{"id":34977,"date":"2025-11-24T09:41:02","date_gmt":"2025-11-24T06:41:02","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?p=34977"},"modified":"2025-11-24T09:41:02","modified_gmt":"2025-11-24T06:41:02","slug":"web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/","title":{"rendered":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<h2>Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda bir web sitesinin h\u0131z\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in kritik bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Kullan\u0131c\u0131lar, yava\u015f y\u00fcklenen siteleri terk etme e\u011filimindedir ve arama motorlar\u0131, h\u0131zl\u0131 siteleri s\u0131ralamalar\u0131nda \u00f6d\u00fcllendirir. Web sitesi performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilecek bir\u00e7ok y\u00f6ntem aras\u0131nda, i\u00e7erik s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma teknolojileri ve y\u00fcksek performansl\u0131 web sunucular\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu makalede, gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma teknolojisini Nginx web sunucusu ile Ubuntu 20.04 i\u015fletim sistemi \u00fczerinde nas\u0131l uygulayarak web sitenizin performans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilece\u011finizi detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h3>Web Sitesi Performans\u0131 Neden \u00d6nemlidir?<\/h3>\n<p>Web sitesi performans\u0131n\u0131n \u00f6nemi, sadece teknik bir detay olmaktan \u00f6te, i\u015fletmeler ve kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in do\u011frudan sonu\u00e7lar do\u011furan stratejik bir konudur. H\u0131zl\u0131 bir web sitesi, hem kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirir hem de arama motoru optimizasyonu (SEO) ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oranlar\u0131 \u00fczerinde do\u011frudan olumlu etkilere sahiptir.<\/p>\n<h4>Kullan\u0131c\u0131 Deneyimi<\/h4>\n<p>Bir web sitesinin y\u00fcklenme s\u00fcresi, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n siteyle etkile\u015fimini do\u011frudan etkiler. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, bir sayfan\u0131n y\u00fcklenme s\u00fcresindeki her saniye gecikmenin, kullan\u0131c\u0131 memnuniyetinde ve sayfa g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme say\u0131s\u0131nda \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015flere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Kullan\u0131c\u0131lar, h\u0131zl\u0131 yan\u0131t veren siteleri tercih eder; yava\u015f siteler ise sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa ve terk etmeye neden olur. H\u0131zl\u0131 bir site, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n daha fazla i\u00e7eri\u011fi ke\u015ffetmesine, daha uzun s\u00fcre sitede kalmas\u0131na ve genel olarak daha olumlu bir deneyim ya\u015famas\u0131na olanak tan\u0131r. Bu, marka sadakati ve m\u00fc\u015fteri memnuniyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>SEO (Arama Motoru Optimizasyonu)<\/h4>\n<p>Arama motorlar\u0131, \u00f6zellikle Google, web sitesi h\u0131z\u0131n\u0131 s\u0131ralama fakt\u00f6rlerinden biri olarak kabul etmektedir. Daha h\u0131zl\u0131 y\u00fcklenen siteler, arama motoru sonu\u00e7 sayfalar\u0131nda (SERP) daha \u00fcst s\u0131ralarda yer alma e\u011filimindedir. Bunun nedeni, arama motorlar\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131na en iyi deneyimi sunmay\u0131 hedeflemesidir. H\u0131zl\u0131 siteler, taray\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan daha verimli bir \u015fekilde taranabilir, bu da indeksleme s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131r\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, web sitenizin h\u0131z\u0131n\u0131 optimize etmek, organik trafik \u00e7ekmek ve arama motoru g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rmak i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h4>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Oranlar\u0131<\/h4>\n<p>E-ticaret siteleri, kurumsal web siteleri ve bloglar dahil olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc web sitesi i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oranlar\u0131 kritik bir metriktir. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n sitede istenen bir eylemi (sat\u0131n alma, form doldurma, b\u00fcltene abone olma vb.) ger\u00e7ekle\u015ftirmesi anlam\u0131na gelir. Yava\u015f y\u00fcklenen sayfalar, potansiyel m\u00fc\u015fterilerin al\u0131\u015fveri\u015f sepetlerini terk etmesine veya bir formu doldurmaktan vazge\u00e7mesine neden olabilir. H\u0131zl\u0131 bir web sitesi, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n dikkatini da\u011f\u0131tmadan ve sab\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlamadan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hunisinde ilerlemesini sa\u011flar, bu da sat\u0131\u015flar\u0131n ve lead&#8217;lerin artmas\u0131na do\u011frudan katk\u0131da bulunur.<\/p>\n<h4>Sunucu Y\u00fck\u00fc ve Bant Geni\u015fli\u011fi Tasarrufu<\/h4>\n<p>\u0130\u00e7erik s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma gibi performans optimizasyonlar\u0131, sadece son kullan\u0131c\u0131ya fayda sa\u011flamakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda sunucu kaynaklar\u0131 \u00fczerinde de olumlu etkiler yarat\u0131r. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck dosya boyutlar\u0131, sunucudan daha az bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ve her iste\u011fin daha h\u0131zl\u0131 tamamlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu durum, sunucunun ayn\u0131 anda daha fazla iste\u011fi i\u015fleyebilmesi anlam\u0131na gelir ve sunucu y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131r. \u00d6zellikle y\u00fcksek trafikli siteler i\u00e7in bu, maliyet tasarrufu ve daha iyi sunucu kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 demektir.<\/p>\n<h4>Performans\u0131 Etkileyen Fakt\u00f6rler<\/h4>\n<p>Web sitesi performans\u0131n\u0131 etkileyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r bulunmaktad\u0131r. Bunlar aras\u0131nda sunucu yan\u0131t s\u00fcresi, dosya boyutlar\u0131, a\u011f gecikmesi, \u00f6nbellekleme stratejileri ve i\u00e7erik da\u011f\u0131t\u0131m a\u011flar\u0131 (CDN) kullan\u0131m\u0131 gibi unsurlar yer al\u0131r. Bu makalede odaklanaca\u011f\u0131m\u0131z gzip ve Nginx, \u00f6zellikle dosya boyutlar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclterek ve sunucu yan\u0131t s\u00fcrelerini optimize ederek bu fakt\u00f6rler \u00fczerinde do\u011frudan etki yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>gzip Nedir?<\/h3>\n<p>gzip, dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak ve a\u00e7mak i\u00e7in kullan\u0131lan pop\u00fcler bir dosya format\u0131 ve yaz\u0131l\u0131m uygulamas\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 &#8220;GNU zip&#8221; olan gzip, \u00f6zellikle web \u00fczerindeki metin tabanl\u0131 i\u00e7eriklerin (HTML, CSS, JavaScript, XML, JSON vb.) s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131r. Web sunucular\u0131 ve istemcileri aras\u0131nda veri transferini optimize ederek bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131r ve sayfa y\u00fckleme s\u00fcrelerini h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h4>gzip Nedir ve Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/h4>\n<p>gzip, DEFLATE algoritmas\u0131n\u0131 kullanarak verileri s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Bu algoritma, tekrarlanan veri dizilerini bularak ve bunlar\u0131 daha k\u0131sa referanslarla de\u011fi\u015ftirerek \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir CSS dosyas\u0131nda bir\u00e7ok kez tekrarlanan &#8220;font-family: Arial, sans-serif;&#8221; gibi bir ifade, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda tek bir k\u0131sa kodla temsil edilebilir. Bu sayede dosyan\u0131n toplam boyutu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Web ba\u011flam\u0131nda gzip&#8217;in \u00e7al\u0131\u015fma prensibi \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n<p>1.  <strong>\u0130stemci \u0130ste\u011fi:<\/strong> Bir web taray\u0131c\u0131s\u0131 (istemci), bir web sayfas\u0131 veya kaynak (\u00f6rne\u011fin bir HTML dosyas\u0131) talep etti\u011finde, HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131nda <code>Accept-Encoding: gzip, deflate<\/code> gibi bir ifade g\u00f6nderir. Bu ba\u015fl\u0131k, taray\u0131c\u0131n\u0131n gzip veya deflate s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 destekledi\u011fini ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u00e7eri\u011fi kabul edebilece\u011fini sunucuya bildirir.<br \/>\n2.  <strong>Sunucu Yan\u0131t\u0131:<\/strong> Web sunucusu (\u00f6rne\u011fin Nginx), istemcinin <code>Accept-Encoding<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. E\u011fer sunucu gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 destekliyorsa ve talep edilen dosya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilecek bir t\u00fcrdeyse (metin tabanl\u0131), sunucu dosyay\u0131 gzip ile s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.<br \/>\n3.  <strong>S\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u0130\u00e7erik G\u00f6nderimi:<\/strong> Sunucu, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f dosyay\u0131 istemciye geri g\u00f6nderirken, HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131na <code>Content-Encoding: gzip<\/code> ifadesini ekler. Bu, istemciye g\u00f6nderilen i\u00e7eri\u011fin gzip ile s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<br \/>\n4.  <strong>\u0130stemci Taraf\u0131nda A\u00e7ma:<\/strong> Taray\u0131c\u0131, <code>Content-Encoding: gzip<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veriyi otomatik olarak a\u00e7ar ve kullan\u0131c\u0131ya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. Bu i\u015flem genellikle milisaniyeler i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fir ve kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan fark edilmez.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7 sayesinde, a\u011f \u00fczerinden aktar\u0131lan veri miktar\u0131 azal\u0131r, bu da daha h\u0131zl\u0131 indirme s\u00fcreleri ve daha iyi bir kullan\u0131c\u0131 deneyimi sa\u011flar.<\/p>\n<h4>gzip&#8217;in Avantajlar\u0131<\/h4>\n<p>*   <strong>Bant Geni\u015fli\u011fi Tasarrufu:<\/strong> En belirgin avantaj\u0131, aktar\u0131lan veri miktar\u0131n\u0131 azaltarak sunucu ve istemci aras\u0131ndaki bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131m\u0131n\u0131 optimize etmesidir. Bu, \u00f6zellikle s\u0131n\u0131rl\u0131 bant geni\u015fli\u011fine sahip mobil kullan\u0131c\u0131lar veya y\u00fcksek trafikli web siteleri i\u00e7in \u00f6nemlidir.<br \/>\n*   <strong>Daha H\u0131zl\u0131 Y\u00fckleme S\u00fcreleri:<\/strong> Dosya boyutlar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclmesi, taray\u0131c\u0131n\u0131n sayfalar\u0131 daha h\u0131zl\u0131 indirmesini ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesini sa\u011flar. Bu da kullan\u0131c\u0131 deneyimini do\u011frudan iyile\u015ftirir ve terk etme oranlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<br \/>\n*   <strong>SEO \u0130yile\u015ftirmeleri:<\/strong> Web sitesi h\u0131z\u0131, arama motoru s\u0131ralamas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r oldu\u011fundan, gzip kullan\u0131m\u0131 SEO performans\u0131na olumlu katk\u0131da bulunur.<br \/>\n*   <strong>Sunucu Y\u00fck\u00fcn\u00fc Azaltma:<\/strong> Daha az veri transferi, sunucunun her bir istek i\u00e7in daha az kaynak harcamas\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu da sunucunun ayn\u0131 anda daha fazla iste\u011fi kar\u015f\u0131lamas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n<h4>gzip&#8217;in Dezavantajlar\u0131<\/h4>\n<p>*   <strong>CPU Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma ve a\u00e7ma i\u015flemi, hem sunucuda hem de istemcide bir miktar CPU kayna\u011f\u0131 t\u00fcketir. Ancak modern sunucular ve istemciler i\u00e7in bu ek y\u00fck genellikle ihmal edilebilir d\u00fczeydedir ve bant geni\u015fli\u011fi tasarrufunun faydalar\u0131 yan\u0131nda \u00f6nemsiz kal\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Binary Dosyalar:<\/strong> Resimler (JPEG, PNG, GIF), videolar (MP4, WebM) veya PDF&#8217;ler gibi zaten s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f binary dosyalar\u0131 gzip ile s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak genellikle fayda sa\u011flamaz. Hatta baz\u0131 durumlarda dosya boyutunu art\u0131rabilir bile. Bu t\u00fcr dosyalar i\u00e7in farkl\u0131 optimizasyon teknikleri (\u00f6rne\u011fin, resim optimizasyonu veya WebP format\u0131 kullan\u0131m\u0131) tercih edilmelidir. gzip, en iyi performans\u0131 metin tabanl\u0131 dosyalar \u00fczerinde g\u00f6sterir.<\/p>\n<h3>Nginx Nedir?<\/h3>\n<p>Nginx (engine-x olarak telaffuz edilir), Igor Sysoev taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131, y\u00fcksek performansl\u0131 bir web sunucusu, ters proxy, y\u00fck dengeleyici ve HTTP \u00f6nbelle\u011fidir. \u00d6zellikle y\u00fcksek e\u015fzamanl\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve statik i\u00e7erik sunumunu verimli bir \u015fekilde y\u00f6netme yetene\u011fi ile tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<h4>Nginx Nedir ve \u00d6zellikleri Nelerdir?<\/h4>\n<p>Nginx, geleneksel Apache gibi s\u00fcre\u00e7 tabanl\u0131 sunucular\u0131n aksine, olay tabanl\u0131 (event-driven) ve asenkron bir mimariye sahiptir. Bu mimari, Nginx&#8217;in \u00e7ok say\u0131da e\u015fzamanl\u0131 ba\u011flant\u0131y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bellek kullan\u0131m\u0131yla ve y\u00fcksek performansla y\u00f6netmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p><strong>Temel \u00d6zellikleri:<\/strong><\/p>\n<p>*   <strong>Y\u00fcksek Performans:<\/strong> Nginx, \u00f6zellikle statik dosyalar\u0131n (HTML, CSS, JS, resimler) sunumunda ola\u011fan\u00fcst\u00fc performans sergiler. Olay tabanl\u0131 mimarisi sayesinde, her bir ba\u011flant\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 veya i\u015f par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmak yerine, tek bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde binlerce ba\u011flant\u0131y\u0131 y\u00f6netebilir.<br \/>\n*   <strong>D\u00fc\u015f\u00fck Kaynak T\u00fcketimi:<\/strong> Apache gibi sunuculara k\u0131yasla daha az bellek ve CPU kayna\u011f\u0131 kullan\u0131r. Bu, daha k\u00fc\u00e7\u00fck sunucularda bile y\u00fcksek trafikli sitelerin bar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Ters Proxy (Reverse Proxy):<\/strong> Nginx, gelen istemci isteklerini al\u0131p bunlar\u0131 arka u\u00e7 sunucular\u0131na (\u00f6rne\u011fin uygulama sunucular\u0131, veritaban\u0131 sunucular\u0131) iletebilir. Bu, g\u00fcvenlik, y\u00fck dengeleme ve \u00f6nbellekleme gibi avantajlar sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong>Y\u00fck Dengeleyici (Load Balancer):<\/strong> Gelen trafi\u011fi birden fazla arka u\u00e7 sunucusu aras\u0131nda da\u011f\u0131tarak, sunucular\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesini engeller ve uygulaman\u0131n \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve g\u00fcvenilirli\u011fini art\u0131r\u0131r.<br \/>\n*   <strong>HTTP \u00d6nbellekleme:<\/strong> Nginx, s\u0131k eri\u015filen i\u00e7erikleri \u00f6nbelle\u011finde saklayarak, sonraki isteklerde bu i\u00e7eri\u011fi do\u011frudan \u00f6nbellekten sunabilir. Bu, arka u\u00e7 sunucular\u0131na olan y\u00fck\u00fc azalt\u0131r ve yan\u0131t s\u00fcrelerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zland\u0131r\u0131r.<br \/>\n*   <strong>SSL\/TLS Deste\u011fi:<\/strong> G\u00fcvenli ileti\u015fim i\u00e7in SSL\/TLS \u015fifrelemesini destekler ve bu i\u015flemi verimli bir \u015fekilde y\u00f6netebilir.<br \/>\n*   <strong>Mod\u00fcler Yap\u0131:<\/strong> Nginx, \u00e7e\u015fitli i\u015flevleri yerine getiren mod\u00fcllerden olu\u015fur. Bu mod\u00fcller, Nginx&#8217;in esnekli\u011fini ve geni\u015fletilebilirli\u011fini sa\u011flar. gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 da bu mod\u00fcllerden biri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flan\u0131r.<br \/>\n*   <strong>WebSockets Deste\u011fi:<\/strong> Ger\u00e7ek zamanl\u0131 uygulamalar i\u00e7in WebSockets protokol\u00fcn\u00fc destekler.<\/p>\n<p>Nginx, \u00f6zellikle y\u00fcksek trafikli web siteleri, CDN&#8217;ler ve API a\u011f ge\u00e7itleri gibi performans\u0131n kritik oldu\u011fu ortamlarda tercih edilen bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Basit bir web sunucusu olman\u0131n \u00f6tesinde, modern web mimarilerinin temel bir bile\u015fenidir.<\/p>\n<h3>Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Nginx Kurulumu<\/h3>\n<p>gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 Nginx ile kullanabilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle bir Ubuntu 20.04 sunucusuna Nginx kurman\u0131z gerekmektedir. Bu b\u00f6l\u00fcm, temel kurulum ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ve Nginx&#8217;in ilk yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131 kapsayacakt\u0131r.<\/p>\n<h4>Temel Sistem Kurulumu<\/h4>\n<p>Nginx kurulumuna ba\u015flamadan \u00f6nce, sisteminizin g\u00fcncel oldu\u011fundan emin olmak iyi bir uygulamad\u0131r.<\/p>\n<p>1.  <strong>Sistem Paket Listesini G\u00fcncelleme:<\/strong><br \/>\n    Sunucunuzdaki paket listesini en son s\u00fcr\u00fcmlere g\u00f6re g\u00fcncelleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt update<\/code><\/pre>\n<p>2.  <strong>Sistem Paketlerini Y\u00fckseltme:<\/strong><br \/>\n    Mevcut paketleri en yeni s\u00fcr\u00fcmlerine y\u00fckseltin. Bu i\u015flem biraz zaman alabilir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt upgrade -y<\/code><\/pre>\n<h4>Nginx Kurulumu<\/h4>\n<p>Ubuntu&#8217;nun varsay\u0131lan depolar\u0131nda Nginx mevcuttur. Kurulum olduk\u00e7a basittir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt install nginx -y<\/code><\/pre>\n<p>Bu komut Nginx&#8217;i kuracak ve sistem ba\u015flang\u0131c\u0131nda otomatik olarak ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<h4>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (UFW) Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h4>\n<p>E\u011fer sunucunuzda UFW (Uncomplicated Firewall) etkinse, Nginx&#8217;in gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131 kabul edebilmesi i\u00e7in g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131rman\u0131z gerekir.<\/p>\n<p>1.  <strong>UFW Uygulama Profillerini Listeleme:<\/strong><br \/>\n    Nginx kurulumu, UFW&#8217;ye otomatik olarak baz\u0131 uygulama profilleri ekler:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ufw app list<\/code><\/pre>\n<p>    \u00c7\u0131kt\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi olmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">Available applications:\n      Nginx Full\n      Nginx HTTP\n      Nginx HTTPS\n      OpenSSH<\/code><\/pre>\n<p>    *   <code>Nginx HTTP<\/code>: Yaln\u0131zca 80 numaral\u0131 ba\u011flant\u0131 noktas\u0131n\u0131 (HTTP) a\u00e7ar.<br \/>\n    *   <code>Nginx HTTPS<\/code>: Yaln\u0131zca 443 numaral\u0131 ba\u011flant\u0131 noktas\u0131n\u0131 (HTTPS) a\u00e7ar.<br \/>\n    *   <code>Nginx Full<\/code>: Hem 80 (HTTP) hem de 443 (HTTPS) numaral\u0131 ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131n\u0131 a\u00e7ar.<\/p>\n<p>2.  <strong>Nginx Full Profilini Etkinle\u015ftirme:<\/strong><br \/>\n    Hem HTTP hem de HTTPS trafi\u011fine izin vermek i\u00e7in <code>Nginx Full<\/code> profilini etkinle\u015ftirin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ufw allow 'Nginx Full'<\/code><\/pre>\n<p>3.  <strong>UFW Durumunu Kontrol Etme:<\/strong><br \/>\n    G\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131n do\u011fru \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in durumunu kontrol edin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ufw status<\/code><\/pre>\n<p>    \u00c7\u0131kt\u0131da <code>Nginx Full<\/code> veya <code>Nginx HTTP<\/code> ve <code>Nginx HTTPS<\/code> kurallar\u0131n\u0131n <code>ALLOW<\/code> olarak listelendi\u011fini g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\n<h4>Nginx Durumunu Kontrol Etme<\/h4>\n<p>Kurulumdan sonra Nginx servisinin \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">systemctl status nginx<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer her \u015fey yolundaysa, \u00e7\u0131kt\u0131da <code>active (running)<\/code> ibaresini g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\n<p>Taray\u0131c\u0131n\u0131zda sunucunuzun IP adresini (veya alan ad\u0131n\u0131) ziyaret ederek Nginx&#8217;in varsay\u0131lan kar\u015f\u0131lama sayfas\u0131n\u0131 g\u00f6rmelisiniz. Bu, Nginx&#8217;in ba\u015far\u0131yla kuruldu\u011funu ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<h3>Nginx ile gzip Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h3>\n<p>Nginx, gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 destekleyen yerle\u015fik bir mod\u00fcl olan <code>ngx_http_gzip_module<\/code> ile birlikte gelir. Bu mod\u00fcl genellikle varsay\u0131lan olarak derlenmi\u015f ve kullan\u0131ma haz\u0131rd\u0131r. gzip&#8217;i etkinle\u015ftirmek ve yap\u0131land\u0131rmak i\u00e7in Nginx&#8217;in yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemeniz gerekmektedir.<\/p>\n<h4>Nginx gzip Mod\u00fcl\u00fc Temelleri<\/h4>\n<p>Nginx&#8217;in ana yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131 <code>\/etc\/nginx\/nginx.conf<\/code> konumundad\u0131r. Bu dosya, global Nginx ayarlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. gzip ayarlar\u0131n\u0131 bu dosyan\u0131n <code>http<\/code> blo\u011funa eklemek, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 t\u00fcm sanal ana bilgisayarlar (server bloklar\u0131) i\u00e7in etkinle\u015ftirmenin en yayg\u0131n ve \u00f6nerilen yoludur. Alternatif olarak, belirli bir <code>server<\/code> veya <code>location<\/code> blo\u011fu i\u00e7inde de gzip ayarlar\u0131n\u0131 yapabilirsiniz, ancak bu, genellikle \u00f6zel durumlar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h4>gzip Yap\u0131land\u0131rma Ad\u0131mlar\u0131<\/h4>\n<p>1.  <strong>Nginx Yap\u0131land\u0131rma Dosyas\u0131n\u0131 A\u00e7ma:<\/strong><br \/>\n    Ana Nginx yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131n\u0131 bir metin d\u00fczenleyici ile a\u00e7\u0131n. <code>nano<\/code> kullanabilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/nginx\/nginx.conf<\/code><\/pre>\n<p>2.  <strong>gzip Ayarlar\u0131n\u0131 Ekleme veya D\u00fczenleme:<\/strong><br \/>\n    Dosyan\u0131n i\u00e7indeki <code>http { ... }<\/code> blo\u011funu bulun. Bu blo\u011fun i\u00e7ine a\u015fa\u011f\u0131daki gzip ayarlar\u0131n\u0131 ekleyin veya mevcut ayarlar\u0131 d\u00fczenleyin. E\u011fer zaten bir <code>gzip on;<\/code> sat\u0131r\u0131 varsa, di\u011fer ayarlar\u0131 alt\u0131na ekleyebilirsiniz.<\/p>\n<pre><code class=\"language-nginx\">http {\n        # ... di\u011fer http ayarlar\u0131 ...\n\n        gzip on;\n        gzip_vary on;\n        gzip_proxied any;\n        gzip_comp_level 6;\n        gzip_buffers 16 8k;\n        gzip_http_version 1.1;\n        gzip_min_length 256;\n        gzip_types text\/plain text\/css application\/json application\/javascript text\/xml application\/xml application\/xml+rss text\/javascript image\/svg+xml application\/vnd.ms-fontobject application\/x-font-ttf font\/opentype;\n\n        # ... di\u011fer http ayarlar\u0131 ...\n    }<\/code><\/pre>\n<p>    Bu ayarlar\u0131n her birini a\u00e7\u0131klayal\u0131m:<\/p>\n<p>    *   <code>gzip on;<\/code>: gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirir. Bu olmadan di\u011fer ayarlar\u0131n bir anlam\u0131 olmayacakt\u0131r.<br \/>\n    *   <code>gzip_vary on;<\/code>: <code>Vary: Accept-Encoding<\/code> HTTP ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yan\u0131t\u0131n\u0131za ekler. Bu, proxy sunucular\u0131na ve \u00f6nbelleklere, i\u00e7eri\u011fin s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f versiyonlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011funu bildirir. Bu, \u00f6nbellekleme sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00f6nemlidir.<br \/>\n    *   <code>gzip_proxied any;<\/code>: Proxy sunucular\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan gelen istekler i\u00e7in de gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirir. Varsay\u0131lan olarak Nginx, proxy&#8217;lenmi\u015f isteklere s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma uygulamaz. <code>any<\/code> de\u011feri, t\u00fcm proxy&#8217;lenmi\u015f istekleri s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.<br \/>\n    *   <code>gzip_comp_level 6;<\/code>: S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma seviyesini belirler. 1 (en h\u0131zl\u0131, en az s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma) ile 9 (en yava\u015f, en fazla s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma) aras\u0131nda bir de\u011ferdir. 6, CPU kullan\u0131m\u0131 ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131 aras\u0131nda iyi bir denge sa\u011flar. Genellikle bu de\u011fer \u00f6nerilir.<br \/>\n    *   <code>gzip_buffers 16 8k;<\/code>: S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma i\u00e7in kullan\u0131lan bellek tamponlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ve boyutunu ayarlar. Burada 16 adet 8 kilobaytl\u0131k tampon kullan\u0131l\u0131r. \u00c7o\u011fu durumda varsay\u0131lan de\u011ferler yeterlidir.<br \/>\n    *   <code>gzip_http_version 1.1;<\/code>: Nginx&#8217;in gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in minimum HTTP protokol versiyonunu belirler. HTTP\/1.0 ile baz\u0131 eski taray\u0131c\u0131larda sorunlar ya\u015fanabilece\u011fi i\u00e7in 1.1 veya daha y\u00fcksek bir versiyon kullanmak \u00f6nerilir.<br \/>\n    *   <code>gzip_min_length 256;<\/code>: S\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak minimum dosya boyutunu bayt cinsinden belirler. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma i\u015fleminin getirdi\u011fi CPU y\u00fck\u00fc nedeniyle faydas\u0131z olabilir. Genellikle 256 bayt veya 1KB gibi bir de\u011fer kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n    *   <code>gzip_types ...;<\/code>: Hangi MIME t\u00fcrlerinin s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirler. Yaln\u0131zca metin tabanl\u0131 dosya t\u00fcrlerini (HTML, CSS, JS, XML, JSON, SVG, fontlar vb.) listelemelisiniz. Zaten s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan resim (JPEG, PNG), video veya PDF gibi binary dosya t\u00fcrlerini buraya eklemekten ka\u00e7\u0131n\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu dosya boyutunu art\u0131rabilir ve CPU kaynaklar\u0131n\u0131 bo\u015fa harcayabilir. Yukar\u0131daki \u00f6rnek, yayg\u0131n olarak s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan t\u00fcrleri i\u00e7erir.<\/p>\n<p>3.  <strong>Yap\u0131land\u0131rmay\u0131 Kaydetme ve \u00c7\u0131kma:<\/strong><br \/>\n    <code>nano<\/code> kullan\u0131yorsan\u0131z, <code>Ctrl+O<\/code> tu\u015flar\u0131na basarak dosyay\u0131 kaydedin ve <code>Enter<\/code> tu\u015funa bas\u0131n. Ard\u0131ndan <code>Ctrl+X<\/code> tu\u015flar\u0131na basarak d\u00fczenleyiciden \u00e7\u0131k\u0131n.<\/p>\n<p>4.  <strong>Yap\u0131land\u0131rma S\u00f6zdizimini Test Etme:<\/strong><br \/>\n    Nginx yap\u0131land\u0131rma dosyan\u0131zda herhangi bir s\u00f6zdizimi hatas\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Hatal\u0131 bir yap\u0131land\u0131rma, Nginx&#8217;in ba\u015flamamas\u0131na neden olabilir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nginx -t<\/code><\/pre>\n<p>    E\u011fer her \u015fey yolundaysa, <code>test is successful<\/code> veya <code>syntax is ok<\/code> gibi bir mesaj g\u00f6rmelisiniz. Herhangi bir hata varsa, hatay\u0131 d\u00fczeltmeniz gerekir.<\/p>\n<p>5.  <strong>Nginx&#8217;i Yeniden Ba\u015flatma:<\/strong><br \/>\n    Yap\u0131land\u0131rma de\u011fi\u015fikliklerinin etkili olmas\u0131 i\u00e7in Nginx servisini yeniden ba\u015flatman\u0131z gerekir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl restart nginx<\/code><\/pre>\n<p>    Bu komut, Nginx&#8217;i durdurur ve yeni yap\u0131land\u0131rma ile tekrar ba\u015flat\u0131r.<\/p>\n<p>Art\u0131k Nginx sunucunuz, belirtilen dosya t\u00fcrlerini gzip kullanarak s\u0131k\u0131\u015ft\u0131racak ve bu da web sitenizin performans\u0131n\u0131 art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<h3>gzip S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 Do\u011frulama<\/h3>\n<p>Nginx&#8217;i yap\u0131land\u0131rd\u0131ktan ve yeniden ba\u015flatt\u0131ktan sonra, gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek \u00f6nemlidir. Bunu yapman\u0131n birka\u00e7 yolu vard\u0131r: taray\u0131c\u0131 geli\u015ftirici ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmak, komut sat\u0131r\u0131 ara\u00e7lar\u0131 veya \u00e7evrimi\u00e7i performans test ara\u00e7lar\u0131.<\/p>\n<h4>Taray\u0131c\u0131 Geli\u015ftirici Ara\u00e7lar\u0131n\u0131 Kullanma<\/h4>\n<p>En yayg\u0131n ve g\u00f6rsel y\u00f6ntem, modern web taray\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n (Chrome, Firefox, Edge, Safari) yerle\u015fik geli\u015ftirici ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmakt\u0131r.<\/p>\n<p>1.  <strong>Taray\u0131c\u0131n\u0131z\u0131 A\u00e7\u0131n ve Web Sitenizi Ziyaret Edin:<\/strong><br \/>\n    Kontrol etmek istedi\u011finiz web sitesini taray\u0131c\u0131n\u0131zda a\u00e7\u0131n.<br \/>\n2.  <strong>Geli\u015ftirici Ara\u00e7lar\u0131n\u0131 A\u00e7\u0131n:<\/strong><br \/>\n    *   <strong>Chrome\/Edge:<\/strong> <code>F12<\/code> tu\u015funa bas\u0131n veya sa\u011f t\u0131klay\u0131p &#8220;\u0130ncele&#8221; (Inspect) se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.<br \/>\n    *   <strong>Firefox:<\/strong> <code>F12<\/code> tu\u015funa bas\u0131n veya sa\u011f t\u0131klay\u0131p &#8220;\u00d6\u011feyi \u0130ncele&#8221; (Inspect Element) se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.<br \/>\n    *   <strong>Safari:<\/strong> Safari men\u00fcs\u00fcnden &#8220;Geli\u015ftir&#8221; (Develop) -> &#8220;Web Denet\u00e7isini G\u00f6ster&#8221; (Show Web Inspector) se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in (Geli\u015ftir men\u00fcs\u00fc g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyorsa, Ayarlar -> \u0130leri D\u00fczey -> Men\u00fc \u00e7ubu\u011funda Geli\u015ftir men\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6ster se\u00e7ene\u011fini etkinle\u015ftirmeniz gerekebilir).<br \/>\n3.  <strong>A\u011f (Network) Sekmesine Gidin:<\/strong><br \/>\n    Geli\u015ftirici ara\u00e7lar\u0131 panelinde &#8220;Network&#8221; (A\u011f) sekmesini se\u00e7in.<br \/>\n4.  <strong>Sayfay\u0131 Yenileyin:<\/strong><br \/>\n    A\u011f sekmesi a\u00e7\u0131kken sayfay\u0131 yenileyin (<code>Ctrl+R<\/code> veya <code>F5<\/code>). Bu, taray\u0131c\u0131n\u0131n t\u00fcm kaynaklar\u0131 yeniden y\u00fcklemesini sa\u011flayacakt\u0131r.<br \/>\n5.  <strong>Bir Kayna\u011f\u0131 \u0130nceleyin:<\/strong><br \/>\n    A\u011f sekmesinde listelenen kaynaklardan (\u00f6rne\u011fin, ana HTML dosyas\u0131, bir CSS dosyas\u0131, bir JavaScript dosyas\u0131) birine t\u0131klay\u0131n.<br \/>\n6.  <strong>Yan\u0131t Ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 Kontrol Edin:<\/strong><br \/>\n    Se\u00e7ti\u011finiz kayna\u011f\u0131n detaylar\u0131 genellikle sa\u011f panelde a\u00e7\u0131l\u0131r. &#8220;Headers&#8221; (Ba\u015fl\u0131klar) sekmesine gidin. &#8220;Response Headers&#8221; (Yan\u0131t Ba\u015fl\u0131klar\u0131) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde <code>Content-Encoding: gzip<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aray\u0131n.<\/p>\n<p>    E\u011fer bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z, o kaynak i\u00e7in gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, &#8220;Size&#8221; (Boyut) s\u00fctununda orijinal boyut ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f boyut aras\u0131ndaki fark\u0131 da g\u00f6rebilirsiniz, bu da s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n ne kadar etkili oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<h4>Komut Sat\u0131r\u0131 Ara\u00e7lar\u0131 (curl) Kullanma<\/h4>\n<p><code>curl<\/code> komutu, web sunucular\u0131ndan veri almak ve HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>1.  <strong>Terminali A\u00e7\u0131n:<\/strong><br \/>\n    Sunucunuzda veya yerel makinenizde bir terminal a\u00e7\u0131n.<br \/>\n2.  <strong>curl Komutunu \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/strong><br \/>\n    A\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanarak web sitenizden bir kaynak isteyin ve yan\u0131t ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 inceleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">curl -I -H \"Accept-Encoding: gzip\" http:\/\/your_domain.com\/index.html<\/code><\/pre>\n<p>    *   <code>-I<\/code>: Yaln\u0131zca HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir (g\u00f6vde i\u00e7eri\u011fini indirmez).<br \/>\n    *   <code>-H \"Accept-Encoding: gzip\"<\/code>: Sunucuya gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 kabul etti\u011finizi bildiren bir ba\u015fl\u0131k g\u00f6nderir.<\/p>\n<p>    Komutun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131nda <code>Content-Encoding: gzip<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aray\u0131n. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">HTTP\/1.1 200 OK\n    Server: nginx\/1.18.0 (Ubuntu)\n    Date: Wed, 25 Oct 2023 10:00:00 GMT\n    Content-Type: text\/html\n    Content-Length: 1234\n    Last-Modified: Tue, 24 Oct 2023 09:00:00 GMT\n    Connection: keep-alive\n    ETag: \"6537a4d0-4d2\"\n    <strong>Content-Encoding: gzip<\/strong><\/code><\/pre>\n<p>    E\u011fer <code>Content-Encoding: gzip<\/code> sat\u0131r\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z, gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor demektir.<\/p>\n<h4>\u00c7evrimi\u00e7i Ara\u00e7lar<\/h4>\n<p>Bir\u00e7ok \u00e7evrimi\u00e7i ara\u00e7, web sitesi performans\u0131n\u0131 analiz ederken gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n etkin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kontrol eder.<\/p>\n<p>*   <strong>GTmetrix:<\/strong> Web sitenizin URL&#8217;sini girin. Raporun &#8220;Performance&#8221; veya &#8220;Structure&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n durumu hakk\u0131nda bilgi bulacaks\u0131n\u0131z.<br \/>\n*   <strong>Google PageSpeed Insights:<\/strong> Google&#8217;\u0131n kendi arac\u0131d\u0131r. Web sitenizi analiz eder ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma ile ilgili \u00f6nerilerde bulunur.<br \/>\n*   <strong>Pingdom Tools:<\/strong> Benzer \u015fekilde, site h\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 test eder ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma durumunu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Bu ara\u00e7lar, sitenizin genel performans\u0131na kapsaml\u0131 bir bak\u0131\u015f sunarken, gzip&#8217;in do\u011fru \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulaman\u0131za da yard\u0131mc\u0131 olur. Herhangi bir ara\u00e7, gzip&#8217;in etkin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorsa, Nginx yap\u0131land\u0131rman\u0131z\u0131 ve hata g\u00fcnl\u00fcklerinizi tekrar kontrol etmelisiniz.<\/p>\n<h3>En \u0130yi Uygulamalar ve Ek Optimizasyonlar<\/h3>\n<p>gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 Nginx ile yap\u0131land\u0131rmak, web sitesi performans\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131n \u00f6nemli bir ad\u0131m\u0131d\u0131r. Ancak, performans\u0131 daha da iyile\u015ftirmek i\u00e7in uygulanabilecek ba\u015fka en iyi uygulamalar ve optimizasyonlar da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<h4>gzip S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma Seviyesi (<code>gzip_comp_level<\/code>)<\/h4>\n<p><code>gzip_comp_level<\/code> ayar\u0131, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131 ile CPU kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda bir denge kurar.<\/p>\n<p>*   <strong>1 (en d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma, en h\u0131zl\u0131):<\/strong> En az CPU kullan\u0131r ancak en az s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong>9 (en y\u00fcksek s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma, en yava\u015f):<\/strong> En fazla CPU kullan\u0131r ancak en iyi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131n\u0131 sunar.<br \/>\n*   <strong>6 (\u00f6nerilen):<\/strong> \u00c7o\u011fu durumda, 6 numaral\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma seviyesi, CPU kullan\u0131m\u0131 ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131 aras\u0131nda ideal bir denge sa\u011flar. Genellikle, 6&#8217;dan daha y\u00fcksek seviyelere \u00e7\u0131kmak, CPU kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131rken s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131nda sadece marjinal bir iyile\u015fme sa\u011flar. Bu nedenle, varsay\u0131lan olarak 6 kullan\u0131lmas\u0131 tavsiye edilir.<\/p>\n<h4><code>gzip_min_length<\/code> Ayar\u0131<\/h4>\n<p><code>gzip_min_length<\/code> direktifi, Nginx&#8217;in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 gereken minimum dosya boyutunu bayt cinsinden belirler.<\/p>\n<p>*   <strong>Neden \u00d6nemli?<\/strong> \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma i\u015fleminin getirdi\u011fi CPU y\u00fck\u00fc nedeniyle faydas\u0131z olabilir. S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma algoritmas\u0131n\u0131n kendisi ve eklenen ba\u015fl\u0131klar, dosyan\u0131n orijinal boyutundan daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131na neden olabilir.<br \/>\n*   <strong>\u00d6nerilen De\u011fer:<\/strong> Genellikle 256 bayt veya 1KB (1024 bayt) gibi bir de\u011fer kullan\u0131l\u0131r. Bu, Nginx&#8217;in gereksiz yere k\u00fc\u00e7\u00fck dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmakla u\u011fra\u015fmas\u0131n\u0131 engeller ve sunucu kaynaklar\u0131ndan tasarruf sa\u011flar.<\/p>\n<h4><code>gzip_types<\/code> Ayar\u0131<\/h4>\n<p><code>gzip_types<\/code> direktifi, hangi MIME t\u00fcrlerinin s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar.<\/p>\n<p>*   <strong>Sadece Metin Tabanl\u0131 Dosyalar:<\/strong> Yaln\u0131zca metin tabanl\u0131 dosya t\u00fcrlerini (HTML, CSS, JavaScript, JSON, XML, SVG, fontlar) s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z.<br \/>\n*   <strong>Binary Dosyalardan Ka\u00e7\u0131n\u0131n:<\/strong> Resimler (JPEG, PNG, GIF), videolar (MP4, WebM) veya PDF&#8217;ler gibi zaten s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan binary dosya t\u00fcrlerini buraya eklemekten kesinlikle ka\u00e7\u0131n\u0131n. Bu t\u00fcr dosyalar\u0131 tekrar s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak, hem CPU kaynaklar\u0131n\u0131 bo\u015fa harcar hem de dosya boyutunu art\u0131rabilir. Nginx&#8217;in varsay\u0131lan olarak <code>text\/html<\/code>&#8216;i s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n, bu y\u00fczden bunu <code>gzip_types<\/code> listesine eklemenize gerek yoktur.<\/p>\n<h4>\u00d6nbellekleme (Caching)<\/h4>\n<p>gzip, dosya boyutlar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcrken, taray\u0131c\u0131 \u00f6nbelleklemesi (browser caching) ve sunucu taraf\u0131 \u00f6nbellekleme (server-side caching) de sayfa y\u00fckleme s\u00fcrelerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>*   <strong>Taray\u0131c\u0131 \u00d6nbelleklemesi:<\/strong> Nginx ile <code>Expires<\/code> ve <code>Cache-Control<\/code> HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 ayarlayarak taray\u0131c\u0131n\u0131n statik dosyalar\u0131 (CSS, JS, resimler) belirli bir s\u00fcre boyunca yerel olarak depolamas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz. Bu, kullan\u0131c\u0131n\u0131n ayn\u0131 sayfay\u0131 veya siteyi tekrar ziyaret etti\u011finde bu dosyalar\u0131n sunucudan yeniden indirilmesini engeller.<\/p>\n<pre><code class=\"language-nginx\">location ~* \\.(jpg|jpeg|gif|png|webp|svg|ico|css|js|woff|woff2|ttf|eot)$ {\n        expires 30d; # 30 g\u00fcn boyunca \u00f6nbellekte tut\n        add_header Cache-Control \"public, no-transform\";\n    }<\/code><\/pre>\n<p>    Bu \u00f6rnek, belirli dosya t\u00fcrlerini 30 g\u00fcn boyunca \u00f6nbellekte tutar.<br \/>\n*   <strong>Nginx FastCGI\/Proxy \u00d6nbelleklemesi:<\/strong> Dinamik i\u00e7erikler (\u00f6rne\u011fin PHP uygulamalar\u0131ndan gelen \u00e7\u0131kt\u0131lar) i\u00e7in Nginx&#8217;i bir \u00f6nbellek sunucusu olarak yap\u0131land\u0131rabilirsiniz. Bu, ayn\u0131 dinamik i\u00e7eri\u011fin tekrar talep edilmesi durumunda, uygulaman\u0131n yeniden \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yerine \u00f6nbellekten servis edilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h4>HTTP\/2 Kullan\u0131m\u0131<\/h4>\n<p>HTTP\/2, HTTP protokol\u00fcn\u00fcn yeni bir versiyonudur ve web performans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015ftiren bir\u00e7ok \u00f6zellik sunar.<\/p>\n<p>*   <strong>Multiplexing:<\/strong> Ayn\u0131 TCP ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00fczerinden birden fazla iste\u011fi e\u015f zamanl\u0131 olarak g\u00f6ndermeye olanak tan\u0131r, bu da ba\u015fl\u0131k engellemesini (head-of-line blocking) ortadan kald\u0131r\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Header Compression:<\/strong> HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak veri aktar\u0131m\u0131n\u0131 daha verimli hale getirir.<br \/>\n*   <strong>Server Push:<\/strong> Sunucunun, istemci taraf\u0131ndan hen\u00fcz talep edilmemi\u015f olsa bile, gelecekte ihtiya\u00e7 duyulaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi kaynaklar\u0131 proaktif olarak g\u00f6ndermesine olanak tan\u0131r.<br \/>\n*   <strong>Nginx ile HTTP\/2:<\/strong> Nginx, SSL\/TLS ile birlikte HTTP\/2 deste\u011fi sunar. Bunu etkinle\u015ftirmek i\u00e7in Nginx yap\u0131land\u0131rman\u0131zdaki <code>listen<\/code> direktifine <code>http2<\/code> parametresini eklemeniz yeterlidir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-nginx\">listen 443 ssl http2;<\/code><\/pre>\n<p>    HTTP\/2 i\u00e7in SSL\/TLS sertifikas\u0131 gereklidir. Let&#8217;s Encrypt gibi hizmetlerle \u00fccretsiz SSL sertifikalar\u0131 alabilirsiniz.<\/p>\n<h4>Statik Dosya Sunumu<\/h4>\n<p>Nginx, statik dosyalar\u0131 sunmak i\u00e7in inan\u0131lmaz derecede verimli bir sunucudur. Web sitenizin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok i\u00e7eri\u011fini statik hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Dinamik olarak \u00fcretilen i\u00e7erikleri de (\u00f6rne\u011fin CMS sayfalar\u0131) \u00f6nbelle\u011fe alarak statik gibi davranmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz.<\/p>\n<h4>Di\u011fer Optimizasyonlar<\/h4>\n<p>*   <strong>Resim Optimizasyonu:<\/strong> Resimleri s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131n, do\u011fru format\u0131 kullan\u0131n (JPEG foto\u011fraflar i\u00e7in, PNG \u015feffafl\u0131k i\u00e7in), WebP gibi modern formatlar\u0131 tercih edin ve duyarl\u0131 resimler kullan\u0131n.<br \/>\n*   <strong>CSS\/JS Minify Etme:<\/strong> CSS ve JavaScript dosyalar\u0131ndaki gereksiz bo\u015fluklar\u0131, yorumlar\u0131 ve sat\u0131r sonlar\u0131n\u0131 kald\u0131rarak dosya boyutlar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcn.<br \/>\n*   <strong>CDN (Content Delivery Network) Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Web sitenizin statik varl\u0131klar\u0131n\u0131 (resimler, CSS, JS) d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 co\u011frafi konumlar\u0131ndaki sunucularda \u00f6nbelle\u011fe alarak, kullan\u0131c\u0131ya en yak\u0131n sunucudan servis edilmesini sa\u011flay\u0131n. Bu, a\u011f gecikmesini azalt\u0131r ve y\u00fckleme s\u00fcrelerini h\u0131zland\u0131r\u0131r.<br \/>\n*   <strong>DNS \u00d6ncesi Getirme (DNS Prefetching):<\/strong> <code>rel=\"dns-prefetch\"<\/code> \u00f6zniteli\u011fini kullanarak taray\u0131c\u0131n\u0131n harici kaynaklar\u0131n DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesini \u00f6nceden yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n.<br \/>\n*   <strong>Gereksiz Eklentileri ve Komut Dosyalar\u0131n\u0131 Kald\u0131rma:<\/strong> Web sitenizde kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z veya performans\u0131 olumsuz etkileyen eklentileri veya JavaScript komut dosyalar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131n.<\/p>\n<p>Bu optimizasyonlar\u0131 birle\u015ftirerek, gzip ve Nginx&#8217;in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 temel performans art\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirebilir ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131za m\u00fcmk\u00fcn olan en h\u0131zl\u0131 web deneyimini sunabilirsiniz.<\/p>\n<h3>Yayg\u0131n Sorun Giderme<\/h3>\n<p>gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 Nginx ile yap\u0131land\u0131r\u0131rken veya do\u011frularken baz\u0131 sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. \u0130\u015fte s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar ve olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri:<\/p>\n<h4>gzip \u00c7al\u0131\u015fm\u0131yor<\/h4>\n<p>Nginx&#8217;i yap\u0131land\u0131rd\u0131ktan sonra gzip&#8217;in etkin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ederseniz, a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlar\u0131 kontrol edin:<\/p>\n<p>1.  <strong>Nginx Yeniden Ba\u015flat\u0131ld\u0131 m\u0131?<\/strong><br \/>\n    Yap\u0131land\u0131rma de\u011fi\u015fikliklerinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in Nginx&#8217;i yeniden ba\u015flatman\u0131z gerekir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl restart nginx<\/code><\/pre>\n<p>    <code>reload<\/code> komutu bazen yeterli olsa da, \u00f6zellikle mod\u00fcl ayarlar\u0131nda kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda <code>restart<\/code> daha g\u00fcvenlidir.<br \/>\n2.  <strong>Yap\u0131land\u0131rma S\u00f6zdizimi Do\u011fru mu?<\/strong><br \/>\n    Nginx yap\u0131land\u0131rma dosyan\u0131zda bir s\u00f6zdizimi hatas\u0131, Nginx&#8217;in ba\u015flamamas\u0131na veya beklendi\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nginx -t<\/code><\/pre>\n<p>    Bu komutun <code>syntax is ok<\/code> veya <code>test is successful<\/code> \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 verdi\u011finden emin olun. Hata mesaj\u0131 al\u0131rsan\u0131z, belirtilen sat\u0131r\u0131 kontrol edin ve d\u00fczeltin.<br \/>\n3.  <strong><code>gzip on;<\/code> Ayar\u0131 Mevcut mu?<\/strong><br \/>\n    <code>\/etc\/nginx\/nginx.conf<\/code> dosyas\u0131ndaki <code>http<\/code> blo\u011funda veya ilgili <code>server<\/code>\/<code>location<\/code> blo\u011funda <code>gzip on;<\/code> direktifinin etkin oldu\u011fundan emin olun.<br \/>\n4.  <strong><code>gzip_types<\/code> \u0130\u00e7inde Do\u011fru MIME T\u00fcrleri Var m\u0131?<\/strong><br \/>\n    S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z dosya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn (\u00f6rne\u011fin <code>text\/css<\/code> veya <code>application\/javascript<\/code>) <code>gzip_types<\/code> listesinde oldu\u011fundan emin olun. Unutmay\u0131n, <code>text\/html<\/code> varsay\u0131lan olarak s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve listede olmas\u0131na gerek yoktur.<br \/>\n5.  <strong>Dosya <code>gzip_min_length<\/code>&#8216;den B\u00fcy\u00fck m\u00fc?<\/strong><br \/>\n    S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z dosyan\u0131n boyutu, <code>gzip_min_length<\/code> direktifinde belirtilen minimum boyuttan b\u00fcy\u00fck olmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, <code>gzip_min_length 256;<\/code> ise, 200 baytl\u0131k bir dosya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaz.<br \/>\n6.  <strong>Taray\u0131c\u0131 <code>Accept-Encoding: gzip<\/code> Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 G\u00f6nderiyor mu?<\/strong><br \/>\n    Taray\u0131c\u0131n\u0131z\u0131n veya test arac\u0131n\u0131z\u0131n <code>Accept-Encoding: gzip<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sunucuya g\u00f6nderdi\u011finden emin olun. Taray\u0131c\u0131 geli\u015ftirici ara\u00e7lar\u0131 veya <code>curl -I -H \"Accept-Encoding: gzip\" ...<\/code> komutu ile bunu kontrol edebilirsiniz. \u00c7ok eski veya \u00f6zel istemciler bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ndermeyebilir.<br \/>\n7.  <strong>\u00d6nbellekleme Katmanlar\u0131:<\/strong><br \/>\n    E\u011fer Nginx&#8217;in \u00f6n\u00fcnde ba\u015fka bir ters proxy, CDN veya \u00f6nbellekleme katman\u0131 varsa, bu katmanlar\u0131n gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 do\u011fru \u015fekilde i\u015fledi\u011finden emin olun. Bazen bu ara katmanlar <code>Accept-Encoding<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabilir veya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 kendileri yapmaya \u00e7al\u0131\u015fabilir. <code>gzip_proxied any;<\/code> ayar\u0131n\u0131n etkin oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<h4>Y\u00fcksek CPU Kullan\u0131m\u0131<\/h4>\n<p>gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131, \u00f6zellikle y\u00fcksek trafikli sitelerde veya \u00e7ok y\u00fcksek s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma seviyeleri kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sunucu CPU kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/p>\n<p>1.  <strong><code>gzip_comp_level<\/code> D\u00fc\u015f\u00fcrmeyi Dene:<\/strong><br \/>\n    E\u011fer <code>gzip_comp_level<\/code> de\u011ferini 7, 8 veya 9 olarak ayarlad\u0131ysan\u0131z, bunu 6&#8217;ya d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi deneyin. Genellikle 6, CPU kullan\u0131m\u0131 ile s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131 aras\u0131nda iyi bir denge sunar. Daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyeler (\u00f6rne\u011fin 4) daha da az CPU kullan\u0131r ancak s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131 da d\u00fc\u015fer.<br \/>\n2.  <strong><code>gzip_min_length<\/code> Art\u0131rmay\u0131 Dene:<\/strong><br \/>\n    \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak gereksiz CPU d\u00f6ng\u00fclerine neden olabilir. <code>gzip_min_length<\/code> de\u011ferini 1024 (1KB) veya 2048 (2KB) gibi daha y\u00fcksek bir de\u011fere ayarlayarak, sadece s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n ger\u00e7ekten faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 dosyalar\u0131n i\u015flenmesini sa\u011flay\u0131n.<br \/>\n3.  <strong><code>gzip_types<\/code> Listesini G\u00f6zden Ge\u00e7ir:<\/strong><br \/>\n    Sadece metin tabanl\u0131 dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun. Resim, video gibi binary dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma listesinden \u00e7\u0131kar\u0131n. Bu t\u00fcr dosyalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak CPU&#8217;yu bo\u015fa harcar ve dosya boyutunu art\u0131rabilir.<\/p>\n<h4>\u00d6nbellekleme Sorunlar\u0131<\/h4>\n<p>gzip ile \u00f6nbellekleme aras\u0131nda \u00e7ak\u0131\u015fmalar ya\u015fanabilir, \u00f6zellikle ara proxy sunucular\u0131 kullan\u0131l\u0131yorsa.<\/p>\n<p>1.  <strong><code>gzip_vary on;<\/code> Ayar\u0131n\u0131n Etkin Oldu\u011fundan Emin Ol:<\/strong><br \/>\n    Bu ayar, Nginx&#8217;in yan\u0131t ba\u015fl\u0131klar\u0131na <code>Vary: Accept-Encoding<\/code> eklemesini sa\u011flar. Bu ba\u015fl\u0131k, proxy sunucular\u0131na ve istemci \u00f6nbelleklerine, ayn\u0131 URL i\u00e7in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f i\u00e7eriklerin farkl\u0131 oldu\u011funu bildirir. Bu, yanl\u0131\u015f i\u00e7eri\u011fin \u00f6nbelle\u011fe al\u0131nmas\u0131n\u0131 veya sunulmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<br \/>\n2.  <strong>CDN veya Harici \u00d6nbellek Ayarlar\u0131:<\/strong><br \/>\n    E\u011fer bir CDN veya ba\u015fka bir harici \u00f6nbellekleme hizmeti kullan\u0131yorsan\u0131z, bu hizmetlerin de <code>Vary: Accept-Encoding<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru \u015fekilde i\u015fledi\u011finden ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 destekledi\u011finden emin olun. Baz\u0131 CDN&#8217;ler gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 kendi ba\u015flar\u0131na yapabilir ve Nginx&#8217;in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma ayarlar\u0131yla \u00e7ak\u0131\u015fabilir. Bu durumda, Nginx&#8217;teki gzip&#8217;i devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131p CDN&#8217;in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma \u00f6zelli\u011fini kullanmak daha verimli olabilir.<\/p>\n<p>Bu sorun giderme ad\u0131mlar\u0131, gzip ve Nginx yap\u0131land\u0131rman\u0131zdaki yayg\u0131n sorunlar\u0131 tespit etmenize ve \u00e7\u00f6zmenize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapt\u0131ktan sonra daima <code>sudo nginx -t<\/code> ile yap\u0131land\u0131rmay\u0131 test etmeyi ve <code>sudo systemctl restart nginx<\/code> ile Nginx&#8217;i yeniden ba\u015flatmay\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Web sitesi performans\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn rekabet\u00e7i dijital ortam\u0131nda bir l\u00fcks de\u011fil, bir zorunluluktur. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n beklentileri giderek artarken, arama motorlar\u0131 da h\u0131zl\u0131 ve verimli web sitelerini \u00f6d\u00fcllendirmektedir. Bu makalede ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma teknolojisi ve Nginx web sunucusu, Ubuntu 20.04 \u00fczerinde bu performans hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkili bir kombinasyon sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>gzip, metin tabanl\u0131 i\u00e7eriklerin (HTML, CSS, JavaScript) boyutunu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00fc\u00e7\u00fclterek bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131r ve dosya indirme s\u00fcrelerini h\u0131zland\u0131r\u0131r. Nginx ise olay tabanl\u0131 mimarisi sayesinde bu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u00e7erikleri y\u00fcksek verimlilikle sunarak sunucu y\u00fck\u00fcn\u00fc minimumda tutar ve e\u015fzamanl\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 sorunsuz bir \u015fekilde y\u00f6netir. Bu iki teknolojinin birle\u015fimi, web sitenizin y\u00fcklenme s\u00fcrelerini g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde iyile\u015ftirerek kullan\u0131c\u0131 deneyimini zenginle\u015ftirir ve arama motoru s\u0131ralamalar\u0131n\u0131z \u00fczerinde olumlu bir etki yarat\u0131r.<\/p>\n<p>Makale boyunca, Ubuntu 20.04 \u00fczerinde Nginx kurulumundan, gzip mod\u00fcl\u00fcn\u00fcn etkinle\u015ftirilmesine ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na kadar ad\u0131m ad\u0131m ilerledik. <code>gzip on;<\/code>, <code>gzip_vary on;<\/code>, <code>gzip_comp_level 6;<\/code> ve <code>gzip_types<\/code> gibi temel direktiflerin do\u011fru \u015fekilde ayarlanmas\u0131, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca, taray\u0131c\u0131 geli\u015ftirici ara\u00e7lar\u0131, <code>curl<\/code> komutu ve \u00e7evrimi\u00e7i performans test ara\u00e7lar\u0131 gibi y\u00f6ntemlerle gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131yla uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulaman\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131k.<\/p>\n<p>Performans\u0131 daha da art\u0131rmak i\u00e7in gzip s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma seviyesi ve minimum dosya boyutu gibi ayarlar\u0131n ince ayar\u0131, taray\u0131c\u0131 \u00f6nbelleklemesi, HTTP\/2 protokol\u00fc kullan\u0131m\u0131, statik dosya optimizasyonu ve CDN entegrasyonu gibi ek optimizasyon tekniklerine de de\u011findik. Bu b\u00fct\u00fcnsel yakla\u015f\u0131m, web sitenizin potansiyelini tam olarak ortaya \u00e7\u0131karman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Son olarak, yap\u0131land\u0131rma hatalar\u0131, y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131 veya \u00f6nbellekleme sorunlar\u0131 gibi kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek yayg\u0131n sorunlara y\u00f6nelik pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunarak, optimizasyon s\u00fcrecini daha sorunsuz hale getirmeyi ama\u00e7lad\u0131k.<\/p>\n<p>Unutmay\u0131n ki web performans\u0131, s\u00fcrekli bir optimizasyon s\u00fcrecidir. Teknolojiler geli\u015ftik\u00e7e ve kullan\u0131c\u0131 beklentileri de\u011fi\u015ftik\u00e7e, web sitenizin performans\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irmek ve iyile\u015ftirmek \u00f6nemlidir. gzip ve Nginx ile att\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu ad\u0131m, daha h\u0131zl\u0131, daha verimli ve daha kullan\u0131c\u0131 dostu bir web sitesi olu\u015fturma yolculu\u011funuzda sa\u011flam bir temel olu\u015fturacakt\u0131r.<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda bir web sitesinin h\u0131z\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1468],"tags":[],"class_list":{"0":"post-34977","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ubuntu","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda bir web sitesinin h\u0131z\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-24T06:41:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"30 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme\",\"datePublished\":\"2025-11-24T06:41:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/\"},\"wordCount\":5632,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Ubuntu\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/\",\"name\":\"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-11-24T06:41:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme","og_description":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda bir web sitesinin h\u0131z\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-11-24T06:41:02+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"30 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme","datePublished":"2025-11-24T06:41:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/"},"wordCount":5632,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Ubuntu"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/","name":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-11-24T06:41:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/web-sitesi-performansini-gzip-ve-nginx-ile-ubuntu-20-04-uzerinde-gelistirme\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Web Sitesi Performans\u0131n\u0131 gzip ve Nginx ile Ubuntu 20.04 \u00dczerinde Geli\u015ftirme"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34977"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34978,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34977\/revisions\/34978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}