\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla dijitalle\u015fen d\u00fcnyas\u0131nda siber g\u00fcvenlik, i\u015fletmeler ve bireyler i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u00f6ncelik haline geldi. Ancak, \u00e7o\u011fu zaman y\u00fcksek maliyetli ve karma\u015f\u0131k g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmeleri ya da ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015ftiricileri savunmas\u0131z b\u0131rakabiliyor. \u0130\u015fte tam da bu noktada, \u201canlaml\u0131\u201d ve \u00fccretsiz bir g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n neden gerekli oldu\u011funa dair vizyonum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Amac\u0131m, kapsaml\u0131 g\u00fcvenlik analizini herkesin eri\u015febilece\u011fi hale getirmekti.\n<\/p>\n
\nSiber tehditlerin s\u00fcrekli evrildi\u011fi bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz. Her ge\u00e7en g\u00fcn yeni sald\u0131r\u0131 vekt\u00f6rleri, zafiyetler ve k\u00f6t\u00fc niyetli yaz\u0131l\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu dinamik ortamda, web uygulamalar\u0131 ve altyap\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, art\u0131k l\u00fcks olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p temel bir zorunluluk haline gelmi\u015ftir. Ancak, piyasada bulunan bir\u00e7ok profesyonel g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131 ve penetrasyon testi arac\u0131, ne yaz\u0131k ki ciddi maliyetler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. K\u00fc\u00e7\u00fck giri\u015fimler, bireysel geli\u015ftiriciler ve hatta baz\u0131 k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015flar i\u00e7in bu t\u00fcr b\u00fct\u00e7eler genellikle kar\u015f\u0131lanamaz olabiliyor. Bu durum, onlar\u0131 potansiyel g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131rken, hassas verilerin tehlikeye at\u0131lmas\u0131 riskini de beraberinde getiriyor. Dolay\u0131s\u0131yla, sadece b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin de\u011fil, herkesin siber g\u00fcvenlik ekosistemine dahil olabilmesi i\u00e7in daha kapsay\u0131c\u0131 ve uygun maliyetli \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n
\n\u00d6te yandan, sadece maliyet de\u011fil, karma\u015f\u0131kl\u0131k da \u00f6nemli bir engel te\u015fkil ediyor. Bir\u00e7ok kurumsal g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131, derinlemesine teknik bilgi ve uzmanl\u0131k gerektiren aray\u00fczlere ve yap\u0131land\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerine sahiptir. Bu da, s\u0131n\u0131rl\u0131 IT kaynaklar\u0131na sahip ekiplerin bu ara\u00e7lar\u0131 etkin bir \u015fekilde kullanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Kurulumu, yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve raporlar\u0131n yorumlanmas\u0131 \u00e7o\u011fu zaman ciddi bir \u00f6\u011frenme e\u011frisi gerektirdi\u011fi i\u00e7in, sistemlerin g\u00fcvenli\u011finin g\u00f6z ard\u0131 edilmesine veya y\u00fczeysel kalmas\u0131na neden olabiliyor. Bu noktada, kullan\u0131c\u0131 dostu aray\u00fcze sahip, kolayca entegre edilebilen ve anla\u015f\u0131l\u0131r raporlar sunan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131 do\u011fdu. Piyasada var olan \u00fccretsiz alternatifler ise genellikle ya s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6zelliklere sahip ya da g\u00fcncel tehditlere kar\u015f\u0131 yeterince etkili de\u011fil. Bu bo\u015flu\u011fu doldurmak, hem teknolojiye olan inanc\u0131m\u0131 hem de siber g\u00fcvenli\u011fin demokratikle\u015fmesi idealimi yans\u0131tan bir projeye ba\u015flamama neden oldu. Bu ba\u011flamda, herkesin rahatl\u0131kla kullanabilece\u011fi, “anlaml\u0131” yani ger\u00e7ekten i\u015fe yarayan bir g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131 geli\u015ftirmenin elzem oldu\u011funu fark ettim.\n<\/p>\n
\nPeki, bir siber g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131 ne anlama geliyor ve uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in neden bu kadar kritik bir rol oynuyor? Basit\u00e7e ifade etmek gerekirse, bir g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131, bir web uygulamas\u0131, a\u011f altyap\u0131s\u0131 veya bir sistemin bilinen g\u00fcvenlik zafiyetlerini, yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131 ve potansiyel risklerini otomatik olarak tespit etmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir yaz\u0131l\u0131md\u0131r. Bu taray\u0131c\u0131lar, manuel s\u0131zma testi s\u00fcre\u00e7lerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zland\u0131r\u0131r ve insan g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7abilecek detaylar\u0131 yakalama yetene\u011fine sahiptir. Genellikle \u00fc\u00e7 ana kategoride incelenebilirler: Dinamik Uygulama G\u00fcvenli\u011fi Testi (DAST), Statik Uygulama G\u00fcvenli\u011fi Testi (SAST) ve \u0130nteraktif Uygulama G\u00fcvenli\u011fi Testi (IAST). DAST, uygulamay\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r haldeyken kara kutu testi yaparak d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6r\u00fcnen zafiyetleri arar. SAST ise kaynak kodunu analiz ederek, uygulama daha derleme a\u015famas\u0131ndayken bile i\u00e7sel zafiyetleri tespit eder. IAST ise bu iki yakla\u015f\u0131m\u0131n avantajlar\u0131n\u0131 birle\u015ftirerek, hem kod hem de \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 e\u015f zamanl\u0131 olarak inceler.\n<\/p>\n
\nTaray\u0131c\u0131lar, genellikle OWASP Top 10 gibi end\u00fcstri standartlar\u0131n\u0131 ve bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 temel alarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin, en yayg\u0131n siber tehditlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:\n<\/p>\n
\nBir g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131, bu t\u00fcr zafiyetleri tespit etmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli teknikler kullan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir web uygulamas\u0131nda SQL enjeksiyonu denemek i\u00e7in farkl\u0131 SQL sorgu par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 parametre alanlar\u0131na g\u00f6nderebilir. Veya XSS zafiyetini ararken, \u00e7e\u015fitli JavaScript kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 giri\u015f alanlar\u0131na enjekte etmeye \u00e7al\u0131\u015fabilir. Taray\u0131c\u0131n\u0131n ana amac\u0131, bir sald\u0131rgan\u0131n sistemde bulabilece\u011fi olas\u0131 giri\u015f noktalar\u0131n\u0131 ve zay\u0131fl\u0131klar\u0131 taklit ederek, bu zafiyetleri hen\u00fcz k\u00f6t\u00fc niyetli bir akt\u00f6r taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmeden \u00f6nce bulmakt\u0131r. B\u00f6ylece geli\u015ftiriciler ve sistem y\u00f6neticileri, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 yamalayarak ve sistemlerini g\u00fc\u00e7lendirerek olas\u0131 veri ihlallerinin veya hizmet kesintilerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilirler. G\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131lar\u0131, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen tehdit ortam\u0131nda sistemlerimizin savunmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren ilk ve en \u00f6nemli ad\u0131mlardan biridir. Bu ara\u00e7lar olmadan, zafiyetleri manuel olarak bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak hem zaman al\u0131c\u0131 hem de son derece yetersiz kalacakt\u0131r.\n<\/p>\n
\nKendi \u00fccretsiz g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131m\u0131 geli\u015ftirme fikri, sadece teknik bir merak\u0131n \u00f6tesinde, siber g\u00fcvenlik d\u00fcnyas\u0131ndaki belirli eksikliklere kar\u015f\u0131 duydu\u011fum ki\u015fisel bir tatminsizlikten do\u011fdu. Y\u0131llar boyunca, k\u00fc\u00e7\u00fck geli\u015ftirme ekiplerinin ve ba\u011f\u0131ms\u0131z yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n, uygun fiyatl\u0131 veya a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131, ancak ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ekten etkili bir g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ula\u015fmakta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklara \u015fahit oldum. Ticari \u00fcr\u00fcnler genellikle y\u00fcksek maliyetli abonelikler gerektiriyor ve karma\u015f\u0131k kurulum s\u00fcre\u00e7leri y\u00fcz\u00fcnden k\u00fc\u00e7\u00fck projelerin b\u00fct\u00e7e ve zaman k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na uymuyordu. \u00d6te yandan, mevcut a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 ara\u00e7lar ise \u00e7o\u011fu zaman ya belirli bir zafiyet t\u00fcr\u00fcne odaklanm\u0131\u015f, ya da geni\u015f bir yelpazede tarama yapabilmek i\u00e7in birden fazla arac\u0131n birle\u015fimini gerektiriyordu ki bu da y\u00f6netimsel bir y\u00fck olu\u015fturuyordu. Bu durum, bende \u201cNeden tek, kullan\u0131m\u0131 kolay ve \u00fccretsiz, ancak kapsaml\u0131 bir ara\u00e7 olmas\u0131n?\u201d sorusunu uyand\u0131rd\u0131. Bu temel soru, projemin do\u011fu\u015funa giden yolu a\u00e7t\u0131.<\/p>\n
\nGeli\u015ftirme felsefemin temelinde d\u00f6rt ana ilke yatmaktad\u0131r:\n<\/p>\n
\nBu ilkeler do\u011frultusunda, taray\u0131c\u0131n\u0131n \u00e7ekirdek motorunu Python ile geli\u015ftirmeye karar verdim. Python, hem h\u0131zl\u0131 prototipleme imkanlar\u0131 sunmas\u0131 hem de zengin k\u00fct\u00fcphane ekosistemi sayesinde web istekleri, veri analizi ve raporlama gibi g\u00f6revler i\u00e7in ideal bir se\u00e7imdi. Mod\u00fcler bir mimari benimseyerek, taray\u0131c\u0131n\u0131n farkl\u0131 zafiyet t\u00fcrlerini tespit eden “mod\u00fcllere” ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131m. Bu yakla\u015f\u0131m, hem yeni zafiyet t\u00fcrlerinin kolayca eklenebilmesine olanak tan\u0131yor hem de mevcut mod\u00fcllerin ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00fcncellenebilmesini sa\u011fl\u0131yor. Temel mimari, bir web sayfas\u0131n\u0131 tarayan (crawler), elde edilen verileri analiz eden (analyzer) ve bulunan zafiyetleri okunabilir bir formatta raporlayan (reporter) bile\u015fenlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Her bir mod\u00fcl, belirli bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 desenini tan\u0131mak \u00fczere \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, SQL enjeksiyonu i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir mod\u00fcl, belirli veritaban\u0131 hata mesajlar\u0131n\u0131 veya gecikme tabanl\u0131 enjeksiyon yan\u0131tlar\u0131n\u0131 ararken, XSS mod\u00fcl\u00fc potansiyel betik enjeksiyon noktalar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in farkl\u0131 payload’lar kullan\u0131r. Bu sayede, “anlaml\u0131” bir taray\u0131c\u0131, sadece var olan\u0131 taramakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda potansiyel sald\u0131r\u0131 y\u00fczeylerini aktif olarak ke\u015ffeder ve sald\u0131rganlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 taklit etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu s\u00fcrecin sonunda ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcn, sadece bir yaz\u0131l\u0131m par\u00e7as\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siber g\u00fcvenlik toplulu\u011funa katk\u0131da bulunma arzumun somut bir g\u00f6stergesi oldu.\n<\/p>\n
\nGeli\u015ftirdi\u011fim g\u00fcvenlik taray\u0131c\u0131s\u0131, kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve etkinli\u011fini bir araya getiren sistematik bir yakla\u015f\u0131m benimser. Herhangi bir kullan\u0131c\u0131, sadece hedef URL’yi sa\u011flayarak birka\u00e7 ad\u0131mda kapsaml\u0131 bir g\u00fcvenlik analizi ba\u015flatabilir. Bu taray\u0131c\u0131n\u0131n temel i\u015fleyi\u015f mant\u0131\u011f\u0131 ve hangi tehditleri nas\u0131l tespit etti\u011fini ad\u0131m ad\u0131m inceleyelim:<\/p>\n
Taray\u0131c\u0131, kullan\u0131c\u0131dan taranacak web uygulamas\u0131n\u0131n ana URL’sini al\u0131r. Bu, tarama s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\ndef baslat_tarayici(hedef_url):\n print(f\"Tarama ba\u015flat\u0131l\u0131yor: {hedef_url}\")\n # Crawler ve di\u011fer mod\u00fcller buradan tetiklenir\n return {\"status\": \"Ba\u015far\u0131l\u0131\", \"hedef\": hedef_url}\n <\/pre>\n<\/code>\n <\/li>\n
- \n
Ke\u015fif ve Dizin Gezinimi (Crawling)<\/h3>\n
Taray\u0131c\u0131, hedef URL'den ba\u015flayarak web uygulamas\u0131n\u0131 bir \u00f6r\u00fcmcek gibi tarar. Bu s\u00fcre\u00e7te, uygulaman\u0131n t\u00fcm sayfalar\u0131n\u0131, ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131, formlar\u0131n\u0131 ve JavaScript dosyalar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ama\u00e7, uygulama \u00fczerindeki t\u00fcm potansiyel giri\u015f noktalar\u0131n\u0131 ve parametreleri belirlemektir. Bu a\u015fama, s\u0131zma testi i\u00e7in bir harita \u00e7\u0131karmak gibidir.<\/p>\n
\nimport requests\nfrom bs4 import BeautifulSoup\n\ndef crawl_url(url):\n try:\n response = requests.get(url, timeout=5)\n soup = BeautifulSoup(response.text, 'html.parser')\n links = [a['href'] for a in soup.find_all('a', href=True)]\n forms = soup.find_all('form')\n return {\"links\": links, \"forms\": forms, \"content\": response.text}\n except requests.exceptions.RequestException as e:\n print(f\"URL taran\u0131rken hata olu\u015ftu: {url} - {e}\")\n return None\n <\/pre>\n<\/code>\n <\/li>\n
- \n
Zafiyet Tespiti (Vulnerability Detection)<\/h3>\n
Ke\u015fif a\u015famas\u0131nda toplanan bilgiler, farkl\u0131 g\u00fcvenlik mod\u00fclleri taraf\u0131ndan analiz edilir. Her mod\u00fcl, belirli bir zafiyet t\u00fcr\u00fcn\u00fc tespit etmek \u00fczere \u00f6zelle\u015fmi\u015ftir. Taray\u0131c\u0131m \u00f6zellikle \u015fu t\u00fcr zafiyetleri tespit etmeye odaklanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
\n- XSS (Cross-Site Scripting):<\/b> HTML etiketleri ve JavaScript payload'lar\u0131, form alanlar\u0131na, URL parametrelerine ve HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131na enjekte edilerek yans\u0131t\u0131lan veya depolanan XSS zafiyetleri aran\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir