{"id":32753,"date":"2025-10-25T15:41:09","date_gmt":"2025-10-25T12:41:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?p=32753"},"modified":"2025-10-25T15:41:09","modified_gmt":"2025-10-25T12:41:09","slug":"bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/","title":{"rendered":"BIND&#8217;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<h2>BIND&#8217;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma<\/h2>\n<h3>Giri\u015f<\/h3>\n<p>\u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda, alan adlar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, google.com) IP adreslerine (\u00f6rne\u011fin, 172.217.160.142) \u00e7eviren sistem olan DNS (Domain Name System), dijital ileti\u015fimin temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. Genellikle internet servis sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 (\u0130SS) veya halka a\u00e7\u0131k DNS hizmetleri (Google DNS, Cloudflare DNS gibi) taraf\u0131ndan sa\u011flanan bu hizmet, \u00f6zel a\u011flarda da kritik bir rol oynar. \u00d6zel bir a\u011fda, sunucular\u0131n, istemcilerin ve di\u011fer a\u011f cihazlar\u0131n\u0131n birbirlerini isimleriyle bulabilmesi, y\u00f6netimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r, uygulamalar\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve a\u011f i\u00e7i ileti\u015fimi h\u0131zland\u0131r\u0131r. Bu makalede, a\u00e7\u0131k kaynak d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en yayg\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc DNS sunucusu yaz\u0131l\u0131mlar\u0131ndan biri olan BIND&#8217;i (Berkeley Internet Name Domain) Ubuntu 16.04 i\u015fletim sistemi \u00fczerinde \u00f6zel bir a\u011f DNS sunucusu olarak nas\u0131l yap\u0131land\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ad\u0131m ad\u0131m inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<p>\u00d6zel bir DNS sunucusu kullanman\u0131n birka\u00e7 \u00f6nemli avantaj\u0131 vard\u0131r:<br \/>\n*   <strong>H\u0131z ve Performans:<\/strong> A\u011f i\u00e7i sorgular, harici sunuculara gitmek yerine yerel DNS sunucusu taraf\u0131ndan yan\u0131tland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenir.<br \/>\n*   <strong>Kontrol ve Y\u00f6netim:<\/strong> A\u011f\u0131n\u0131zdaki t\u00fcm alan adlar\u0131n\u0131 ve IP e\u015fle\u015fmelerini tamamen kontrol edebilirsiniz. Bu, yeni sunucular eklerken veya mevcut olanlar\u0131 ta\u015f\u0131rken esneklik sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong>G\u00fcvenlik:<\/strong> A\u011f i\u00e7i kaynaklar\u0131n\u0131z\u0131n isimlerini ve IP adreslerini d\u0131\u015f d\u00fcnyaya if\u015fa etmeden y\u00f6netebilirsiniz. Ayr\u0131ca, istenmeyen d\u0131\u015f DNS sorgular\u0131n\u0131 engelleyerek veya belirli alan adlar\u0131n\u0131 filtreleyerek g\u00fcvenlik katman\u0131 ekleyebilirsiniz.<br \/>\n*   <strong>Kolay Eri\u015fim:<\/strong> A\u011f\u0131n\u0131zdaki sunuculara veya hizmetlere IP adresleri yerine kolay hat\u0131rlanabilir isimlerle eri\u015fim imkan\u0131 sunar. \u00d6rne\u011fin, 192.168.1.10 yerine &#8220;depo-sunucusu&#8221; ad\u0131n\u0131 kullanmak \u00e7ok daha pratiktir.<\/p>\n<p>Ubuntu 16.04, uzun s\u00fcreli destek (LTS) sa\u011flayan kararl\u0131 bir i\u015fletim sistemi s\u00fcr\u00fcm\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in kurumsal ortamlarda hala yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. BIND ise esnekli\u011fi, geni\u015f \u00f6zellikleri ve end\u00fcstri standard\u0131 olmas\u0131 nedeniyle \u00f6zel a\u011f DNS ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in ideal bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Bu makale, temel d\u00fczeyde Linux komut sat\u0131r\u0131 bilgisine sahip ve a\u011f kavramlar\u0131na a\u015fina olan kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h3>\u00d6nko\u015fullar<\/h3>\n<p>BIND yap\u0131land\u0131rmas\u0131na ba\u015flamadan \u00f6nce, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nko\u015fullar\u0131n yerine getirildi\u011finden emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z:<\/p>\n<h4>Ubuntu 16.04 Sunucusu<\/h4>\n<p>Temiz bir Ubuntu 16.04 sunucu kurulumu \u00f6nerilir. Bu, potansiyel \u00e7ak\u0131\u015fmalar\u0131 veya \u00f6nceden yap\u0131lm\u0131\u015f hatal\u0131 yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Makineye SSH ile eri\u015fiminizin olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<h4>Sabit IP Adresi<\/h4>\n<p>DNS sunucunuzun sabit bir IP adresine sahip olmas\u0131 zorunludur. Dinamik IP adresleri, DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinde tutars\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7ar ve hizmetin g\u00fcvenilirli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bu makalede, DNS sunucumuzun IP adresinin <code>192.168.1.5<\/code> oldu\u011funu ve \u00f6zel a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n <code>192.168.1.0\/24<\/code> subnetinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayaca\u011f\u0131z.<br \/>\nIP adresinizi kontrol etmek i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">ip addr show<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer IP adresiniz statik de\u011filse, <code>\/etc\/network\/interfaces<\/code> dosyas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyerek statik bir IP adresi atayabilirsiniz (Ubuntu 16.04 i\u00e7in yayg\u0131n y\u00f6ntem).<br \/>\n\u00d6rnek <code>\/etc\/network\/interfaces<\/code> yap\u0131land\u0131rmas\u0131:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\"># Bu dosya a\u011f aray\u00fczlerinin nas\u0131l yap\u0131land\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar.\n<h2>Daha fazla bilgi i\u00e7in interfaces(5) man sayfas\u0131na bak\u0131n.<\/h2>\n\nsource \/etc\/network\/interfaces.d\/*\n\n<h2>Loopback aray\u00fcz\u00fc<\/h2>\nauto lo\niface lo inet loopback\n\n<h2>Birincil a\u011f aray\u00fcz\u00fc<\/h2>\nauto ens33 # veya eth0, enp0s3 vb. olabilir, kendi aray\u00fcz ad\u0131n\u0131z\u0131 kontrol edin\niface ens33 inet static\n    address 192.168.1.5\n    netmask 255.255.255.0\n    gateway 192.168.1.1\n    dns-nameservers 192.168.1.5 8.8.8.8 # Kendi DNS sunucunuzu ve bir yedek sunucuyu belirtin<\/code><\/pre>\n<p>De\u011fi\u015fiklikleri uygulad\u0131ktan sonra a\u011f hizmetini yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl restart networking<\/code><\/pre>\n<h4>Sudo Yetkileri<\/h4>\n<p>Kurulum ve yap\u0131land\u0131rma ad\u0131mlar\u0131 i\u00e7in <code>sudo<\/code> yetkilerine sahip bir kullan\u0131c\u0131yla oturum a\u00e7m\u0131\u015f olman\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n<h3>BIND Kurulumu<\/h3>\n<p>BIND, Ubuntu&#8217;nun varsay\u0131lan paket depolar\u0131nda bulunur. Kurulum olduk\u00e7a basittir. \u0130lk olarak, paket listesini g\u00fcncelleyelim ve ard\u0131ndan BIND&#8217;i kural\u0131m:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt update\nsudo apt install bind9 bind9utils bind9-doc<\/code><\/pre>\n<p>*   <code>bind9<\/code>: BIND DNS sunucusunun kendisi.<br \/>\n*   <code>bind9utils<\/code>: DNS sorgular\u0131n\u0131 test etmek i\u00e7in <code>dig<\/code> ve <code>nslookup<\/code> gibi yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7lar\u0131 i\u00e7erir.<br \/>\n*   <code>bind9-doc<\/code>: BIND ile ilgili belgeleri i\u00e7erir (iste\u011fe ba\u011fl\u0131 ama faydal\u0131 olabilir).<\/p>\n<p>Kurulum tamamland\u0131ktan sonra, BIND hizmeti otomatik olarak ba\u015flayacakt\u0131r. Hizmetin durumunu kontrol edebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl status bind9<\/code><\/pre>\n<p>\u00c7\u0131kt\u0131da <code>active (running)<\/code> ibaresini g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\n<h3>BIND Temel Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h3>\n<p>BIND&#8217;in yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131 <code>\/etc\/bind\/<\/code> dizininde bulunur. Ana yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131 \u015funlard\u0131r:<br \/>\n*   <code>named.conf<\/code>: Ana yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131d\u0131r ve di\u011fer yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Genellikle do\u011frudan d\u00fczenlenmez.<br \/>\n*   <code>named.conf.options<\/code>: Genel sunucu se\u00e7eneklerini (\u00f6rne\u011fin, y\u00f6nlendiriciler, sorgu izinleri) i\u00e7erir.<br \/>\n*   <code>named.conf.local<\/code>: Yerel olarak tan\u0131mlanan b\u00f6lgeleri (alan adlar\u0131 ve ters \u00e7\u00f6z\u00fcmleme b\u00f6lgeleri) i\u00e7erir.<br \/>\n*   <code>named.conf.default-zones<\/code>: Varsay\u0131lan yerel ve ters \u00e7\u00f6z\u00fcmleme b\u00f6lgelerini i\u00e7erir (genellikle d\u00fczenlenmez).<\/p>\n<p>Bizim i\u00e7in en \u00f6nemli dosyalar <code>named.conf.options<\/code> ve <code>named.conf.local<\/code> olacakt\u0131r.<\/p>\n<h4><code>named.conf.options<\/code> Dosyas\u0131n\u0131 D\u00fczenleme<\/h4>\n<p>Bu dosya, BIND sunucunuzun nas\u0131l davranaca\u011f\u0131na dair genel kurallar\u0131 belirler. D\u00fczenlemek i\u00e7in bir metin d\u00fczenleyici kullan\u0131n (\u00f6rne\u011fin, <code>nano<\/code>):<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/bind\/named.conf.options<\/code><\/pre>\n<p>Dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fi a\u015fa\u011f\u0131daki gibi olmal\u0131d\u0131r. Mevcut i\u00e7eri\u011fi silmeyin, sadece <code>options { ... }<\/code> blo\u011funun i\u00e7ine veya sonuna gerekli eklemeleri yap\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">options {\n    directory \"\/var\/cache\/bind\";\n\n    \/\/ E\u011fer DNS sunucunuzun d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru sorgular\u0131 ba\u015fka bir DNS sunucusuna\n    \/\/ y\u00f6nlendirmesini istiyorsan\u0131z (\u00f6rne\u011fin, internetteki alan adlar\u0131 i\u00e7in),\n    \/\/ a\u015fa\u011f\u0131daki 'forwarders' blo\u011funu kullan\u0131n.\n    \/\/ Bu \u00f6rnekte Google DNS sunucular\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n    forwarders {\n        8.8.8.8;\n        8.8.4.4;\n    };\n\n    \/\/ DNS sunucunuzun hangi IP adreslerinden gelen sorgular\u0131 dinleyece\u011fini belirtir.\n    \/\/ Kendi sunucunuzun IP adresini ve localhost'u ekleyin.\n    listen-on { 127.0.0.1; 192.168.1.5; };\n\n    \/\/ DNS sunucunuzun hangi IP adreslerinden gelen sorgulara yan\u0131t verece\u011fini belirtir.\n    \/\/ \u00d6zel a\u011f\u0131n\u0131z\u0131n subnetini buraya ekleyin.\n    allow-query { 127.0.0.1; 192.168.1.0\/24; };\n\n    \/\/ \u00d6zyinelemeli (recursive) sorgulara izin verilip verilmeyece\u011fini belirler.\n    \/\/ \u00d6zel a\u011fda genellikle \"yes\" olarak b\u0131rak\u0131l\u0131r.\n    recursion yes;\n\n    \/\/ DNSSEC do\u011frulamay\u0131 kapat\u0131n (\u00f6zel a\u011f i\u00e7in genellikle gereksizdir).\n    dnssec-validation no;\n\n    auth-nxdomain no;    # RFC1035'e g\u00f6re NXDOMAIN yan\u0131tlar\u0131.\n    listen-on-v6 { any; }; \/\/ IPv6 deste\u011fi i\u00e7in.\n};<\/code><\/pre>\n<p>*   <strong><code>forwarders<\/code><\/strong>: E\u011fer DNS sunucunuz, kendi tan\u0131ml\u0131 b\u00f6lgelerinde bulunmayan bir alan ad\u0131n\u0131 sorgulad\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fka bir DNS sunucusuna (\u00f6rne\u011fin, Google DNS veya \u0130SS&#8217;nizin DNS&#8217;i) y\u00f6nlendirmesini istiyorsan\u0131z buray\u0131 kullan\u0131n. Bu, \u00f6zel a\u011f\u0131n\u0131zdaki makinelerin hem \u00f6zel alan adlar\u0131n\u0131 hem de internetteki alan adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilmesini sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong><code>listen-on<\/code><\/strong>: BIND&#8217;in hangi IP adreslerinden gelen DNS sorgular\u0131n\u0131 dinleyece\u011fini belirtir. Sunucunuzun \u00f6zel IP adresini (<code>192.168.1.5<\/code>) ve localhost&#8217;u (<code>127.0.0.1<\/code>) ekleyin.<br \/>\n*   <strong><code>allow-query<\/code><\/strong>: Hangi istemcilerin bu DNS sunucusuna sorgu yapmas\u0131na izin verildi\u011fini belirtir. \u00d6zel a\u011f\u0131n\u0131z\u0131n IP aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 (<code>192.168.1.0\/24<\/code>) ve localhost&#8217;u ekleyin. Bu, g\u00fcvenlik i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r.<br \/>\n*   <strong><code>recursion yes<\/code><\/strong>: \u00d6zyinelemeli sorgulara izin verir. Yani, sunucu bilmedi\u011fi bir alan ad\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in di\u011fer DNS sunucular\u0131n\u0131 sorgulayabilir. \u00d6zel a\u011f DNS sunucusu i\u00e7in genellikle <code>yes<\/code> olarak ayarlan\u0131r.<br \/>\n*   <strong><code>dnssec-validation no<\/code><\/strong>: DNSSEC (DNS Security Extensions) do\u011frulamay\u0131 kapat\u0131r. \u00d6zel a\u011f ortamlar\u0131nda genellikle bu seviyede bir g\u00fcvenlik do\u011frulamas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaz ve performans\u0131 etkileyebilir.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fiklikleri kaydedin (Ctrl+O, Enter, Ctrl+X).<\/p>\n<h4><code>named.conf.local<\/code> Dosyas\u0131n\u0131 D\u00fczenleme<\/h4>\n<p>Bu dosya, BIND sunucunuzun y\u00f6netece\u011fi \u00f6zel alan adlar\u0131n\u0131 (b\u00f6lgeleri) tan\u0131mlar. Bu b\u00f6lgeler, hem ileriye y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme (isimden IP&#8217;ye) hem de geriye y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme (IP&#8217;den isme) i\u00e7in olabilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/bind\/named.conf.local<\/code><\/pre>\n<p>Dosyan\u0131n sonuna a\u015fa\u011f\u0131daki bloklar\u0131 ekleyin. <code>example.com<\/code> ve <code>192.168.1<\/code> k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 kendi \u00f6zel alan ad\u0131n\u0131za ve IP subnetinize g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmeyi unutmay\u0131n.<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">\/\/ \u0130leriye Y\u00f6nelik \u00c7\u00f6z\u00fcmleme B\u00f6lgesi (Forward Lookup Zone)\nzone \"example.com\" IN {\n    type master;\n    file \"\/etc\/bind\/db.example.com\";\n    allow-update { none; }; \/\/ Dinamik g\u00fcncellemeleri kapat\u0131r\u0131z\n};\n\n\/\/ Geriye Y\u00f6nelik \u00c7\u00f6z\u00fcmleme B\u00f6lgesi (Reverse Lookup Zone)\nzone \"1.168.192.in-addr.arpa\" IN {\n    type master;\n    file \"\/etc\/bind\/db.192\";\n    allow-update { none; }; \/\/ Dinamik g\u00fcncellemeleri kapat\u0131r\u0131z\n};<\/code><\/pre>\n<p>*   <strong><code>zone \"example.com\" IN { ... }<\/code><\/strong>: <code>example.com<\/code> alan ad\u0131 i\u00e7in bir b\u00f6lge tan\u0131mlar. Bu, a\u011f\u0131n\u0131zdaki cihazlar\u0131n <code>sunucu1.example.com<\/code> gibi isimlerle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesini sa\u011flar.<br \/>\n*   <strong><code>type master<\/code><\/strong>: Bu sunucunun bu b\u00f6lge i\u00e7in yetkili (birincil) DNS sunucusu oldu\u011funu belirtir.<br \/>\n*   <strong><code>file \"\/etc\/bind\/db.example.com\"<\/code><\/strong>: Bu b\u00f6lgeye ait kay\u0131tlar\u0131n tutuldu\u011fu dosyan\u0131n yolunu belirtir. Bu dosyay\u0131 bir sonraki ad\u0131mda olu\u015fturaca\u011f\u0131z.<br \/>\n*   <strong><code>allow-update { none; }<\/code><\/strong>: Dinamik DNS g\u00fcncellemelerini kapat\u0131r. \u00d6zel a\u011flarda genellikle manuel yap\u0131land\u0131rma tercih edildi\u011fi i\u00e7in bu ayar g\u00fcvenli\u011fi art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>*   <strong><code>zone \"1.168.192.in-addr.arpa\" IN { ... }<\/code><\/strong>: <code>192.168.1.0\/24<\/code> a\u011f\u0131 i\u00e7in bir geriye y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme b\u00f6lgesi tan\u0131mlar. IP adreslerinin tersten yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat edin (<code>1.168.192<\/code>). <code>.in-addr.arpa<\/code> uzant\u0131s\u0131, geriye y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme b\u00f6lgeleri i\u00e7in standartt\u0131r.<br \/>\n*   <strong><code>file \"\/etc\/bind\/db.192\"<\/code><\/strong>: Bu geriye y\u00f6nelik b\u00f6lgeye ait kay\u0131tlar\u0131n tutuldu\u011fu dosyan\u0131n yolunu belirtir. Bu dosyay\u0131 da bir sonraki ad\u0131mda olu\u015fturaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fiklikleri kaydedin.<\/p>\n<h3>B\u00f6lge Dosyalar\u0131 Olu\u015fturma<\/h3>\n<p>\u015eimdi <code>named.conf.local<\/code> dosyas\u0131nda belirtti\u011fimiz b\u00f6lge dosyalar\u0131n\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131z. Bu dosyalar, alan adlar\u0131 ve IP adresleri aras\u0131ndaki ger\u00e7ek e\u015fle\u015fmeleri i\u00e7erir.<\/p>\n<h4>\u0130leriye Y\u00f6nelik \u00c7\u00f6z\u00fcmleme B\u00f6lgesi (<code>db.example.com<\/code>)<\/h4>\n<p>Bu dosya, alan adlar\u0131n\u0131 IP adreslerine \u00e7eviren A kay\u0131tlar\u0131n\u0131 (ve di\u011fer kay\u0131tlar\u0131) i\u00e7erir.<br \/>\n\u00d6rnek bir <code>db.example.com<\/code> dosyas\u0131 olu\u015ftural\u0131m:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/bind\/db.example.com<\/code><\/pre>\n<p>Dosyan\u0131n i\u00e7ine a\u015fa\u011f\u0131daki i\u00e7eri\u011fi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. <code>example.com<\/code> yerine kendi alan ad\u0131n\u0131z\u0131, <code>192.168.1.5<\/code> yerine DNS sunucunuzun IP adresini ve di\u011fer IP&#8217;leri kendi a\u011f\u0131n\u0131zdaki cihazlara g\u00f6re d\u00fczenleyin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">$TTL    604800\n@       IN      SOA     ns1.example.com. admin.example.com. (\n                              2         ; Serial\n                         604800         ; Refresh\n                          86400         ; Retry\n                        2419200         ; Expire\n                          604800 )      ; Negative Cache TTL\n;\n@       IN      NS      ns1.example.com.\n@       IN      A       192.168.1.5\nns1     IN      A       192.168.1.5\nwww     IN      A       192.168.1.10\nserver1 IN      A       192.168.1.20\nclient1 IN      A       192.168.1.30<\/code><\/pre>\n<p>*   <strong><code>$TTL 604800<\/code><\/strong>: Varsay\u0131lan ya\u015fam s\u00fcresi (Time To Live). Bu, DNS sorgular\u0131n\u0131n ne kadar s\u00fcreyle \u00f6nbelle\u011fe al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 belirtir (604800 saniye = 1 hafta).<br \/>\n*   <strong><code>@ IN SOA ns1.example.com. admin.example.com. ( ... )<\/code><\/strong>: SOA (Start of Authority) kayd\u0131, bu b\u00f6lge i\u00e7in yetkili DNS sunucusunu ve y\u00f6netim bilgilerini belirtir.<br \/>\n    *   <code>ns1.example.com.<\/code>: Birincil isim sunucusunun tam nitelikli alan ad\u0131 (FQDN). Sondaki nokta \u00f6nemlidir.<br \/>\n    *   <code>admin.example.com.<\/code>: B\u00f6lge y\u00f6neticisinin e-posta adresi (burada <code>@<\/code> yerine <code>.<\/code> kullan\u0131l\u0131r).<br \/>\n    *   <code>Serial<\/code>: B\u00f6lge dosyas\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcm numaras\u0131d\u0131r. Her de\u011fi\u015fiklik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bu numaray\u0131 art\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z (\u00f6rne\u011fin, 2&#8217;den 3&#8217;e).<br \/>\n    *   <code>Refresh<\/code>, <code>Retry<\/code>, <code>Expire<\/code>, <code>Negative Cache TTL<\/code>: Bu de\u011ferler, ikincil (slave) DNS sunucular\u0131n\u0131n birincil sunucuyu ne s\u0131kl\u0131kla kontrol edece\u011fini, hata durumunda ne kadar bekleyece\u011fini, verilerin ne zaman ge\u00e7ersiz say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve negatif yan\u0131tlar\u0131n ne kadar \u00f6nbelle\u011fe al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 belirler. \u00d6zel a\u011fda tek bir sunucu kullan\u0131yorsan\u0131z bu de\u011ferler daha az kritik olsa da standartlara uygun olarak doldurulmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n*   <strong><code>@ IN NS ns1.example.com.<\/code><\/strong>: NS (Name Server) kayd\u0131, bu b\u00f6lge i\u00e7in yetkili isim sunucusunu belirtir. <code>@<\/code> i\u015fareti, ana alan ad\u0131n\u0131 (<code>example.com<\/code>) temsil eder.<br \/>\n*   <strong><code>@ IN A 192.168.1.5<\/code><\/strong>: Ana alan ad\u0131 (<code>example.com<\/code>) i\u00e7in A (Address) kayd\u0131. Bu, <code>example.com<\/code> adresinin <code>192.168.1.5<\/code> IP adresine i\u015faret etti\u011fini belirtir.<br \/>\n*   <strong><code>ns1 IN A 192.168.1.5<\/code><\/strong>: <code>ns1.example.com<\/code> i\u00e7in A kayd\u0131. DNS sunucusunun kendi FQDN&#8217;sinin kendi IP adresine i\u015faret etmesi \u00f6nemlidir.<br \/>\n*   <strong><code>www IN A 192.168.1.10<\/code><\/strong>: <code>www.example.com<\/code> i\u00e7in A kayd\u0131. Bu, <code>www.example.com<\/code> adresinin <code>192.168.1.10<\/code> IP adresine i\u015faret etti\u011fini belirtir.<br \/>\n*   <strong><code>server1 IN A 192.168.1.20<\/code><\/strong>: <code>server1.example.com<\/code> i\u00e7in A kayd\u0131.<br \/>\n*   <strong><code>client1 IN A 192.168.1.30<\/code><\/strong>: <code>client1.example.com<\/code> i\u00e7in A kayd\u0131.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fiklikleri kaydedin.<\/p>\n<h4>Ger\u00e7ek \u00c7\u00f6z\u00fcmleme B\u00f6lgesi (<code>db.192<\/code>)<\/h4>\n<p>Bu dosya, IP adreslerini alan adlar\u0131na \u00e7eviren PTR kay\u0131tlar\u0131n\u0131 (Pointer Record) i\u00e7erir.<br \/>\n\u00d6rnek bir <code>db.192<\/code> dosyas\u0131 olu\u015ftural\u0131m:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/bind\/db.192<\/code><\/pre>\n<p>Dosyan\u0131n i\u00e7ine a\u015fa\u011f\u0131daki i\u00e7eri\u011fi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. Yine <code>example.com<\/code> ve IP adreslerini kendi yap\u0131land\u0131rman\u0131za g\u00f6re d\u00fczenleyin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">$TTL    604800\n@       IN      SOA     ns1.example.com. admin.example.com. (\n                              2         ; Serial\n                         604800         ; Refresh\n                          86400         ; Retry\n                        2419200         ; Expire\n                          604800 )      ; Negative Cache TTL\n;\n@       IN      NS      ns1.example.com.\n10      IN      PTR     www.example.com.\n20      IN      PTR     server1.example.com.\n30      IN      PTR     client1.example.com.\n5       IN      PTR     ns1.example.com.<\/code><\/pre>\n<p>*   SOA ve NS kay\u0131tlar\u0131, ileriye y\u00f6nelik b\u00f6lge dosyas\u0131ndaki ile benzerdir. <code>Serial<\/code> numaras\u0131n\u0131 yine art\u0131rmay\u0131 unutmay\u0131n.<br \/>\n*   <strong><code>10 IN PTR www.example.com.<\/code><\/strong>: <code>192.168.1.10<\/code> IP adresinin <code>www.example.com<\/code> alan ad\u0131na i\u015faret etti\u011fini belirtir. Burada sadece IP adresinin son okteti (<code>10<\/code>) kullan\u0131l\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6lge tan\u0131m\u0131m\u0131z <code>1.168.192.in-addr.arpa<\/code> idi.<br \/>\n*   <strong><code>20 IN PTR server1.example.com.<\/code><\/strong>: <code>192.168.1.20<\/code> IP adresinin <code>server1.example.com<\/code> alan ad\u0131na i\u015faret etti\u011fini belirtir.<br \/>\n*   <strong><code>30 IN PTR client1.example.com.<\/code><\/strong>: <code>192.168.1.30<\/code> IP adresinin <code>client1.example.com<\/code> alan ad\u0131na i\u015faret etti\u011fini belirtir.<br \/>\n*   <strong><code>5 IN PTR ns1.example.com.<\/code><\/strong>: <code>192.168.1.5<\/code> IP adresinin <code>ns1.example.com<\/code> alan ad\u0131na i\u015faret etti\u011fini belirtir.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fiklikleri kaydedin.<\/p>\n<p>B\u00f6lge dosyalar\u0131n\u0131 olu\u015fturduktan sonra, BIND&#8217;in bu dosyalara do\u011fru izinlerle eri\u015febildi\u011finden emin olmal\u0131y\u0131z. BIND genellikle <code>bind<\/code> kullan\u0131c\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo chown -R bind:bind \/etc\/bind\/db.*\nsudo chmod 644 \/etc\/bind\/db.*<\/code><\/pre>\n<h3>Yap\u0131land\u0131rmay\u0131 Test Etme<\/h3>\n<p>Yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131nda herhangi bir hata olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek ve BIND hizmetini yeniden ba\u015flatmak \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h4>S\u00f6zdizimi Kontrol\u00fc<\/h4>\n<p>BIND, yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 kontrol etmek i\u00e7in iki kullan\u0131\u015fl\u0131 ara\u00e7 sunar:<br \/>\n*   <strong><code>named-checkconf<\/code><\/strong>: BIND yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin, <code>named.conf.local<\/code>, <code>named.conf.options<\/code>) s\u00f6zdizimini kontrol eder.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo named-checkconf<\/code><\/pre>\n<p>    E\u011fer herhangi bir \u00e7\u0131kt\u0131 g\u00f6rmezseniz, bu, yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131nda s\u00f6zdizimi hatas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Hata varsa, hata mesaj\u0131 ve dosya\/sat\u0131r numaras\u0131 g\u00f6sterilecektir.<\/p>\n<p>*   <strong><code>named-checkzone<\/code><\/strong>: B\u00f6lge dosyalar\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin, <code>db.example.com<\/code>, <code>db.192<\/code>) s\u00f6zdizimini ve ge\u00e7erlili\u011fini kontrol eder.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo named-checkzone example.com \/etc\/bind\/db.example.com\n    sudo named-checkzone 1.168.192.in-addr.arpa \/etc\/bind\/db.192<\/code><\/pre>\n<p>    Her iki komut da <code>zone example.com\/IN: loaded serial 2<\/code> ve <code>OK<\/code> gibi bir \u00e7\u0131kt\u0131 vermelidir. E\u011fer hata varsa, hata mesaj\u0131 ve dosya\/sat\u0131r numaras\u0131 belirtilecektir. <code>Serial<\/code> numaras\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<h4>Hizmeti Yeniden Ba\u015flatma<\/h4>\n<p>T\u00fcm kontroller ba\u015far\u0131l\u0131 olduktan sonra, BIND hizmetini yeniden ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl restart bind9<\/code><\/pre>\n<p>Hizmetin durumunu tekrar kontrol edin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl status bind9<\/code><\/pre>\n<p><code>active (running)<\/code> ve herhangi bir hata mesaj\u0131 olmadan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olun.<\/p>\n<h4>DNS Sorgular\u0131n\u0131 Test Etme<\/h4>\n<p>\u015eimdi DNS sunucumuzun do\u011fru \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 test edelim. Sunucunun kendisinden sorgu yapmak i\u00e7in <code>dig<\/code> veya <code>nslookup<\/code> ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanabilirsiniz.<\/p>\n<p>*   <strong>\u0130leriye Y\u00f6nelik \u00c7\u00f6z\u00fcmleme Testi:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">dig @127.0.0.1 www.example.com\n    dig @127.0.0.1 server1.example.com<\/code><\/pre>\n<p>    \u00c7\u0131kt\u0131da <code>ANSWER SECTION<\/code> alt\u0131nda <code>www.example.com.      604800 IN A       192.168.1.10<\/code> gibi do\u011fru IP adresini g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\n<p>*   <strong>Geriye Y\u00f6nelik \u00c7\u00f6z\u00fcmleme Testi:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">dig @127.0.0.1 -x 192.168.1.10\n    dig @127.0.0.1 -x 192.168.1.20<\/code><\/pre>\n<p>    \u00c7\u0131kt\u0131da <code>ANSWER SECTION<\/code> alt\u0131nda <code>10.1.168.192.in-addr.arpa. 604800 IN PTR www.example.com.<\/code> gibi do\u011fru alan ad\u0131n\u0131 g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\n<p>*   <strong>Harici Alan Ad\u0131 \u00c7\u00f6z\u00fcmleme Testi (Forwarders \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor mu?):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">dig @127.0.0.1 google.com<\/code><\/pre>\n<p>    Bu sorgu, <code>forwarders<\/code> ayar\u0131n\u0131z sayesinde Google&#8217;\u0131n IP adresini d\u00f6nd\u00fcrmelidir.<\/p>\n<p>E\u011fer bu testler ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, DNS sunucunuz do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f demektir.<\/p>\n<h3>\u0130stemcileri Yap\u0131land\u0131rma<\/h3>\n<p>DNS sunucunuz art\u0131k \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda oldu\u011funa g\u00f6re, \u00f6zel a\u011f\u0131n\u0131zdaki di\u011fer cihazlar\u0131 bu DNS sunucusunu kullanacak \u015fekilde yap\u0131land\u0131rman\u0131z gerekir.<\/p>\n<h4>Linux \u0130stemciler<\/h4>\n<p>Linux istemcilerde DNS yap\u0131land\u0131rmas\u0131 genellikle <code>\/etc\/resolv.conf<\/code> dosyas\u0131 \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Ancak, modern Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131nda <code>systemd-resolved<\/code> veya <code>NetworkManager<\/code> gibi servisler bu dosyay\u0131 otomatik olarak y\u00f6netebilir.<\/p>\n<p>*   <strong>Ge\u00e7ici Yap\u0131land\u0131rma (test i\u00e7in):<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">echo \"nameserver 192.168.1.5\" | sudo tee \/etc\/resolv.conf<\/code><\/pre>\n<p>    Bu, <code>\/etc\/resolv.conf<\/code> dosyas\u0131n\u0131 do\u011frudan d\u00fczenler. Ancak, a\u011f hizmeti yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda veya DHCP kiralama s\u00fcresi doldu\u011funda bu de\u011fi\u015fiklikler kaybolabilir.<\/p>\n<p>*   <strong>Kal\u0131c\u0131 Yap\u0131land\u0131rma (Ubuntu 16.04 i\u00e7in <code>ifupdown<\/code> tabanl\u0131 sistemler):<\/strong><br \/>\n    <code>\/etc\/network\/interfaces<\/code> dosyas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyin ve <code>dns-nameservers<\/code> sat\u0131r\u0131na kendi DNS sunucunuzun IP adresini ekleyin.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/network\/interfaces<\/code><\/pre>\n<p>    \u00d6rnek:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">iface eth0 inet static\n        address 192.168.1.10\n        netmask 255.255.255.0\n        gateway 192.168.1.1\n        dns-nameservers 192.168.1.5 8.8.8.8 # Kendi DNS sunucunuzu birinci s\u0131raya yaz\u0131n<\/code><\/pre>\n<p>    Veya DHCP ile IP al\u0131yorsan\u0131z ve DHCP sunucunuz DNS sunucusunu otomatik olarak da\u011f\u0131tm\u0131yorsa, <code>\/etc\/dhcp\/dhclient.conf<\/code> dosyas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyebilirsiniz.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo nano \/etc\/dhcp\/dhclient.conf<\/code><\/pre>\n<p>    <code>prepend domain-name-servers<\/code> sat\u0131r\u0131n\u0131 aray\u0131n veya ekleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">prepend domain-name-servers 192.168.1.5;<\/code><\/pre>\n<p>    De\u011fi\u015fiklikleri uygulamak i\u00e7in a\u011f hizmetini veya dhclient&#8217;\u0131 yeniden ba\u015flat\u0131n.<\/p>\n<p>*   <strong>Test:<\/strong><\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">cat \/etc\/resolv.conf\n    ping www.example.com\n    nslookup server1.example.com<\/code><\/pre>\n<p>    Do\u011fru IP adreslerini \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcnden emin olun.<\/p>\n<h4>Windows \u0130stemciler<\/h4>\n<p>Windows makinelerde DNS sunucusu ayarlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in:<br \/>\n1.  <code>Denetim Masas\u0131<\/code> -> <code>A\u011f ve Payla\u015f\u0131m Merkezi<\/code> -> <code>Ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 Ayarlar\u0131n\u0131 De\u011fi\u015ftir<\/code> yolunu izleyin.<br \/>\n2.  Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z a\u011f ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131c\u0131s\u0131na (\u00f6rne\u011fin, Ethernet veya Wi-Fi) sa\u011f t\u0131klay\u0131n ve <code>\u00d6zellikler<\/code>&#8216;i se\u00e7in.<br \/>\n3.  <code>\u0130nternet Protokol\u00fc S\u00fcr\u00fcm 4 (TCP\/IPv4)<\/code> \u00f6\u011fesini se\u00e7in ve <code>\u00d6zellikler<\/code> d\u00fc\u011fmesine t\u0131klay\u0131n.<br \/>\n4.  <code>A\u015fa\u011f\u0131daki DNS sunucu adreslerini kullan:<\/code> se\u00e7ene\u011fini i\u015faretleyin.<br \/>\n5.  <code>Tercih Edilen DNS sunucusu:<\/code> alan\u0131na <code>192.168.1.5<\/code> (kendi DNS sunucunuzun IP adresi) yaz\u0131n.<br \/>\n6.  \u0130ste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak, <code>Di\u011fer DNS sunucusu:<\/code> alan\u0131na harici bir DNS sunucusu (\u00f6rne\u011fin, <code>8.8.8.8<\/code>) veya yedek bir \u00f6zel DNS sunucusu ekleyebilirsiniz.<br \/>\n7.  <code>Tamam<\/code> diyerek de\u011fi\u015fiklikleri kaydedin.<br \/>\n8.  Komut \u0130stemi&#8217;ni (CMD) a\u00e7\u0131n ve DNS \u00f6nbelle\u011fini temizleyin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-cmd\">ipconfig \/flushdns<\/code><\/pre>\n<p>9.  Test etmek i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-cmd\">ping www.example.com\n    nslookup server1.example.com<\/code><\/pre>\n<h3>G\u00fcvenlik \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>\u00d6zel a\u011f DNS sunucunuzun g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, a\u011f\u0131n\u0131z\u0131n genel g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h4>Eri\u015fim Kontrol Listeleri (ACL)<\/h4>\n<p><code>named.conf.options<\/code> dosyas\u0131nda <code>allow-query<\/code> ile sorgu izinlerini belirlemek \u00f6nemlidir. Daha detayl\u0131 kontrol i\u00e7in ACL&#8217;ler tan\u0131mlayabilirsiniz:<\/p>\n<pre><code class=\"language-\">acl \"mynetwork\" {\n    192.168.1.0\/24;\n    127.0.0.1;\n};\n\noptions {\n    \/\/ ...\n    allow-query { \"mynetwork\"; };\n    \/\/ ...\n};<\/code><\/pre>\n<p>Bu, sadece &#8220;mynetwork&#8221; ACL&#8217;sinde tan\u0131mlanan IP&#8217;lerin sorgu yapmas\u0131na izin verir.<\/p>\n<h4>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (UFW)<\/h4>\n<p>Ubuntu&#8217;da varsay\u0131lan g\u00fcvenlik duvar\u0131 olan UFW&#8217;yi (Uncomplicated Firewall) kullanarak sadece DNS sorgular\u0131 i\u00e7in gerekli olan portlara izin verin. DNS, varsay\u0131lan olarak hem TCP hem de UDP \u00fczerinde 53 numaral\u0131 portu kullan\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ufw allow 53\/udp\nsudo ufw allow 53\/tcp\nsudo ufw enable\nsudo ufw status<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutlar, 53 numaral\u0131 porttan gelen hem UDP hem de TCP trafi\u011fine izin verir. E\u011fer sunucunuz sadece \u00f6zel a\u011f\u0131n\u0131zdan eri\u015filecekse, belirli bir IP aral\u0131\u011f\u0131ndan gelen trafi\u011fe izin vermek daha g\u00fcvenlidir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ufw allow from 192.168.1.0\/24 to any port 53 proto udp\nsudo ufw allow from 192.168.1.0\/24 to any port 53 proto tcp<\/code><\/pre>\n<h4>G\u00fcncellemeler<\/h4>\n<p>BIND ve Ubuntu i\u015fletim sisteminizi d\u00fczenli olarak g\u00fcncel tutun. G\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 genellikle yamalarla kapat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo apt update\nsudo apt upgrade<\/code><\/pre>\n<h4>Chroot Ortam\u0131 (Opsiyonel ama \u00d6nerilir)<\/h4>\n<p>BIND&#8217;i bir chroot ortam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, olas\u0131 bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 durumunda sald\u0131rgan\u0131n sunucunun geri kalan\u0131na eri\u015fimini k\u0131s\u0131tlar. Ubuntu 16.04&#8217;te BIND varsay\u0131lan olarak chroot&#8217;ta \u00e7al\u0131\u015fmaz, ancak <code>bind9-host<\/code> paketi ile ilgili baz\u0131 chroot konfig\u00fcrasyonlar\u0131 gelebilir. Manuel olarak yap\u0131land\u0131rmak daha karma\u015f\u0131kt\u0131r ve bu makalenin kapsam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, ancak daha y\u00fcksek g\u00fcvenlik gerektiren ortamlar i\u00e7in ara\u015ft\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n<h4>DNSSEC (Geli\u015fmi\u015f)<\/h4>\n<p>DNSSEC, DNS yan\u0131tlar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu kriptografik olarak imzalar. \u00d6zel a\u011f ortam\u0131nda genellikle bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa gerek duyulmaz ancak internete a\u00e7\u0131k DNS sunucular\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. <code>dnssec-validation no;<\/code> ayar\u0131 ile bu \u00f6zelli\u011fi kapatm\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<h3>Sorun Giderme<\/h3>\n<p>BIND yap\u0131land\u0131rmas\u0131nda sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmak yayg\u0131nd\u0131r. \u0130\u015fte baz\u0131 sorun giderme ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\n<h4>G\u00fcnl\u00fckleri Kontrol Etme<\/h4>\n<p>BIND&#8217;in t\u00fcm hata ve bilgi mesajlar\u0131 sistem g\u00fcnl\u00fcklerine kaydedilir.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo tail -f \/var\/log\/syslog\n<h2>Veya<\/h2>\nsudo journalctl -u bind9 -f<\/code><\/pre>\n<p>Bu komutlar, BIND hizmetinin ne olup bitti\u011fini anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak mesajlar\u0131 g\u00f6sterir. \u00d6zellikle <code>named<\/code> ile ba\u015flayan sat\u0131rlar\u0131 aray\u0131n.<\/p>\n<h4><code>named-checkzone<\/code> ve <code>named-checkconf<\/code> Kullan\u0131m\u0131<\/h4>\n<p>Bu ara\u00e7lar, yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131zdaki s\u00f6zdizimi hatalar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in \u00e7ok etkilidir. Yukar\u0131daki &#8220;S\u00f6zdizimi Kontrol\u00fc&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irin.<\/p>\n<h4>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 Kontrol\u00fc<\/h4>\n<p>E\u011fer istemcileriniz DNS sunucusuna ula\u015fam\u0131yorsa, g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131z\u0131n (UFW veya ba\u015fka bir g\u00fcvenlik duvar\u0131) 53 numaral\u0131 portta TCP ve UDP trafi\u011fine izin verdi\u011finden emin olun.<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo ufw status verbose<\/code><\/pre>\n<h4>IP Adresi ve Subnet Kontrol\u00fc<\/h4>\n<p><code>named.conf.options<\/code> dosyas\u0131ndaki <code>listen-on<\/code> ve <code>allow-query<\/code> ayarlar\u0131n\u0131n sunucunuzun IP adresi ve a\u011f\u0131n\u0131z\u0131n subneti ile e\u015fle\u015fti\u011finden emin olun.<\/p>\n<h4>Serial Numaras\u0131<\/h4>\n<p>B\u00f6lge dosyalar\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda SOA kayd\u0131ndaki <code>Serial<\/code> numaras\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun. Aksi takdirde, BIND de\u011fi\u015fiklikleri fark etmeyebilir.<\/p>\n<h4>Noktalar ve FQDN&#8217;ler<\/h4>\n<p>B\u00f6lge dosyalar\u0131ndaki FQDN&#8217;lerin (Tam Nitelikli Alan Ad\u0131) sonlar\u0131nda nokta (<code>.<\/code>) olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkatlice kontrol edin. \u00d6rne\u011fin, <code>ns1.example.com.<\/code> do\u011fru, <code>ns1.example.com<\/code> ise yanl\u0131\u015f olabilir (BIND taraf\u0131ndan otomatik olarak ana alan ad\u0131na eklenir, bu da bazen istenmeyen sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir).<\/p>\n<h4>Hizmet Durumu<\/h4>\n<p>BIND hizmetinin ger\u00e7ekten \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">sudo systemctl status bind9<\/code><\/pre>\n<p>E\u011fer <code>failed<\/code> durumundaysa, g\u00fcnl\u00fckleri kontrol ederek hatan\u0131n nedenini bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n<h3>Sonu\u00e7<\/h3>\n<p>Bu kapsaml\u0131 rehberde, Ubuntu 16.04 \u00fczerinde BIND&#8217;i \u00f6zel bir a\u011f DNS sunucusu olarak nas\u0131l kuraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve yap\u0131land\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ad\u0131m ad\u0131m \u00f6\u011frendiniz. <code>named.conf.options<\/code> ve <code>named.conf.local<\/code> dosyalar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyerek genel sunucu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 tan\u0131mlad\u0131k. Ard\u0131ndan, ileriye ve geriye y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme i\u00e7in b\u00f6lge dosyalar\u0131n\u0131 olu\u015fturduk ve bunlar\u0131 do\u011fru DNS kay\u0131tlar\u0131yla doldurduk. Yap\u0131land\u0131rma kontrolleri ve test sorgular\u0131yla sunucumuzun do\u011fru \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131k ve son olarak istemcileri bu yeni DNS sunucusunu kullanacak \u015fekilde yap\u0131land\u0131rma ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ele ald\u0131k.<\/p>\n<p>\u00d6zel bir DNS sunucusu kurmak, a\u011f y\u00f6netiminizi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131r\u0131r, performans\u0131 art\u0131r\u0131r ve a\u011f i\u00e7i kaynaklar\u0131n\u0131z \u00fczerinde daha fazla kontrol sa\u011flar. Ayr\u0131ca, a\u011f\u0131n\u0131z\u0131n genel g\u00fcvenli\u011fine de katk\u0131da bulunur. BIND gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir arac\u0131 do\u011fru yap\u0131land\u0131rmak biraz pratik gerektirse de, sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 faydalar bu \u00e7abaya de\u011ferdir. Unutmay\u0131n, a\u011f\u0131n\u0131z b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e veya gereksinimleriniz de\u011fi\u015ftik\u00e7e DNS yap\u0131land\u0131rman\u0131z\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irmek ve g\u00fcncellemek \u00f6nemlidir. G\u00fcvenlik ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 takip ederek ve d\u00fczenli bak\u0131m yaparak DNS sunucunuzun kararl\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz.<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"BIND&#8217;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma\nGiri\u015f\n\u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda, alan adlar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, google.com) IP","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1468],"tags":[],"class_list":{"0":"post-32753","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ubuntu","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>BIND&#039;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BIND&#039;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"BIND&#039;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma Giri\u015f \u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda, alan adlar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, google.com) IP\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-25T12:41:09+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"BIND&#8217;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma\",\"datePublished\":\"2025-10-25T12:41:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/\"},\"wordCount\":3054,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Ubuntu\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/\",\"name\":\"BIND'i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-25T12:41:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BIND&#8217;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BIND'i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"BIND'i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma","og_description":"BIND'i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma Giri\u015f \u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda, alan adlar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, google.com) IP","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-10-25T12:41:09+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"20 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"BIND&#8217;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma","datePublished":"2025-10-25T12:41:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/"},"wordCount":3054,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Ubuntu"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/","name":"BIND'i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-10-25T12:41:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/bindi-ubuntu-16-04-uzerinde-ozel-ag-dns-sunucusu-olarak-yapilandirma\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BIND&#8217;i Ubuntu 16.04 \u00dczerinde \u00d6zel A\u011f DNS Sunucusu Olarak Yap\u0131land\u0131rma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32753","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32753"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32754,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32753\/revisions\/32754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}