{"id":34748,"date":"2025-11-21T14:30:53","date_gmt":"2025-11-21T11:30:53","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/umbraco-sitenizi-cokerten-botlara-karsi-waf-kalkani-nasil-kurulur\/"},"modified":"2025-11-21T14:30:53","modified_gmt":"2025-11-21T11:30:53","slug":"umbraco-sitenizi-cokerten-botlara-karsi-waf-kalkani-nasil-kurulur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/umbraco-sitenizi-cokerten-botlara-karsi-waf-kalkani-nasil-kurulur\/","title":{"rendered":"Umbraco Sitenizi \u00c7\u00f6kerten Botlara Kar\u015f\u0131 WAF Kalkan\u0131 Nas\u0131l Kurulur?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Web sitenizin aniden yava\u015flamas\u0131 veya tamamen eri\u015filemez hale gelmesi, her web y\u00f6neticisinin kabusudur. Peki ya bu sorunun arkas\u0131nda k\u00f6t\u00fc niyetli bir hacker de\u011fil de, basit ama \u0131srarc\u0131 bir bot varsa? Bu makale, Umbraco tabanl\u0131 bir web sitesini \u00e7\u00f6kme noktas\u0131na getiren “masum g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc” bir botun hikayesini ve bu krizi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) \u00fczerinde yap\u0131lan kritik kural de\u011fi\u015fikli\u011fini ad\u0131m ad\u0131m ele al\u0131yor. Umbraco sitenizin s\u00fcrekli ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini ve performans iyile\u015ftirmelerini ke\u015ffedin.<\/p>\n

Dijital d\u00fcnyada var olmak, ayn\u0131 zamanda siber tehditlere a\u00e7\u0131k olmak anlam\u0131na gelir. \u00d6zellikle i\u00e7erik y\u00f6netim sistemleri (CMS) kullanarak kurulan web siteleri, d\u00fcnya genelindeki bot trafi\u011finin b\u00fcy\u00fck bir hedefidir. Bug\u00fcn hikayesini anlataca\u011f\u0131m\u0131z Umbraco tabanl\u0131 e-ticaret sitesi de bu tehditlerden pay\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Her \u015fey ola\u011fan seyrinde giderken, bir sabah ekibimizden gelen acil bir telefonla uyand\u0131k: “Site \u00e7\u00f6kt\u00fc! Ula\u015f\u0131lam\u0131yor!” \u0130lk ba\u015fta klasik bir sunucu hatas\u0131, belki bir veritaban\u0131 kilitlenmesi sand\u0131k. Ancak derinlemesine inceledi\u011fimizde, sorunun arkas\u0131nda her web sitesinin zaman zaman kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ama bu kez beklenenden \u00e7ok daha y\u0131k\u0131c\u0131 etkilere yol a\u00e7an bir “bot” oldu\u011funu fark ettik. Bu bot, sitenin en kritik kaynaklar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrerek performans\u0131 fel\u00e7 etmi\u015f, m\u00fc\u015fteri deneyimini derinden sarsm\u0131\u015f ve potansiyel gelir kayb\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu olay, sadece basit bir teknik ar\u0131za de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siber g\u00fcvenlik stratejilerimizin ne kadar sa\u011flam olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steren \u00f6nemli bir vaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 oldu. Bir web sitesinin ayakta kalabilmesi, sadece g\u00fczel tasar\u0131ma veya h\u0131zl\u0131 sunucuya ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda k\u00f6t\u00fc niyetli akt\u00f6rlerin ve hatta “iyi niyetli ama yaramaz” botlar\u0131n sitenize ne kadar zarar verebilece\u011fini anlamaktan ge\u00e7er. Umbraco, esnek yap\u0131s\u0131 ve geli\u015ftirici dostu \u00f6zellikleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan harika bir CMS’tir. Ancak t\u0131pk\u0131 her karma\u015f\u0131k sistem gibi, d\u0131\u015far\u0131dan gelebilecek yo\u011fun ve s\u00fcrekli taleplere kar\u015f\u0131 do\u011fru \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131lmazsa k\u0131r\u0131lgan hale gelebilir. \u0130\u015fte bu noktada, Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) devreye girer. WAF, web trafi\u011fini analiz ederek potansiyel tehditleri alg\u0131layan ve engelleyen bir g\u00fcvenlik katman\u0131d\u0131r. Geleneksel g\u00fcvenlik duvarlar\u0131 a\u011f katman\u0131nda koruma sa\u011flarken, WAF’lar uygulama katman\u0131ndaki (HTTP\/HTTPS) sald\u0131r\u0131lara odaklan\u0131r. Bu makalede, bu \u00f6zel bot sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, Umbraco sitemizi nas\u0131l etkiledi\u011fini ve en \u00f6nemlisi, bu krizi tek bir ak\u0131ll\u0131 WAF kural\u0131yla nas\u0131l \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc detaylar\u0131yla ele alaca\u011f\u0131z. Amac\u0131m\u0131z, benzer durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fan veya kar\u015f\u0131la\u015fma riski ta\u015f\u0131yan herkes i\u00e7in pratik ve uygulanabilir bir yol haritas\u0131 sunmakt\u0131r.<\/p>\n

Bot Sald\u0131r\u0131s\u0131 ve Umbraco \u00dczerindeki Etkileri: Gizemli Misafir Nas\u0131l Tespit Edildi?<\/h2>\n

O sabahki alarm, her zamankinden farkl\u0131yd\u0131. Umbraco tabanl\u0131 e-ticaret sitemiz, normalde milyonlarca \u00fcr\u00fcn\u00fc sorunsuzca listeleyen, binlerce kullan\u0131c\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda gezinebildi\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir altyap\u0131ya sahipti. Ancak o g\u00fcn, sayfalar y\u00fcklenmiyor, sepet i\u015flemleri tak\u0131l\u0131yor ve sonunda site tamamen ula\u015f\u0131lamaz hale geliyordu. Sistem y\u00f6neticimiz, sunucu kaynaklar\u0131n\u0131n tavan yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren grafikleri \u00f6n\u00fcm\u00fcze serdi: CPU %100, veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 kilitlenmi\u015f, bellek t\u00fckenme noktas\u0131nda. \u0130lk \u015f\u00fcphelerimiz her zamanki gibi DDoS (Da\u011f\u0131t\u0131k Hizmet Engelleme) sald\u0131r\u0131s\u0131 veya bir kod hatas\u0131yd\u0131. Ancak trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve sunucu loglar\u0131n\u0131 incelemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, daha ilgin\u00e7 bir tablo ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Log analiz ara\u00e7lar\u0131m\u0131z (\u00f6rne\u011fin ELK Stack veya Grafana ile entegre\ub41c Nginx\/IIS loglar\u0131), s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir paterni g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Belirli bir IP aral\u0131\u011f\u0131ndan, belirli bir “User-Agent” dizesiyle gelen y\u00fcz binlerce istek vard\u0131. Bu istekler, sitenin genelini de\u011fil, \u00f6zellikle \u00fcr\u00fcn listeleme sayfalar\u0131n\u0131 ve aramalar\u0131 hedef al\u0131yordu. \u00dcstelik bu istekler, insan davran\u0131\u015f\u0131yla ba\u011fda\u015fmayacak kadar h\u0131zl\u0131 ve d\u00fczenli bir ak\u0131\u015fa sahipti; adeta bir makine taraf\u0131ndan programlanm\u0131\u015f gibiydi. Bu, klasik bir DDoS de\u011fil, ancak “kaynak s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc bot” sald\u0131r\u0131s\u0131yd\u0131. Bot, Umbraco’nun veritaban\u0131ndan yo\u011fun sorgular \u00e7eken sayfalar\u0131 hedef alarak, sunucunun i\u015flem g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0131zla t\u00fcketiyordu. Her bir istek tek ba\u015f\u0131na masum g\u00f6r\u00fcnse de, saniyede onlarca, y\u00fczlerce gelen bu istekler birle\u015fti\u011finde Umbraco’nun uygulama havuzunu (Application Pool) a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckleyerek t\u00fcm sitenin yava\u015flamas\u0131na ve \u00e7\u00f6kmesine neden oluyordu.<\/p>\n

Bu botun kulland\u0131\u011f\u0131 “User-Agent” dizesi, bilinen taray\u0131c\u0131lara veya arama motoru botlar\u0131na ait de\u011fildi; daha \u00e7ok \u00f6zel bir yaz\u0131l\u0131ma ait izlenimi veriyordu. Ayr\u0131ca, IP adresleri s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiyor, ancak belirli bir co\u011frafi b\u00f6lgeden geliyordu. Bu durum, botun IP rotasyonu yaparak engellenmeyi zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. Umbraco’nun kendisi bu t\u00fcrden bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 do\u011frudan bir koruma mekanizmas\u0131na sahip de\u011fildi, zira bu bir yaz\u0131l\u0131m hatas\u0131 de\u011fil, trafik y\u00f6netimi ve g\u00fcvenlik sorunuydu. Site, her gelen iste\u011fi “me\u015fru” kabul edip i\u015flemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u0130\u015fte bu noktada, olay\u0131n bir DDoS de\u011fil, daha \u00e7ok “sitenin kaynaklar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrmeye odakl\u0131” bir scraping veya competitive intelligence botu olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131. Bot, muhtemelen rakipler taraf\u0131ndan \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131, stok durumlar\u0131n\u0131 veya di\u011fer ticari verileri otomatik olarak \u00e7ekmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu “masum” amac\u0131, sunucular\u0131m\u0131z i\u00e7in bir kabusa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu tespiti yapmak, \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunda at\u0131lan en kritik ad\u0131md\u0131. Art\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131 tan\u0131yorduk ve ona kar\u015f\u0131 en uygun silah\u0131 se\u00e7meliydik.<\/p>\n

Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) ve Bot Y\u00f6netimi: Neden Bir Zorunluluktur?<\/h2>\n

Bir web sitesini, \u00f6zellikle de Umbraco gibi dinamik ve veritaban\u0131 yo\u011fun bir CMS’i bar\u0131nd\u0131r\u0131rken, g\u00fcvenlik sadece bir “ek \u00f6zellik” de\u011fil, temel bir zorunluluktur. Geleneksel a\u011f g\u00fcvenlik duvarlar\u0131 (firewall), belirli portlar\u0131 a\u00e7\u0131p kapatarak veya IP adreslerini engelleyerek temel d\u00fczeyde koruma sa\u011flar. Ancak bu g\u00fcvenlik duvarlar\u0131, uygulama katman\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen sald\u0131r\u0131lar, yani HTTP\/HTTPS protokolleri \u00fczerinden yap\u0131lan sofistike sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda genellikle yetersiz kal\u0131r. \u0130\u015fte tam bu noktada Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) devreye girer. WAF, web trafi\u011fini ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak denetleyerek, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 istekleri tan\u0131r ve sitenize ula\u015fmadan engeller.<\/p>\n

WAF’lar, Open Web Application Security Project (OWASP) Top 10 listesindeki g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 gibi bilinen zafiyetlere kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. SQL Injection, Cross-Site Scripting (XSS), Broken Authentication gibi sald\u0131r\u0131 t\u00fcrlerini analiz ederek engeller. Ancak WAF’\u0131n yetenekleri bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bot y\u00f6netimi, WAF’\u0131n en kritik i\u015flevlerinden biridir. K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 botlar, bir web sitesi i\u00e7in bir\u00e7ok tehdit olu\u015fturabilir: i\u00e7erik kaz\u0131ma (scraping), kimlik bilgisi doldurma (credential stuffing), spam g\u00f6nderimi, stok manip\u00fclasyonu ve elbette, kaynak t\u00fcketimi yoluyla hizmet aksakl\u0131\u011f\u0131 (Denial of Service – DoS). \u0130yi niyetli botlar (arama motoru taray\u0131c\u0131lar\u0131 gibi) faydal\u0131 olsa da, kontrols\u00fcz k\u00f6t\u00fc bot trafi\u011fi sitenizin performans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir, bant geni\u015fli\u011finizi t\u00fcketebilir ve sunucu maliyetlerinizi art\u0131rabilir.<\/p>\n

WAF, bu botlar\u0131 farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle tespit eder ve y\u00f6netir. \u00d6rne\u011fin, belirli bir IP adresinden gelen istek say\u0131s\u0131n\u0131 izleyebilir ve anormal bir art\u0131\u015f alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131nda rate-limiting (istek s\u0131n\u0131rlamas\u0131) uygulayabilir. \u015e\u00fcpheli User-Agent dizelerini engelleyebilir, bot trafi\u011finin geldi\u011fi co\u011frafi b\u00f6lgeleri k\u0131s\u0131tlayabilir (geo-blocking) veya hatta CAPTCHA zorunlulu\u011fu getirerek insan ve bot trafi\u011fini ay\u0131rt edebilir. T\u00fcm bu \u00f6zellikler, WAF’\u0131 Umbraco gibi bir CMS i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir koruyucu haline getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Umbraco dinamik yap\u0131s\u0131yla her iste\u011fi i\u015flemek i\u00e7in veritaban\u0131 sorgular\u0131 ve sunucu kaynaklar\u0131 kullan\u0131r. Kontrols\u00fcz bot trafi\u011fi, bu kaynaklar\u0131 h\u0131zla t\u00fcketerek sitenin me\u015fru kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in eri\u015filemez olmas\u0131na neden olabilir. Bir WAF, sitenizi bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fcnmez ama y\u0131k\u0131c\u0131 sald\u0131r\u0131lardan koruyarak performans\u0131n\u0131 ve eri\u015filebilirli\u011fini g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. Bu nedenle, modern web altyap\u0131lar\u0131nda WAF’\u0131n “olmazsa olmaz” bir g\u00fcvenlik bile\u015feni olarak konumland\u0131r\u0131lmas\u0131, yaln\u0131zca bir tavsiye de\u011fil, bir zorunluluktur.<\/p>\n

Uygulamal\u0131 \u00c7\u00f6z\u00fcm: Umbraco Sitenizi Korumak \u0130\u00e7in Kritik WAF Kural\u0131 Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r?<\/h2>\n

Botun kimli\u011fini ve davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 tespit ettikten sonra, s\u0131ra en etkili savunma mekanizmas\u0131n\u0131 devreye sokmaya gelmi\u015fti: WAF kural\u0131 yazmak. Amac\u0131m\u0131z, botu engellerken me\u015fru kullan\u0131c\u0131 trafi\u011fini etkilememekti. Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z WAF platformu, \u00e7e\u015fitli bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 (Azure Application Gateway, AWS WAF, Cloudflare WAF) veya yerel bir \u00e7\u00f6z\u00fcm (ModSecurity) olabilir. Temel mant\u0131k hepsinde benzerdir. Bizim senaryomuzda, botun iki ana \u00f6zelli\u011fini hedef ald\u0131k: benzersiz User-Agent dizesi ve anormal derecede y\u00fcksek istek oran\u0131.<\/p>\n

\u0130lk ad\u0131m, botun kulland\u0131\u011f\u0131 spesifik User-Agent dizesini belirlemekti. Loglar\u0131m\u0131zda, “MyCustomBot\/1.0 (Windows NT 10.0; Win64; x64)” gibi \u015f\u00fcpheli bir ifade g\u00f6rd\u00fck. Bu dize, bilinen hi\u00e7bir taray\u0131c\u0131ya veya arama motoru botuna ait de\u011fildi. \u0130kinci ad\u0131m, botun \u00f6zellikle hangi sayfalara odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakt\u0131. G\u00f6rd\u00fck ki, yo\u011funlukla \/urunler\/*<\/code> ve \/arama?query=*<\/code> gibi sayfalar hedefleniyordu. Bu bilgilerle, WAF kural\u0131m\u0131z\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in yeterli veriye sahiptik. \u0130\u015fte tipik bir WAF kural\u0131n\u0131n nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnebilece\u011fine dair bir \u00f6rnek (ModSecurity format\u0131nda, ancak mant\u0131\u011f\u0131 di\u011fer WAF’lara da uygulanabilir):<\/p>\n

\n    # K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 User-Agent dizesini engellemek i\u00e7in kural\n    SecRule REQUEST_HEADERS:User-Agent \"@contains MyCustomBot\/1.0\" \"id:10001,deny,status:403,msg:'Bot taraf\u0131ndan eri\u015fim engellendi: \u015e\u00fcpheli User-Agent'\"\n\n    # Belirli bir path'e yap\u0131lan a\u015f\u0131r\u0131 iste\u011fi rate-limit ile s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in kural\n    # Saniyede 5'ten fazla istek gelirse 60 saniye boyunca engelle\n    SecRule REQUEST_URI \"@rx ^\/(urunler|arama)\/\" \"id:10002,phase:2,pass,nolog,ctl:ruleEngine=Off\"\n    SecRule IP:DURATION\/5 \"@gt 5\" \"id:10003,phase:2,deny,status:429,msg:'Bot taraf\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131 istek: Rate-Limit uyguland\u0131',expire:60\"\n    <\/pre>\n
<\/code><\/p>\n
Yukar\u0131daki kurallar iki ana prensibe dayan\u0131r: Birincisi, botun benzersiz imzas\u0131n\u0131 (User-Agent) do\u011frudan engelleyerek sitenize ula\u015fmas\u0131n\u0131 durdurmak. \u0130kincisi ise, e\u011fer User-Agent de\u011fi\u015ftirilse bile, belirli kritik kaynaklara yap\u0131lan a\u015f\u0131r\u0131 istekleri tespit edip ge\u00e7ici olarak engellemek (rate-limiting). status:403<\/code> eri\u015fim yasakland\u0131 anlam\u0131na gelirken, status:429<\/code> (Too Many Requests) iste\u011fin \u00e7ok fazla oldu\u011funu belirtir. Bu t\u00fcr bir kural\u0131 devreye sokmadan \u00f6nce, test ortam\u0131nda veya bir \"monitor only\" modunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir kural, me\u015fru kullan\u0131c\u0131lar\u0131 da engelleyerek sitenizin eri\u015filebilirli\u011fini olumsuz etkileyebilir.<\/p>\n