Ki\u015fisel ili\u015fkilerinizi y\u00f6netmek, \u00f6nemli tarihleri hat\u0131rlamak, arkada\u015flar\u0131n\u0131zla veya ailenizle olan etkile\u015fimlerinizi d\u00fczenlemek modern d\u00fcnyada giderek daha zorlay\u0131c\u0131 hale gelebilir. Monica, bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 ve ki\u015fisel bir M\u00fc\u015fteri \u0130li\u015fkileri Y\u00f6netimi (CRM) sistemidir. Ancak Monica sadece i\u015f ili\u015fkileri i\u00e7in de\u011fil, hayat\u0131n\u0131zdaki t\u00fcm \u00f6nemli ki\u015filerle olan ba\u011flar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in ki\u015fisel bir asistan g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr. Bu makalede, Ubuntu 20.04 sunucusu \u00fczerinde Monica’y\u0131 nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131, yap\u0131land\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve g\u00fcvenli hale getirece\u011finizi ad\u0131m ad\u0131m detayl\u0131 bir \u015fekilde anlataca\u011f\u0131z. Kendi sunucunuzda Monica’y\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak, verilerinizin kontrol\u00fcn\u00fc tamamen elinizde tutman\u0131z\u0131 sa\u011flayarak gizlili\u011finize \u00f6ncelik verir.<\/p>\n
Geleneksel CRM sistemleri genellikle sat\u0131\u015f, pazarlama ve m\u00fc\u015fteri hizmetleri gibi i\u015f odakl\u0131 s\u00fcre\u00e7leri y\u00f6netmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Ancak “Ki\u015fisel CRM” kavram\u0131, bu ara\u00e7lar\u0131n bireysel ili\u015fkileri, arkada\u015fl\u0131klar\u0131, aile ba\u011flar\u0131n\u0131 ve a\u011f olu\u015fturma \u00e7abalar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade eder. Ki\u015fisel bir CRM ile \u015funlar\u0131 yapabilirsiniz:<\/p>\n
* \u0130leti\u015fim Bilgilerini Saklama:<\/strong> Ki\u015filerin telefon numaralar\u0131, e-posta adresleri, sosyal medya profilleri gibi temel ileti\u015fim bilgilerini merkezi bir yerde tutma. Monica CRM’in Avantajlar\u0131:<\/strong><\/p>\n * A\u00e7\u0131k Kaynak ve \u00dccretsiz:<\/strong> Monica tamamen a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131d\u0131r ve \u00fccretsiz olarak kullan\u0131labilir. Bu, yaz\u0131l\u0131m \u00fczerinde tam kontrol sahibi olman\u0131z\u0131 ve topluluk deste\u011finden faydalanman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Ubuntu 20.04, sunucu ortamlar\u0131 i\u00e7in pop\u00fcler ve kararl\u0131 bir i\u015fletim sistemidir. Bu nedenle, Monica’y\u0131 kendi sunucunuzda bar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in m\u00fckemmel bir se\u00e7imdir. Bu kurulum, Nginx web sunucusu, PHP-FPM, MariaDB veritaban\u0131 ve Composer ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k y\u00f6neticisini kullanacakt\u0131r.<\/p>\n Kuruluma ba\u015flamadan \u00f6nce a\u015fa\u011f\u0131daki gereksinimlerin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131ndan emin olun:<\/p>\n * Ubuntu 20.04 Sunucusu:<\/strong> Temiz bir Ubuntu 20.04 LTS (Focal Fossa) kurulumu. Sanal makine (VM), VPS (Sanal \u00d6zel Sunucu) veya fiziksel bir sunucu olabilir. \u015eimdi kuruluma ba\u015flayabiliriz.<\/p>\n \u0130lk ad\u0131m olarak sunucunuzdaki paket listelerini g\u00fcncellemeli ve y\u00fckl\u00fc paketleri en son s\u00fcr\u00fcmlerine y\u00fckseltmelisiniz. Ayr\u0131ca, Monica’n\u0131n ve di\u011fer bile\u015fenlerin d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli olabilecek baz\u0131 temel ara\u00e7lar\u0131 y\u00fckleyece\u011fiz.<\/p>\n * Monica bir web uygulamas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir web sunucusuna ihtiya\u00e7 duyar. Nginx, y\u00fcksek performansl\u0131 ve verimli bir web sunucusu oldu\u011fu i\u00e7in bu kurulumda tercih edilmi\u015ftir.<\/p>\n Nginx y\u00fcklendikten sonra, g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131rman\u0131z gerekir. Ubuntu’da varsay\u0131lan olarak UFW (Uncomplicated Firewall) bulunur.<\/p>\n * Nginx servisinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olun:<\/p>\n * Monica bir Laravel uygulamas\u0131d\u0131r ve PHP ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle PHP’nin ve Monica’n\u0131n gerektirdi\u011fi \u00e7e\u015fitli uzant\u0131lar\u0131n y\u00fckl\u00fc olmas\u0131 gerekir. Ubuntu 20.04 varsay\u0131lan olarak PHP 7.4’\u00fc sunar.<\/p>\n Bu komut, PHP-FPM (FastCGI Process Manager) ile birlikte Monica i\u00e7in gerekli olan yayg\u0131n PHP uzant\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fckler.<\/p>\n PHP Yap\u0131land\u0131rmas\u0131:<\/strong><\/p>\n Monica’n\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 PHP ayarlar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek iyi bir fikirdir. \u00d6zellikle dosya y\u00fckleme boyutlar\u0131n\u0131 ve zaman dilimini ayarlamam\u0131z gerekebilir.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlar\u0131 bulun ve de\u011ferlerini g\u00fcncelleyin (Ctrl+W ile arama yapabilirsiniz):<\/p>\n De\u011fi\u015fiklikleri kaydettikten sonra (Ctrl+O, Enter, Ctrl+X), PHP-FPM servisini yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n Monica, verilerini depolamak i\u00e7in bir veritaban\u0131na ihtiya\u00e7 duyar. Bu kurulumda MySQL ile uyumlu ve a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir alternatif olan MariaDB kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n MariaDB y\u00fcklendikten sonra, g\u00fcvenlik kurulum beti\u011fini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak \u00f6nemlidir:<\/p>\n Bu betik size a\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131 soracakt\u0131r:<\/p>\n 1. Monica \u0130\u00e7in Veritaban\u0131 ve Kullan\u0131c\u0131 Olu\u015fturma:<\/strong><\/p>\n \u015eimdi Monica’n\u0131n kullanaca\u011f\u0131 \u00f6zel bir veritaban\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 olu\u015ftural\u0131m. Bu, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan root kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 do\u011frudan kullanmaktan daha iyidir.<\/p>\n Az \u00f6nce belirledi\u011finiz root \u015fifresini girin. Ard\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131daki SQL komutlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n * Composer, PHP i\u00e7in bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k y\u00f6neticisidir. Monica’n\u0131n bir\u00e7ok ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in Composer’\u0131 kurmam\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n Bu komutlar, Composer’\u0131 indirir ve sistem genelinde eri\u015filebilir hale getirir.<\/p>\n \u015eimdi Monica uygulamas\u0131n\u0131 sunucunuza indirebilir ve yap\u0131land\u0131rabilirsiniz. Uygulamay\u0131 genellikle Bu komut, Monica’n\u0131n GitHub deposundan en son s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc Dizin \u0130zinlerini Ayarlama:<\/strong><\/p>\n Web sunucusunun Monica dosyalar\u0131na eri\u015febilmesi i\u00e7in do\u011fru izinleri ayarlamam\u0131z gerekir. * Monica Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 Y\u00fckleme:<\/strong><\/p>\n Monica dizinine gidin ve Composer kullanarak ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fckleyin:<\/p>\n * Ortam Dosyas\u0131n\u0131 Yap\u0131land\u0131rma:<\/strong><\/p>\n Monica, yap\u0131land\u0131rma ayarlar\u0131n\u0131 \u015eimdi bu dosyay\u0131 d\u00fczenleyin:<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlar\u0131 bulup kendi ayarlar\u0131n\u0131za g\u00f6re g\u00fcncelleyin:<\/p>\n Uygulama Anahtar\u0131n\u0131 Olu\u015fturma:<\/strong><\/p>\n Monica’n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in benzersiz bir uygulama anahtar\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekir:<\/p>\n Bu komut, Veritaban\u0131 G\u00f6\u00e7\u00fc ve Ba\u011flant\u0131 Olu\u015fturma:<\/strong><\/p>\n \u015eimdi Monica’n\u0131n veritaban\u0131 tablolar\u0131n\u0131 olu\u015fturun ve sembolik depolama ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturun:<\/p>\n * Monica’ya alan ad\u0131n\u0131z \u00fczerinden eri\u015febilmek i\u00e7in Nginx’i yap\u0131land\u0131rman\u0131z gerekir.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131daki i\u00e7eri\u011fi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131n, Yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131n\u0131 kaydedin ve kapat\u0131n. \u015eimdi bu yap\u0131land\u0131rmay\u0131 etkinle\u015ftirin ve varsay\u0131lan Nginx yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131n (\u00e7ak\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in):<\/p>\n Nginx yap\u0131land\u0131rman\u0131z\u0131n s\u00f6zdizimini kontrol edin:<\/p>\n E\u011fer Bu noktada, alan ad\u0131n\u0131z do\u011fru \u015fekilde sunucunuzun IP adresine y\u00f6nlendirilmi\u015fse, taray\u0131c\u0131n\u0131zdan Let’s Encrypt, \u00fccretsiz SSL\/TLS sertifikalar\u0131 sa\u011flayan bir hizmettir. Certbot arac\u0131 ile bu sertifikalar\u0131 kolayca al\u0131p yap\u0131land\u0131rabiliriz.<\/p>\n \u015eimdi sertifikay\u0131 almak i\u00e7in Certbot’u \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n * Certbot, Nginx yap\u0131land\u0131rman\u0131z\u0131 otomatik olarak g\u00fcncelleyecek ve SSL sertifikas\u0131n\u0131 y\u00fckleyecektir. Sertifikan\u0131n otomatik olarak yenilendi\u011finden emin olmak i\u00e7in bir test yap\u0131n:<\/p>\n Her \u015fey yolundaysa, Monica’n\u0131n baz\u0131 arka plan g\u00f6revlerini (\u00f6rne\u011fin, hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar, e-posta g\u00f6nderimi) d\u00fczenli olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in bir cron job ayarlamam\u0131z gerekiyor. Bu cron job’\u0131 A\u00e7\u0131lan edit\u00f6re a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131r\u0131 ekleyin:<\/p>\n Bu komut, her dakika Monica’n\u0131n zamanlay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Art\u0131k Monica kurulumunuz tamamland\u0131! Taray\u0131c\u0131n\u0131zdan 1. \u0130lk Kullan\u0131c\u0131 Olu\u015fturma:<\/strong> Kar\u015f\u0131n\u0131za gelen ekranda ilk kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131z\u0131 olu\u015fturman\u0131z istenecektir. E-posta adresinizi, \u015fifrenizi ve ad\u0131n\u0131z\u0131 girerek kay\u0131t olun. Verilerinizin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in d\u00fczenli yedeklemeler yapmak kritik \u00f6neme sahiptir. Monica kurulumunuz i\u00e7in iki ana bile\u015feni yedeklemeniz gerekir:<\/p>\n 1. Veritaban\u0131:<\/strong> MariaDB veritaban\u0131 t\u00fcm ki\u015fisel verilerinizi i\u00e7erir. \u00d6rnek Veritaban\u0131 Yedekleme Komutu:<\/strong><\/p>\n Bu komut, Monica Dosyalar\u0131n\u0131 Yedekleme:<\/strong><\/p>\n Bu komut, Monica uygulama dizinini s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir tar dosyas\u0131 olarak yedekler.<\/p>\n Yedekleme dosyalar\u0131n\u0131 sunucunuzdan ayr\u0131 bir yere (\u00f6rne\u011fin, bulut depolama, ba\u015fka bir sunucu) kopyalamak, felaket durumlar\u0131nda veri kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n * G\u00fc\u00e7l\u00fc \u015eifreler:<\/strong> T\u00fcm hesaplar\u0131n\u0131z i\u00e7in (sunucu SSH, MariaDB root, Monica kullan\u0131c\u0131lar\u0131) g\u00fc\u00e7l\u00fc ve benzersiz \u015fifreler kullan\u0131n. * Monica Yetkilendirmesi:<\/strong> Monica’ya yaln\u0131zca g\u00fcvendi\u011finiz ki\u015filerin eri\u015fmesine izin verin. Gerekirse, Nginx’in temel kimlik do\u011frulama \u00f6zelliklerini kullanarak eri\u015fimi k\u0131s\u0131tlayabilirsiniz. Kurulum s\u0131ras\u0131nda veya sonras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz baz\u0131 yayg\u0131n sorunlar ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleri:<\/p>\n * “500 Internal Server Error” veya Bo\u015f Sayfa:<\/strong>
\n* Etkile\u015fim Ge\u00e7mi\u015fini Kaydetme:<\/strong> Bir ki\u015fiyle ne zaman ve nas\u0131l etkile\u015fim kurdu\u011funuzu (telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, e-postalar, toplant\u0131lar) not alma.
\n* \u00d6nemli Tarihleri Hat\u0131rlama:<\/strong> Do\u011fum g\u00fcnleri, y\u0131ld\u00f6n\u00fcmleri veya di\u011fer \u00f6zel etkinlikler i\u00e7in hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar ayarlama.
\n* \u0130li\u015fki Notlar\u0131 Ekleme:<\/strong> Ki\u015filer hakk\u0131nda \u00f6zel notlar, ilgi alanlar\u0131, hobiler veya \u00f6nemli bilgiler ekleyerek daha ki\u015fisel ve anlaml\u0131 etkile\u015fimler kurma.
\n* G\u00f6rev ve Hat\u0131rlat\u0131c\u0131 Y\u00f6netimi:<\/strong> Belirli ki\u015filerle ilgili yap\u0131lmas\u0131 gereken g\u00f6revleri (\u00f6rne\u011fin, “Ahmet’i aray\u0131p nas\u0131l oldu\u011funu sor”) takip etme.<\/p>\n
\n* Gizlilik Odakl\u0131:<\/strong> Verilerinizi kendi sunucunuzda bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf bir hizmete g\u00fcvenmek zorunda kalmazs\u0131n\u0131z. Bu, ki\u015fisel bilgilerinizin gizlili\u011fi konusunda tam kontrol sahibi olman\u0131z anlam\u0131na gelir.
\n* \u00d6zelle\u015ftirilebilir:<\/strong> \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131za g\u00f6re Monica’y\u0131 \u00f6zelle\u015ftirebilir, yeni \u00f6zellikler ekleyebilir veya mevcut olanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilirsiniz (teknik bilginiz varsa).
\n* Kullan\u0131c\u0131 Dostu Aray\u00fcz:<\/strong> Temiz ve sezgisel bir aray\u00fcze sahiptir, bu da bilgileri kolayca girmenizi ve bulman\u0131z\u0131 sa\u011flar.
\n* Geni\u015f \u00d6zellik Seti:<\/strong> Ki\u015fi y\u00f6netimi, etkinlik takibi, g\u00f6rev y\u00f6netimi, dosya y\u00fckleme, do\u011fum g\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar\u0131, g\u00fcnl\u00fck tutma gibi bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi bar\u0131nd\u0131r\u0131r.
\n* Topluluk Deste\u011fi:<\/strong> Aktif bir geli\u015ftirici ve kullan\u0131c\u0131 toplulu\u011fu, sorun giderme ve yeni \u00f6zellikler konusunda destek sa\u011flar.<\/p>\n\u00d6n Gereksinimler<\/h3>\n
\n* Sudo Ayr\u0131cal\u0131klar\u0131:<\/strong> Y\u00fckleme ve yap\u0131land\u0131rma ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in sudo<\/code> ayr\u0131cal\u0131klar\u0131na sahip bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131.
\n* Temel Linux Bilgisi:<\/strong> Komut sat\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve dosya sistemi navigasyonu hakk\u0131nda temel bilgi.
\n* Minimum Donan\u0131m:<\/strong> En az 1 GB RAM ve 10 GB depolama alan\u0131 \u00f6nerilir. Daha fazla kullan\u0131c\u0131 veya veri i\u00e7in daha y\u00fcksek kaynaklar gerekebilir.
\n* Alan Ad\u0131 (\u0130ste\u011fe Ba\u011fl\u0131 ama \u00d6nerilir):<\/strong> Monica’ya web \u00fczerinden eri\u015fmek ve SSL sertifikas\u0131 kullanmak i\u00e7in bir alan ad\u0131na sahip olman\u0131z \u015fiddetle tavsiye edilir (\u00f6rne\u011fin, crm.alanadiniz.com<\/code>). Bu, g\u00fcvenli ve profesyonel bir eri\u015fim sa\u011flar.
\n* SSH Eri\u015fimi:<\/strong> Sunucunuza SSH \u00fczerinden ba\u011flanabilmeniz gerekir.<\/p>\nSistem G\u00fcncellemesi ve Temel Paketlerin Kurulumu<\/h3>\n
sudo apt update\nsudo apt upgrade -y\nsudo apt install -y curl wget git unzip<\/code><\/pre>\nsudo apt update<\/code>: Yerel paket indeksinizi g\u00fcnceller.
\n* sudo apt upgrade -y<\/code>: Y\u00fckl\u00fc t\u00fcm paketleri y\u00fckseltir ve -y<\/code> bayra\u011f\u0131 ile t\u00fcm onay sorular\u0131na otomatik olarak “evet” yan\u0131t\u0131 verir.
\n* sudo apt install -y curl wget git unzip<\/code>: Bu komut, internetten dosya indirmek (curl<\/code>, wget<\/code>), Monica kaynak kodunu \u00e7ekmek (git<\/code>) ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f dosyalar\u0131 a\u00e7mak (unzip<\/code>) i\u00e7in gerekli olan ara\u00e7lar\u0131 y\u00fckler.<\/p>\nNginx Web Sunucusu Kurulumu<\/h3>\n
sudo apt install -y nginx<\/code><\/pre>\nsudo ufw allow 'Nginx Full'\nsudo ufw enable\nsudo ufw status<\/code><\/pre>\nsudo ufw allow 'Nginx Full'<\/code>: Nginx’in hem HTTP (80) hem de HTTPS (443) portlar\u0131ndan gelen trafi\u011fe izin vermesini sa\u011flar.
\n* sudo ufw enable<\/code>: G\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirir.
\n* sudo ufw status<\/code>: G\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131n durumunu kontrol eder. Nginx Full’un listelendi\u011finden emin olun.<\/p>\nsudo systemctl start nginx\nsudo systemctl enable nginx\nsudo systemctl status nginx<\/code><\/pre>\nsudo systemctl start nginx<\/code>: Nginx servisini ba\u015flat\u0131r.
\n* sudo systemctl enable nginx<\/code>: Nginx’in sistem ba\u015flang\u0131c\u0131nda otomatik olarak ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n* sudo systemctl status nginx<\/code>: Nginx servisinin durumunu kontrol eder. “active (running)” olarak g\u00f6r\u00fcnmelidir.<\/p>\nPHP ve Gerekli Uzant\u0131lar\u0131n Kurulumu<\/h3>\n
sudo apt install -y php-fpm php-cli php-mysql php-mbstring php-xml php-bcmath php-json php-zip php-gd php-curl php-intl php-imagick<\/code><\/pre>\nsudo nano \/etc\/php\/7.4\/fpm\/php.ini<\/code><\/pre>\nupload_max_filesize = 128M ; Varsay\u0131lan 2M veya 4M olabilir, art\u0131r\u0131n.\npost_max_size = 128M ; Varsay\u0131lan 8M olabilir, art\u0131r\u0131n.\nmemory_limit = 256M ; Varsay\u0131lan 128M olabilir, art\u0131r\u0131n.\ndate.timezone = Europe\/Istanbul ; Kendi zaman diliminizi ayarlay\u0131n.<\/code><\/pre>\nsudo systemctl restart php7.4-fpm<\/code><\/pre>\nMariaDB Veritaban\u0131 Kurulumu<\/h3>\n
sudo apt install -y mariadb-server mariadb-client<\/code><\/pre>\nsudo mysql_secure_installation<\/code><\/pre>\nEnter current password for root (enter for none):<\/code> \u0130lk kurulumda root \u015fifresi yoktur, bu y\u00fczden direkt Enter tu\u015funa bas\u0131n.
\n2. Set root password? [Y\/n]<\/code> Y tu\u015funa bas\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir root \u015fifresi belirleyin.
\n3. Remove anonymous users? [Y\/n]<\/code> Y tu\u015funa bas\u0131n.
\n4. Disallow root login remotely? [Y\/n]<\/code> Y tu\u015funa bas\u0131n (uzaktan root giri\u015fi g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nerilmez).
\n5. Remove test database and access to it? [Y\/n]<\/code> Y tu\u015funa bas\u0131n.
\n6. Reload privilege tables now? [Y\/n]<\/code> Y tu\u015funa bas\u0131n.<\/p>\nsudo mysql -u root -p<\/code><\/pre>\nCREATE DATABASE monica_db CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;\nCREATE USER 'monica_user'@'localhost' IDENTIFIED BY 'GUCLU_SIFRENIZ';\nGRANT ALL PRIVILEGES ON monica_db.* TO 'monica_user'@'localhost';\nFLUSH PRIVILEGES;\nEXIT;<\/code><\/pre>\nCREATE DATABASE monica_db ...<\/code>: monica_db<\/code> ad\u0131nda bir veritaban\u0131 olu\u015fturur ve UTF-8 deste\u011fi i\u00e7in karakter setini ayarlar.
\n* CREATE USER ...<\/code>: monica_user<\/code> ad\u0131nda ve yaln\u0131zca localhost<\/code>‘tan eri\u015febilen bir kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturur. 'GUCLU_SIFRENIZ'<\/code> yerine ger\u00e7ekten g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fifre belirleyin.
\n* GRANT ALL PRIVILEGES ...<\/code>: monica_user<\/code>‘a monica_db<\/code> \u00fczerindeki t\u00fcm ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 verir.
\n* FLUSH PRIVILEGES;<\/code>: Ayr\u0131cal\u0131k tablolar\u0131n\u0131 yeniden y\u00fckler.
\n* EXIT;<\/code>: MySQL istemcisinden \u00e7\u0131kar.<\/p>\nComposer Kurulumu<\/h3>\n
curl -sS https:\/\/getcomposer.org\/installer | php\nsudo mv composer.phar \/usr\/local\/bin\/composer<\/code><\/pre>\nMonica Uygulamas\u0131n\u0131n Kurulumu<\/h3>\n
\/var\/www\/<\/code> dizinine kurar\u0131z.<\/p>\ncd \/var\/www\/\nsudo git clone https:\/\/github.com\/monicahq\/monica.git monica<\/code><\/pre>\n\/var\/www\/monica<\/code> dizinine klonlar.<\/p>\nwww-data<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 Nginx ve PHP-FPM taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\nsudo chown -R www-data:www-data \/var\/www\/monica\nsudo chmod -R 775 \/var\/www\/monica\/storage\nsudo chmod -R 775 \/var\/www\/monica\/bootstrap\/cache<\/code><\/pre>\nsudo chown -R www-data:www-data \/var\/www\/monica<\/code>: \/var\/www\/monica<\/code> dizininin ve alt\u0131ndaki t\u00fcm dosyalar\u0131n sahipli\u011fini www-data<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131na ve grubuna verir.
\n* sudo chmod -R 775 ...<\/code>: storage<\/code> ve bootstrap\/cache<\/code> dizinlerine web sunucusunun yazma izni olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\ncd \/var\/www\/monica\nsudo composer install --no-dev --prefer-dist --optimize-autoloader<\/code><\/pre>\n--no-dev<\/code>: Geli\u015ftirme ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fcklemez, bu bir \u00fcretim sunucusu i\u00e7in idealdir.
\n* --prefer-dist<\/code>: Paketleri da\u011f\u0131t\u0131m ar\u015fivi olarak indirmeyi tercih eder.
\n* --optimize-autoloader<\/code>: Otomatik y\u00fckleyiciyi optimize eder, bu da performans\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n.env<\/code> dosyas\u0131nda tutar. Bir \u00f6rnek dosyay\u0131 kopyalayarak ba\u015flay\u0131n:<\/p>\ncp .env.example .env<\/code><\/pre>\nsudo nano .env<\/code><\/pre>\nAPP_NAME=\"Monica\"\nAPP_ENV=production\nAPP_KEY= ; Bo\u015f b\u0131rak\u0131n, bir sonraki ad\u0131mda olu\u015fturulacak.\nAPP_DEBUG=false\nAPP_URL=https:\/\/crm.alanadiniz.com ; Kendi alan ad\u0131n\u0131z\u0131 buraya yaz\u0131n (HTTPS kullanacaksan\u0131z https:\/\/ ile ba\u015flay\u0131n)\n\nDB_CONNECTION=mysql\nDB_HOST=127.0.0.1\nDB_PORT=3306\nDB_DATABASE=monica_db\nDB_USERNAME=monica_user\nDB_PASSWORD=GUCLU_SIFRENIZ ; MariaDB kurulumunda belirledi\u011finiz \u015fifre\n\nE-posta ayarlar\u0131 (iste\u011fe ba\u011fl\u0131, ancak \u015fifre s\u0131f\u0131rlama vb. i\u00e7in \u00f6nerilir)<\/h2>\nMAIL_MAILER=smtp\nMAIL_HOST=smtp.example.com\nMAIL_PORT=587\nMAIL_USERNAME=your_email@example.com\nMAIL_PASSWORD=your_email_password\nMAIL_ENCRYPTION=tls\nMAIL_FROM_ADDRESS=hello@example.com\nMAIL_FROM_NAME=\"${APP_NAME}\"<\/code><\/pre>\n
APP_URL<\/code> k\u0131sm\u0131na Monica’ya eri\u015fece\u011finiz URL’yi yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun. Veritaban\u0131 bilgilerini de daha \u00f6nce olu\u015fturdu\u011funuz bilgilerle e\u015fle\u015ftirin.<\/p>\nphp artisan key:generate<\/code><\/pre>\n.env<\/code> dosyas\u0131ndaki APP_KEY<\/code> de\u011ferini otomatik olarak dolduracakt\u0131r.<\/p>\nphp artisan migrate --force\nphp artisan storage:link<\/code><\/pre>\nphp artisan migrate --force<\/code>: Veritaban\u0131 \u015femas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. --force<\/code> bayra\u011f\u0131, \u00fcretim ortam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken onay gerektirmemesini sa\u011flar.
\n* php artisan storage:link<\/code>: Depolama dizini i\u00e7in sembolik bir ba\u011flant\u0131 olu\u015fturur, b\u00f6ylece web sunucusu y\u00fcklenen dosyalara eri\u015febilir.<\/p>\nNginx Sanal Ana Bilgisayar Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h3>\n
sudo nano \/etc\/nginx\/sites-available\/monica.conf<\/code><\/pre>\ncrm.alanadiniz.com<\/code> k\u0131sm\u0131n\u0131 kendi alan ad\u0131n\u0131zla de\u011fi\u015ftirin:<\/p>\nserver {\n listen 80;\n server_name crm.alanadiniz.com;\n root \/var\/www\/monica\/public;\n\n add_header X-Frame-Options \"SAMEORIGIN\";\n add_header X-XSS-Protection \"1; mode=block\";\n add_header X-Content-Type-Options \"nosniff\";\n\n index index.php index.html index.htm;\n\n charset utf-8;\n\n location \/ {\n try_files $uri $uri\/ \/index.php?$query_string;\n }\n\n location = \/favicon.ico { access_log off; log_not_found off; }\n location = \/robots.txt { access_log off; log_not_found off; }\n\n error_page 404 \/index.php;\n\n location ~ \\.php$ {\n fastcgi_pass unix:\/var\/run\/php\/php7.4-fpm.sock;\n fastcgi_index index.php;\n fastcgi_param SCRIPT_FILENAME $realpath_root$fastcgi_script_name;\n include fastcgi_params;\n }\n\n location ~ \/\\.(?!well-known).* {\n deny all;\n }\n}<\/code><\/pre>\nsudo ln -s \/etc\/nginx\/sites-available\/monica.conf \/etc\/nginx\/sites-enabled\/\nsudo rm \/etc\/nginx\/sites-enabled\/default<\/code><\/pre>\nsudo nginx -t<\/code><\/pre>\ntest is successful<\/code> mesaj\u0131n\u0131 al\u0131rsan\u0131z, Nginx’i yeniden y\u00fckleyin:<\/p>\nsudo systemctl reload nginx<\/code><\/pre>\nhttp:\/\/crm.alanadiniz.com<\/code> adresine giderek Monica’n\u0131n kurulum ekran\u0131n\u0131 g\u00f6rmelisiniz. Ancak, daha g\u00fcvenli bir deneyim i\u00e7in SSL\/TLS sertifikas\u0131 eklemek \u015fiddetle tavsiye edilir.<\/p>\nSSL\/TLS Sertifikas\u0131 Kurulumu (Let’s Encrypt ile)<\/h3>\n
sudo apt install -y certbot python3-certbot-nginx<\/code><\/pre>\nsudo certbot --nginx -d crm.alanadiniz.com -d www.crm.alanadiniz.com<\/code><\/pre>\n-d crm.alanadiniz.com -d www.crm.alanadiniz.com<\/code>: Sertifikay\u0131 hangi alan adlar\u0131 i\u00e7in alaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 belirtir. Alan ad\u0131n\u0131z\u0131 buraya do\u011fru \u015fekilde yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.
\n* Certbot, e-posta adresi isteyecek ve hizmet \u015fartlar\u0131n\u0131 kabul etmenizi isteyecektir. Ard\u0131ndan, HTTP trafi\u011fini otomatik olarak HTTPS’ye y\u00f6nlendirip y\u00f6nlendirmeyece\u011finizi soracakt\u0131r. Genellikle 2: Redirect<\/code> se\u00e7ene\u011fini se\u00e7mek iyi bir uygulamad\u0131r.<\/p>\nsudo certbot renew --dry-run<\/code><\/pre>\nThe dry run was successful<\/code> mesaj\u0131n\u0131 g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\nMonica \u0130\u00e7in Cron Job Kurulumu<\/h3>\n
www-data<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak en iyisidir.<\/p>\nsudo crontab -u www-data -e<\/code><\/pre>\n <\/em> <\/em> * php \/var\/www\/monica\/artisan schedule:run >> \/dev\/null 2>&1<\/code><\/pre>\n>> \/dev\/null 2>&1<\/code> \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 y\u00f6nlendirerek loglar\u0131n \u015fi\u015fmesini engeller.<\/p>\nKurulum Sonras\u0131 ve \u0130lk Kullan\u0131m<\/h3>\n
https:\/\/crm.alanadiniz.com<\/code> adresine giderek Monica’ya eri\u015febilirsiniz.<\/p>\n
\n2. Ke\u015ffetmeye Ba\u015flay\u0131n:<\/strong> Hesab\u0131n\u0131z\u0131 olu\u015fturduktan sonra Monica’n\u0131n ana paneline y\u00f6nlendirileceksiniz. Burada ki\u015fileri ekleyebilir, do\u011fum g\u00fcnlerini not alabilir, etkile\u015fim ge\u00e7mi\u015fi olu\u015fturabilir ve g\u00f6revler atayabilirsiniz.
\n3. Temel Ayarlar:<\/strong> Sol men\u00fcden “Settings” (Ayarlar) b\u00f6l\u00fcm\u00fcne giderek zaman dilimi, para birimi, dil gibi genel ayarlar\u0131 yapabilirsiniz.
\n4. E-posta Ayarlar\u0131:<\/strong> E\u011fer .env<\/code> dosyas\u0131nda e-posta ayarlar\u0131n\u0131 yapmad\u0131ysan\u0131z veya test etmek isterseniz, “Settings -> Mail” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden e-posta yap\u0131land\u0131rman\u0131z\u0131 kontrol edebilirsiniz. Bu, \u015fifre s\u0131f\u0131rlama, hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar ve di\u011fer bildirimler i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\nYedekleme Stratejisi<\/h3>\n
\n2. Monica Dosyalar\u0131:<\/strong> Uygulama dosyalar\u0131 ve y\u00fckledi\u011finiz t\u00fcm dosyalar (\u00f6rne\u011fin, foto\u011fraflar, belgeler).<\/p>\nmysqldump -u monica_user -p monica_db > \/path\/to\/backup\/monica_db_backup_$(date +%Y%m%d%H%M%S).sql<\/code><\/pre>\nmonica_db<\/code> veritaban\u0131n\u0131 belirtilen yola SQL dosyas\u0131 olarak yedekler. Bu komutu bir cron job olarak ayarlayarak d\u00fczenli yedeklemeler yapabilirsiniz.<\/p>\nsudo tar -czvf \/path\/to\/backup\/monica_files_backup_$(date +%Y%m%d%H%M%S).tar.gz \/var\/www\/monica<\/code><\/pre>\nG\u00fcvenlik \u0130pu\u00e7lar\u0131 ve En \u0130yi Uygulamalar<\/h3>\n
\n* SSH Anahtarlar\u0131:<\/strong> Sunucunuza SSH ile ba\u011flan\u0131rken \u015fifre yerine SSH anahtarlar\u0131 kullan\u0131n. Bu, daha g\u00fcvenli bir y\u00f6ntemdir.
\n* G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (UFW):<\/strong> Yaln\u0131zca gerekli portlar\u0131 a\u00e7\u0131n (SSH i\u00e7in 22, Nginx Full i\u00e7in 80\/443). Di\u011fer t\u00fcm portlar\u0131 kapal\u0131 tutun.
\n* D\u00fczenli G\u00fcncellemeler:<\/strong> Sunucunuzdaki i\u015fletim sistemi ve Monica’n\u0131n kendisi dahil t\u00fcm yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00fcncelleyin.<\/p>\nsudo apt update && sudo apt upgrade -y\n cd \/var\/www\/monica && sudo git pull && sudo composer install --no-dev --prefer-dist --optimize-autoloader && php artisan migrate --force<\/code><\/pre>\n
\n* Loglar\u0131 \u0130zleme:<\/strong> Nginx, PHP-FPM ve Monica’n\u0131n kendi loglar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak kontrol edin (\/var\/log\/nginx\/<\/code>, \/var\/log\/php7.4-fpm.log<\/code>, \/var\/www\/monica\/storage\/logs\/<\/code>). Anormal aktiviteleri veya hatalar\u0131 erken tespit etmenizi sa\u011flar.<\/p>\nSorun Giderme<\/h3>\n
\n * PHP Hatalar\u0131:<\/strong> PHP-FPM servisinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olun (sudo systemctl status php7.4-fpm<\/code>).
\n * PHP Loglar\u0131:<\/strong> \/var\/log\/php7.4-fpm.log<\/code> veya Monica’n\u0131n kendi loglar\u0131 (\/var\/www\/monica\/storage\/logs\/laravel.log<\/code>) i\u00e7inde hata mesajlar\u0131n\u0131 aray\u0131n.
\n * Dosya \u0130zinleri:<\/strong> \/var\/www\/monica\/storage<\/code> ve bootstrap\/cache<\/code> dizinlerinin www-data<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yaz\u0131labilir oldu\u011fundan emin olun (sudo chmod -R 775 \/var\/www\/monica\/storage<\/code>).
\n * .env<\/code> Dosyas\u0131:<\/strong> .env<\/code> dosyas\u0131ndaki yap\u0131land\u0131rman\u0131n (\u00f6zellikle APP_KEY<\/code>, DB_<\/code> ayarlar\u0131) do\u011fru oldu\u011fundan emin olun. APP_DEBUG=true<\/code> yaparak daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 hata mesajlar\u0131 g\u00f6rebilirsiniz (ancak \u00fcretim ortam\u0131nda false<\/code> olmal\u0131d\u0131r).
\n* “403 Forbidden” veya “404 Not Found”:<\/strong>
\n * Nginx Yap\u0131land\u0131rmas\u0131:<\/strong> \/etc\/nginx\/sites-available\/monica.conf<\/code> dosyas\u0131ndaki root<\/code> dizini ve server_name<\/code> ayarlar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011fundan emin olun.
\n * Sembolik Ba\u011flant\u0131lar:<\/strong> sudo ln -s \/etc\/nginx\/sites-available\/monica.conf \/etc\/nginx\/sites-enabled\/<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.
\n * Nginx Yeniden Y\u00fckleme:<\/strong> Herhangi bir Nginx yap\u0131land\u0131rma de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra sudo systemctl reload nginx<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 unutmay\u0131n.
\n* Veritaban\u0131 Ba\u011flant\u0131 Hatalar\u0131:<\/strong>
\n * MariaDB Servisi:<\/strong> sudo systemctl status mariadb<\/code> komutu ile MariaDB servisinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olun.
\n * Kullan\u0131c\u0131\/\u015eifre:<\/strong> .env<\/code> dosyas\u0131ndaki DB_USERNAME<\/code> ve DB_PASSWORD<\/code> bilgilerinin MariaDB’de olu\u015fturdu\u011funuz kullan\u0131c\u0131 ve \u015fifre ile e\u015fle\u015fti\u011finden emin olun.
\n * Ayr\u0131cal\u0131klar:<\/strong> monica_user<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n monica_db<\/code> \u00fczerinde yeterli ayr\u0131cal\u0131klara sahip oldu\u011fundan emin olun (GRANT ALL PRIVILEGES ...<\/code>).