u011fru Boyutland\u0131rma:<\/strong> GlobalShop, AWS Compute Optimizer'\u0131 etkinle\u015ftirerek t\u00fcm EC2 ve RDS \u00f6rnekleri i\u00e7in kullan\u0131m \u00f6nerilerini ald\u0131. Bu \u00f6nerileri, AWS Systems Manager Automation ile entegre ederek, belirli bir g\u00fcvenilirlik e\u015fi\u011finin \u00fczerindeki \"daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli ve daha iyi performansl\u0131\" \u00f6nerileri otomatik olarak uygulayan bir i\u015f ak\u0131\u015f\u0131 olu\u015fturdu. Manuel onay gerektiren daha kritik sistemler i\u00e7in ise yaln\u0131zca uyar\u0131lar g\u00f6nderildi.<\/li>\n<li><strong>Amazon Forecast Destekli Auto Scaling:<\/strong> E-ticaret platformunun ana uygulamas\u0131n\u0131n trafik tahminleri i\u00e7in Amazon Forecast kullan\u0131ld\u0131. Forecast, ge\u00e7mi\u015f sat\u0131\u015f verileri, kampanya tarihleri ve d\u0131\u015f fakt\u00f6rleri (tatiller vb.) g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak gelecekteki trafik y\u00fck\u00fcn\u00fc tahmin etti. Bu tahminler, Auto Scaling gruplar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7eklendirme politikalar\u0131na girdi olarak beslendi. B\u00f6ylece, ani trafik art\u0131\u015flar\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nce sistem otomatik olarak \u00f6l\u00e7eklenmeye ba\u015flad\u0131 ve gereksiz fazla kaynak ay\u0131rmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li><strong>Spot Instances Entegrasyonu:<\/strong> Kesintiye dayan\u0131kl\u0131 baz\u0131 arka plan i\u015f y\u00fckleri i\u00e7in (veri analizi, raporlama vb.) Spot Instances kullan\u0131m\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirdiler. AWS Batch ve EKS \u00fczerinde Spot Instances kullanarak, bu i\u015f y\u00fcklerinin maliyetini %70'e varan oranlarda azaltt\u0131lar.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu ak\u0131ll\u0131 otomasyon uygulamalar\u0131 sayesinde GlobalShop, genel AWS faturas\u0131nda y\u0131ll\u0131k %30'dan fazla bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f elde etti. Ayr\u0131ca, operasyonel y\u00fckleri azald\u0131, geli\u015ftirme ekipleri daha verimli \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve sistem performans\u0131 tahmin edilebilir hale geldi.<\/p>\n<h2>Operasyonel Verimlili\u011fi Art\u0131rmak \u0130\u00e7in Ak\u0131ll\u0131 Otomasyon Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Maliyet optimizasyonunun yan\u0131 s\u0131ra, ak\u0131ll\u0131 otomasyonun bir di\u011fer kritik faydas\u0131 da operasyonel verimlili\u011fin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Tekrarlayan, zaman al\u0131c\u0131 ve hataya a\u00e7\u0131k manuel g\u00f6revlerin otomatize edilmesi, ekiplerin daha stratejik ve de\u011ferli i\u015flere odaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu, yaln\u0131zca \u00fcretkenli\u011fi art\u0131rmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinde tutarl\u0131l\u0131k ve g\u00fcvenilirli\u011fi de sa\u011flar. \u00d6zellikle DevOps ve g\u00fcvenlik alanlar\u0131nda ak\u0131ll\u0131 otomasyonun d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir etkisi vard\u0131r.<\/p>\n<h3>DevOps ve G\u00fcvenlik S\u00fcre\u00e7lerinde Otomasyonun Rol\u00fc Nedir?<\/h3>\n<p>DevOps felsefesi, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme (Dev) ve operasyonlar (Ops) aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fini ve entegrasyonu vurgular. Otomasyon, bu entegrasyonun temel ta\u015f\u0131d\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, DevOps'u bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131yarak s\u00fcre\u00e7leri sadece otomatikle\u015ftirmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda onlar\u0131 optimize eder ve kendi kendine iyile\u015fmesini sa\u011flar.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>S\u00fcrekli Entegrasyon\/S\u00fcrekli Da\u011f\u0131t\u0131m (CI\/CD) Otomasyonu:<\/strong>\n<p>AWS CodePipeline, CodeBuild ve CodeDeploy gibi servisler, bir kod de\u011fi\u015fikli\u011finin yap\u0131lmas\u0131ndan \u00fcretime da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na kadar olan t\u00fcm s\u00fcreci otomatikle\u015ftirir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon burada, kod kalitesini art\u0131rmak i\u00e7in statik kod analizi (SonarQube entegrasyonu), g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 taramalar\u0131 (Amazon Inspector, Aqua Security) ve otomatik test (AWS Device Farm, Selenium Grid) gibi ad\u0131mlar\u0131 CI\/CD i\u015flem hatt\u0131na entegre edebilir. Bir testin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131 durumunda otomatik geri alma (rollback) veya geli\u015ftiricilere bildirim g\u00f6nderme gibi eylemler de yine ak\u0131ll\u0131 otomasyonun kapsam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<pre><code>\n\/\/ AWS CodePipeline'da bir a\u015fama tan\u0131m\u0131 (YAML)\n- Name: BuildAndTest\n  Actions:\n    - Name: Build\n      ActionTypeId:\n        Category: Build\n        Owner: AWS\n        Provider: CodeBuild\n        Version: '1'\n      InputArtifacts:\n        - Name: SourceOutput\n      OutputArtifacts:\n        - Name: BuildOutput\n      Configuration:\n        ProjectName: MyBuildProject\n    - Name: AutomatedSecurityScan\n      ActionTypeId:\n        Category: Test\n        Owner: AWS\n        Provider: CodeBuild\n        Version: '1'\n      InputArtifacts:\n        - Name: BuildOutput\n      Configuration:\n        ProjectName: MySecurityScanProject\n        # SecurityScanProject'te bir zaafiyet bulundu\u011funda pipeline'\u0131 durdurabilir\n            <\/pre>\n<p><\/code>\n        <\/li>\n<li><strong>Altyap\u0131y\u0131 Kod Olarak (Infrastructure as Code - IaC):<\/strong>\n<p>AWS CloudFormation veya Terraform gibi ara\u00e7larla altyap\u0131n\u0131n kod olarak tan\u0131mlanmas\u0131 ve s\u00fcr\u00fcm kontrol sistemlerinde tutulmas\u0131, ortamlar aras\u0131nda tutarl\u0131l\u0131k sa\u011flar ve manuel hatalar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, IaC \u015fablonlar\u0131n\u0131n otomatik do\u011frulamas\u0131n\u0131 (CloudFormation Guard), g\u00fcvenlik ve uygunluk kontrollerini (AWS Config), ve de\u011fi\u015fikliklerin otomatik olarak da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Bu sayede, \"drift detection\" yani altyap\u0131da beklenmeyen manuel de\u011fi\u015fikliklerin tespiti ve otomatik d\u00fczeltilmesi m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>G\u00fcvenlik Otomasyonu:<\/strong>\n<p>G\u00fcvenlik, bulut ortamlar\u0131nda s\u00fcrekli bir endi\u015fe kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, bu y\u00fck\u00fc hafifletmek i\u00e7in kritik bir rol oynar:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Proaktif Tehdit Tespiti ve Yan\u0131t:<\/strong> Amazon GuardDuty, anormal davran\u0131\u015flar\u0131 ve potansiyel tehditleri s\u00fcrekli olarak izler. Bir tehdit alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda, EventBridge arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir Lambda fonksiyonunu tetikleyerek \u015f\u00fcpheli IP adreslerini otomatik olarak engelleyebilir (AWS WAF veya Network ACL'ler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla), etkilenen EC2 \u00f6rne\u011fini karantinaya alabilir veya ilgili ekibi bilgilendirebilir.<\/li>\n<li><strong>Uygunluk ve Y\u00f6neti\u015fim:<\/strong> AWS Config, kaynak yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak izler ve belirlenen g\u00fcvenlik politikalar\u0131na uygunlu\u011funu denetler. Bir kaynak politikaya ayk\u0131r\u0131 bulundu\u011funda (\u00f6rne\u011fin, \u015fifrelenmemi\u015f bir S3 kovas\u0131), Lambda fonksiyonlar\u0131 bu durumu otomatik olarak d\u00fczeltebilir veya gerekli uyar\u0131lar\u0131 g\u00f6nderebilir.<\/li>\n<li><strong>Kimlik ve Eri\u015fim Y\u00f6netimi (IAM) Otomasyonu:<\/strong> IAM politikalar\u0131n\u0131n otomatik olarak denetlenmesi, gereksiz izinlerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ge\u00e7ici kimlik bilgilerinin otomatik olarak y\u00f6netilmesi, en az ayr\u0131cal\u0131k ilkesinin etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Olay Y\u00f6netimi ve Proaktif Bak\u0131m Otomasyonu Nas\u0131l Uygulan\u0131r?<\/h3>\n<p>Olay y\u00f6netimi ve proaktif bak\u0131m, sistemlerin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kullan\u0131labilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, bu s\u00fcre\u00e7leri h\u0131zland\u0131r\u0131r ve insan m\u00fcdahalesini minimize eder.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Otomatik Olay Yan\u0131t\u0131:<\/strong>\n<p>AWS CloudWatch, sistem metriklerini ve loglar\u0131n\u0131 izleyerek alarmlar tetikleyebilir. EventBridge bu alarmlar\u0131 yakalay\u0131p \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ba\u015flatabilir. \u00d6rne\u011fin, bir sunucunun CPU kullan\u0131m\u0131 belirli bir e\u015fi\u011fi a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, Lambda fonksiyonu otomatik olarak daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6rnek ba\u015flatabilir, y\u00fck dengeleyicisini g\u00fcncelleyebilir veya etkilenen servisi yeniden ba\u015flatmay\u0131 deneyebilir. Daha karma\u015f\u0131k senaryolarda, AWS Step Functions, birden fazla ad\u0131m\u0131 i\u00e7eren kurtarma i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 (diagnostik toplama, yeniden ba\u015flatma, bildirim g\u00f6nderme, eski versiyona geri d\u00f6nme) y\u00f6netebilir.<\/p>\n<pre><code>\n\/\/ EventBridge Kural\u0131 (JSON) - CloudWatch Alarm\u0131 tetiklendi\u011finde Lambda'y\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma\n{\n  \"source\": [\"aws.cloudwatch\"],\n  \"detail-type\": [\"CloudWatch Alarm State Change\"],\n  \"detail\": {\n    \"alarmName\": [\"MyCPUUtilizationAlarm\"],\n    \"state\": [\"ALARM\"]\n  }\n}\n            <\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu kural, 'MyCPUUtilizationAlarm' ad\u0131ndaki bir CloudWatch alarm\u0131 'ALARM' durumuna ge\u00e7ti\u011finde, ilgili Lambda fonksiyonunu tetikleyecektir.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>Proaktif Bak\u0131m ve Anomali Tespiti:<\/strong>\n<p>Amazon CloudWatch Anomaly Detection ve Amazon DevOps Guru gibi ML tabanl\u0131 servisler, uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n normal davran\u0131\u015f modellerini \u00f6\u011frenir ve bu modelden sapmalar\u0131 otomatik olarak tespit eder. Bu sayede, potansiyel sorunlar kullan\u0131c\u0131lar\u0131 etkilemeden veya b\u00fcy\u00fck bir olaya d\u00f6n\u00fc\u015fmeden \u00f6nce proaktif olarak ele al\u0131nabilir. \u00d6rne\u011fin, bir veritaban\u0131n\u0131n sorgu gecikme s\u00fcrelerinde beklenmedik bir art\u0131\u015f tespit edildi\u011finde, DevOps Guru otomatik olarak potansiyel nedenleri belirleyebilir ve Systems Manager Automation ile entegre bir d\u00fczeltme i\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nerebilir veya ba\u015flatabilir.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>G\u00fcnl\u00fck (Log) Analizi ve K\u00f6kl\u00fc Neden Tespiti:<\/strong>\n<p>Amazon CloudWatch Logs ve Amazon Kinesis gibi servisler, t\u00fcm uygulama ve altyap\u0131 loglar\u0131n\u0131 toplar. Amazon OpenSearch Service veya AWS Athena ile bu loglar \u00fczerinde detayl\u0131 analizler yap\u0131labilir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, bu loglar\u0131 AI\/ML modelleri (\u00f6rne\u011fin, Amazon Comprehend ile hata mesaj\u0131 analizi) ile i\u015fleyerek, hata desenlerini, performans darbo\u011fazlar\u0131n\u0131 veya g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 otomatik olarak tespit edebilir ve k\u00f6k neden analizine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu sayede, sorun giderme s\u00fcresi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131sal\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Operasyonel verimlili\u011fi art\u0131ran ak\u0131ll\u0131 otomasyon, i\u015fletmelerin daha az kaynakla daha fazlas\u0131n\u0131 yapmas\u0131na olanak tan\u0131r, b\u00f6ylece inovasyona ve m\u00fc\u015fteri de\u011ferine odaklanmalar\u0131 i\u00e7in daha fazla zaman ve enerji kal\u0131r. Bu, sadece maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda \u00e7al\u0131\u015fan memnuniyetini art\u0131r\u0131r ve i\u015f s\u00fcreklili\u011fini g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n<h2>Geli\u015fmi\u015f Ak\u0131ll\u0131 Otomasyon Teknikleri ve \u0130pu\u00e7lar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>Temel otomasyon prensiplerini ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra, AWS ortamlar\u0131n\u0131zda ak\u0131ll\u0131 otomasyonu bir \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131mak i\u00e7in daha geli\u015fmi\u015f tekniklere ve stratejilere ihtiya\u00e7 duyacaks\u0131n\u0131z. Bu b\u00f6l\u00fcmde, deneyimli kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in AWS'nin sundu\u011fu ileri d\u00fczey yetenekleri kullanarak otomasyonu daha da derinle\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131 ke\u015ffedece\u011fiz. \u00d6zellikle sunucusuz mimariler ve konteyner tabanl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler, ak\u0131ll\u0131 otomasyon i\u00e7in zengin f\u0131rsatlar sunar.<\/p>\n<h3>Sunucusuz Mimarilerde Otomasyonu Maksimuma \u00c7\u0131karma Yollar\u0131<\/h3>\n<p>Sunucusuz (serverless) mimariler, altyap\u0131 y\u00f6netimi y\u00fck\u00fcn\u00fc AWS'ye devretti\u011fi i\u00e7in do\u011fas\u0131 gere\u011fi otomasyona yatk\u0131nd\u0131r. Lambda, Step Functions ve EventBridge gibi servisler, bu mimarilerin kalbinde yer al\u0131r ve karma\u015f\u0131k i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tasarlamak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir temel sa\u011flar.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Karma\u015f\u0131k \u0130\u015f Ak\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in AWS Step Functions ve Senkronize \u0130\u015f Y\u00fcr\u00fctme:<\/strong>\n<p>Tek bir Lambda fonksiyonu belirli bir g\u00f6revi yerine getirirken, ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131 genellikle birden fazla ad\u0131mdan olu\u015fan karma\u015f\u0131k i\u015f mant\u0131\u011f\u0131na sahiptir. AWS Step Functions, bu ad\u0131mlar\u0131 durum makineleri (state machines) olarak g\u00f6rselle\u015ftirmeye ve y\u00f6netmeye olanak tan\u0131r. Hata i\u015fleme, yeniden deneme mekanizmalar\u0131 ve paralel y\u00fcr\u00fctme gibi yetenekleriyle Step Functions, uzun s\u00fcreli ve kararl\u0131 i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in idealdir. \u00d6rne\u011fin, bir veri i\u015fleme hatt\u0131nda, verinin S3'e y\u00fcklenmesinden sonra Lambda ile \u00f6n i\u015fleme, ard\u0131ndan SageMaker ile model e\u011fitimi, sonu\u00e7lar\u0131n RDS'e yaz\u0131lmas\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde tamamland\u0131\u011f\u0131nda bildirim g\u00f6nderilmesi gibi ad\u0131mlar\u0131 otomatikle\u015ftirebilirsiniz. Ayr\u0131ca, Step Functions'\u0131n senkronize i\u015f y\u00fcr\u00fctme yetenekleri sayesinde, mobil veya web uygulamalar\u0131ndan do\u011frudan tetiklenebilen ve belirli bir s\u00fcre i\u00e7inde sonu\u00e7 d\u00f6nd\u00fcren API'ler olu\u015fturarak kullan\u0131c\u0131 deneyimini zenginle\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>Event-Driven Mimari ile Gev\u015fek Ba\u011fl\u0131 Otomasyon:<\/strong>\n<p>Amazon EventBridge, sunucusuz otomasyonun ana omurgas\u0131d\u0131r. Uygulama kodunuzdan veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf SaaS uygulamalar\u0131ndan (\u00f6rne\u011fin, Salesforce, Zendesk) gelen olaylar\u0131 yakalayabilir ve bu olaylara yan\u0131t olarak di\u011fer servisleri tetikleyebilir. Bu, sistemler aras\u0131nda gev\u015fek bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k (loose coupling) olu\u015fturarak daha esnek ve \u00f6l\u00e7eklenebilir mimariler tasarlaman\u0131z\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6deme i\u015flemini tamamlad\u0131\u011f\u0131nda, EventBridge bunu bir olay olarak yakalar ve bu olay\u0131 dinleyen Lambda fonksiyonlar\u0131n\u0131 (fatura olu\u015fturma, envanter g\u00fcncelleme, e-posta g\u00f6nderme) paralel olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilir. Bu yakla\u015f\u0131m, sistemlerin daha mod\u00fcler olmas\u0131n\u0131 ve tek bir hata noktas\u0131n\u0131n (single point of failure) olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>Makine \u00d6\u011frenimi \u00c7\u0131kar\u0131m\u0131n\u0131 (Inference) Sunucusuz Hale Getirme:<\/strong>\n<p>Amazon SageMaker'da e\u011fitilen makine \u00f6\u011frenimi modellerini Lambda veya SageMaker Serverless Inference endpoint'leri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunucusuz bir \u015fekilde da\u011f\u0131tabilirsiniz. Bu, model \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131n\u0131 (inference) sadece ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak maliyetleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fi art\u0131r\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc y\u00fcklendi\u011finde Lambda'n\u0131n SageMaker endpoint'ini \u00e7a\u011f\u0131rarak g\u00f6r\u00fcnt\u00fc analizi yapmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 d\u00f6nd\u00fcrmesi, sadece kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6deme yap\u0131lan verimli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunar.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Konteyner ve Mikroservis Y\u00f6netiminde Otomasyonun G\u00fcc\u00fc<\/h3>\n<p>Konteynerler (Docker) ve mikroservis mimarileri, modern uygulama geli\u015ftirmenin temelini olu\u015fturur. AWS, Amazon Elastic Container Service (ECS) ve Amazon Elastic Kubernetes Service (EKS) ile bu ortamlar\u0131n y\u00f6netimini basitle\u015ftirir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, konteynerle\u015ftirilmi\u015f uygulamalar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m, \u00f6l\u00e7eklendirme, izleme ve ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc y\u00f6netimini otomatikle\u015ftirerek operasyonel y\u00fck\u00fc daha da azalt\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Otomatik Da\u011f\u0131t\u0131m ve Geri Alma (Rollback):<\/strong>\n<p>AWS CodePipeline, CodeBuild ve CodeDeploy servisleri, konteyner imajlar\u0131n\u0131 otomatik olarak olu\u015fturup Amazon Elastic Container Registry (ECR) gibi bir imaj deposuna iter. Ard\u0131ndan, EKS veya ECS k\u00fcmelerine otomatik olarak da\u011f\u0131t\u0131m yapar. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon burada, da\u011f\u0131t\u0131m sonras\u0131 otomatik testleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilir (\u00f6rne\u011fin, Canary da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131 veya A\/B testleri), performans metriklerini izleyebilir ve bir sorun tespit edildi\u011finde otomatik olarak \u00f6nceki kararl\u0131 s\u00fcr\u00fcme geri alma i\u015flemini ba\u015flatabilir. AWS CodeDeploy'un ECS ve Lambda i\u00e7in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 mavi\/ye\u015fil da\u011f\u0131t\u0131m \u00f6zellikleri, kesinti s\u00fcresi olmadan ve riskleri minimize ederek g\u00fcvenli g\u00fcncellemeler yap\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>Konteyner Orkestrasyonunda Ak\u0131ll\u0131 \u00d6l\u00e7eklendirme:<\/strong>\n<p>EKS ve ECS, Cluster Auto Scaler ve Horizontal Pod Autoscaler (HPA) gibi yerle\u015fik otomatik \u00f6l\u00e7eklendirme yeteneklerine sahiptir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, bu \u00f6l\u00e7eklendirme politikalar\u0131n\u0131 Amazon Forecast'tan gelen talep tahminleri veya harici i\u015f y\u00fck\u00fc metrikleri ile zenginle\u015ftirerek daha proaktif ve do\u011fru \u00f6l\u00e7eklendirme kararlar\u0131 alabilir. \u00d6rne\u011fin, bir mikroservis grubunun gelecekteki trafi\u011fini tahmin ederek, HPA'n\u0131n gerekli kaynaklar\u0131 \u00f6nceden ay\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir, b\u00f6ylece ani y\u00fck art\u0131\u015flar\u0131nda bile performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ya\u015fanmaz.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>G\u00fcvenlik ve Uygunluk Otomasyonu:<\/strong>\n<p>Konteyner imajlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik taramas\u0131 (Amazon ECR Scan), \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 (runtime) g\u00fcvenli\u011fi (GuardDuty EKS Protection) ve a\u011f politikalar\u0131n\u0131n otomatik olarak uygulanmas\u0131, konteyner ortamlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. AWS Config kurallar\u0131, Kubernetes Manifest dosyalar\u0131n\u0131n veya EKS k\u00fcme yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131n belirlenen g\u00fcvenlik standartlar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 otomatik olarak denetleyebilir. Uyumsuzluk durumunda, Lambda fonksiyonlar\u0131 uyar\u0131lar g\u00f6nderebilir veya otomatik d\u00fczeltme eylemleri ba\u015flatabilir.<\/p>\n<\/li>\n<li><strong>G\u00f6zlemleme (Observability) ve Otomatik D\u00fczeltme:<\/strong>\n<p>Amazon CloudWatch Container Insights, EKS ve ECS k\u00fcmelerindeki metrikleri, loglar\u0131 ve olaylar\u0131 toplar. Amazon DevOps Guru veya kendi geli\u015ftirdi\u011finiz ML modelleri, bu verileri analiz ederek anomali tespiti yapabilir ve potansiyel sorunlar\u0131 otomatik olarak belirleyebilir. Belirlenen sorunlara (\u00f6rne\u011fin, bir pod'un s\u00fcrekli yeniden ba\u015flat\u0131lmas\u0131), AWS Systems Manager Automation belgeleri kullan\u0131larak otomatik olarak d\u00fczeltici eylemler uygulanabilir (\u00f6rne\u011fin, etkilenen pod'u yeniden zamanlama veya kayna\u011f\u0131 art\u0131rma).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"expert-tip\">\n        Uzman \u0130pucu: Ak\u0131ll\u0131 otomasyon stratejilerinizi geli\u015ftirirken, \"fail fast\" (h\u0131zl\u0131 hata yap) prensibini benimseyin. Otomasyon ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131zda olas\u0131 hata senaryolar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve otomatik geri alma veya bildirim mekanizmalar\u0131n\u0131 entegre edin. Ayr\u0131ca, otomasyonlar\u0131n\u0131z\u0131 \"test edilebilirlik\" ilkesine g\u00f6re tasarlay\u0131n; bu, otomasyon kodunuzun da t\u0131pk\u0131 uygulama kodunuz gibi test edilebilir olmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. Bu, otomasyon sistemlerinizin g\u00fcvenilirli\u011fini %60'a kadar art\u0131rabilir.\n    <\/div>\n<p>Bu geli\u015fmi\u015f teknikler, AWS \u00fczerindeki altyap\u0131 ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131 sadece y\u00f6netmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda onlar\u0131n kendilerini optimize etmelerini, sorunlar\u0131 proaktif olarak \u00e7\u00f6zmelerini ve i\u015f gereksinimlerine dinamik olarak uyum sa\u011flamalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu da, i\u015fletmelerin daha h\u0131zl\u0131 inovasyon yapmalar\u0131na, maliyetlerini daha etkin y\u00f6netmelerine ve m\u00fc\u015fteri deneyimini s\u00fcrekli iyile\u015ftirmelerine olanak tan\u0131r.<\/p>\n<h2>Mobil Uyumlu HTML Nas\u0131l Sa\u011flan\u0131r? (\u00d6rnekler)<\/h2>\n<p>Bu teknik makalede ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, modern dijital d\u00fcnyada h\u0131z, verimlilik ve uyumluluk vazge\u00e7ilmezdir. Web siteleri ve uygulamalar i\u00e7in de bu ge\u00e7erlidir; kullan\u0131c\u0131 deneyiminin kalitesi, uygulaman\u0131n veya web sayfas\u0131n\u0131n farkl\u0131 cihazlarda ne kadar iyi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Mobil cihaz kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte, web i\u00e7eri\u011finin mobil uyumlu olmas\u0131 (responsive design) art\u0131k bir tercih de\u011fil, bir zorunluluktur. Mobil uyumlu HTML, i\u00e7eri\u011fin ekran boyutuna ve cihaz tipine g\u00f6re otomatik olarak ayarlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, her kullan\u0131c\u0131ya optimal bir deneyim sunar.<\/p>\n<p>Mobil uyumlulu\u011fu sa\u011flaman\u0131n temel ad\u0131mlar\u0131ndan biri, HTML belgesinin <code><head><\/code> k\u0131sm\u0131na viewport meta etiketini eklemektir. Bu etiket, taray\u0131c\u0131ya sayfan\u0131n geni\u015fli\u011fini cihaz\u0131n geni\u015fli\u011fine g\u00f6re ayarlamas\u0131n\u0131 ve ba\u015flang\u0131\u00e7 yak\u0131nla\u015ft\u0131rma d\u00fczeyini (initial zoom level) belirlemesini s\u00f6yler. Bu olmadan, mobil cihazlar sayfay\u0131 genellikle masa\u00fcst\u00fc versiyonunda oldu\u011fu gibi dar bir s\u00fctunda g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bu da okunabilirli\u011fi ve kullan\u0131labilirli\u011fi ciddi \u015fekilde etkiler.<\/p>\n<pre><code>\n<meta name=\"viewport\" content=\"width=device-width, initial-scale=1.0\">\n    <\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Yukar\u0131daki kod blo\u011fu, taray\u0131c\u0131ya web sayfas\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fini cihaz\u0131n kendi geni\u015fli\u011fiyle (<code>width=device-width<\/code>) e\u015fle\u015ftirmesini ve sayfa y\u00fcklendi\u011finde varsay\u0131lan olarak %100 yak\u0131nla\u015ft\u0131rma (<code>initial-scale=1.0<\/code>) kullanmas\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Bu, metinlerin ve \u00f6\u011felerin mobil ekranda okunabilir ve kullan\u0131labilir kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>HTML yap\u0131s\u0131n\u0131 mobil uyumlu hale getirirken CSS Media Query'ler de kritik bir rol oynar. Media Query'ler, belirli ekran boyutlar\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckler veya cihaz y\u00f6nelimleri gibi ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 stil kurallar\u0131 uygulaman\u0131za olanak tan\u0131r. B\u00f6ylece, k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar i\u00e7in daha basit bir d\u00fczen, daha b\u00fcy\u00fck ekranlar i\u00e7in ise daha karma\u015f\u0131k bir d\u00fczen tasarlayabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki CSS \u00f6rne\u011fi, bir ana i\u00e7erik <code>div<\/code> eleman\u0131n\u0131n farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131nda nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir:<\/p>\n<pre><code>\n<style>\n  \/* Varsay\u0131lan stil: Masa\u00fcst\u00fc ve daha b\u00fcy\u00fck ekranlar i\u00e7in *\/\n  .main-content {\n    width: 80%;\n    margin: 0 auto;\n    padding: 20px;\n    background-color: #f0f0f0;\n    font-size: 16px;\n    line-height: 1.6;\n  }\n\n  \/* Mobil cihazlar i\u00e7in stil: Ekran geni\u015fli\u011fi 768px veya daha az oldu\u011funda *\/\n  @media screen and (max-width: 768px) {\n    .main-content {\n      width: 95%; \/* Mobil cihazlarda daha geni\u015f alan kapla *\/\n      padding: 10px; \/* Daha az i\u00e7 bo\u015fluk *\/\n      font-size: 14px; \/* Daha k\u00fc\u00e7\u00fck font boyutu *\/\n    }\n  }\n\n  \/* \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck cihazlar i\u00e7in stil: Ekran geni\u015fli\u011fi 480px veya daha az oldu\u011funda *\/\n  @media screen and (max-width: 480px) {\n    .main-content {\n      width: 100%; \/* Tam geni\u015flik *\/\n      padding: 5px; \/* Daha da az i\u00e7 bo\u015fluk *\/\n      font-size: 12px; \/* En k\u00fc\u00e7\u00fck font boyutu *\/\n      background-color: #e6e6e6; \/* Arka plan rengini de\u011fi\u015ftir *\/\n    }\n  }\n<\/style>\n\n<div class=\"main-content\">\n  <h3>Mobil Uyumlu \u0130\u00e7erik \u00d6rne\u011fi<\/h3>\n  <p>Bu paragraf\u0131n boyutu ve \u00e7evresindeki alan, cihaz\u0131n\u0131z\u0131n ekran geni\u015fli\u011fine g\u00f6re otomatik olarak ayarlanacakt\u0131r. Mobil uyumlu tasar\u0131m, kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirmenin anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n  <p>AWS'de ak\u0131ll\u0131 otomasyonun faydalar\u0131, t\u0131pk\u0131 mobil uyumluluk gibi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla de\u011fi\u015fen teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda rekabet\u00e7i kalmak i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n    <\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Yukar\u0131daki \u00f6rnekte, <code>.main-content<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131na sahip bir <code>div<\/code> elementi i\u00e7in farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131na g\u00f6re stil de\u011fi\u015fiklikleri tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck ekranlarda %80 geni\u015flikte ve ortalanm\u0131\u015f olan bu i\u00e7erik, ekran k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e s\u0131ras\u0131yla %95 ve %100 geni\u015fli\u011fe \u00e7\u0131karak mobil cihazlarda daha iyi bir okunabilirlik sunar. Ayr\u0131ca yaz\u0131 tipi boyutu ve i\u00e7 bo\u015fluklar da k\u00fc\u00e7\u00fclerek mobil ekranda daha kompakt bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>Mobil uyumlu HTML'in di\u011fer \u00f6nemli y\u00f6nleri aras\u0131nda \u015funlar bulunur:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Esnek G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve Medya:<\/strong> Resimlerin ve videolar\u0131n <code>width: 100%; height: auto;<\/code> gibi CSS kurallar\u0131yla, kapsay\u0131c\u0131 elemanlar\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fine g\u00f6re otomatik olarak \u00f6l\u00e7eklenmesini sa\u011flamak.<\/li>\n<li><strong>Dokunmatik Odakl\u0131 Tasar\u0131m:<\/strong> Butonlar ve etkile\u015fimli \u00f6\u011feler i\u00e7in yeterli dokunma alan\u0131 b\u0131rakmak.<\/li>\n<li><strong>H\u0131zl\u0131 Y\u00fckleme S\u00fcreleri:<\/strong> Mobil cihazlarda internet ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fken olabilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, optimize edilmi\u015f resimler, minifiye edilmi\u015f CSS\/JS dosyalar\u0131 ve \u00f6nbellekleme stratejileri kullanmak.<\/li>\n<li><strong>Duyarl\u0131 Tipografi:<\/strong> Metinlerin ekran boyutuna g\u00f6re okunabilirli\u011fini korumak i\u00e7in <code>rem<\/code> veya <code>vw<\/code> gibi g\u00f6receli birimler kullanmak.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, mobil uyumlu HTML sadece estetik bir kayg\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda eri\u015filebilirlik, SEO ve genel kullan\u0131c\u0131 memnuniyeti i\u00e7in temel bir gerekliliktir. Ak\u0131ll\u0131 otomasyonla AWS ortamlar\u0131n\u0131z\u0131 optimize ederken, sunaca\u011f\u0131n\u0131z web tabanl\u0131 aray\u00fczlerin veya raporlama panolar\u0131n\u0131n mobil uyumlu oldu\u011fundan emin olmak, \u00e7abalar\u0131n\u0131z\u0131n tam potansiyeline ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Gelece\u011fin AWS Optimizasyonu ve S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n<p>AWS re:Invent 2025'in \"Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\" (AIM235) ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda derinlemesine inceledi\u011fimiz bu konu, bulut bili\u015fimin gelece\u011fine dair kritik bir vizyon sunmaktad\u0131r. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, AWS ortamlar\u0131nda ak\u0131ll\u0131 otomasyon uygulamak, i\u015fletmeler i\u00e7in sadece bir maliyet azaltma arac\u0131 olmaktan \u00f6te, operasyonel m\u00fckemmelli\u011fe, art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fe ve h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f inovasyona giden yolda temel bir stratejidir. Manuel s\u00fcre\u00e7lerin getirdi\u011fi karma\u015f\u0131kl\u0131k, hata riski ve zaman kayb\u0131, yapay zeka ve makine \u00f6\u011frenimi destekli otomasyon \u00e7\u00f6z\u00fcmleriyle ortadan kald\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n<p>Makalede ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, AWS'nin sundu\u011fu zengin servis ekosistemi (Lambda, Step Functions, EventBridge, SageMaker, Systems Manager gibi), maliyet optimizasyonundan operasyonel verimlili\u011fe, g\u00fcvenlikten olay y\u00f6netimine kadar geni\u015f bir yelpazede ak\u0131ll\u0131 otomasyon senaryolar\u0131 geli\u015ftirmemize olanak tan\u0131r. Ger\u00e7ek d\u00fcnya vaka analizleri, bu stratejilerin somut faydalar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015f, \u015firketlerin bulut harcamalar\u0131nda \u00f6nemli tasarruflar sa\u011flamas\u0131na ve operasyonel y\u00fcklerini azaltmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca, sunucusuz mimariler ve konteyner tabanl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler gibi modern yakla\u015f\u0131mlar\u0131n, ak\u0131ll\u0131 otomasyon ile birle\u015fti\u011finde sundu\u011fu ileri d\u00fczey yetenekleri de g\u00f6zlemledik.<\/p>\n<p>Gelecekte, AWS ortamlar\u0131nda otomasyonun rol\u00fc daha da derinle\u015fecektir. Daha karma\u015f\u0131k karar verme mekanizmalar\u0131na sahip, kendi kendini iyile\u015ftiren ve adapte olan sistemler, i\u015fletmelerin bulut \u00fczerindeki varl\u0131klar\u0131n\u0131 daha az insan m\u00fcdahalesiyle y\u00f6netmelerini sa\u011flayacakt\u0131r. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ekiplerin rutin g\u00f6revler yerine stratejik projeler \u00fczerinde odaklanmas\u0131na olanak tan\u0131yarak, pazar dinamiklerine daha h\u0131zl\u0131 uyum sa\u011flayabilen ve s\u00fcrekli de\u011fer \u00fcretebilen organizasyonlar yaratacakt\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, sadece teknolojiyi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda i\u015fletmelerin \u00e7al\u0131\u015fma ve rekabet etme bi\u00e7imini de yeniden \u015fekillendirmektedir. Bu nedenle, her AWS kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ve y\u00f6neticisinin bu alandaki geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip etmesi ve kendi stratejilerine entegre etmesi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h3>\n<ul>\n<li>\n<h4>Ak\u0131ll\u0131 otomasyon uygulamalar\u0131na ba\u015flamak i\u00e7in AWS'de hangi servisle ba\u015flamal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p><strong>Cevap:<\/strong> Yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in AWS Lambda ve EventBridge iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. Bu servisler, olay tabanl\u0131 basit otomasyonlar\u0131 h\u0131zl\u0131ca kurman\u0131za olanak tan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, S3'e dosya y\u00fcklendi\u011finde bir Lambda fonksiyonu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak veya belirli bir saatte bir EC2 \u00f6rne\u011fini durdurmak gibi temel senaryolarla ba\u015flayabilirsiniz. Daha sonra AWS Systems Manager Automation ve AWS Step Functions ile daha karma\u015f\u0131k i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131na ge\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Ak\u0131ll\u0131 otomasyon maliyetlerimi ne kadar d\u00fc\u015f\u00fcrebilir?<\/h4>\n<p><strong>Cevap:<\/strong> Maliyet d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, mevcut AWS kullan\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n olgunlu\u011funa ve optimizasyon potansiyeline ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. \u0130yi y\u00f6netilmeyen ortamlarda %30'a varan veya daha fazla maliyet tasarrufu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6zellikle kullan\u0131lmayan kaynaklar\u0131n otomatik kapat\u0131lmas\u0131, do\u011fru boyutland\u0131rma ve Spot Instances\/Savings Plans kullan\u0131m\u0131 gibi stratejiler \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flar. Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, bu optimizasyonlar\u0131 s\u00fcrekli hale getirerek uzun vadeli tasarruflar sa\u011flar.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Ak\u0131ll\u0131 otomasyon g\u00fcvenli\u011fi nas\u0131l etkiler?<\/h4>\n<p><strong>Cevap:<\/strong> Ak\u0131ll\u0131 otomasyon, g\u00fcvenlik duru\u015funuzu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7lendirir. G\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n otomatik olarak uygulanmas\u0131, konfig\u00fcrasyon sapmalar\u0131n\u0131n tespiti ve otomatik d\u00fczeltilmesi, tehdit alg\u0131lama ve otomatik yan\u0131t verme yetenekleri sayesinde insan hatas\u0131 riskini azalt\u0131r ve g\u00fcvenlik olaylar\u0131na daha h\u0131zl\u0131 yan\u0131t verilmesini sa\u011flar. Ancak otomasyonun kendisinin de do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve g\u00fcvenli olmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Ak\u0131ll\u0131 otomasyon i\u00e7in makine \u00f6\u011frenimi bilgisi \u015fart m\u0131?<\/h4>\n<p><strong>Cevap:<\/strong> Hay\u0131r, her zaman \u015fart de\u011fildir. AWS, Amazon Forecast, Amazon Personalize, Amazon DevOps Guru gibi bir\u00e7ok haz\u0131r ML destekli servis sunar. Bu servisleri, ML uzmanl\u0131\u011f\u0131na sahip olmadan ak\u0131ll\u0131 otomasyon stratejilerinize entegre edebilirsiniz. Ancak daha \u00f6zel veya karma\u015f\u0131k durumlar i\u00e7in Amazon SageMaker gibi servislerle kendi ML modellerinizi geli\u015ftirmek istedi\u011finizde temel ML bilgisi faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Ak\u0131ll\u0131 otomasyonu hangi i\u015f y\u00fckleri i\u00e7in kullanmal\u0131y\u0131m?<\/h4>\n<p><strong>Cevap:<\/strong> Ak\u0131ll\u0131 otomasyon hemen hemen her t\u00fcrl\u00fc i\u015f y\u00fck\u00fc i\u00e7in kullan\u0131labilir. \u00d6zellikle a\u015fa\u011f\u0131dakiler gibi alanlarda b\u00fcy\u00fck fayda sa\u011flar:<\/p>\n<ul>\n<li>Y\u00fcksek trafik dalgalanmalar\u0131 olan e-ticaret siteleri.<\/li>\n<li>Geli\u015ftirme, test ve haz\u0131rl\u0131k ortamlar\u0131 gibi kesintiye dayan\u0131kl\u0131 ancak maliyet hassasiyeti olan ortamlar.<\/li>\n<li>S\u00fcrekli da\u011f\u0131t\u0131m ve entegrasyon (CI\/CD) gerektiren yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme projeleri.<\/li>\n<li>Yo\u011fun veri i\u015fleme ve analiz i\u015f y\u00fckleri.<\/li>\n<li>S\u0131k\u0131 g\u00fcvenlik ve uygunluk standartlar\u0131na tabi sekt\u00f6rler.<\/li>\n<li>B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli ve karma\u015f\u0131k altyap\u0131 y\u00f6netimi gerektiren her t\u00fcrl\u00fc operasyon.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"AWS re:Invent 2025&#8217;in &#8220;Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu&#8221; (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1406],"tags":[],"class_list":{"0":"post-35920","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-aws","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"AWS re:Invent 2025&#039;in &quot;Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu&quot; (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay zeka destekli otomasyon stratejilerini derinlemesine inceleyerek rekabet avantaj\u0131 sa\u011flay\u0131n.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"AWS re:Invent 2025&#039;in &quot;Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu&quot; (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay zeka destekli otomasyon stratejilerini derinlemesine inceleyerek rekabet avantaj\u0131 sa\u011flay\u0131n.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-05T12:31:15+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\",\"datePublished\":\"2025-12-05T12:31:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/\"},\"wordCount\":5954,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"AWS\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/\",\"name\":\"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-05T12:31:15+00:00\",\"description\":\"AWS re:Invent 2025'in \\\"Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\\\" (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay zeka destekli otomasyon stratejilerini derinlemesine inceleyerek rekabet avantaj\u0131 sa\u011flay\u0131n.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu","description":"AWS re:Invent 2025'in \"Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\" (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay zeka destekli otomasyon stratejilerini derinlemesine inceleyerek rekabet avantaj\u0131 sa\u011flay\u0131n.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu","og_description":"AWS re:Invent 2025'in \"Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\" (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay zeka destekli otomasyon stratejilerini derinlemesine inceleyerek rekabet avantaj\u0131 sa\u011flay\u0131n.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-12-05T12:31:15+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"31 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu","datePublished":"2025-12-05T12:31:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/"},"wordCount":5954,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["AWS"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/","name":"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-12-05T12:31:15+00:00","description":"AWS re:Invent 2025'in \"Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu\" (AIM235) konusuyla bulut maliyetlerinizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp operasyonel verimlili\u011finizi nas\u0131l art\u0131rabilece\u011finizi ke\u015ffedin. Yapay zeka destekli otomasyon stratejilerini derinlemesine inceleyerek rekabet avantaj\u0131 sa\u011flay\u0131n.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/aws-reinvent-2025-akilli-otomasyonla-aws-optimizasyonu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AWS re:Invent 2025: Ak\u0131ll\u0131 Otomasyonla AWS Optimizasyonu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35920"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35920\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}