{"id":32317,"date":"2025-10-20T09:32:33","date_gmt":"2025-10-20T06:32:33","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/"},"modified":"2025-10-20T09:32:33","modified_gmt":"2025-10-20T06:32:33","slug":"postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/","title":{"rendered":"PostgreSQL&#8217;de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<style>\n    body {\n        font-family: Arial, sans-serif;\n        line-height: 1.6;\n        color: #333;\n        margin: 0 auto;\n        padding: 20px;\n        max-width: 800px;\n    }\n    h2, h3 {\n        color: #2c3e50;\n        margin-top: 30px;\n        margin-bottom: 15px;\n    }\n    h2 {\n        font-size: 1.8em;\n        border-bottom: 2px solid #3498db;\n        padding-bottom: 10px;\n    }\n    h3 {\n        font-size: 1.4em;\n        color: #34495e;\n    }\n    p {\n        margin-bottom: 1em;\n    }\n    ul, ol {\n        margin-bottom: 1em;\n        padding-left: 20px;\n    }\n    li {\n        margin-bottom: 0.5em;\n    }\n    pre {\n        background-color: #ecf0f1;\n        border: 1px solid #ddd;\n        padding: 15px;\n        border-radius: 5px;\n        overflow-x: auto;\n        font-family: \"Courier New\", Courier, monospace;\n        font-size: 0.9em;\n        margin-bottom: 1em;\n    }\n    code {\n        font-family: \"Courier New\", Courier, monospace;\n        color: #c0392b;\n        background-color: #f9f9f9;\n        padding: 2px 4px;\n        border-radius: 3px;\n    }\n    table {\n        width: 100%;\n        border-collapse: collapse;\n        margin-bottom: 1em;\n    }\n    th, td {\n        border: 1px solid #ddd;\n        padding: 8px;\n        text-align: left;\n    }\n    th {\n        background-color: #f2f2f2;\n    }\n    .expert-tip {\n        background-color: #e8f6f3;\n        border-left: 5px solid #1abc9c;\n        padding: 15px;\n        margin: 20px 0;\n        font-style: italic;\n        color: #27ae60;\n    }\n    .warning-box {\n        background-color: #fce4ec;\n        border-left: 5px solid #e74c3c;\n        padding: 15px;\n        margin: 20px 0;\n        color: #c0392b;\n    }\n    \/* Mobil uyumluluk i\u00e7in media query \u00f6rne\u011fi *\/\n    @media (max-width: 600px) {\n        body {\n            padding: 10px;\n        }\n        h2 {\n            font-size: 1.5em;\n        }\n        h3 {\n            font-size: 1.2em;\n        }\n        pre {\n            padding: 10px;\n            font-size: 0.8em;\n        }\n    }\n<\/style>\n<p>Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL&#8217;de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun anahtar\u0131d\u0131r. Bu makale, veri m\u00fchendisli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan bu kritik konular\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ayd\u0131nlatarak, sa\u011flam ve performansl\u0131 veri sistemleri in\u015fa etmeniz i\u00e7in gerekli bilgiyi sunuyor.<\/p>\n<p>Modern veri odakl\u0131 uygulamalar\u0131n kalbinde, verilerin do\u011fru, tutarl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde i\u015flenmesi yatar. Bir e-ticaret sitesinde m\u00fc\u015fteri bir \u00fcr\u00fcn sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131nda, bankac\u0131l\u0131k sisteminde bir hesaptan di\u011ferine para transferi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya da bir envanter sisteminde stok g\u00fcncellendi\u011finde, bu i\u015flemlerin her biri kritik ad\u0131mlardan olu\u015fur. E\u011fer bu ad\u0131mlardan herhangi biri ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, sistem geri d\u00f6n\u00fclemez bir tutars\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015febilir. \u0130\u015fte tam da bu noktada veritaban\u0131 i\u015flemleri (transactions) devreye girer. Bir i\u015flem, veritaban\u0131 \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir veya daha fazla veritaban\u0131 operasyonunun mant\u0131ksal bir birimidir. Bu operasyonlar, ya tamamen ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde tamamlan\u0131r (commit) ya da tamamen iptal edilir (rollback) ve bu sayede sistem her zaman tutarl\u0131 bir durumda kal\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bir i\u015flem, atomik bir eylem seti olarak ele al\u0131n\u0131r; ya hepsi birden ger\u00e7ekle\u015fir ya da hi\u00e7biri.<\/p>\n<p>Bu konuyu daha iyi anlamak i\u00e7in bir bankac\u0131l\u0131k senaryosunu ele alal\u0131m. Diyelim ki Ahmet, hesab\u0131ndan Mehmet&#8217;in hesab\u0131na 100 TL transfer etmek istiyor. Bu i\u015flem asl\u0131nda birden fazla ad\u0131mdan olu\u015fur:<\/p>\n<ol>\n<li>Ahmet&#8217;in hesab\u0131ndan 100 TL d\u00fc\u015f\u00fclmesi.<\/li>\n<li>Mehmet&#8217;in hesab\u0131na 100 TL eklenmesi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Peki ya birinci ad\u0131m tamamland\u0131ktan sonra, ikinci ad\u0131mda bir sistem hatas\u0131 olu\u015fursa? Ahmet&#8217;in hesab\u0131ndan para d\u00fc\u015fer ama Mehmet&#8217;in hesab\u0131na eklenmezse ne olur? Bu durumda 100 TL buharla\u015fm\u0131\u015f olur ve veritaban\u0131 tutars\u0131z bir duruma d\u00fc\u015fer. Bu t\u00fcr felaket senaryolar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, bu iki ad\u0131m\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Ya ikisi de ba\u015far\u0131l\u0131 olur ya da ikisi de ba\u015far\u0131s\u0131z olur ve eski durumuna geri d\u00f6ner. \u0130\u015fte bu, bir i\u015flemin temelini olu\u015fturur ve ACID \u00f6zellikleri sayesinde m\u00fcmk\u00fcn hale gelir.<\/p>\n<p>Veri m\u00fchendisleri i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak, sadece veritaban\u0131 tasar\u0131m\u0131 ve y\u00f6netimi i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenilir ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in de hayati \u00f6neme sahiptir. \u00d6zellikle PostgreSQL gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir veritaban\u0131 sisteminde, i\u015flemlerin nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fini bilmek, performans darbo\u011fazlar\u0131n\u0131 a\u015fman\u0131za ve beklenmedik veri kayb\u0131 veya tutars\u0131zl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 gidermenize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bu derinlemesine dal\u0131\u015f, modern veri ekosisteminde ba\u015far\u0131l\u0131 olmak isteyen herkes i\u00e7in bir zorunluluktur.<\/p>\n<h2>ACID Nedir ve PostgreSQL&#8217;de Nas\u0131l Sa\u011flan\u0131r?<\/h2>\n<p>ACID, veritaban\u0131 i\u015flemlerinin g\u00fcvenilirli\u011fini garanti eden d\u00f6rt temel prensibin k\u0131saltmas\u0131d\u0131r: Atomicity (B\u00fct\u00fcnl\u00fck), Consistency (Tutarl\u0131l\u0131k), Isolation (\u0130zolasyon) ve Durability (Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k). Bu \u00f6zellikler, \u00f6zellikle \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 ortamlarda e\u015fzamanl\u0131 veri eri\u015fimi s\u0131ras\u0131nda veritaban\u0131 tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n temelini olu\u015fturur. PostgreSQL, bu prensipleri g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde uygulayarak veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc en \u00fcst d\u00fczeyde korur. \u015eimdi bu prensiplere daha yak\u0131ndan bakal\u0131m.<\/p>\n<h3>Atomicity (B\u00fct\u00fcnl\u00fck): Her \u015eey Ya Hep Ya Hi\u00e7 Mi?<\/h3>\n<p>Atomicity, bir i\u015flemin ya tamamen ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu (commit) ya da tamamen ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu ve t\u00fcm de\u011fi\u015fikliklerin geri al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 (rollback) garanti eder. Arada bir durum s\u00f6z konusu olamaz. Yukar\u0131daki banka transferi \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, bir i\u015flemdeki t\u00fcm ad\u0131mlar sanki tek bir, b\u00f6l\u00fcnemez bir operasyonmu\u015f gibi ele al\u0131n\u0131r. E\u011fer herhangi bir ad\u0131m ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, i\u015flem ba\u015ftan sona iptal edilir ve veritaban\u0131, i\u015flemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zamanki durumuna geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu \u00f6zellik sayesinde, k\u0131smi g\u00fcncellemelerin veya eksik veri de\u011fi\u015fikliklerinin neden olaca\u011f\u0131 tutars\u0131zl\u0131klar \u00f6nlenir. PostgreSQL, bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc <a href=\"#write-ahead-logging\" target=\"_blank\">geri alma g\u00fcnl\u00fckleri (WAL &#8211; Write-Ahead Logging)<\/a> ve i\u015flem y\u00f6netim mekanizmalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flar. Bir i\u015flem ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funda, WAL kay\u0131tlar\u0131 kullan\u0131larak yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler kolayca geri al\u0131nabilir.<\/p>\n<pre><code>\nBEGIN; -- Bir i\u015flem ba\u015flat\nUPDATE hesaplar SET bakiye = bakiye - 100 WHERE hesap_id = 'Ahmet';\n-- Diyelim ki burada bir hata olu\u015ftu veya ba\u011flant\u0131 koptu\n-- E\u011fer bir hata olu\u015fursa, sistem otomatik olarak ROLLBACK yapar\n-- Veya biz manuel olarak ROLLBACK yapabiliriz:\nROLLBACK; -- T\u00fcm de\u011fi\u015fiklikleri geri al\n-- E\u011fer her \u015fey ba\u015far\u0131l\u0131 olsayd\u0131:\n-- COMMIT; -- De\u011fi\u015fiklikleri kal\u0131c\u0131 hale getir\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu yap\u0131 sayesinde, Ahmet'in hesab\u0131ndan para d\u00fc\u015fse bile, Mehmet'e transfer ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, veritaban\u0131 otomatik olarak Ahmet'in hesab\u0131ndaki paray\u0131 eski haline d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr, b\u00f6ylece para kaybolmaz. Bu ger\u00e7ekten de veri g\u00fcvenli\u011finin temelini olu\u015fturan kritik bir \u00f6zelliktir. Bu nedenle, herhangi bir veri manip\u00fclasyonu yaparken i\u015flemlerin do\u011fru bir \u015fekilde ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h3>Consistency (Tutarl\u0131l\u0131k): Veri B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Nas\u0131l Korunur?<\/h3>\n<p>Consistency, bir i\u015flemin tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan veritaban\u0131n\u0131n her zaman tutarl\u0131 bir durumda kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu, tan\u0131mlanm\u0131\u015f t\u00fcm kurallar\u0131n, k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n (UNIQUE, NOT NULL, FOREIGN KEY), tetikleyicilerin (triggers) ve i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fi anlam\u0131na gelir. Bir i\u015flem ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda veritaban\u0131 tutarl\u0131 bir durumdaysa, tamamland\u0131\u011f\u0131nda da tutarl\u0131 bir durumda olmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir banka hesab\u0131n\u0131n bakiyesi asla negatif olamaz gibi bir kural\u0131n\u0131z varsa, Consistency prensibi, bir i\u015flemin bu kural\u0131 ihlal etmesine izin vermez. E\u011fer bir i\u015flem bu t\u00fcr bir kural\u0131 bozmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, otomatik olarak geri al\u0131n\u0131r (rollback). PostgreSQL, bu \u00f6zelli\u011fi, ba\u015fta k\u0131s\u0131tlamalar ve tetikleyiciler olmak \u00fczere, veritaban\u0131 seviyesinde tan\u0131mlanan t\u00fcm kurallar\u0131 titizlikle uygulayarak sa\u011flar. Herhangi bir <a href=\"#veri-butunlugu\" target=\"_blank\">veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/a> ihlali durumunda i\u015flem ya engellenir ya da geri al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<pre><code>\n-- Hesap bakiyelerinin asla negatif olamayaca\u011f\u0131n\u0131 varsayan bir kural:\nALTER TABLE hesaplar ADD CONSTRAINT bakiye_pozitif CHECK (bakiye >= 0);\n\nBEGIN;\nUPDATE hesaplar SET bakiye = bakiye - 1000 WHERE hesap_id = 'Ahmet'; -- Ahmet'in bakiyesi 500 ise bu ba\u015far\u0131s\u0131z olur\n-- E\u011fer bakiye 0'\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015ferse, bu UPDATE ifadesi bir hata f\u0131rlat\u0131r\n-- ve i\u015flem otomatik olarak ROLLBACK edilir.\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Consistency, uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n beklenmedik veri durumlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek, uzun vadede sistem g\u00fcvenilirli\u011fini art\u0131r\u0131r. Bu ba\u011flamda, veritaban\u0131 \u015feman\u0131z\u0131 tasarlarken do\u011fru k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 belirlemek, tutarl\u0131 bir veri ortam\u0131 yaratman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, uygulama katman\u0131nda da bu t\u00fcr i\u015f kurallar\u0131n\u0131 tekrar kontrol etmek, \u00e7ift katmanl\u0131 bir g\u00fcvenlik sa\u011flar.<\/p>\n<h3>Isolation (\u0130zolasyon): E\u015fzamanl\u0131 \u0130\u015flemler Birbirini Nas\u0131l Etkilemez?<\/h3>\n<p>Isolation, birden fazla i\u015flemin ayn\u0131 anda (e\u015fzamanl\u0131 olarak) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, her bir i\u015flemin sanki veritaban\u0131nda tek ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f gibi hissetmesini sa\u011flar. Di\u011fer bir deyi\u015fle, bir i\u015flem, devam eden ba\u015fka i\u015flemlerin yapt\u0131\u011f\u0131 k\u0131smi de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6rmez. Bu \u00f6zellik, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k kontrol\u00fc (concurrency control) mekanizmalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flan\u0131r ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir. E\u011fer izolasyon olmasayd\u0131, farkl\u0131 i\u015flemler birbirlerinin bitmemi\u015f verilerini okuyabilir, bu da yanl\u0131\u015f hesaplamalara, tutars\u0131z raporlara ve ciddi veri bozulmalar\u0131na yol a\u00e7abilirdi. PostgreSQL, <a href=\"#mvcc-mekanizmasi\" target=\"_blank\">\u00c7oklu S\u00fcr\u00fcml\u00fcl\u00fck E\u015fzamanl\u0131l\u0131k Kontrol\u00fc (MVCC - Multi-Version Concurrency Control)<\/a> ad\u0131 verilen sofistike bir mekanizma kullanarak y\u00fcksek d\u00fczeyde izolasyon ve e\u015fzamanl\u0131l\u0131k sa\u011flar. Bu, her bir i\u015flemin veritaban\u0131n\u0131n belirli bir an\u0131ndaki \"anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc\" (snapshot) g\u00f6rmesini sa\u011flayarak, okuma i\u015flemlerinin yazma i\u015flemlerini engellemeden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na olanak tan\u0131r. \u0130zolasyon seviyeleri hakk\u0131nda daha fazla bilgiyi bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde detayl\u0131ca inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<div class=\"expert-tip\">\n    Uzman \u0130pucu: PostgreSQL'in MVCC mimarisi sayesinde, okuma i\u015flemleri yazma i\u015flemlerini nadiren kilitler, bu da \u00e7o\u011fu veritaban\u0131 sistemine g\u00f6re daha y\u00fcksek e\u015fzamanl\u0131l\u0131k performans\u0131 sa\u011flar.\n<\/div>\n<h3>Durability (Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k): Veri Kayb\u0131n\u0131 Nas\u0131l \u00d6nleriz?<\/h3>\n<p>Durability, bir i\u015flem ba\u015far\u0131yla tamamland\u0131\u011f\u0131nda (commit edildi\u011finde), yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin kal\u0131c\u0131 oldu\u011funu ve sistem \u00e7\u00f6kmesi, g\u00fc\u00e7 kesintisi veya ba\u015fka bir donan\u0131m\/yaz\u0131l\u0131m hatas\u0131 gibi herhangi bir ar\u0131za durumunda bile kaybolmayaca\u011f\u0131n\u0131 garanti eder. Yani, bir kez commit edilen veri, kal\u0131c\u0131 olarak depolanm\u0131\u015ft\u0131r. PostgreSQL, bu dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ana olarak <a href=\"#write-ahead-logging\" target=\"_blank\">Write-Ahead Logging (WAL)<\/a> ad\u0131 verilen bir mekanizma ile sa\u011flar. WAL, herhangi bir veri de\u011fi\u015fikli\u011fi ana veritaban\u0131 dosyalar\u0131na yaz\u0131lmadan \u00f6nce bu de\u011fi\u015fikliklerin bir kayd\u0131n\u0131 (logunu) fiziksel olarak diske yazar. Bu, bir \u00e7\u00f6kme durumunda, veritaban\u0131n\u0131n WAL g\u00fcnl\u00fcklerini kullanarak en son commit edilmi\u015f duruma geri y\u00fcklenebilece\u011fi anlam\u0131na gelir. Bu sayede, sistem yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, commit edilmi\u015f t\u00fcm i\u015flemlerin verileri eksiksiz bir \u015fekilde bulunur ve hi\u00e7bir veri kayb\u0131 ya\u015fanmaz. Veri m\u00fchendisli\u011fi perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, WAL'in do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve fiziksel depolama birimlerinin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<pre><code>\nBEGIN;\nINSERT INTO log_tablosu (mesaj) VALUES ('Kritik i\u015flem ba\u015flat\u0131ld\u0131');\n-- ... Di\u011fer i\u015flemler ...\nCOMMIT; -- Bu noktadan sonra, bu INSERT kayd\u0131 kal\u0131c\u0131d\u0131r.\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Durability, veri taban\u0131n\u0131n felaket kurtarma (disaster recovery) ve yedekleme stratejilerinin de temelini olu\u015fturur. WAL kay\u0131tlar\u0131 sadece \u00e7\u00f6kme kurtarmas\u0131 i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda replikasyon (yedek sunuculara veri kopyalama) ve Point-In-Time Recovery (belirli bir ana geri d\u00f6n\u00fc\u015f) gibi ileri d\u00fczey operasyonlar i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r. Bu nedenle, PostgreSQL'deki WAL mekanizmas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerini anlamak, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve sistem g\u00fcvenilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7ilmezdir. K\u0131sacas\u0131, ACID prensipleri bir arada, veritaban\u0131 sistemlerinin veri \u00fczerinde g\u00fcvenle i\u015flem yapabilmesini sa\u011flayan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir temel olu\u015fturur.<\/p>\n<h2>PostgreSQL'de \u0130zolasyon Seviyeleri ve K\u00f6t\u00fc Senaryolar<\/h2>\n<p>\u0130zolasyon, ACID \u00f6zelliklerinin en karma\u015f\u0131k ve tart\u0131\u015fmal\u0131 olanlar\u0131ndan biridir, \u00e7\u00fcnk\u00fc farkl\u0131 izolasyon seviyeleri, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ile veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda bir denge kurar. Daha y\u00fcksek izolasyon seviyeleri daha fazla veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sunar ancak ayn\u0131 zamanda e\u015fzamanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. PostgreSQL, ANSI\/ISO SQL standard\u0131nda belirtilen d\u00f6rt temel izolasyon seviyesini destekler, ancak baz\u0131 seviyeleri farkl\u0131 mekanizmalarla uygular. Bu seviyeleri ve neden \u00f6nemli olduklar\u0131n\u0131 anlamak, uygulaman\u0131z i\u00e7in do\u011fru dengeyi bulman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>READ COMMITTED: PostgreSQL'in Varsay\u0131lan \u0130zolasyon Seviyesi<\/h3>\n<p>PostgreSQL'in varsay\u0131lan izolasyon seviyesi <code>READ COMMITTED<\/code>'dir. Bu seviyede, bir i\u015flem yaln\u0131zca di\u011fer i\u015flemler taraf\u0131ndan commit edilmi\u015f verileri g\u00f6rebilir. Yani, bir i\u015flem devam ederken, ba\u015fka bir i\u015flemin hen\u00fcz commit etmedi\u011fi (devam eden veya rollback edilecek) de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6remezsiniz. Bu, kirli okumalar\u0131n (dirty reads) \u00f6nlendi\u011fi anlam\u0131na gelir ki bu, \u00e7o\u011fu uygulama i\u00e7in yeterli bir g\u00fcvenlik seviyesidir. Ancak, <code>READ COMMITTED<\/code> seviyesi, baz\u0131 e\u015fzamanl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131 tamamen koruma sa\u011flamaz.<\/p>\n<h4>Sorun: Non-repeatable Reads (Tekrar Edilemeyen Okumalar)<\/h4>\n<p><code>READ COMMITTED<\/code> seviyesinde bir i\u015flemin ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7inde, ayn\u0131 <code>SELECT<\/code> sorgusunu tekrar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda farkl\u0131 sonu\u00e7lar alabilirsiniz. Bu durum, \"tekrar edilemeyen okumalar\" (non-repeatable reads) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir i\u015flem bir kayd\u0131 okur, ard\u0131ndan ba\u015fka bir i\u015flem ayn\u0131 kayd\u0131 g\u00fcnceller ve commit eder. \u0130lk i\u015flem ayn\u0131 kayd\u0131 tekrar okudu\u011funda, farkl\u0131 bir de\u011fer g\u00f6r\u00fcr. Bu durum, raporlama veya karma\u015f\u0131k i\u015f mant\u0131\u011f\u0131 gerektiren durumlarda tutars\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<pre><code>\n-- \u0130\u015eLEM 1 (Session A)\nBEGIN;\nSELECT bakiye FROM hesaplar WHERE hesap_id = 'Ahmet'; -- 1000 TL okur\n-- 5 saniye bekleme\n-- \u0130\u015eLEM 2 (Session B) bu arada Ahmet'in bakiyesini 1000'den 500'e g\u00fcnceller ve COMMIT eder\nSELECT bakiye FROM hesaplar WHERE hesap_id = 'Ahmet'; -- \u015eimdi 500 TL okur\nCOMMIT;\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, ayn\u0131 i\u015flem i\u00e7inde ayn\u0131 veriyi tekrar okudu\u011funuzda farkl\u0131 bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. Bu, e\u011fer uygulaman\u0131z bir i\u015flemi i\u00e7inde tutarl\u0131 bir veri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc gerektiriyorsa sorun te\u015fkil edebilir.<\/p>\n<h3>REPEATABLE READ: PostgreSQL'in Snapshot \u0130zolasyonu<\/h3>\n<p><code>REPEATABLE READ<\/code> izolasyon seviyesi, bir i\u015flemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andaki veritaban\u0131n\u0131n bir \"anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc\" (snapshot) g\u00f6rmesini sa\u011flar. Bu, i\u015flem devam etti\u011fi s\u00fcrece, ayn\u0131 sorguyu ka\u00e7 kez \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rsan\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n, her zaman ayn\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131z anlam\u0131na gelir. Bu seviye, kirli okumalar\u0131 ve tekrar edilemeyen okumalar\u0131 \u00f6nler. PostgreSQL, <code>REPEATABLE READ<\/code>'i asl\u0131nda <a href=\"#snapshot-isolation\" target=\"_blank\">Snapshot Isolation<\/a> olarak uygular, bu da standard\u0131n tan\u0131m\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir garanti sunar.<\/p>\n<h4>Sorun: Phantom Reads (Hayalet Okumalar) - PostgreSQL'de Engellenir<\/h4>\n<p>Standart SQL tan\u0131m\u0131na g\u00f6re <code>REPEATABLE READ<\/code> seviyesi, \"hayalet okumalar\" (phantom reads) denen bir soruna kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamaz. Phantom reads, bir i\u015flem belirli bir kritere uyan kay\u0131tlar\u0131 sorgulad\u0131\u011f\u0131nda, daha sonra ba\u015fka bir i\u015flem ayn\u0131 kritere uyan yeni kay\u0131tlar ekler ve commit ederse, ilk i\u015flemin ayn\u0131 sorguyu tekrar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda daha fazla kay\u0131t g\u00f6rmesi durumudur. Ancak, PostgreSQL'in Snapshot Isolation uygulamas\u0131 sayesinde, <code>REPEATABLE READ<\/code> seviyesi bu t\u00fcr hayalet okumalar\u0131 da engeller. Bir i\u015flem ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anki snapshot'\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, i\u015flem s\u00fcresince eklenen yeni kay\u0131tlar\u0131 g\u00f6remez. Bu da <code>REPEATABLE READ<\/code>'i \u00e7o\u011fu durumda olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc ve g\u00fcvenilir bir se\u00e7enek haline getirir.<\/p>\n<pre><code>\n-- \u0130\u015eLEM 1 (Session A)\nSET TRANSACTION ISOLATION LEVEL REPEATABLE READ;\nBEGIN;\nSELECT COUNT(*) FROM urunler WHERE stok > 0; -- 100 \u00fcr\u00fcn okur\n-- \u0130\u015eLEM 2 (Session B) bu arada 5 yeni \u00fcr\u00fcn ekler ve COMMIT eder\n-- \u0130\u015eLEM 1 (Session A)\nSELECT COUNT(*) FROM urunler WHERE stok > 0; -- H\u00e2l\u00e2 100 \u00fcr\u00fcn okur (yeni eklenenleri g\u00f6rmez)\nCOMMIT;\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu seviye, uzun s\u00fcreli raporlama i\u015flemleri veya karma\u015f\u0131k analizler yaparken, verinin i\u015flem s\u00fcresince sabit kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in idealdir. Ancak, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k \u00fczerinde daha fazla k\u0131s\u0131tlama getirdi\u011fi i\u00e7in, i\u015flem s\u00fcresince daha fazla kilitlenme veya deadlock riski ta\u015f\u0131yabilir. Bu nedenle dikkatli kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>SERIALIZABLE: En \u00dcst D\u00fczey \u0130zolasyon<\/h3>\n<p><code>SERIALIZABLE<\/code>, en y\u00fcksek izolasyon seviyesidir. Bu seviyede, e\u015fzamanl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen t\u00fcm i\u015flemlerin sonu\u00e7lar\u0131, i\u015flemlerin birbiri ard\u0131na (seri olarak) y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve hissedilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu seviye t\u00fcm e\u015fzamanl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 (kirli okumalar, tekrar edilemeyen okumalar ve hayalet okumalar dahil) \u00f6nler. PostgreSQL'de <code>SERIALIZABLE<\/code> izolasyon seviyesi, <a href=\"#seri-cakisma-hatasi\" target=\"_blank\">seri \u00e7ak\u0131\u015fma hatas\u0131 (serialization failure)<\/a> kullanarak bu garantiyi sa\u011flar. E\u011fer iki i\u015flem e\u015fzamanl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve veritaban\u0131n\u0131 birbirleriyle \u00e7ak\u0131\u015fan bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, PostgreSQL bu i\u015flemlerden birini geri al\u0131r ve bir \"serialization failure\" hatas\u0131 verir. Bu durumda uygulaman\u0131n i\u015flemi tekrar denemesi gerekir.<\/p>\n<pre><code>\n-- \u0130\u015eLEM 1 (Session A)\nSET TRANSACTION ISOLATION LEVEL SERIALIZABLE;\nBEGIN;\nUPDATE stok SET miktar = miktar - 1 WHERE urun_id = 1;\n-- \u0130\u015eLEM 2 (Session B) ayn\u0131 anda urun_id=1 i\u00e7in miktar g\u00fcncellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa\n-- \u0130\u015eLEM 2'ye SERIALIZATION FAILURE hatas\u0131 d\u00f6nebilir\nCOMMIT;\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p><code>SERIALIZABLE<\/code> seviyesi en g\u00fcvenli se\u00e7enektir ancak performansa en b\u00fcy\u00fck etkiyi yapar \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ak\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in daha fazla kaynak kullan\u0131r ve baz\u0131 i\u015flemlerin geri al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirebilir. Bu nedenle, sadece verinin mutlak tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n hayati oldu\u011fu ve e\u015fzamanl\u0131l\u0131k performans\u0131n\u0131n biraz feda edilebilece\u011fi durumlarda kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Genellikle, yo\u011fun i\u015flem hacmi olan sistemlerde <code>READ COMMITTED<\/code> veya <code>REPEATABLE READ<\/code> daha tercih edilen se\u00e7eneklerdir.<\/p>\n<div class=\"warning-box\">\n    Dikkat: \u0130zolasyon seviyeleri aras\u0131nda se\u00e7im yaparken, uygulaman\u0131z\u0131n gereksinimlerini ve performans beklentilerini dikkatlice de\u011ferlendirmelisiniz. Yanl\u0131\u015f seviye se\u00e7imi, ya veri tutars\u0131zl\u0131klar\u0131na ya da gereksiz performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerine yol a\u00e7abilir.\n<\/div>\n<h2>MVCC: PostgreSQL'in Sihirli Dokunu\u015fu ve Performans<\/h2>\n<p>PostgreSQL'in e\u015fzamanl\u0131l\u0131k kontrol\u00fcn\u00fcn temelinde, \u00e7o\u011fu ili\u015fkisel veritaban\u0131 sisteminden farkl\u0131 olarak, <a href=\"#mvcc-mekanizmasi\" target=\"_blank\">Multi-Version Concurrency Control (MVCC)<\/a> ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bir mimari yatar. Geleneksel kilit tabanl\u0131 sistemlerde, bir i\u015flem veriyi okurken veya yazarken o veriyi kilitler ve di\u011fer i\u015flemlerin eri\u015fimini engeller. Bu, e\u015fzamanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ciddi \u015fekilde azaltabilir ve \"kilitlenme\" (deadlock) sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir. MVCC ise bu sorunu farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla \u00e7\u00f6zer.<\/p>\n<p>MVCC'nin temel mant\u0131\u011f\u0131, bir veri sat\u0131r\u0131 g\u00fcncellendi\u011finde veya silindi\u011finde, asl\u0131nda o sat\u0131r\u0131n yeni bir kopyas\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Eski s\u00fcr\u00fcm hemen silinmez, ancak eski s\u00fcr\u00fcmleri g\u00f6rmek isteyen aktif i\u015flemler i\u00e7in bir s\u00fcre daha varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Bu sayede, okuyucular yaz\u0131c\u0131lar\u0131 engellemez ve yaz\u0131c\u0131lar da okuyucular\u0131 engellemez. Her bir i\u015flem, veritaban\u0131n\u0131n belirli bir zamandaki anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc (snapshot) g\u00f6r\u00fcr. Yani, bir i\u015flem ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, o anki veritaban\u0131 durumunun bir kopyas\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ba\u015fka bir i\u015flem ayn\u0131 anda verileri de\u011fi\u015ftirse bile, ilk i\u015flem kendi snapshot'\u0131ndaki veriyi okumaya devam eder ve ba\u015fka bir i\u015flemin hen\u00fcz commit etmedi\u011fi (veya commit etmi\u015f olsa bile kendi snapshot'\u0131ndan sonra yapt\u0131\u011f\u0131) de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6rmez.<\/p>\n<p>Bu mekanizma, PostgreSQL'e \u00f6nemli performans avantajlar\u0131 sa\u011flar:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Y\u00fcksek E\u015fzamanl\u0131l\u0131k:<\/strong> Okuma i\u015flemleri, yazma i\u015flemleri taraf\u0131ndan nadiren kilitlenir. Bu, \u00f6zellikle okuma a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 sistemlerde performans\u0131 ciddi \u015fekilde art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Kilitlenmelerin Azalmas\u0131:<\/strong> Geleneksel kilit tabanl\u0131 sistemlere g\u00f6re daha az kilitlenme ya\u015fan\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc farkl\u0131 i\u015flemler ayn\u0131 verinin farkl\u0131 s\u00fcr\u00fcmleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/li>\n<li><strong>Tutarl\u0131l\u0131k:<\/strong> Her i\u015flem kendi tutarl\u0131 veri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne sahip oldu\u011fu i\u00e7in, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc daha kolay sa\u011flan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ancak, MVCC'nin de kendine \u00f6zg\u00fc zorluklar\u0131 vard\u0131r. Eski s\u00fcr\u00fcmlerin s\u00fcrekli olu\u015fturulmas\u0131, disk alan\u0131n\u0131n zamanla artmas\u0131na ve performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerine yol a\u00e7abilir. Bu nedenle, PostgreSQL'de <a href=\"#vacuum-islemi\" target=\"_blank\"><code>VACUUM<\/code><\/a> ad\u0131 verilen bir i\u015flem periyodik olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <code>VACUUM<\/code>, art\u0131k hi\u00e7bir aktif i\u015flem taraf\u0131ndan kullan\u0131lmayan eski veri s\u00fcr\u00fcmlerini temizler ve disk alan\u0131n\u0131 geri kazan\u0131r. Ayr\u0131ca, indekslerin g\u00fcncel kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Otomatik VACUUM, PostgreSQL'in bu bak\u0131m\u0131 otomatik olarak yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak sistem y\u00f6neticilerinin y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletir.<\/p>\n<pre><code>\n-- Basit bir VACUUM komutu \u00f6rne\u011fi\nVACUUM (ANALYZE) public.urunler;\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p><code>VACUUM ANALYZE<\/code> komutu, sadece kullan\u0131lmayan veriyi temizlemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda sorgu iyile\u015ftiricinin daha iyi planlar yapabilmesi i\u00e7in tablo istatistiklerini de g\u00fcnceller. Veritaban\u0131 y\u00f6neticileri ve veri m\u00fchendisleri i\u00e7in, otomatik VACUUM ayarlar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131rmak ve gerekti\u011finde manuel <code>VACUUM<\/code> i\u015flemlerini anlamak, PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131, MVCC, PostgreSQL'in e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve performans konusundaki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki temel teknolojidir ve onu di\u011fer veritaban\u0131 sistemlerinden ay\u0131ran \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n<h2>\u0130\u015flem Y\u00f6netiminde \u0130pu\u00e7lar\u0131: Deadlock'lardan Ka\u00e7\u0131nma ve Performans Optimizasyonu<\/h2>\n<p>Veritaban\u0131 i\u015flemlerini do\u011fru bir \u015fekilde y\u00f6netmek, uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n hem g\u00fcvenilir hem de performansl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n temelidir. \u00d6zellikle e\u015fzamanl\u0131l\u0131k artt\u0131k\u00e7a, deadlock'lar (kilitlenmeler) gibi sorunlar ortaya \u00e7\u0131kabilir ve performans\u0131 olumsuz etkileyebilir. \u0130\u015fte PostgreSQL'de i\u015flem y\u00f6netimi ve optimizasyonu i\u00e7in baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\n<h3>Do\u011fru \u0130zolasyon Seviyesini Se\u00e7in<\/h3>\n<p>Her zaman en y\u00fcksek izolasyon seviyesi (<code>SERIALIZABLE<\/code>) en iyi se\u00e7im de\u011fildir. Uygulaman\u0131z\u0131n gerektirdi\u011fi minimum izolasyon seviyesini kullanmaya \u00f6zen g\u00f6sterin. \u00c7o\u011fu web uygulamas\u0131 i\u00e7in <code>READ COMMITTED<\/code> yeterlidir ve iyi bir e\u015fzamanl\u0131l\u0131k performans\u0131 sunar. E\u011fer tekrar edilemeyen okumalara kar\u015f\u0131 koruma gerekiyorsa, <code>REPEATABLE READ<\/code> kullan\u0131n. Yaln\u0131zca mutlak veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerektiren, nadir ve kritik i\u015flemler i\u00e7in <code>SERIALIZABLE<\/code>'\u0131 de\u011ferlendirin. Yanl\u0131\u015f izolasyon seviyesi se\u00e7imi, gereksiz performans darbo\u011fazlar\u0131na veya potansiyel veri tutars\u0131zl\u0131klar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<h3>\u0130\u015flemleri K\u0131sa Tutun<\/h3>\n<p>Uzun s\u00fcreli i\u015flemler, veritaban\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131 (kilitler, MVCC snapshot'lar\u0131) daha uzun s\u00fcre tutarak di\u011fer i\u015flemlerin performans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir ve deadlock olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rabilir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca i\u015flemlerinizi atomik ve k\u0131sa tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bir i\u015flem i\u00e7indeki i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 optimize ederek, veritaban\u0131 ile etkile\u015fim s\u00fcresini minimize edin.<\/p>\n<h3>Deadlock'lardan Ka\u00e7\u0131nma Stratejileri<\/h3>\n<p>Deadlock, iki veya daha fazla i\u015flemin birbirlerinin kilitledi\u011fi kaynaklar\u0131 bekledi\u011fi ve sonsuza kadar durdu\u011fu bir durumdur. PostgreSQL, bir deadlock tespit etti\u011finde, i\u015flemlerden birini otomatik olarak geri al\u0131r (rollback eder) ve bir hata mesaj\u0131 \u00fcretir. Uygulaman\u0131z bu hatay\u0131 yakalamal\u0131 ve i\u015flemi tekrar denemelidir. Deadlock'lar\u0131 azaltmak i\u00e7in:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kaynaklara Tutarl\u0131 S\u0131rayla Eri\u015fin:<\/strong> M\u00fcmk\u00fcnse, t\u00fcm i\u015flemlerin kaynaklara (tablolar, sat\u0131rlar) ayn\u0131 s\u0131rayla eri\u015fmesini sa\u011flay\u0131n. \u00d6rne\u011fin, her zaman \u00f6nce <code>hesaplar<\/code> tablosunu, sonra <code>i\u015flemler<\/code> tablosunu g\u00fcncelleyin.<\/li>\n<li><strong><code>SELECT ... FOR UPDATE<\/code> veya <code>FOR SHARE<\/code> Kullan\u0131n:<\/strong> E\u011fer bir i\u015flemi ba\u015flatmadan \u00f6nce belirli sat\u0131rlar\u0131 okuyup daha sonra g\u00fcncelleyecekseniz, bu sat\u0131rlar \u00fczerinde a\u00e7\u0131k bir kilit sa\u011flamak i\u00e7in <code>FOR UPDATE<\/code> (yazma kilidi) veya <code>FOR SHARE<\/code> (okuma kilidi) kullan\u0131n. Bu, di\u011fer i\u015flemlerin ayn\u0131 sat\u0131rlar\u0131 sizin i\u015flem bitene kadar de\u011fi\u015ftirmesini engeller ve tutars\u0131z g\u00fcncellemeleri \u00f6nler.<\/li>\n<\/ul>\n<pre><code>\n-- Hesaplar tablosundaki bir sat\u0131r\u0131 kilitler ve g\u00fcnceller\nBEGIN;\nSELECT bakiye FROM hesaplar WHERE hesap_id = 'Ahmet' FOR UPDATE;\n-- bakiye kontrol\u00fc ve g\u00fcncelleme mant\u0131\u011f\u0131\nUPDATE hesaplar SET bakiye = bakiye - 50 WHERE hesap_id = 'Ahmet';\nCOMMIT;\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<h3>\u0130ndeksleri Ak\u0131ll\u0131ca Kullan\u0131n<\/h3>\n<p>Do\u011fru indeksler, sorgu performans\u0131n\u0131 art\u0131rarak i\u015flemlerin daha h\u0131zl\u0131 tamamlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. H\u0131zl\u0131 i\u015flemler, kilitlerin daha k\u0131sa s\u00fcre tutulmas\u0131 anlam\u0131na gelir ve bu da e\u015fzamanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 do\u011fal olarak art\u0131r\u0131r. <code>EXPLAIN ANALYZE<\/code> kullanarak sorgu planlar\u0131n\u0131 inceleyin ve eksik veya hatal\u0131 indeksleri tespit edin.<\/p>\n<h3>Vaka Analizi: Yo\u011fun \u0130\u015flem Hacmi Olan Bir E-ticaret Sitesi<\/h3>\n<p>Bir e-ticaret sitesinde, ayn\u0131 anda y\u00fczlerce m\u00fc\u015fteri sepetine \u00fcr\u00fcn ekleyebilir, sat\u0131n alma i\u015flemini tamamlayabilir veya stoklar\u0131 g\u00fcncelleyebilir. B\u00f6yle bir ortamda:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Stok G\u00fcncelleme:<\/strong> Bir m\u00fc\u015fteri sat\u0131n alma i\u015flemi yapt\u0131\u011f\u0131nda, stok miktar\u0131n\u0131n atomik olarak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi gerekir. E\u011fer birden fazla m\u00fc\u015fteri ayn\u0131 son \u00fcr\u00fcn\u00fc ayn\u0131 anda sat\u0131n almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, <code>SELECT ... FOR UPDATE<\/code> kullan\u0131larak stok miktar\u0131n\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde g\u00fcncellenmesi sa\u011flan\u0131r. Aksi takdirde, stokta olmayan \u00fcr\u00fcnler sat\u0131labilir.<\/li>\n<li><strong>Sipari\u015f Olu\u015fturma:<\/strong> Sipari\u015fin tamam\u0131 (sipari\u015f detaylar\u0131, \u00f6deme, stok d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc) tek bir i\u015flem i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. E\u011fer \u00f6deme ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, stok geri y\u00fcklenmeli ve sipari\u015f iptal edilmelidir.<\/li>\n<li><strong>Raporlama:<\/strong> Y\u00f6neticilerin ayl\u0131k sat\u0131\u015f raporlar\u0131 olu\u015fturdu\u011fu durumlarda, raporlama i\u015fleminin uzun s\u00fcrmesi beklenebilir. Bu durumda <code>REPEATABLE READ<\/code> izolasyon seviyesi kullan\u0131larak, raporlama i\u015flemi boyunca tutarl\u0131 bir veri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc sa\u011flanabilir ve raporun ba\u015ftan sona ayn\u0131 verilerle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 garanti edilebilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu senaryolarda do\u011fru i\u015flem y\u00f6netimi ve izolasyon seviyesi se\u00e7imi, hem m\u00fc\u015fteri deneyimini art\u0131r\u0131r hem de i\u015f operasyonlar\u0131n\u0131n sorunsuz y\u00fcr\u00fcmesini sa\u011flar. Veri m\u00fchendisleri olarak, bu t\u00fcr karma\u015f\u0131k senaryolar\u0131 analiz edebilme ve do\u011fru veritaban\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini uygulayabilme yetene\u011fi, ba\u015far\u0131n\u0131n anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h2>\n<h3>1. PostgreSQL'de varsay\u0131lan izolasyon seviyesi nedir ve neden bu se\u00e7ilmi\u015ftir?<\/h3>\n<p>PostgreSQL'de varsay\u0131lan izolasyon seviyesi <code>READ COMMITTED<\/code>'dir. Bu seviye, kirli okumalar\u0131 (hen\u00fcz commit edilmemi\u015f verileri okuma) \u00f6nlerken, y\u00fcksek e\u015fzamanl\u0131l\u0131k sa\u011flar. \u00c7o\u011fu uygulama i\u00e7in yeterli veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sunar ve performans \u00fczerinde minimal etki yarat\u0131r, bu da onu genel kullan\u0131m i\u00e7in iyi bir denge noktas\u0131 yapar.<\/p>\n<h3>2. Hangi durumlarda REPEATABLE READ yerine SERIALIZABLE kullanmal\u0131y\u0131m?<\/h3>\n<p><code>REPEATABLE READ<\/code>, i\u015flem s\u00fcresince tutarl\u0131 bir veri anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc (snapshot) sunar ve kirli okumalar\u0131, tekrar edilemeyen okumalar\u0131 ve hatta PostgreSQL'de hayalet okumalar\u0131 engeller. Ancak, <a href=\"#serialization-anomaly\" target=\"_blank\">\"serialization anomaly\"<\/a> olarak bilinen baz\u0131 ileri d\u00fczey e\u015fzamanl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131 tamamen koruma sa\u011flamaz. E\u011fer uygulaman\u0131z, birden fazla i\u015flemin karma\u015f\u0131k bir \u015fekilde birbirini etkileyerek tutars\u0131z sonu\u00e7lar \u00fcretebilece\u011fi (\u00f6rne\u011fin, birbiriyle \u00e7eli\u015fen g\u00fcncellemeler) ve bu tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n kesinlikle kabul edilemez oldu\u011fu senaryolar i\u00e7eriyorsa, <code>SERIALIZABLE<\/code> kullanmal\u0131s\u0131n\u0131z. Ancak bu, daha y\u00fcksek kilitlenme ve \"serialization failure\" riski anlam\u0131na gelir, bu y\u00fczden dikkatli kullan\u0131lmal\u0131 ve hata durumunda i\u015flem tekrar deneme mekanizmalar\u0131 eklenmelidir.<\/p>\n<h3>3. Deadlock nedir ve PostgreSQL'de nas\u0131l \u00f6nlenebilir?<\/h3>\n<p>Deadlock, iki veya daha fazla i\u015flemin birbirlerinin kilitledi\u011fi kaynaklar\u0131 bekledi\u011fi ve hi\u00e7birinin ilerleyemedi\u011fi bir durumdur. PostgreSQL, deadlock'lar\u0131 otomatik olarak alg\u0131lar ve bunlardan birini geri alarak (rollback) di\u011ferinin ilerlemesine izin verir. Deadlock'lar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, i\u015flemleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131sa tutmak, kaynaklara (tablolar\/sat\u0131rlar) her zaman ayn\u0131 s\u0131rayla eri\u015fmek ve belirli sat\u0131rlar \u00fczerinde a\u00e7\u0131k kilitler (<code>SELECT ... FOR UPDATE<\/code>) kullanmak gibi stratejiler izlenebilir. Uygulaman\u0131zda deadlock hata mesajlar\u0131n\u0131 yakalay\u0131p i\u015flemi tekrar deneme (retry logic) mekanizmas\u0131 eklemek de \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3>4. MVCC'nin VACUUM ile ili\u015fkisi nedir?<\/h3>\n<p>MVCC (Multi-Version Concurrency Control), PostgreSQL'in farkl\u0131 i\u015flemlerin ayn\u0131 verinin farkl\u0131 s\u00fcr\u00fcmleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na olanak tan\u0131yan temel mekanizmas\u0131d\u0131r. Bu, okuyucular\u0131n yaz\u0131c\u0131lar\u0131 engellememesini sa\u011flar. Ancak, bir veri sat\u0131r\u0131 g\u00fcncellendi\u011finde veya silindi\u011finde, eski s\u00fcr\u00fcm hemen silinmez. Bu eski s\u00fcr\u00fcmler, art\u0131k hi\u00e7bir aktif i\u015flem taraf\u0131ndan kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda disk \u00fczerinde \"\u00f6l\u00fc tuple\" (dead tuple) olarak kal\u0131r. <code>VACUUM<\/code> i\u015flemi, bu \u00f6l\u00fc tuple'lar\u0131 bulur ve disk alan\u0131n\u0131 geri kazanmak i\u00e7in temizler. Bu nedenle, MVCC'nin verimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve disk kullan\u0131m\u0131n\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in <code>VACUUM<\/code> (\u00f6zellikle otomatik VACUUM) kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h3>5. Transaction Isolation Level ile <code>LOCK<\/code> komutunun fark\u0131 nedir?<\/h3>\n<p><code>TRANSACTION ISOLATION LEVEL<\/code>, veritaban\u0131n\u0131n bir i\u015flem s\u00fcresince di\u011fer i\u015flemlerin de\u011fi\u015fikliklerini ne \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6rmesine izin verdi\u011fini belirler ve MVCC mekanizmas\u0131 \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu genellikle sat\u0131r kilitleme (row-level locking) yerine s\u00fcr\u00fcm kontrol\u00fc (versioning) yapar. \u00d6te yandan, <code>LOCK<\/code> komutu, belirli bir tablo \u00fczerinde veya t\u00fcm veritaban\u0131 \u00fczerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a bir kilit edinmenizi sa\u011flar. Bu, daha kaba taneli (coarse-grained) bir kilitleme mekanizmas\u0131d\u0131r ve genellikle daha \u00f6zel durumlar (\u00f6rne\u011fin, \u015fema de\u011fi\u015fiklikleri veya toplu veri g\u00fcncellemeleri) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00c7o\u011fu durumda, uygulaman\u0131z\u0131n gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in do\u011fru izolasyon seviyesi se\u00e7imi ve <code>SELECT ... FOR UPDATE<\/code> gibi sat\u0131r seviyesi kilit mekanizmalar\u0131 yeterli olacakt\u0131r; <code>LOCK<\/code> komutu nadiren do\u011frudan kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: G\u00fc\u00e7l\u00fc ve G\u00fcvenilir Veri Sistemleri \u0130\u00e7in<\/h2>\n<p>Veri m\u00fchendisli\u011finde, veritaban\u0131 i\u015flemlerinin ve ACID prensiplerinin derinlemesine anla\u015f\u0131lmas\u0131, sadece iyi bir veritaban\u0131 y\u00f6neticisi olman\u0131n \u00f6tesinde, sa\u011flam ve hatas\u0131z uygulamalar geli\u015ftirmenin anahtar\u0131d\u0131r. PostgreSQL'in g\u00fc\u00e7l\u00fc MVCC mimarisi ile desteklenen i\u015flem y\u00f6netimi yetenekleri, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc aras\u0131nda m\u00fckemmel bir denge sunar. Makale boyunca g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, Atomicity, Consistency, Isolation ve Durability (ACID) prensipleri, verilerinizin beklenmedik hatalara, sistem \u00e7\u00f6kmelerine veya e\u015fzamanl\u0131 eri\u015fimden kaynaklanan tutars\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6zellikle izolasyon seviyelerinin incelikleri, <code>READ COMMITTED<\/code>'den <code>SERIALIZABLE<\/code>'a kadar her seviyenin kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 ve potansiyel tuzaklar\u0131yla, do\u011fru kullan\u0131mda uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n hem performansl\u0131 hem de g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>MVCC gibi mekanizmalar, PostgreSQL'i y\u00fcksek e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve d\u00fc\u015f\u00fck kilitlenme riski sunan modern bir veritaban\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r. Ancak, bu g\u00fc\u00e7le birlikte gelen <code>VACUUM<\/code> gibi bak\u0131m i\u015flemlerinin \u00f6nemi de g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Sonu\u00e7 olarak, bu temel kavramlar\u0131 ve PostgreSQL'in bunlar\u0131 nas\u0131l uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak, veri m\u00fchendislerinin sadece sorunlar\u0131 gidermesine de\u011fil, ayn\u0131 zamanda veritaban\u0131 mimarilerini ve uygulama mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 en ba\u015ftan sa\u011flam bir \u015fekilde tasarlamas\u0131na olanak tan\u0131r. Unutmay\u0131n, g\u00fcvenilir bir veri altyap\u0131s\u0131, her ba\u015far\u0131l\u0131 uygulaman\u0131n temelidir ve bu bilgi birikimi, bu temeli sa\u011flamla\u015ft\u0131rman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL&#8217;de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[644],"tags":[],"class_list":{"0":"post-32317","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-postgresql","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>PostgreSQL&#039;de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL&#039;de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun anahtar\u0131d\u0131r. Bu makale, veri m\u00fchendisli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan bu kritik konular\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ayd\u0131nlatarak, sa\u011flam ve performansl\u0131 veri sistemleri in\u015fa etmeniz i\u00e7in gerekli bilgiyi sunuyor.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PostgreSQL&#039;de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL&#039;de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun anahtar\u0131d\u0131r. Bu makale, veri m\u00fchendisli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan bu kritik konular\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ayd\u0131nlatarak, sa\u011flam ve performansl\u0131 veri sistemleri in\u015fa etmeniz i\u00e7in gerekli bilgiyi sunuyor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-20T06:32:33+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"PostgreSQL&#8217;de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri\",\"datePublished\":\"2025-10-20T06:32:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/\"},\"wordCount\":4485,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"PostgreSQL\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/\",\"name\":\"PostgreSQL'de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-20T06:32:33+00:00\",\"description\":\"Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL'de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun anahtar\u0131d\u0131r. Bu makale, veri m\u00fchendisli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan bu kritik konular\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ayd\u0131nlatarak, sa\u011flam ve performansl\u0131 veri sistemleri in\u015fa etmeniz i\u00e7in gerekli bilgiyi sunuyor.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PostgreSQL&#8217;de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PostgreSQL'de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri","description":"Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL'de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun anahtar\u0131d\u0131r. Bu makale, veri m\u00fchendisli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan bu kritik konular\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ayd\u0131nlatarak, sa\u011flam ve performansl\u0131 veri sistemleri in\u015fa etmeniz i\u00e7in gerekli bilgiyi sunuyor.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"PostgreSQL'de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri","og_description":"Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL'de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun anahtar\u0131d\u0131r. Bu makale, veri m\u00fchendisli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan bu kritik konular\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ayd\u0131nlatarak, sa\u011flam ve performansl\u0131 veri sistemleri in\u015fa etmeniz i\u00e7in gerekli bilgiyi sunuyor.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-10-20T06:32:33+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"25 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"PostgreSQL&#8217;de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri","datePublished":"2025-10-20T06:32:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/"},"wordCount":4485,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["PostgreSQL"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/","name":"PostgreSQL'de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-10-20T06:32:33+00:00","description":"Veritaban\u0131n\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 i\u015flemler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? PostgreSQL'de i\u015flemler (transactions), ACID prensipleri ve izolasyon seviyeleri, bu sorunun anahtar\u0131d\u0131r. Bu makale, veri m\u00fchendisli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan bu kritik konular\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ayd\u0131nlatarak, sa\u011flam ve performansl\u0131 veri sistemleri in\u015fa etmeniz i\u00e7in gerekli bilgiyi sunuyor.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/postgresqlde-islemler-acid-ve-izolasyon-seviyeleri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PostgreSQL&#8217;de \u0130\u015flemler: ACID ve \u0130zolasyon Seviyeleri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32317"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32317\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}