{"id":34497,"date":"2025-11-17T10:01:29","date_gmt":"2025-11-17T07:01:29","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/forge-uzerinde-dogal-dil-sql-rovo-ve-tidb-ile-guvenli-bir-yaklasim\/"},"modified":"2025-11-17T10:01:29","modified_gmt":"2025-11-17T07:01:29","slug":"forge-uzerinde-dogal-dil-sql-rovo-ve-tidb-ile-guvenli-bir-yaklasim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/forge-uzerinde-dogal-dil-sql-rovo-ve-tidb-ile-guvenli-bir-yaklasim\/","title":{"rendered":"Forge \u00dczerinde Do\u011fal Dil SQL: Rovo ve TiDB ile G\u00fcvenli Bir Yakla\u015f\u0131m"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Atlassian Forge platformunda do\u011fal dil kullanarak SQL sorgular\u0131 olu\u015fturmay\u0131 ke\u015ffedin. Rovo (LLM) ve Forge SQL (TiDB) entegrasyonu ile veri eri\u015fimini nas\u0131l g\u00fcvenli ve verimli hale getirebilece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu makale, kurumsal veri analizi s\u00fcre\u00e7lerinizi basitle\u015ftirmek i\u00e7in kapsaml\u0131 bir rehber sunuyor.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda veri, en de\u011ferli varl\u0131klardan biri haline geldi. Ancak, bu verilere eri\u015fmek ve anlaml\u0131 i\u00e7g\u00f6r\u00fcler elde etmek, genellikle teknik bilgi gerektiren karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7tir. \u0130\u015f birimleri, pazarlama ekipleri, proje y\u00f6neticileri veya insan kaynaklar\u0131 departmanlar\u0131, anl\u0131k olarak verilere ihtiya\u00e7 duydu\u011funda genellikle IT ekiplerinin veya veri analistlerinin yard\u0131m\u0131na ba\u015fvurmak zorunda kal\u0131rlar. Bu durum, hem zaman kayb\u0131na yol a\u00e7ar hem de veri eri\u015fiminde bir darbo\u011faz olu\u015fturur.<\/p>\n

Peki ya herkes, teknik bir dil olan SQL’i \u00f6\u011frenmeye gerek kalmadan, kendi do\u011fal diliyle veri taban\u0131na soru sorabilseydi? “Ge\u00e7en \u00e7eyrekte en \u00e7ok satan \u00fcr\u00fcnler hangileri?” ya da “A tak\u0131m\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n tamamlad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlerin ortalama s\u00fcresi nedir?” gibi sorular\u0131 do\u011frudan sorup an\u0131nda cevap alabilseydi? \u0130\u015fte tam da bu noktada Do\u011fal Dil SQL (Natural Language SQL) devreye giriyor. B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin (LLM – Large Language Models) geli\u015fimi sayesinde, insan dilini anlay\u0131p bunu yap\u0131sal bir sorgu diline, yani SQL’e \u00e7evirebilen sistemler art\u0131k hayal olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Bu teknoloji, veri analizini demokratikle\u015ftirerek, her seviyeden kullan\u0131c\u0131n\u0131n verilere daha h\u0131zl\u0131 ve etkin bir \u015fekilde ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u00d6zellikle Atlassian ekosistemi gibi i\u015fbirli\u011finin merkezinde yer alan platformlarda, bu t\u00fcr bir yetenek, ekiplerin karar alma s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131rmada kritik bir rol oynayabilir.<\/p>\n

Bu makalede, Atlassian’\u0131n serverless uygulama geli\u015ftirme platformu Forge \u00fczerinde, Rovo (bir LLM \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc) ile do\u011fal dil sorgular\u0131n\u0131 nas\u0131l SQL’e \u00e7evirece\u011fimizi ve bu SQL sorgular\u0131n\u0131 Forge SQL (TiDB tabanl\u0131) kullanarak nas\u0131l g\u00fcvenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ad\u0131m ad\u0131m inceleyece\u011fiz. Amac\u0131m\u0131z, sadece teknik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu s\u00fcrecin g\u00fcvenli\u011fini, performans\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndaki uygulanabilirli\u011fini derinlemesine ele almakt\u0131r. B\u00f6ylece, veri taban\u0131 eri\u015fimini basitle\u015ftirirken, kurumsal g\u00fcvenlik standartlar\u0131ndan \u00f6d\u00fcn vermeyen sa\u011flam bir mimariyi nas\u0131l in\u015fa edebilece\u011finizi g\u00f6receksiniz. Haydi, bu heyecan verici yolculu\u011fa \u00e7\u0131kal\u0131m ve do\u011fal dilin g\u00fcc\u00fcyle veri analizi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yeniden \u015fekillendirelim.<\/p>\n

Atlassian Forge, Rovo ve TiDB: Bu Teknolojiler Neyi \u00c7\u00f6z\u00fcyor?<\/h2>\n

Do\u011fal dilin g\u00fcc\u00fcyle veri tabanlar\u0131na eri\u015fim, modern i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck hedeflerinden biri haline geldi. Bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z teknolojilerin her birinin kendine \u00f6zg\u00fc bir rol\u00fc ve \u00f6nemi bulunuyor. Atlassian Forge, Rovo ve TiDB, bu ekosistemde bir araya gelerek g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00f6l\u00e7eklenebilir ve g\u00fcvenli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunuyor. \u015eimdi bu temel kavramlar\u0131 detayl\u0131ca inceleyelim.<\/p>\n

Atlassian Forge Nedir ve Neden \u00d6nemli?<\/h3>\n

Atlassian Forge, geli\u015ftiricilerin Jira, Confluence ve di\u011fer Atlassian \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7in h\u0131zl\u0131, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar olu\u015fturmas\u0131na olanak tan\u0131yan serverless (sunucusuz) bir platformdur. Geleneksel uygulama geli\u015ftirme y\u00f6ntemlerinin aksine, Forge, altyap\u0131 y\u00f6netimiyle u\u011fra\u015fma ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Bu sayede geli\u015ftiriciler, do\u011frudan uygulaman\u0131n i\u015f mant\u0131\u011f\u0131na ve kullan\u0131c\u0131 deneyimine odaklanabilirler. Forge uygulamalar\u0131, Atlassian Cloud altyap\u0131s\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve yerle\u015fik g\u00fcvenlik \u00f6zellikleriyle birlikte gelir, bu da onlar\u0131 kurumsal kullan\u0131ma son derece uygun hale getirir. \u00d6zellikle, veri eri\u015fimi gerektiren uygulamalar i\u00e7in Forge SQL gibi y\u00f6netilen veri taban\u0131 hizmetleri sunmas\u0131, geli\u015ftiricilerin i\u015fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Forge’un sundu\u011fu en b\u00fcy\u00fck avantajlardan biri, “compute isolation” (hesaplama izolasyonu) ve “data residency” (veri ikametgah\u0131) gibi \u00f6nemli g\u00fcvenlik ve uyumluluk \u00f6zellikleri sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Bu sayede, uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131n ve verilerinizin nerede tutuldu\u011funun kontrol\u00fcn\u00fc elinizde tutabilirsiniz. Ayr\u0131ca, Atlassian platformlar\u0131yla derin entegrasyonu sayesinde, mevcut i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131za sorunsuz bir \u015fekilde entegre olabilen g\u00fc\u00e7l\u00fc uygulamalar geli\u015ftirebilirsiniz. Bu \u00f6zellikler, do\u011fal dil SQL gibi hassas veri eri\u015fimi gerektiren bir uygulaman\u0131n temelini olu\u015fturmak i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n

Rovo (LLM) ile Do\u011fal Dilin G\u00fcc\u00fc: Dil ve Veri Aras\u0131ndaki K\u00f6pr\u00fc<\/h3>\n

Rovo, Atlassian’\u0131n yapay zeka alan\u0131ndaki stratejik yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan biri olarak konumland\u0131r\u0131lan, b\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM) tabanl\u0131 bir asistand\u0131r. Hen\u00fcz genel kullan\u0131ma sunulmam\u0131\u015f olsa da, bu makalede Rovo’yu, do\u011fal dil sorgular\u0131n\u0131 SQL’e \u00e7evirmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z varsay\u0131msal bir LLM \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olarak ele alaca\u011f\u0131z. LLM’ler, muazzam miktarda metin verisi \u00fczerinde e\u011fitilerek insan dilinin inceliklerini, gramerini ve ba\u011flam\u0131n\u0131 anlamay\u0131 \u00f6\u011frenirler. Bu yetenekleri sayesinde, “ge\u00e7en ay ka\u00e7 yeni m\u00fc\u015fteri edindik?” gibi basit bir do\u011fal dil sorusunu, veri taban\u0131 \u015femas\u0131n\u0131 dikkate alarak uygun bir SQL sorgusuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilirler.<\/p>\n

Rovo gibi bir LLM’in g\u00fcc\u00fc, sadece kelimeleri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda niyeti de anlamas\u0131nda yatar. \u00d6rne\u011fin, “ge\u00e7en ay” ifadesinin hangi tarih aral\u0131\u011f\u0131na denk geldi\u011fini veya “m\u00fc\u015fteri” kelimesinin veri taban\u0131nda hangi tabloya kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fini, e\u011fitildi\u011fi veriler ve sa\u011flanan ba\u011flam (veri taban\u0131 \u015femas\u0131) sayesinde yorumlayabilir. Bu, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n veri taban\u0131 terminolojisini veya SQL sentaks\u0131n\u0131 bilmeden do\u011frudan i\u015f sorular\u0131n\u0131 sorabilmeleri anlam\u0131na gelir. Ancak, LLM’lerin do\u011fru ve g\u00fcvenli SQL \u00fcretmesi i\u00e7in dikkatli bir prompt m\u00fchendisli\u011fi ve \u00e7\u0131kt\u0131 do\u011frulama s\u00fcre\u00e7leri \u015fartt\u0131r. Aksi takdirde, hatal\u0131 veya g\u00fcvensiz sorgular olu\u015fturma riski ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu y\u00fczden, Rovo’yu kullan\u0131rken, g\u00fcvenlik ve do\u011fruluk her zaman en \u00fcst \u00f6nceli\u011fimiz olacakt\u0131r.<\/p>\n

Forge SQL ve TiDB: Veri Taban\u0131 Se\u00e7imi Neden Kritik?<\/h3>\n

Forge SQL, Atlassian Forge uygulamalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f, y\u00f6netilen bir veri taban\u0131 hizmetidir. Geli\u015ftiricilerin veri taban\u0131 y\u00f6netimi, yedekleme veya \u00f6l\u00e7eklendirme gibi operasyonel y\u00fcklerle u\u011fra\u015fmas\u0131na gerek kalmadan, g\u00fcvenli ve performansl\u0131 veri depolama \u00e7\u00f6z\u00fcmleri sunar. Forge SQL’in alt\u0131nda yatan teknoloji ise genellikle TiDB<\/a>‘dir. TiDB (A Distributed SQL Database), a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131, MySQL uyumlu ve da\u011f\u0131t\u0131k bir SQL veri taban\u0131d\u0131r. Bulut yerel (cloud-native) mimarisi sayesinde, yatay olarak kolayca \u00f6l\u00e7eklenebilir ve y\u00fcksek eri\u015filebilirlik sunar.<\/p>\n

TiDB’nin se\u00e7imi, \u00f6zellikle Forge gibi serverless ve \u00f6l\u00e7eklenebilir bir platform i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Do\u011fal dil SQL sorgular\u0131, bazen \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen veya kaynak yo\u011fun olabilecek sorgular \u00fcretebilir. TiDB’nin da\u011f\u0131t\u0131k yap\u0131s\u0131, bu t\u00fcr sorgu y\u00fcklerini etkili bir \u015fekilde y\u00f6netebilir ve uygulaman\u0131z\u0131n performans\u0131n\u0131 olumsuz etkilemeden b\u00fcy\u00fcyebilir. MySQL uyumlulu\u011fu, mevcut SQL ara\u00e7lar\u0131 ve becerileriyle entegrasyonu kolayla\u015ft\u0131r\u0131rken, ACID garantileri (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flar. Bu \u00f6zellikler, do\u011fal dil SQL gibi dinamik sorgu olu\u015fturma senaryolar\u0131nda hem g\u00fcvenlik hem de g\u00fcvenilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7ilmezdir. Forge SQL ile TiDB’nin entegrasyonu, geli\u015ftiricilere g\u00fc\u00e7l\u00fc bir veri depolama ve eri\u015fim katman\u0131 sunarak, do\u011fal dil SQL uygulamas\u0131n\u0131n temelini sa\u011flam bir zemine oturtur.<\/p>\n

Do\u011fal Dil SQL’i Forge’da G\u00fcvenli Bir \u015eekilde Nas\u0131l Uygular\u0131z?<\/h2>\n

Do\u011fal dil SQL yeteneklerini Atlassian Forge platformuna entegre etmek, kullan\u0131c\u0131 deneyimini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015ftiren ancak ayn\u0131 zamanda ciddi g\u00fcvenlik ve mimari d\u00fc\u015f\u00fcnceler gerektiren bir s\u00fcre\u00e7tir. Veri tabanlar\u0131na do\u011frudan do\u011fal dil ile eri\u015fim sa\u011flarken, olas\u0131 SQL enjeksiyonlar\u0131, yetkisiz veri eri\u015fimi ve performans sorunlar\u0131 gibi riskleri minimize etmek zorunday\u0131z. Bu b\u00f6l\u00fcmde, Forge \u00fczerinde g\u00fcvenli bir do\u011fal dil SQL uygulamas\u0131n\u0131n mimarisini, Rovo ile SQL \u00fcretim mekanizmalar\u0131n\u0131 ve Forge SQL’in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenlik katmanlar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m inceleyece\u011fiz.<\/p>\n

Mimarinin Temel Ta\u015flar\u0131: Ak\u0131\u015f Diyagram\u0131 ve A\u00e7\u0131klamas\u0131<\/h3>\n

G\u00fcvenli bir do\u011fal dil SQL uygulamas\u0131n\u0131n mimarisi, farkl\u0131 katmanlar\u0131n ve teknolojilerin uyumlu bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u0130\u015fte bu s\u00fcrecin basitle\u015ftirilmi\u015f bir ak\u0131\u015f diyagram\u0131 ve her ad\u0131m\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/p>\n

    \n
  1. Kullan\u0131c\u0131 Aray\u00fcz\u00fc (Forge UI)<\/strong>: Kullan\u0131c\u0131, Atlassian \u00fcr\u00fcnleri (Jira, Confluence) i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan Forge uygulamas\u0131 aray\u00fcz\u00fcnde do\u011fal dil sorgusunu girer.<\/li>\n
  2. Forge Uygulamas\u0131 (Backend Resolver)<\/strong>: Kullan\u0131c\u0131n\u0131n girdi\u011fi do\u011fal dil sorgusu, Forge uygulamas\u0131n\u0131n backend resolver fonksiyonuna iletilir. Bu k\u0131s\u0131m, t\u00fcm i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve d\u0131\u015f servislerle ileti\u015fimi y\u00f6netir.<\/li>\n
  3. Rovo (LLM) Servisi<\/strong>: Forge backend, do\u011fal dil sorgusunu, veri taban\u0131 \u015fema bilgisi ve g\u00fcvenlik kurallar\u0131yla birlikte Rovo’ya (LLM) g\u00f6nderir. Rovo, bu girdiyi analiz eder ve uygun bir SQL sorgusu \u00fcretir.<\/li>\n
  4. SQL Do\u011frulama ve G\u00fcvenlik Katman\u0131<\/strong>: Rovo’dan d\u00f6nen SQL sorgusu, Forge backend’de kapsaml\u0131 bir do\u011frulama ve g\u00fcvenlik kontrol\u00fcnden ge\u00e7er. Bu ad\u0131m, potansiyel SQL enjeksiyonlar\u0131n\u0131 \u00f6nler ve sorgunun izin verilen tablolar\u0131\/kolonlar\u0131 kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder.<\/li>\n
  5. Forge SQL (TiDB) Veri Taban\u0131<\/strong>: G\u00fcvenli oldu\u011fu onaylanan SQL sorgusu, Forge SQL API arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla TiDB veri taban\u0131na g\u00f6nderilir.<\/li>\n
  6. Veri Eri\u015fimi ve Sonu\u00e7lar<\/strong>: TiDB, sorguyu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ve sonu\u00e7lar\u0131 Forge uygulamas\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.<\/li>\n
  7. Sonu\u00e7lar\u0131n Sunumu (Forge UI)<\/strong>: Forge uygulamas\u0131, elde edilen verileri kullan\u0131c\u0131 dostu bir formatta (tablo, grafik vb.) Forge UI’da g\u00f6sterir.<\/li>\n<\/ol>\n

    Bu mimaride her ad\u0131m, \u00f6zellikle g\u00fcvenlik ve do\u011frulama, kritik \u00f6neme sahiptir. Bu katmanl\u0131 yakla\u015f\u0131m, veri taban\u0131na eri\u015fimi kontroll\u00fc ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmemizi sa\u011flar.<\/p>\n

    Rovo ile Do\u011fal Dil Sorgular\u0131n\u0131n SQL’e \u00c7evrilmesi: Mekanizma<\/h3>\n

    Rovo gibi bir LLM’in do\u011fal dil sorgular\u0131n\u0131 do\u011fru ve g\u00fcvenli SQL’e \u00e7evirmesi, sadece dil bilgisiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. LLM’e veri taban\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bilgi sa\u011flamak (\u015fema bilgisi) ve belirli g\u00fcvenlik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 belirtmek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 genellikle “prompt m\u00fchendisli\u011fi” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

    Prompt Yap\u0131s\u0131:<\/strong>
    \nLLM’e g\u00f6nderilen prompt, a\u015fa\u011f\u0131daki bile\u015fenleri i\u00e7ermelidir:<\/p>\n

      \n
    • Kullan\u0131c\u0131 Sorgusu<\/strong>: “Ge\u00e7en ay en \u00e7ok geciken 5 g\u00f6rev hangisi?”<\/li>\n
    • Veri Taban\u0131 \u015eemas\u0131<\/strong>: Kullan\u0131labilir tablolar, kolonlar, veri tipleri ve aralar\u0131ndaki ili\u015fkiler hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi. \u00d6rne\u011fin:\n
      CREATE TABLE tasks (\n    task_id INT PRIMARY KEY,\n    project_id INT,\n    status VARCHAR(50),\n    due_date DATE,\n    completed_date DATE,\n    assigned_to VARCHAR(100),\n    created_date DATE\n);\nCREATE TABLE projects (\n    project_id INT PRIMARY KEY,\n    project_name VARCHAR(255),\n    start_date DATE,\n    end_date DATE\n);<\/pre>\n
      <\/code>\n    <\/li>\n
    • G\u00fcvenlik ve K\u0131s\u0131tlama Kurallar\u0131<\/strong>: LLM'in \u00fcretmesi gereken SQL'e getirilen k\u0131s\u0131tlamalar. \u00d6rne\u011fin:\n
        \n
      • Sadece tasks<\/code> ve projects<\/code> tablolar\u0131na eri\u015fime izin ver.<\/li>\n
      • DELETE<\/code>, UPDATE<\/code>, INSERT<\/code> gibi DML (Data Manipulation Language) komutlar\u0131n\u0131 kullanma. Sadece SELECT<\/code> komutlar\u0131na izin ver.<\/li>\n
      • Belirli kolonlar\u0131 (\u00f6rne\u011fin hassas bilgileri) sorgulama d\u0131\u015f\u0131nda tut.<\/li>\n
      • Sorgu sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belirli bir limitin \u00fczerinde d\u00f6nd\u00fcrme (\u00f6rne\u011fin LIMIT 100<\/code>).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
      • \u00d6rnekler (Few-shot learning)<\/strong>: Baz\u0131 do\u011fal dil sorgular\u0131 i\u00e7in do\u011fru SQL \u00f6rnekleri sunmak, LLM'in \u00f6\u011frenme yetene\u011fini art\u0131rabilir ve daha tutarl\u0131 sonu\u00e7lar \u00fcretmesini sa\u011flayabilir.<\/li>\n<\/ul>\n
        LLM bu bilgileri kullanarak, do\u011fal dil sorgusunu yorumlar, uygun tablolar\u0131 ve kolonlar\u0131 se\u00e7er ve belirtilen g\u00fcvenlik kurallar\u0131na uygun bir SQL sorgusu olu\u015fturur. Bu s\u00fcre\u00e7te LLM'in ba\u011flam\u0131 anlama yetene\u011fi kritik rol oynar. \u00d6rne\u011fin, \"ge\u00e7en ay\" ifadesini created_date<\/code> veya due_date<\/code> kolonlar\u0131yla ili\u015fkilendirmesi gerekebilir.<\/p>\n
        Forge SQL G\u00fcvenlik Katmanlar\u0131 ve TiDB Entegrasyonu<\/h3>\n
        Rovo'nun \u00fcretti\u011fi SQL sorgusu ne kadar iyi olursa olsun, veri taban\u0131 seviyesinde de sa\u011flam g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin olmas\u0131 zorunludur. Forge SQL ve alt\u0131nda yatan TiDB, bu konuda g\u00fc\u00e7l\u00fc yetenekler sunar:<\/p>\n
          \n
        • Kimlik Do\u011frulama ve Yetkilendirme (Authentication & Authorization)<\/strong>: Forge uygulamalar\u0131, Atlassian kimlik do\u011frulama mekanizmalar\u0131yla entegre \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Forge SQL'e eri\u015fim, uygulaman\u0131n kendine \u00f6zel kimlik bilgileriyle yap\u0131l\u0131r ve bu, do\u011frudan kullan\u0131c\u0131 kimli\u011fiyle de\u011fil, uygulaman\u0131n yetkileriyle e\u015fle\u015fir. TiDB taraf\u0131nda, kullan\u0131c\u0131lar veya roller i\u00e7in \u00f6zel izinler tan\u0131mlanabilir, b\u00f6ylece her Forge uygulamas\u0131n\u0131n veya hatta her Forge kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n sadece belirli tablolar\u0131 veya kolonlar\u0131 okuyabilmesi sa\u011flan\u0131r (Role-Based Access Control - RBAC).<\/li>\n
        • Veri \u015eifreleme<\/strong>: TiDB, verileri hem depoland\u0131\u011f\u0131 yerde (at rest) hem de iletilirken (in transit) \u015fifreleyerek veri g\u00fcvenli\u011fini art\u0131r\u0131r. Bu, hassas verilerin yetkisiz eri\u015fime kar\u015f\u0131 korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n
        • Giri\u015f Do\u011frulama ve SQL Enjeksiyonunu \u00d6nleme<\/strong>: Forge backend'de \u00fcretilen SQL sorgusu, TiDB'ye g\u00f6nderilmeden \u00f6nce parametreli sorgulara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmelidir. Bu, LLM'in yanl\u0131\u015fl\u0131kla veya kas\u0131tl\u0131 olarak enjeksiyon denemelerini veri taban\u0131na ula\u015fmadan engellemenin en etkili yoludur. Do\u011frudan string birle\u015ftirme yerine, parametre ba\u011flama teknikleri kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n
        • Audit Loglar\u0131 (Denetim Kay\u0131tlar\u0131)<\/strong>: TiDB, veri taban\u0131nda yap\u0131lan t\u00fcm sorgular\u0131 ve de\u011fi\u015fiklikleri kaydedebilir. Bu denetim kay\u0131tlar\u0131, olas\u0131 g\u00fcvenlik ihlallerini tespit etmek ve uyumluluk gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/li>\n<\/ul>\n
          Bu katmanl\u0131 g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131m\u0131, do\u011fal dil SQL'in g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullan\u0131rken, kurumsal d\u00fczeyde veri g\u00fcvenli\u011finden \u00f6d\u00fcn vermemizi sa\u011flar. Forge'un sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 serverless yap\u0131 ve TiDB'nin da\u011f\u0131t\u0131k mimarisi, bu g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc olmadan uygulamak i\u00e7in ideal bir ortam sunar.<\/p>\n
          Jira Proje Verilerini Do\u011fal Dil ile Sorgulamak M\u00fcmk\u00fcn M\u00fc? Uygulamal\u0131 Senaryo<\/h2>\n
          Teorik bilgiler harika, ancak as\u0131l \u00f6nemli olan bu teknolojilerin ger\u00e7ek d\u00fcnyada nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmektir. Bu b\u00f6l\u00fcmde, Jira proje verilerini y\u00f6neten bir senaryo \u00fczerinden, do\u011fal dil SQL uygulamas\u0131n\u0131 Forge \u00fczerinde ad\u0131m ad\u0131m nas\u0131l geli\u015ftirece\u011fimizi inceleyece\u011fiz. Bu senaryo, bir proje y\u00f6neticisinin \"ge\u00e7en ay en \u00e7ok geciken 5 g\u00f6rev hangisi?\" gibi bir soruya an\u0131nda cevap alabilmesini sa\u011flamay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
          Senaryo Tan\u0131m\u0131 ve Veri Modeli<\/h3>\n
          Proje y\u00f6netimi ba\u011flam\u0131nda, ekiplerin ve y\u00f6neticilerin g\u00f6revlerin durumu, gecikmeler ve tamamlanma s\u00fcreleri hakk\u0131nda h\u0131zl\u0131 bilgilere ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Geleneksel olarak, bu t\u00fcr raporlar\u0131 almak i\u00e7in veri taban\u0131 y\u00f6neticilerinden veya geli\u015ftiricilerden \u00f6zel sorgular yazmalar\u0131 istenir. Bizim senaryomuzda, bu s\u00fcreci otomatikle\u015ftirece\u011fiz.<\/p>\n
          \u00d6rnek veri modelimiz, basitle\u015ftirilmi\u015f bir g\u00f6rev tablosunu i\u00e7erecek:<\/p>\n
          CREATE TABLE tasks (\n    task_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    project_id INT,\n    summary VARCHAR(255) NOT NULL,\n    status VARCHAR(50) NOT NULL,\n    due_date DATE,\n        completed_date DATE,\n    assigned_to VARCHAR(100),\n    created_date DATE DEFAULT CURRENT_DATE\n);<\/pre>\n
          <\/code><\/p>\n
          Bu tabloda, task_id<\/code>, project_id<\/code>, summary<\/code> (g\u00f6rev \u00f6zeti), status<\/code> (Durum: A\u00e7\u0131k, Devam Ediyor, Tamamland\u0131, Gecikti), due_date<\/code> (biti\u015f tarihi), completed_date<\/code> (tamamlanma tarihi), assigned_to<\/code> (atand\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi) ve created_date<\/code> (olu\u015fturulma tarihi) gibi kolonlar bulunmaktad\u0131r. status='Gecikti'<\/code> ve completed_date > due_date<\/code> kombinasyonlar\u0131 gecikmi\u015f g\u00f6revleri ifade edebilir.<\/p>\n
          Forge Uygulamas\u0131 Geli\u015ftirme Ad\u0131mlar\u0131<\/h3>\n
          Ad\u0131m 1: Forge Uygulamas\u0131 Kurulumu ve UI Tasar\u0131m\u0131<\/h4>\n
          \u0130lk olarak, basit bir Forge uygulamas\u0131 olu\u015ftural\u0131m. Bu uygulama, kullan\u0131c\u0131n\u0131n do\u011fal dil sorgusunu girebilece\u011fi bir metin alan\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyecek bir alan i\u00e7erecek.<\/p>\n
          Forge CLI ile yeni bir uygulama olu\u015fturun:<\/p>\n
          forge create\n# Uygulama ad\u0131: forge-nl-sql\n# \u015eablon: UI Kit (custom UI)<\/pre>\n
          <\/code><\/p>\n
          manifest.yml<\/code> dosyam\u0131zda gerekli izinleri tan\u0131mlamal\u0131y\u0131z. \u00d6zellikle d\u0131\u015f API \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 i\u00e7in external:fetch:url<\/code> ve Forge SQL i\u00e7in forge:sql<\/code> izinlerine ihtiyac\u0131m\u0131z olacak.<\/p>\n
          # manifest.yml\nmodules:\n  jira:issuePanel:\n    - key: nl-sql-panel\n      resource: main-resource\n      resolver:\n        function: resolver\n      context: issue\n      title: Do\u011fal Dil SQL Sorgu\nresources:\n  - key: main-resource\n    path: static\/hello-world\/build\npermissions:\n  scopes:\n    - 'read:jira-work' # Jira verileriyle etkile\u015fim i\u00e7in (genel ba\u011flamda)\n  external:\n    fetch:\n      - 'https:\/\/rovo.example.com\/*' # Varsay\u0131msal Rovo API URL'i\n  forge:sql:\n    - default<\/pre>\n
          <\/code><\/p>\n
          \u015eimdi UI k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015ftural\u0131m. static\/hello-world\/src\/App.jsx<\/code> dosyas\u0131n\u0131 g\u00fcncelleyelim:<\/p>\n
          import React, { useState } from 'react';\nimport { Button, Textfield, Table, Tbody, Tr, Td, Th, Thead, Box, xcss } from '@atlaskit\/primitives';\nimport { invoke } from '@forge\/bridge';\n\nconst tableXcss = xcss({\n  marginTop: 'space.200',\n  width: '100%',\n});\n\nfunction App() {\n  const [naturalLanguageQuery, setNaturalLanguageQuery] = useState('');\n  const [sqlResult, setSqlResult] = useState(null);\n  const [loading, setLoading] = useState(false);\n  const [error, setError] = useState(null);\n\n  const handleQuerySubmit = async () => {\n    setLoading(true);\n    setError(null);\n    try {\n      const response = await invoke('executeNaturalLanguageQuery', { query: naturalLanguageQuery });\n      setSqlResult(response);\n    } catch (err) {\n      console.error(err);\n      setError('Sorgu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken bir hata olu\u015ftu: ' + err.message);\n    } finally {\n      setLoading(false);\n    }\n  };\n\n  return (\n    \n      
          Do\u011fal Dil SQL Sorgula<\/h3>\n       setNaturalLanguageQuery(e.target.value)}\n        width=\"large\"\n      \/>\n