Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda i\u015f kurallar\u0131, uygulaman\u0131n kalbini olu\u015fturur. Ancak bu kurallar, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen i\u015f gereksinimleriyle birlikte \u00e7o\u011fu zaman bir kabusa d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Peki, bu de\u011fi\u015fimi kucaklayarak, uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131 daha esnek, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve kolay y\u00f6netilebilir hale nas\u0131l getirebiliriz? \u0130\u015fte bu noktada “Strateji Deseni” devreye giriyor. Bu makalede, i\u015f kurallar\u0131n\u0131z\u0131 bir heykelt\u0131ra\u015f\u0131n \u00e7eki\u00e7 ve iskarpela kullanarak mermeri yontmas\u0131 gibi, \u00f6zenle ve esnek bir \u015fekilde nas\u0131l tasarlayabilece\u011finizi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda tek sabit \u015fey de\u011fi\u015fimin kendisidir. \u015eirketler, pazar ko\u015fullar\u0131na, mevzuat de\u011fi\u015fikliklerine veya m\u00fc\u015fteri beklentilerine h\u0131zla adapte olmak zorundad\u0131r. Bu adaptasyon yetene\u011fi, yaz\u0131l\u0131m sistemlerinin alt\u0131nda yatan i\u015f kurallar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 derecede esnek olmas\u0131n\u0131 gerektirir. “\u0130\u015f kurallar\u0131”, bir \u015firketin hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in uymas\u0131 gereken politikalar\u0131, prosed\u00fcrleri ve k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ifade eder. Bunlar, bir m\u00fc\u015fterinin indirim almaya hak kazan\u0131p kazanmad\u0131\u011f\u0131ndan, bir sipari\u015fin onaylanma s\u00fcrecine, hatta bir finansal i\u015flemin nas\u0131l raporlanaca\u011f\u0131na kadar \u00e7ok geni\u015f bir yelpazeyi kapsar.<\/p>\n
Bir yaz\u0131l\u0131m sisteminde bu i\u015f kurallar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta basit ve y\u00f6netilebilir g\u00f6r\u00fcnse de, zamanla karma\u015f\u0131kl\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak artar. Yeni \u00fcr\u00fcnler, farkl\u0131 m\u00fc\u015fteri segmentleri, b\u00f6lgesel d\u00fczenlemeler veya promosyon kampanyalar\u0131, mevcut kurallar\u0131n de\u011fi\u015fmesini veya tamamen yeni kurallar\u0131n eklenmesini gerektirir. E\u011fer bu kurallar, uygulaman\u0131n temel mant\u0131\u011f\u0131na s\u0131k\u0131ca ba\u011fl\u0131 (hard-coded) ve da\u011f\u0131n\u0131k bir \u015fekilde kodlanm\u0131\u015fsa, ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar ciddi boyutlara ula\u015fabilir. Monolitik kod yap\u0131lar\u0131, Tasar\u0131m desenleri, yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisli\u011finde s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlara kan\u0131tlanm\u0131\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunan \u015fablonlard\u0131r. Bu \u015fablonlardan biri olan Strateji Deseni (Strategy Pattern), Gang of Four (GoF) taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015f davran\u0131\u015fsal (behavioral) desenlerden biridir. Temel amac\u0131, bir algoritma ailesini tan\u0131mlamak, her bir algoritmay\u0131 ayr\u0131 bir s\u0131n\u0131f i\u00e7ine almak ve onlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilebilir hale getirmektir. Bu sayede, algoritma kullanan istemci, uygulaman\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeden \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda (runtime) farkl\u0131 algoritmalar aras\u0131ndan se\u00e7im yapabilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, “ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini” belirlerken, “nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n” ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 soyutlar\u0131z.<\/p>\n Strateji Deseni, genellikle bir g\u00f6revi tamamlamak i\u00e7in birden fazla yol oldu\u011funda ve bu yollar\u0131n ko\u015fullara veya isteklere g\u00f6re dinamik olarak de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011finde kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir e-ticaret uygulamas\u0131nda farkl\u0131 indirim hesaplama y\u00f6ntemleri (y\u00fczde indirimi, sabit tutar indirimi, sadakat indirimi) veya bir raporlama sisteminde farkl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 formatlar\u0131 (PDF, Excel, HTML) olabilir. Bu senaryolarda, Strateji Deseni, her bir farkl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 ayr\u0131 bir “strateji” olarak ele alarak, kodunuzu daha okunabilir, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve esnek hale getirir. Desenin temel bile\u015fenleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n 1. Strateji Aray\u00fcz\u00fc (Strategy Interface\/Abstract Strategy):<\/strong> T\u00fcm somut stratejilerin uygulayaca\u011f\u0131 ortak bir aray\u00fcz veya soyut s\u0131n\u0131ft\u0131r. Bu aray\u00fcz, stratejinin ana i\u015flevini tan\u0131mlayan bir veya daha fazla metod i\u00e7erir. \u0130stemci kodu, bu aray\u00fcz \u00fczerinden somut stratejilerle ileti\u015fim kurar, b\u00f6ylece hangi stratejiyi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek zorunda kalmaz. Bu, “polimorfizm” ve “ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n tersine \u00e7evrilmesi” (Dependency Inversion Principle) prensiplerinin g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n 2. Somut Stratejiler (Concrete Strategies):<\/strong> Strateji aray\u00fcz\u00fcn\u00fc uygulayan ve belirli bir algoritmay\u0131 veya i\u015f kural\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren s\u0131n\u0131flard\u0131r. Her somut strateji, bir y\u00f6ntemin farkl\u0131 bir uygulamas\u0131n\u0131 veya bir i\u015f kural\u0131n\u0131n farkl\u0131 bir varyasyonunu temsil eder. \u00d6rne\u011fin, “Y\u00fczdeIndirimStratejisi”, “SabitTutarIndirimStratejisi” gibi.<\/p>\n 3. Ba\u011flam (Context):<\/strong> Stratejiyi kullanan s\u0131n\u0131ft\u0131r. Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131, bir Strateji aray\u00fcz\u00fcne referans tutar ve istemciden gelen iste\u011fi bu stratejiye delege eder. Ba\u011flam, hangi somut stratejinin kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erebilir (genellikle bir Fabrika Deseni ile birle\u015ftirilerek) veya bu se\u00e7im mant\u0131\u011f\u0131 istemci taraf\u0131ndan Ba\u011flam’a d\u0131\u015far\u0131dan enjekte edilebilir. Ba\u011flam\u0131n kendisi, farkl\u0131 stratejilerin nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmez, sadece onlar\u0131 kullan\u0131r.<\/p>\n Strateji Desenini kullanman\u0131n ba\u015fl\u0131ca avantajlar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n * Esneklik ve Mod\u00fclerlik:<\/strong> Yeni stratejiler eklemek veya mevcut stratejileri de\u011fi\u015ftirmek \u00e7ok kolayd\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc her strateji ba\u011f\u0131ms\u0131z bir birimdir. Bu, uygulaman\u0131n temel yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmadan geni\u015flemeyi sa\u011flar. > # Uzman \u0130pucu:<\/strong> \u015eimdi, Strateji Deseni’nin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 somut bir e-ticaret senaryosu \u00fczerinden ad\u0131m ad\u0131m inceleyelim. Bir e-ticaret platformunda, sipari\u015flere uygulanacak farkl\u0131 indirim stratejilerimiz oldu\u011funu varsayal\u0131m: Bu indirim mant\u0131klar\u0131 zamanla de\u011fi\u015febilir veya yeni indirim t\u00fcrleri eklenebilir. Strateji Deseni ile bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l y\u00f6netece\u011fimize bakal\u0131m. \u00d6rnek kodlar\u0131 C# dilinde verece\u011fim.<\/p>\n Ad\u0131m 1: Strateji Aray\u00fcz\u00fcn\u00fc Tan\u0131mlama<\/strong><\/p>\n \u0130lk olarak, t\u00fcm indirim stratejilerimizin uymas\u0131 gereken bir aray\u00fcz tan\u0131ml\u0131yoruz. Bu aray\u00fcz, indirim hesaplama i\u015flemini soyutlayacak tek bir metod i\u00e7erecek.<\/p>\n Bu Ad\u0131m 2: Somut Stratejileri Uygulama<\/strong><\/p>\n \u015eimdi, tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z <\/code> public YuzdeIndirimStratejisi(decimal yuzde) public decimal IndirimHesapla(decimal siparisTutari) \/\/ Sabit tutar baz\u0131nda indirim uygulayan strateji public SabitTutarIndirimStratejisi(decimal sabitTutar) public decimal IndirimHesapla(decimal siparisTutari) <\/code><\/p>\n <\/code> \/\/ Ba\u011flam, \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda stratejiyi de\u011fi\u015ftirebilir \/\/ Constructor ile ba\u015flang\u0131\u00e7 stratejisi tan\u0131mlama public decimal UygulanacakIndirimiHesapla(decimal siparisTutari) <\/code><\/p>\n <\/code> Console.WriteLine($\"Sipari\u015f Tutar\u0131: {siparisTutari:C}\");<\/p>\n \/\/ Y\u00fczde indirim stratejisi (%15 indirim) \/\/ Sabit tutar indirim stratejisi (50 TL indirim) \/\/ Sad\u0131k m\u00fc\u015fteri indirim stratejisi (ekstra %5 indirim) \/\/ Stratejiyi \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda de\u011fi\u015ftirme dinamikUygulayici.IndirimStratejisiBelirle(new SabitTutarIndirimStratejisi(25)); <\/code><\/p>\n <\/code> public class KrediKartiOdemeStratejisi : IOdemeStratejisi public KrediKartiOdemeStratejisi(string kartNumarasi, string sonKullanmaTarihi) public bool OdemeYap(decimal tutar) public class BankaHavalasiOdemeStratejisi : IOdemeStratejisi public BankaHavalasiOdemeStratejisi(string iban, string hesapSahibi) public bool OdemeYap(decimal tutar) public class OdemeIslemcisi public OdemeIslemcisi(IOdemeStratejisi odemeStratejisi) public void StratejiyiBelirle(IOdemeStratejisi odemeStratejisi) public bool IslemYap(decimal tutar) \/\/ Kullan\u0131m \u00d6rne\u011fi: <\/code><\/p>\n <\/code> \/\/ Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi: <\/code><\/p>\n <\/code> \/\/ Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Enjeksiyonu (Constructor Injection) public decimal UygulanacakIndirimiHesapla(decimal siparisTutari) \/\/ Bir DI kab\u0131 (\u00f6rne\u011fin, Microsoft.Extensions.DependencyInjection) ile kullan\u0131m: <\/code><\/p>\n <\/code> public KompozitIndirimStratejisi(params IIndirimStratejisi[] stratejiler) public decimal IndirimHesapla(decimal siparisTutari) <\/code><\/p>\n <\/code> \/* Mobil cihazlar i\u00e7in \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015f kurallar (768px'den k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar) *\/ \/* K\u00fc\u00e7\u00fck mobil cihazlar i\u00e7in (480px'den k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar) *\/ Bu ipu\u00e7lar\u0131, Strateji Deseni'nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 mimari avantajlar\u0131 peki\u015ftirerek, uygulaman\u0131z\u0131n genel kalitesini ve kullan\u0131c\u0131 deneyimini y\u00fckseltmenize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n \"\u00c7eki\u00e7 Sanat\u0131\" metaforuyla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu yolculukta, Strateji Deseni'nin i\u015f kurallar\u0131n\u0131 esnek, tak\u0131labilir ve y\u00f6netilebilir hale getirme konusundaki g\u00fcc\u00fcn\u00fc derinlemesine inceledik. Yaz\u0131l\u0131m sistemlerinin s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen i\u015f gereksinimlerine ayak uydurabilmesi, art\u0131k bir l\u00fcks de\u011fil, bir zorunluluktur. Monolitik yap\u0131larda s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bak\u0131m kabuslar\u0131, y\u00fcksek maliyetli de\u011fi\u015fiklikler ve uzun teslimat s\u00fcreleri gibi sorunlara kar\u015f\u0131 Strateji Deseni, zarif ve etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunar.<\/p>\n \u00d6\u011frendiklerimizi k\u0131saca \u00f6zetlersek:<\/p>\n * Esneklik Temeldir:<\/strong> \u0130\u015f kurallar\u0131 dinamiktir ve yaz\u0131l\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n bu dinamizme ayak uydurmas\u0131 gerekir. Bir yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiricisi olarak, \u00e7eki\u00e7 ve iskarpelan\u0131z\u0131 ustaca kullanarak, i\u015f kurallar\u0131n\u0131z\u0131 sadece \"i\u015fleyen\" de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \"g\u00fczel\", \"esnek\" ve \"gelece\u011fe haz\u0131r\" sistemler in\u015fa etmenizi sa\u011flayacak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7la donatm\u0131\u015f olduk. Bu teknikleri prati\u011fe d\u00f6kerek, kodunuzun kalitesini, geli\u015ftirme s\u00fcrecinizin verimlili\u011fini ve dolay\u0131s\u0131yla i\u015finize katt\u0131\u011f\u0131n\u0131z de\u011feri art\u0131rabilirsiniz. Unutmay\u0131n, iyi tasarlanm\u0131\u015f bir mimari, de\u011fi\u015fimin getirdi\u011fi r\u00fczgarlara kar\u015f\u0131 ayakta durabilen bir gemi gibidir.<\/p>\n 1. Strateji deseni ne zaman kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r?<\/strong> 2. Strateji deseni ile di\u011fer davran\u0131\u015fsal desenler aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong> 3. Her i\u015f kural\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 bir strateji mi yazmal\u0131y\u0131z?<\/strong> 4. Stratejileri harici kaynaklardan (veri taban\u0131\/dosya) y\u00fcklemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/strong>if-else<\/code> y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 veya switch-case<\/code> cehennemleri, yeni bir kural eklemeyi veya mevcut bir kural\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi adeta bir may\u0131n tarlas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Geli\u015ftiriciler, “bu de\u011fi\u015fikli\u011fin ba\u015fka neleri etkileyece\u011fini bilemiyorum” endi\u015fesiyle hareket eder, bu da hata oran\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ve teslimat s\u00fcrelerini uzat\u0131r. Bak\u0131m maliyetleri f\u0131rlar, yeni \u00f6zelliklerin geli\u015ftirilmesi yava\u015flar ve nihayetinde yaz\u0131l\u0131m, i\u015fin dinamik temposuna ayak uydurmakta zorlanan bir darbo\u011faza d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Esneklik, yaln\u0131zca gelecekteki de\u011fi\u015fikliklere uyum sa\u011flamakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda yaz\u0131l\u0131m\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzat\u0131r, geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131r\u0131r ve genel kod kalitesini art\u0131r\u0131r. Bu nedenle, i\u015f kurallar\u0131n\u0131 “tak\u0131labilir” (pluggable) ve “mod\u00fcler” (modular) bir \u015fekilde tasarlamak, modern yaz\u0131l\u0131m mimarisinin temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. Bu sayede her bir kural\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bile\u015fen olarak ele alabilir, test edebilir, de\u011fi\u015ftirebilir veya ekleyebiliriz. \u0130\u015fte bu vizyonu ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin en etkili yollar\u0131ndan biri Strateji Deseni’dir.<\/p>\nStrateji Deseni Nedir ve Neden Hayat Kurtar\u0131r?<\/h2>\n
\n* Kod Tekrar\u0131n\u0131 Azaltma:<\/strong> Benzer mant\u0131\u011fa sahip ancak farkl\u0131 davran\u0131\u015f sergileyen kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 tek bir aray\u00fcz alt\u0131nda toplar, b\u00f6ylece kod tekrar\u0131n\u0131 \u00f6nler.
\n* Test Edilebilirlik:<\/strong> Her strateji ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in, birim testleri (unit tests) yazmak ve hata ay\u0131klamak \u00e7ok daha kolayd\u0131r. Her stratejiyi izole bir \u015fekilde test edebilirsiniz.
\n* Gev\u015fek Ba\u011flant\u0131 (Loose Coupling):<\/strong> Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131, belirli somut stratejilere do\u011frudan ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fildir; sadece strateji aray\u00fcz\u00fcne ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu, bile\u015fenler aras\u0131nda daha az ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oldu\u011fu anlam\u0131na gelir, bu da sistemin daha az k\u0131r\u0131lgan olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n* Tek Sorumluluk Prensibi (Single Responsibility Principle – SRP):<\/strong> Her strateji s\u0131n\u0131f\u0131, yaln\u0131zca kendi algoritmas\u0131n\u0131 veya i\u015f kural\u0131n\u0131 uygulamaktan sorumludur. Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131 ise sadece stratejiyi kullanmaktan sorumludur. Bu, SOLID prensiplerine uygun bir yap\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
\n> Strateji desenini uygulamadan \u00f6nce, ilgili i\u015f kurallar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten farkl\u0131 algoritmalar m\u0131 yoksa sadece ayn\u0131 algoritman\u0131n farkl\u0131 parametreleri mi oldu\u011funu iyi analiz edin. Bazen bir yap\u0131land\u0131rma (configuration) de\u011fi\u015fikli\u011fi, bir strateji de\u011fi\u015fiminden daha uygun olabilir. Ancak, davran\u0131\u015fsal farkl\u0131l\u0131klar s\u00f6z konusuysa, Strateji Deseni vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\nAd\u0131m Ad\u0131m Strateji Deseni Uygulamas\u0131: Sipari\u015f \u0130ndirimleri Senaryosu<\/h3>\n
\n* M\u00fc\u015fterinin belirli bir tutar\u0131n \u00fczerinde al\u0131\u015fveri\u015f yapmas\u0131 durumunda sabit y\u00fczde indirimi.
\n* Belirli \u00fcr\u00fcn kategorilerindeki \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in sabit tutar indirimi.
\n* Sad\u0131k m\u00fc\u015fterilere \u00f6zel ekstra y\u00fczde indirimi.<\/p>\n\npublic interface IIndirimStratejisi\n{\n \/\/\/ IIndirimStratejisi<\/code> aray\u00fcz\u00fc, indirim hesaplama i\u015fleminin temel kontrat\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. Hangi indirim stratejisi olursa olsun, IndirimHesapla<\/code> metodunu uygulamak zorundad\u0131r. Bu, ba\u011f\u0131ms\u0131z stratejiler yaratmam\u0131za olanak tan\u0131r ve gelecekteki de\u011fi\u015fiklikleri \u00e7ok daha kolay hale getirir. \u0130stemci kodu bu aray\u00fcze ba\u011f\u0131ml\u0131 olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, alt\u0131ndaki somut uygulamalar\u0131n detaylar\u0131n\u0131 bilmek zorunda kalmayacakt\u0131r.<\/p>\nIIndirimStratejisi<\/code> aray\u00fcz\u00fcn\u00fc uygulayan somut indirim stratejilerini olu\u015ftural\u0131m.<\/code><\/p>\nhtml<\/pre>\n
\n\/\/ Y\u00fczde baz\u0131nda indirim uygulayan strateji
\npublic class YuzdeIndirimStratejisi : IIndirimStratejisi
\n{
\n private readonly decimal _yuzde;<\/p>\n
\n {
\n if (yuzde < 0 || yuzde > 100)
\n throw new ArgumentOutOfRangeException(nameof(yuzde), \"Y\u00fczde 0 ile 100 aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.\");
\n _yuzde = yuzde;
\n }<\/p>\n
\n {
\n return siparisTutari * (_yuzde \/ 100);
\n }
\n}<\/p>\n
\npublic class SabitTutarIndirimStratejisi : IIndirimStratejisi
\n{
\n private readonly decimal _sabitTutar;<\/p>\n
\n {
\n if (sabitTutar < 0)\n throw new ArgumentOutOfRangeException(nameof(sabitTutar), \"Sabit tutar negatif olamaz.\");\n _sabitTutar = sabitTutar;\n }\n\n public decimal IndirimHesapla(decimal siparisTutari)\n {\n \/\/ \u0130ndirim, sipari\u015f tutar\u0131n\u0131 a\u015famaz\n return Math.Min(_sabitTutar, siparisTutari);\n }\n}\n\n\/\/ Sad\u0131k m\u00fc\u015fteriler i\u00e7in \u00f6zel indirim stratejisi\npublic class SadikMusteriIndirimStratejisi : IIndirimStratejisi\n{\n private readonly decimal _ekstraYuzde;\n\n public SadikMusteriIndirimStratejisi(decimal ekstraYuzde)\n {\n if (ekstraYuzde < 0 || ekstraYuzde > 100)
\n throw new ArgumentOutOfRangeException(nameof(ekstraYuzde), \"Ekstra y\u00fczde 0 ile 100 aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.\");
\n _ekstraYuzde = ekstraYuzde;
\n }<\/p>\n
\n {
\n \/\/ \u00d6rnek olarak, sad\u0131k m\u00fc\u015fterilere %10 standart indirim + ekstra %_ekstraYuzde
\n \/\/ Ger\u00e7ekte bu, daha karma\u015f\u0131k bir kural seti i\u00e7erebilir.
\n decimal standartIndirim = siparisTutari * (10m \/ 100); \/\/ %10 standart indirim
\n decimal ekstraIndirim = siparisTutari * (_ekstraYuzde \/ 100);
\n return standartIndirim + ekstraIndirim;
\n }
\n}<\/p>\nHer bir somut strateji, kendi indirim hesaplama mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 IndirimHesapla<\/code> metodu i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Bu s\u0131n\u0131flar birbirlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r ve kendi i\u00e7lerindeki i\u015f kurallar\u0131na odaklan\u0131rlar. Herhangi bir stratejiyi de\u011fi\u015ftirmek veya yeni bir tane eklemek, di\u011fer stratejileri etkilemeyecektir.\n\nAd\u0131m 3: Ba\u011flam S\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 Olu\u015fturma<\/strong>\n\n\u015eimdi, hangi indirim stratejisinin kullan\u0131laca\u011f\u0131na karar veren ve bu stratejiyi uygulayan Siparis<\/code> veya IndirimUygulay\u0131c\u0131<\/code> gibi bir ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015ftural\u0131m.<\/pre>\nhtml<\/pre>\n
\npublic class IndirimUygulayici
\n{
\n private IIndirimStratejisi _indirimStratejisi;<\/p>\n
\n public void IndirimStratejisiBelirle(IIndirimStratejisi indirimStratejisi)
\n {
\n _indirimStratejisi = indirimStratejisi ?? throw new ArgumentNullException(nameof(indirimStratejisi));
\n }<\/p>\n
\n public IndirimUygulayici(IIndirimStratejisi indirimStratejisi)
\n {
\n _indirimStratejisi = indirimStratejisi ?? throw new ArgumentNullException(nameof(indirimStratejisi));
\n }<\/p>\n
\n {
\n if (_indirimStratejisi == null)
\n {
\n \/\/ Hi\u00e7bir strateji belirlenmemi\u015fse, indirim yok veya varsay\u0131lan bir strateji kullan\u0131labilir
\n Console.WriteLine(\"Uyar\u0131: \u0130ndirim stratejisi belirlenmedi. Varsay\u0131lan olarak 0 indirim uygulanacakt\u0131r.\");
\n return 0m;
\n }
\n return _indirimStratejisi.IndirimHesapla(siparisTutari);
\n }
\n}<\/p>\nIndirimUygulayici<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131, IIndirimStratejisi<\/code> t\u00fcr\u00fcnden bir referans tutar. Bu, hangi somut stratejiyi kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Strateji, yap\u0131c\u0131 (constructor) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veya IndirimStratejisiBelirle<\/code> metodu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda enjekte edilebilir. Bu, Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 esnek ve tekrar kullan\u0131labilir k\u0131lar.\n\nAd\u0131m 4: Kullan\u0131m \u00d6rne\u011fi ve Test<\/strong>\n\nSon olarak, farkl\u0131 stratejileri nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterelim.<\/pre>\nhtml<\/pre>\n
\npublic class Program
\n{
\n public static void Main(string[] args)
\n {
\n decimal siparisTutari = 250m; \/\/ \u00d6rnek sipari\u015f tutar\u0131<\/p>\n
\n IIndirimStratejisi yuzdeIndirim = new YuzdeIndirimStratejisi(15);
\n IndirimUygulayici uygulayici1 = new IndirimUygulayici(yuzdeIndirim);
\n decimal indirim1 = uygulayici1.UygulanacakIndirimiHesapla(siparisTutari);
\n Console.WriteLine($\"%15 Y\u00fczde \u0130ndirimi: {indirim1:C} (Kalan: {siparisTutari - indirim1:C})\");<\/p>\n
\n IIndirimStratejisi sabitTutarIndirim = new SabitTutarIndirimStratejisi(50);
\n IndirimUygulayici uygulayici2 = new IndirimUygulayici(sabitTutarIndirim);
\n decimal indirim2 = uygulayici2.UygulanacakIndirimiHesapla(siparisTutari);
\n Console.WriteLine($\"50 TL Sabit Tutar \u0130ndirimi: {indirim2:C} (Kalan: {siparisTutari - indirim2:C})\");<\/p>\n
\n IIndirimStratejisi sadikMusteriIndirim = new SadikMusteriIndirimStratejisi(5);
\n IndirimUygulayici uygulayici3 = new IndirimUygulayici(sadikMusteriIndirim);
\n decimal indirim3 = uygulayici3.UygulanacakIndirimiHesapla(siparisTutari);
\n Console.WriteLine($\"Sad\u0131k M\u00fc\u015fteri \u0130ndirimi (Ekstra %5): {indirim3:C} (Kalan: {siparisTutari - indirim3:C})\");<\/p>\n
\n Console.WriteLine(\"\\nStrateji \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda de\u011fi\u015ftiriliyor...\");
\n IndirimUygulayici dinamikUygulayici = new IndirimUygulayici(new YuzdeIndirimStratejisi(10));
\n Console.WriteLine($\"Ba\u015flang\u0131\u00e7 %10 \u0130ndirimi: {dinamikUygulayici.UygulanacakIndirimiHesapla(siparisTutari):C}\");<\/p>\n
\n Console.WriteLine($\"De\u011fi\u015ftirildi -> 25 TL Sabit Tutar \u0130ndirimi: {dinamikUygulayici.UygulanacakIndirimiHesapla(siparisTutari):C}\");
\n }
\n}<\/p>\nBu \u00f6rnekte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, IndirimUygulayici<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n UygulanacakIndirimiHesapla<\/code> metodu, kulland\u0131\u011f\u0131 strateji de\u011fi\u015fse bile ayn\u0131 kal\u0131r. Bu sayede, yeni bir indirim stratejisi ekledi\u011fimizde IndirimUygulayici<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapmam\u0131za gerek kalmaz. Sadece yeni bir IIndirimStratejisi<\/code> uygulamas\u0131 olu\u015fturur ve onu IndirimUygulayici<\/code>'ya enjekte ederiz. Bu, uygulaman\u0131n esnekli\u011fini, geni\u015fletilebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde art\u0131r\u0131r.\n\nGer\u00e7ek D\u00fcnya Vakas\u0131: \u00d6deme Y\u00f6ntemleri ve Strateji Deseni<\/h2>\n\n\u0130\u015f kurallar\u0131n\u0131n dinamik oldu\u011fu bir ba\u015fka ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryosu, \u00f6deme i\u015flemleri olabilir. Bir e-ticaret veya hizmet platformunda, farkl\u0131 \u00f6deme y\u00f6ntemleri (kredi kart\u0131, banka havalesi, mobil \u00f6deme, dijital c\u00fczdanlar vb.) genellikle kendilerine \u00f6zg\u00fc validasyon, i\u015flem ak\u0131\u015f\u0131 ve hata y\u00f6netimi kurallar\u0131na sahiptir. Bu \u00e7e\u015fitlilik, Strateji Deseni'nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koymak i\u00e7in harika bir f\u0131rsatt\u0131r.\n\nBir m\u00fc\u015fterinin bir \u00f6deme y\u00f6ntemi se\u00e7ti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Her \u00f6deme y\u00f6nteminin kendi benzersiz ad\u0131mlar\u0131, harici servis entegrasyonlar\u0131, do\u011frulama kontrolleri (\u00f6rne\u011fin, kredi kart\u0131 numaras\u0131 format\u0131, banka hesap bilgileri kontrol\u00fc) ve hata i\u015fleme mant\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. E\u011fer t\u00fcm bu mant\u0131\u011f\u0131 tek bir
if-else<\/code> veya switch-case<\/code> blo\u011fu i\u00e7inde y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak, kod h\u0131zla okunaks\u0131z, bak\u0131m\u0131 zor ve yeni \u00f6deme y\u00f6ntemleri eklemeye kar\u015f\u0131 diren\u00e7li hale gelir. \u00d6rne\u011fin, OdemeIslemcisi<\/code> ad\u0131nda merkezi bir s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131z olsayd\u0131 ve bu s\u0131n\u0131f t\u00fcm \u00f6deme y\u00f6ntemlerinin detaylar\u0131n\u0131 bilmek zorunda kalsayd\u0131, her yeni \u00f6deme y\u00f6ntemi eklendi\u011finde bu s\u0131n\u0131f\u0131 de\u011fi\u015ftirmemiz gerekirdi. Bu, Tek Sorumluluk Prensibi'ne (Single Responsibility Principle) ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve kod tekrar\u0131na yol a\u00e7ar.\n\nStrateji Deseni, bu problemi zarif bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zer. Her bir \u00f6deme y\u00f6ntemini ayr\u0131 bir \"\u00f6deme stratejisi\" olarak tan\u0131mlar\u0131z.\n\n1. Strateji Aray\u00fcz\u00fc:<\/strong> IOdemeStratejisi<\/code> gibi bir aray\u00fcz tan\u0131mlar\u0131z. Bu aray\u00fcz, OdemeYap(Siparis siparis, OdemeBilgileri odemeBilgileri)<\/code> gibi temel bir metodu i\u00e7erebilir. Her somut \u00f6deme stratejisi, bu metodu kendi benzersiz mant\u0131\u011f\u0131yla uygulayacakt\u0131r.\n\n2. Somut Stratejiler:<\/strong> KrediKartiOdemeStratejisi<\/code>, BankaHavalasiOdemeStratejisi<\/code>, MobilOdemeStratejisi<\/code> gibi s\u0131n\u0131flar olu\u015ftururuz. Her biri IOdemeStratejisi<\/code> aray\u00fcz\u00fcn\u00fc uygular ve kendi \u00f6deme ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u00f6netir. \u00d6rne\u011fin:\n * KrediKartiOdemeStratejisi<\/code>: Kart bilgilerini do\u011frular, \u00f6deme a\u011f ge\u00e7idi API'si ile ileti\u015fim kurar, i\u015flemi tamamlar.\n * BankaHavalasiOdemeStratejisi<\/code>: M\u00fc\u015fteriye banka hesap bilgilerini g\u00f6sterir, \u00f6demenin belirli bir s\u00fcre i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 bekler, \u00f6deme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda sipari\u015fi g\u00fcnceller.\n * MobilOdemeStratejisi<\/code>: Mobil \u00f6deme sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n SDK's\u0131n\u0131 veya API'sini kullanarak i\u015flemi ba\u015flat\u0131r, kullan\u0131c\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131 bekler.\n\n3. Ba\u011flam:<\/strong> OdemeIslemcisi<\/code> veya Siparis<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131, bir IOdemeStratejisi<\/code> referans\u0131 tutar. M\u00fc\u015fteri bir \u00f6deme y\u00f6ntemi se\u00e7ti\u011finde, OdemeIslemcisi<\/code> bu referans\u0131 se\u00e7ilen stratejinin bir \u00f6rne\u011fiyle g\u00fcnceller ve ard\u0131ndan OdemeYap<\/code> metodunu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. OdemeIslemcisi<\/code>, hangi \u00f6deme y\u00f6nteminin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmez; sadece \u00f6deme stratejisinin aray\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.\n\n\u0130\u015fte bu ger\u00e7ek d\u00fcnya vakas\u0131n\u0131n basit bir kod \u00f6rne\u011fi:<\/pre>\nhtml<\/pre>\n
\npublic interface IOdemeStratejisi
\n{
\n bool OdemeYap(decimal tutar);
\n}<\/p>\n
\n{
\n private readonly string _kartNumarasi;
\n private readonly string _sonKullanmaTarihi;<\/p>\n
\n {
\n _kartNumarasi = kartNumarasi; \/\/ Ger\u00e7ekte daha fazla bilgi ve validasyon
\n _sonKullanmaTarihi = sonKullanmaTarihi;
\n }<\/p>\n
\n {
\n Console.WriteLine($\"Kredi kart\u0131 ile {tutar:C} tutar\u0131nda \u00f6deme yap\u0131l\u0131yor. Kart: <\/strong> {(_kartNumarasi.Length > 4 ? _kartNumarasi.Substring(_kartNumarasi.Length - 4) : _kartNumarasi)}\");
\n \/\/ Harici \u00f6deme a\u011f ge\u00e7idi (Stripe, Braintree, Iyzico vb.) ile entegrasyon burada yap\u0131l\u0131r
\n if (tutar > 0 && !string.IsNullOrEmpty(_kartNumarasi) && _kartNumarasi.Length == 16) \/\/ Basit validasyon
\n {
\n Console.WriteLine(\"\u00d6deme ba\u015far\u0131l\u0131: Kredi Kart\u0131.\");
\n return true;
\n }
\n Console.WriteLine(\"\u00d6deme ba\u015far\u0131s\u0131z: Kredi Kart\u0131 validasyon hatas\u0131 veya harici servis reddi.\");
\n return false;
\n }
\n}<\/p>\n
\n{
\n private readonly string _iban;
\n private readonly string _hesapSahibi;<\/p>\n
\n {
\n _iban = iban;
\n _hesapSahibi = hesapSahibi;
\n }<\/p>\n
\n {
\n Console.WriteLine($\"Banka havalesi ile {tutar:C} tutar\u0131nda \u00f6deme bekleniyor.\");
\n Console.WriteLine($\"L\u00fctfen \u015fu hesaba \u00f6deme yap\u0131n\u0131z: IBAN: {_iban}, Hesap Sahibi: {_hesapSahibi}\");
\n Console.WriteLine(\"\u00d6deme, banka onay\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda tamamlanacakt\u0131r.\");
\n \/\/ Ger\u00e7ek d\u00fcnyada bu, \u00f6demenin bir s\u00fcre sonra kontrol edilmesi gereken asenkron bir s\u00fcre\u00e7tir.
\n return true; \/\/ \u0130\u015flem ba\u015flat\u0131ld\u0131, hen\u00fcz tamamlanmad\u0131
\n }
\n}<\/p>\n
\n{
\n private IOdemeStratejisi _odemeStratejisi;<\/p>\n
\n {
\n _odemeStratejisi = odemeStratejisi;
\n }<\/p>\n
\n {
\n _odemeStratejisi = odemeStratejisi;
\n }<\/p>\n
\n {
\n Console.WriteLine(\"\\n\u00d6deme i\u015flemi ba\u015flat\u0131l\u0131yor...\");
\n return _odemeStratejisi.OdemeYap(tutar);
\n }
\n}<\/p>\n
\n\/\/ public static void Main(string[] args)
\n\/\/ {
\n\/\/ decimal siparisTutari = 199.99m;
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ Kredi kart\u0131 ile \u00f6deme
\n\/\/ OdemeIslemcisi islemci1 = new OdemeIslemcisi(new KrediKartiOdemeStratejisi(\"1234567890123456\", \"12\/25\"));
\n\/\/ islemci1.IslemYap(siparisTutari);
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ Banka havalesi ile \u00f6deme
\n\/\/ OdemeIslemcisi islemci2 = new OdemeIslemcisi(new BankaHavalasiOdemeStratejisi(\"TR12345...\", \"\u015eirket Ad\u0131 A.\u015e.\"));
\n\/\/ islemci2.IslemYap(siparisTutari);
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ Strateji \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda de\u011fi\u015ftirilebilir
\n\/\/ islemci1.StratejiyiBelirle(new BankaHavalasiOdemeStratejisi(\"TR98765...\", \"Di\u011fer \u015eirket\"));
\n\/\/ islemci1.IslemYap(250m);
\n\/\/ }<\/p>\nBu yap\u0131, yeni bir \u00f6deme y\u00f6ntemi eklendi\u011finde (\u00f6rne\u011fin, PayPal, Bitcoin), sadece IOdemeStratejisi<\/code> aray\u00fcz\u00fcn\u00fc uygulayan yeni bir s\u0131n\u0131f olu\u015fturmam\u0131z gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. OdemeIslemcisi<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapmaya gerek kalmaz, bu da kodu olduk\u00e7a esnek ve bak\u0131m\u0131 kolay hale getirir. Her bir stratejinin kendine ait kurallar\u0131 ve entegrasyon detaylar\u0131 izole edilmi\u015f olur.\n\n\n \n
\n \n \u00d6deme Y\u00f6ntemi Stratejisi<\/th>\n Uygulad\u0131\u011f\u0131 \u0130\u015f Kurallar\u0131\/Ad\u0131mlar<\/th>\n \u00d6zellikleri<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n \n KrediKartiOdemeStratejisi<\/td>\n Kart numaras\u0131, son kullanma tarihi, CVV do\u011frulama. \u00d6deme a\u011f ge\u00e7idi API entegrasyonu.<\/td>\n An\u0131nda i\u015flem, y\u00fcksek g\u00fcvenlik gereksinimi, PCI DSS uyumlulu\u011fu.<\/td>\n <\/tr>\n \n BankaHavalasiOdemeStratejisi<\/td>\n IBAN ve hesap sahibi bilgisi. Manuel veya otomatik (API ile) \u00f6deme kontrol\u00fc.<\/td>\n Daha uzun i\u015flem s\u00fcresi, d\u00fc\u015f\u00fck komisyon, manuel hata izleme.<\/td>\n <\/tr>\n \n MobilOdemeStratejisi<\/td>\n Telefon numaras\u0131 do\u011frulama, mobil uygulama ile onay. Mobil operat\u00f6r API entegrasyonu.<\/td>\n Kullan\u0131c\u0131 dostu, mikro \u00f6demeler i\u00e7in uygun, mobil a\u011f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131.<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n<\/table>\n\n Strateji Desenini Geli\u015fmi\u015f Tekniklerle Birle\u015ftirmek<\/h2>\n\nStrateji Deseni kendi ba\u015f\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fc olsa da, di\u011fer tasar\u0131m desenleri ve tekniklerle birle\u015ftirildi\u011finde ger\u00e7ek potansiyelini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu kombinasyonlar, sisteminizi daha da esnek, y\u00f6netilebilir ve \u00f6l\u00e7eklenebilir hale getirebilir.\n\n
Fabrika Deseni (Factory Pattern) ile Strateji Se\u00e7imi Nas\u0131l Otomatize Edilir?<\/h3>\n\n\u00d6nceki \u00f6rneklerde stratejileri do\u011frudan
new<\/code> anahtar kelimesiyle olu\u015fturduk. Ancak ger\u00e7ek bir uygulamada, hangi stratejinin kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair karar mant\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k olabilir. M\u00fc\u015fteri tipi, sipari\u015fin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u00fcr\u00fcn kategorisi veya g\u00fcn\u00fcn saati gibi fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 stratejiler se\u00e7memiz gerekebilir. Bu karar mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan Ba\u011flam (Context) s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftirmek, Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Tek Sorumluluk Prensibi'ni ihlal etmesine neden olur. \u0130\u015fte bu noktada Fabrika Deseni (Factory Pattern) devreye girer.\n\nFabrika Deseni, nesnelerin olu\u015fturulmas\u0131ndan sorumlu olan bir s\u0131n\u0131ft\u0131r. Strateji Deseni ile birle\u015ftirildi\u011finde, Fabrika s\u0131n\u0131f\u0131, belirli ko\u015fullara g\u00f6re uygun IIndirimStratejisi<\/code> veya IOdemeStratejisi<\/code> \u00f6rne\u011fini olu\u015fturmaktan sorumlu olur.<\/pre>\nhtml<\/pre>\n
\npublic class IndirimStratejisiFabrikasi
\n{
\n public IIndirimStratejisi StratejiOlustur(string musteriTipi, decimal siparisTutari)
\n {
\n \/\/ Ger\u00e7ek bir uygulamada, bu bilgiler bir veritaban\u0131ndan,
\n \/\/ bir yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131ndan veya harici bir servisden gelebilir.
\n if (musteriTipi == \"Sad\u0131k\")
\n {
\n return new SadikMusteriIndirimStratejisi(5); \/\/ Sad\u0131k m\u00fc\u015fterilere ekstra %5
\n }
\n else if (siparisTutari > 500)
\n {
\n return new YuzdeIndirimStratejisi(20); \/\/ B\u00fcy\u00fck sipari\u015flere %20
\n }
\n else if (siparisTutari > 200)
\n {
\n return new SabitTutarIndirimStratejisi(25); \/\/ Orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki sipari\u015flere 25 TL
\n }
\n else
\n {
\n return new YuzdeIndirimStratejisi(5); \/\/ Varsay\u0131lan %5 indirim
\n }
\n }
\n}<\/p>\n
\n\/\/ public static void Main(string[] args)
\n\/\/ {
\n\/\/ IndirimStratejisiFabrikasi fabrika = new IndirimStratejisiFabrikasi();
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ M\u00fc\u015fteri 1: Normal m\u00fc\u015fteri, 300 TL sipari\u015f
\n\/\/ IIndirimStratejisi strateji1 = fabrika.StratejiOlustur(\"Normal\", 300m);
\n\/\/ IndirimUygulayici uygulayici1 = new IndirimUygulayici(strateji1);
\n\/\/ Console.WriteLine($\"Normal m\u00fc\u015fteri (300 TL) indirimi: {uygulayici1.UygulanacakIndirimiHesapla(300m):C}\");
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ M\u00fc\u015fteri 2: Sad\u0131k m\u00fc\u015fteri, 100 TL sipari\u015f
\n\/\/ IIndirimStratejisi strateji2 = fabrika.StratejiOlustur(\"Sad\u0131k\", 100m);
\n\/\/ IndirimUygulayici uygulayici2 = new IndirimUygulayici(strateji2);
\n\/\/ Console.WriteLine($\"Sad\u0131k m\u00fc\u015fteri (100 TL) indirimi: {uygulayici2.UygulanacakIndirimiHesapla(100m):C}\");
\n\/\/ }<\/p>\nBu yakla\u015f\u0131m, strateji se\u00e7imi mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 Fabrika s\u0131n\u0131f\u0131na devrederek Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 daha temiz tutar. Yeni bir strateji ekledi\u011finizde veya se\u00e7im mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011finizde, sadece Fabrika s\u0131n\u0131f\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapman\u0131z yeterli olur.\n\nBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Enjeksiyonu (Dependency Injection) ile Y\u00f6netim ve Test Edilebilirlik<\/h3>\n\nBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Enjeksiyonu (DI), bile\u015fenler aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00f6netmeyi kolayla\u015ft\u0131ran bir tekniktir. Strateji Deseni ile birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi stratejisini olu\u015fturmak yerine, stratejinin d\u0131\u015far\u0131dan (bir DI kab\u0131 taraf\u0131ndan) kendisine sa\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu, gev\u015fek ba\u011flant\u0131y\u0131 daha da art\u0131r\u0131r ve \u00f6zellikle birim testlerini (unit tests) kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/pre>\n
html<\/pre>\n
\n\/\/ Ba\u011flam s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n constructor'\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k enjeksiyonu
\npublic class IndirimUygulayiciDI
\n{
\n private readonly IIndirimStratejisi _indirimStratejisi;<\/p>\n
\n public IndirimUygulayiciDI(IIndirimStratejisi indirimStratejisi)
\n {
\n _indirimStratejisi = indirimStratejisi ?? throw new ArgumentNullException(nameof(indirimStratejisi));
\n }<\/p>\n
\n {
\n return _indirimStratejisi.IndirimHesapla(siparisTutari);
\n }
\n}<\/p>\n
\n\/\/ public static void Main(string[] args)
\n\/\/ {
\n\/\/ \/\/ Bir hizmet koleksiyonu olu\u015fturun
\n\/\/ var serviceCollection = new ServiceCollection();
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ Farkl\u0131 senaryolara g\u00f6re farkl\u0131 stratejileri kaydedebiliriz
\n\/\/ \/\/ \u00d6rne\u011fin, belirli bir HTTP iste\u011fi i\u00e7in veya belirli bir kullan\u0131c\u0131 t\u00fcr\u00fc i\u00e7in.
\n\/\/ \/\/ Bu \u00f6rnekte, sadece bir stratejiyi kaydettik.
\n\/\/ serviceCollection.AddTransient
\n\/\/ sp => new YuzdeIndirimStratejisi(10)); \/\/ Varsay\u0131lan %10 indirim
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ Veya Fabrika ile birlikte kullanmak i\u00e7in:
\n\/\/ \/\/ serviceCollection.AddTransient
\n\/\/ \/\/ {
\n\/\/ \/\/ var fabrika = sp.GetService
\n\/\/ \/\/ return fabrika.StratejiOlustur(\"Normal\", 0); \/\/ Varsay\u0131lan strateji se\u00e7imi
\n\/\/ \/\/ });
\n\/\/
\n\/\/ serviceCollection.AddTransient
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ Bir hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 olu\u015fturun
\n\/\/ var serviceProvider = serviceCollection.BuildServiceProvider();
\n\/\/
\n\/\/ \/\/ Uygulay\u0131c\u0131y\u0131 DI kab\u0131ndan al\u0131n
\n\/\/ var uygulayici = serviceProvider.GetService
\n\/\/
\n\/\/ decimal siparisTutari = 150m;
\n\/\/ decimal indirim = uygulayici.UygulanacakIndirimiHesapla(siparisTutari);
\n\/\/ Console.WriteLine($\"DI ile hesaplanan indirim ({siparisTutari:C}): {indirim:C}\");
\n\/\/ }<\/p>\nDI, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck ve karma\u015f\u0131k uygulamalarda bile\u015fenlerin ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir. Test s\u0131ras\u0131nda, ger\u00e7ek stratejiler yerine kolayca taklit (mock) veya sahte (stub) stratejiler enjekte ederek birim testlerini basitle\u015ftirebilirsiniz.\n\nKompozit Stratejiler ve Zincirleme Sorumluluk (Chain of Responsibility) Deseni<\/h3>\n\nBaz\u0131 durumlarda, bir i\u015flemi tamamlamak i\u00e7in birden fazla i\u015f kural\u0131n\u0131n veya stratejinin art arda uygulanmas\u0131 gerekebilir. \u00d6rne\u011fin, bir sipari\u015fe hem kampanya indirimi hem de sad\u0131k m\u00fc\u015fteri indirimi uygulamak isteyebilirsiniz. Bu t\u00fcr senaryolar i\u00e7in \"Kompozit Stratejiler\" veya \"Zincirleme Sorumluluk Deseni\" (Chain of Responsibility Pattern) ile Strateji Deseni'ni birle\u015ftirebilirsiniz.\n\n* Kompozit Stratejiler:<\/strong> Birden fazla stratejiyi bir araya getiren bir
IIndirimStratejisi<\/code> uygulamas\u0131 olu\u015fturursunuz. Bu \"Kompozit Strateji\" s\u0131n\u0131f\u0131, i\u00e7indeki t\u00fcm stratejileri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 birle\u015ftirir.<\/pre>\nhtml<\/pre>\n
\n public class KompozitIndirimStratejisi : IIndirimStratejisi
\n {
\n private readonly List
\n {
\n _stratejiler = new List
\n }<\/p>\n
\n {
\n decimal toplamIndirim = 0;
\n foreach (var strateji in _stratejiler)
\n {
\n \/\/ Her strateji mevcut sipari\u015f tutar\u0131 \u00fczerinden indirim uygular
\n \/\/ Veya her stratejinin indirimini mevcut tutardan d\u00fc\u015ferek ilerleyebiliriz (zincirleme)
\n toplamIndirim += strateji.IndirimHesapla(siparisTutari - toplamIndirim);
\n }
\n return toplamIndirim;
\n }
\n }
\n \/\/ Kullan\u0131m:
\n \/\/ var kompozit = new KompozitIndirimStratejisi(
\n \/\/ new YuzdeIndirimStratejisi(10),
\n \/\/ new SabitTutarIndirimStratejisi(5)
\n \/\/ );
\n \/\/ decimal toplamIndirim = kompozit.IndirimHesapla(100); \/\/ %10 + 5 TL indirim<\/p>\n* Zincirleme Sorumluluk Deseni:<\/strong> Her bir stratejinin bir sonraki stratejiye referans tuttu\u011fu ve bir kural\u0131 uygulay\u0131p uygulayamayaca\u011f\u0131na karar verdi\u011fi bir yap\u0131 kurars\u0131n\u0131z. E\u011fer uygulayabiliyorsa uygular, aksi takdirde sorumlulu\u011fu bir sonraki stratejiye devreder. Bu, bir dizi i\u015f kural\u0131n\u0131n s\u0131ral\u0131 olarak kontrol edildi\u011fi ve ko\u015fula uyan ilk kural\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 senaryolar i\u00e7in idealdir.\n\nBu kombinasyonlar, i\u015f kurallar\u0131n\u0131z\u0131n sadece tak\u0131labilir de\u011fil, ayn\u0131 zamanda son derece yap\u0131land\u0131r\u0131labilir ve geni\u015fletilebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.\n\nPerformans, S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve Mobil Uyumluluk \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n\nStrateji Deseni ile i\u015f kurallar\u0131m\u0131z\u0131 esnek hale getirmek harika, ancak bu esnekli\u011fi performans, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve modern kullan\u0131c\u0131 deneyimi beklentileriyle birle\u015ftirmek \u00f6nemlidir.\n\nPerformans \u0130pu\u00e7lar\u0131:<\/strong>\n\n* Strateji \u00d6rneklerini Yeniden Kullanma (Caching):<\/strong> E\u011fer strateji s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131z\u0131n durumu (state) yoksa (stateless), her \u00e7a\u011fr\u0131da yeni bir \u00f6rnek olu\u015fturmak yerine \u00f6nceden olu\u015fturulmu\u015f strateji \u00f6rneklerini bir \u00f6nbellekte (cache) tutarak yeniden kullanabilirsiniz. Bu, \u00f6zellikle s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan stratejiler i\u00e7in nesne olu\u015fturma maliyetini azalt\u0131r.\n* Tembel Y\u00fckleme (Lazy Loading):<\/strong> Nadiren kullan\u0131lan veya karma\u015f\u0131k stratejileri, ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 duyulana kadar olu\u015fturmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Bu, uygulama ba\u015flang\u0131\u00e7 s\u00fcresini veya belirli bir i\u015flemin ilk \u00e7a\u011fr\u0131 s\u00fcresini iyile\u015ftirebilir.\n* Strateji Se\u00e7imini Optimize Etme:<\/strong> Fabrika deseni kullan\u0131rken, strateji se\u00e7imi mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Karma\u015f\u0131k ko\u015fullar veya veri taban\u0131 sorgular\u0131 gerektiren se\u00e7imleri \u00f6nbelle\u011fe almay\u0131 veya optimize etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u00d6rne\u011fin,
DictionaryIIndirimStratejisi<\/code>, YuzdeIndirimStratejisi<\/code>).\n\nMobil Uyumluluk ve Kullan\u0131c\u0131 Deneyimi (UI\/UX) \u0130pu\u00e7lar\u0131:<\/strong>\n\nStrateji Deseni bir arka u\u00e7 (backend) tasar\u0131m deseni olsa da, uygulaman\u0131n \u00f6n y\u00fcz\u00fc (frontend) ile dolayl\u0131 yoldan ili\u015fkilidir. \u00d6zellikle i\u015f kurallar\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131lara sunuldu\u011fu veya kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kurallar\u0131 etkiledi\u011fi senaryolarda mobil uyumluluk \u00f6nemlidir.\n\n* Kural G\u00f6rselle\u015ftirme:<\/strong> E\u011fer kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hangi kurallar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya uygulanabilece\u011fini g\u00f6rmesi gerekiyorsa, bu bilgiyi mobil cihazlarda okunabilir ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde sunmak \u00f6nemlidir. Stratejilerinizin yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f do\u011fas\u0131, bu bilgiyi programatik olarak \u00e7ekmenizi ve kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcnde dinamik olarak g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemenizi sa\u011flar.\n* Duyarl\u0131 Tasar\u0131m (Responsive Design):<\/strong> \u0130\u015f kurallar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 veya se\u00e7im aray\u00fczlerini sunarken, mobil cihazlar i\u00e7in optimize edilmi\u015f duyarl\u0131 tasar\u0131mlar kullan\u0131n. CSS media query'ler, farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131na ve y\u00f6nlendirmelerine g\u00f6re layout'u (d\u00fczeni) ve stilleri ayarlaman\u0131za olanak tan\u0131r.<\/pre>\nhtml<\/pre>\n
\n \/* Genel stiller *\/
\n .rule-info-card {
\n padding: 20px;
\n margin: 15px;
\n box-shadow: 0 4px 8px rgba(0,0,0,0.1);
\n border-radius: 8px;
\n background-color: #fff;
\n }<\/p>\n
\n @media (max-width: 768px) {
\n .rule-info-card {
\n margin: 10px;
\n padding: 15px;
\n }
\n h3.rule-title {
\n font-size: 1.2em;
\n }
\n p.rule-description {
\n font-size: 0.9em;
\n }
\n }<\/p>\n
\n @media (max-width: 480px) {
\n .rule-info-card {
\n margin: 5px;
\n padding: 10px;
\n box-shadow: none; \/* Daha sade g\u00f6r\u00fcn\u00fcm *\/
\n border: 1px solid #eee;
\n }
\n h3.rule-title {
\n font-size: 1em;
\n }
\n }
\n <\/code>
\n Bu t\u00fcr media query'ler, i\u015f kurallar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n veya se\u00e7im mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00f6rsel sunumunun her cihazda optimal olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir kural listesini mobil cihazda tek s\u00fctunlu bir kart g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde, masa\u00fcst\u00fcnde ise \u00e7ok s\u00fctunlu bir tablo olarak g\u00f6sterebilirsiniz.<\/p>\nSonu\u00e7: \u00c7eki\u00e7 Sanat\u0131nda Ustala\u015fmak ve Gelece\u011fe Haz\u0131rl\u0131k<\/h2>\n
\n* Strateji Deseni Kurtar\u0131c\u0131d\u0131r:<\/strong> Davran\u0131\u015flar\u0131 bir aray\u00fcz arkas\u0131na soyutlayarak, farkl\u0131 algoritmalar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda de\u011fi\u015ftirmemize olanak tan\u0131r.
\n* Temel Bile\u015fenler:<\/strong> Strateji Aray\u00fcz\u00fc, Somut Stratejiler ve Ba\u011flam olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ana bile\u015fenle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.
\n* Ger\u00e7ek D\u00fcnya Uygulamalar\u0131:<\/strong> \u0130ndirim hesaplamalar\u0131ndan \u00f6deme y\u00f6ntemlerine kadar bir\u00e7ok senaryoda ba\u015far\u0131yla kullan\u0131labilir.
\n* Geli\u015fmi\u015f Kombinasyonlar:<\/strong> Fabrika Deseni ile strateji se\u00e7imini otomatize edebilir, Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Enjeksiyonu ile y\u00f6netimi ve test edilebilirli\u011fi art\u0131rabilir, Kompozit veya Zincirleme Sorumluluk ile karma\u015f\u0131k kural ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6netebiliriz.
\n* Performans ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik:<\/strong> Caching, lazy loading, SOLID prensipleri ve kapsaml\u0131 testler ile desenin avantajlar\u0131n\u0131 peki\u015ftirebiliriz.
\n* Mobil Uyumluluk:<\/strong> Kural g\u00f6rselle\u015ftirmesi ve responsive tasar\u0131m ile kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirebiliriz.<\/p>\nS\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h3>\n
\nStrateji deseni, yaln\u0131zca farkl\u0131 algoritmalar veya i\u015f kurallar\u0131 aras\u0131nda \u00f6nemli davran\u0131\u015fsal farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funda kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fer fark sadece bir veya iki parametre ile y\u00f6netilebilecek basit bir varyasyonsa, daha basit bir if-else<\/code> yap\u0131s\u0131 veya yap\u0131land\u0131rma tabanl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm daha uygun olabilir. Ayr\u0131ca, \u00e7ok fazla strateji s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fturmak kod taban\u0131n\u0131 karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131rabilir; bu durumda Fabrika veya Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Enjeksiyonu gibi desenlerle birle\u015ftirme d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n
\nStrateji deseni, bir g\u00f6rev i\u00e7in alternatif algoritmalar\u0131 kaps\u00fcllerken, di\u011fer desenlerin farkl\u0131 odak noktalar\u0131 vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \"\u015eablon Metot (Template Method)\" deseni, bir algoritman\u0131n iskeletini tan\u0131mlar ve ad\u0131mlar\u0131n\u0131 alt s\u0131n\u0131flar\u0131n implemente etmesine b\u0131rak\u0131r; Strateji ise t\u00fcm algoritmay\u0131 de\u011fi\u015ftirir. \"Komut (Command)\" deseni, bir i\u015flemi nesne olarak kaps\u00fcller, ancak \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda davran\u0131\u015f de\u011fi\u015ftirmekten \u00e7ok, i\u015flemleri kuyruklamak veya geri almak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \"Durum (State)\" deseni, bir nesnenin i\u00e7 durumuna ba\u011fl\u0131 olarak davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesine olanak tan\u0131r; Strateji ise istemcinin se\u00e7ti\u011fi stratejiye g\u00f6re davran\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n
\nHay\u0131r, her i\u015f kural\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 bir strateji yazmak zorunda de\u011filsiniz. Mant\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde grupland\u0131r\u0131labilecek veya ayn\u0131 soyutlama seviyesinde ele al\u0131nabilecek benzer i\u015flevlere sahip kurallar i\u00e7in tek bir strateji aray\u00fcz\u00fc ve birden fazla somut strateji olu\u015fturabilirsiniz. \u00d6nemli olan, her stratejinin tek bir sorumlulu\u011fu olmas\u0131 ve bir birim olarak anlaml\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \"\u0130ndirim Hesaplama\" gibi genel bir kategori alt\u0131nda farkl\u0131 indirim stratejileri grupland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n
\nEvet, kesinlikle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve hatta \u00e7o\u011fu zaman tercih edilen bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Geli\u015fmi\u015f senaryolarda, strateji s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 do\u011frudan kodda tan\u0131mlamak yerine, \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131nda dinamik olarak y\u00fcklemek veya olu\u015fturmak isteyebilirsiniz. Bu, bir \"Kural Motoru\" (Rule Engine) kullanmak veya .NET (veya Java) i\u00e7in Reflection ve Assembly y\u00fckleme yeteneklerini kullanarak derlenmi\u015f strateji DLL'lerini (veya JAR'lar\u0131n\u0131) y\u00fcklemek yoluyla yap\u0131labilir. Bu, i\u015f kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bile aray\u00fczler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yeni kurallar tan\u0131mlamas\u0131na ve bu kurallar\u0131n uygulamaya canl\u0131 olarak entegre edilmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tak\u0131labilir \u0130\u015f Kurallar\u0131: Strateji Deseniyle Esnek \u00c7\u00f6z\u00fcmler Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda i\u015f kurallar\u0131, uygulaman\u0131n kalbini olu\u015fturur. Ancak bu kurallar,…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31871","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n