\u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda g\u00fcvenli\u011finizi nas\u0131l sa\u011fl\u0131yorsunuz? HTTPS nedir, neden bu kadar \u00f6nemli ve web sitelerinin arkas\u0131ndaki bu g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fifreleme teknolojisi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedin.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital \u00e7a\u011f\u0131nda internet, hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131 haline geldi. Al\u0131\u015fveri\u015f yapmaktan bankac\u0131l\u0131k i\u015flemlerine, sosyal medyada gezinmekten i\u015f yaz\u0131\u015fmalar\u0131na kadar hemen her alanda \u00e7evrimi\u00e7i platformlar\u0131 kullan\u0131yoruz. Ancak bu kolayl\u0131k ve eri\u015filebilirlik, beraberinde ciddi g\u00fcvenlik risklerini de getiriyor. \u015eifrelerimizin, kredi kart\u0131 bilgilerimizin, ki\u015fisel verilerimizin ve hatta \u00f6zel yaz\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n siber korsanlar taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilme riski her zaman mevcut. \u0130\u015fte tam bu noktada, \u201cHTTP\u201d protokol\u00fcn\u00fcn tek ba\u015f\u0131na yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 ve \u201cHTTPS\u201d gibi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kalkan\u0131n devreye girdi\u011fi bir ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fiyoruz.<\/p>\n
HTTP (Hypertext Transfer Protocol), internet \u00fczerinde veri ileti\u015fiminin temelini olu\u015fturan protokold\u00fcr. Ancak HTTP ile yap\u0131lan ba\u011flant\u0131lar \u015fifrelenmedi\u011fi i\u00e7in, sunucu ile istemci (yani web taray\u0131c\u0131n\u0131z) aras\u0131nda g\u00f6nderilen t\u00fcm veriler \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan kolayca okunabilir hale gelir. Bunu a\u00e7\u0131k bir mektubu posta kutusuna atmak gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz; isteyen herkes mektubu okuyabilir ve hatta i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftirebilir. Bu durum, \u00f6zellikle hassas bilgiler g\u00f6nderdi\u011fimizde, \u00f6rne\u011fin bir e-ticaret sitesinde \u00f6deme yaparken veya e-devlet portal\u0131na giri\u015f yaparken b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturur. Kimlik av\u0131 (phishing) sald\u0131r\u0131lar\u0131, man-in-the-middle (ortadaki adam) sald\u0131r\u0131lar\u0131 gibi pek \u00e7ok siber tehdit, HTTP\u2019nin bu zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan faydalan\u0131r.<\/p>\n
Peki ya \u00e7\u00f6z\u00fcm ne? \u0130\u015fte burada HTTPS<\/strong> devreye giriyor. HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure), HTTP protokol\u00fcn\u00fcn SSL (Secure Sockets Layer) veya daha modern ve g\u00fcvenli olan TLS (Transport Layer Security) katmanlar\u0131 ile g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f halidir. Temel amac\u0131, web sunucusu ile web taray\u0131c\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki t\u00fcm ileti\u015fimi \u015fifrelemek, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak ve taraflar\u0131n kimli\u011fini do\u011frulamakt\u0131r. Bu sayede, internet \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her i\u015flem, g\u00f6nderdi\u011fimiz her bilgi, dijital bir kilit alt\u0131nda korunur. T\u0131pk\u0131 m\u00fch\u00fcrl\u00fc ve kilitli bir zarf i\u00e7inde g\u00f6nderilen bir mektup gibi, sadece do\u011fru al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131labilir ve okunabilir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla, internet g\u00fcvenli\u011fi sadece b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin veya devlet kurumlar\u0131n\u0131n de\u011fil, her bireyin ve her web sitesinin \u00f6ncelikli meselesidir. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 kanunlar\u0131 (KVKK, GDPR gibi) da web sitelerinin g\u00fcvenli ba\u011flant\u0131lar kullanmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n verilerini korumak, onlara g\u00fcvenli bir deneyim sunmak ve siber sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in HTTPS kullan\u0131m\u0131 art\u0131k bir se\u00e7enek de\u011fil, bir zorunluluktur. Bu makale boyunca, HTTPS\u2019in perde arkas\u0131ndaki bu karma\u015f\u0131k ancak bir o kadar da hayati teknolojiyi ad\u0131m ad\u0131m inceleyecek, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, neden bu kadar \u00f6nemli oldu\u011funu ve g\u00fcnl\u00fck internet deneyimimizde bize nas\u0131l g\u00fcvence sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 derinlemesine anlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n HTTPS, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere “G\u00fcvenli Hiper Metin Aktar\u0131m Protokol\u00fc” anlam\u0131na gelir. Basit\u00e7e ifade etmek gerekirse, web taray\u0131c\u0131n\u0131z (Chrome, Firefox, Safari vb.) ile ziyaret etti\u011finiz web sitesi sunucusu aras\u0131ndaki ileti\u015fimin \u015fifrelenmi\u015f, do\u011frulanm\u0131\u015f ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flanm\u0131\u015f bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesidir. HTTP’nin \u00fczerine bir g\u00fcvenlik katman\u0131 eklenerek olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu g\u00fcvenlik katman\u0131, genellikle SSL (Secure Sockets Layer) veya onun daha geli\u015fmi\u015f ve g\u00fcncel s\u00fcr\u00fcm\u00fc olan TLS (Transport Layer Security) protokolleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n Peki, HTTPS’i bu kadar vazge\u00e7ilmez k\u0131lan nedir? \u00dc\u00e7 temel prensip \u00fczerinde y\u00fckselir:<\/p>\n Bu \u00fc\u00e7 temel prensip sayesinde HTTPS, internet \u00fczerindeki i\u015flemlerimizi g\u00fcvenli bir limana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Neredeyse her web sitesinin art\u0131k HTTPS kullanmas\u0131 beklenir. Bunun nedenleri sadece g\u00fcvenlik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131 deneyimi ve arama motoru optimizasyonu (SEO) ile de yak\u0131ndan ilgilidir:<\/p>\n T\u00fcm bu nedenler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, HTTPS art\u0131k bir l\u00fcks de\u011fil, modern internetin temel bir gereklili\u011fidir. Bir web sitesinin g\u00fcvenirli\u011fini, profesyonelli\u011fini ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131na verdi\u011fi de\u011feri g\u00f6steren en basit ve etkili i\u015faretlerden biridir. Bu nedenle, ister bir web sitesi sahibi olun ister s\u0131radan bir internet kullan\u0131c\u0131s\u0131, HTTPS’in ne oldu\u011funu ve neden bu kadar \u00f6nemli oldu\u011funu anlamak, dijital d\u00fcnyada g\u00fcvenli ad\u0131mlar atmak i\u00e7in kritik bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n HTTPS’in temeli, taray\u0131c\u0131n\u0131z ile web sunucusu aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir dizi ad\u0131md\u0131r. Bu s\u00fcrece “TLS\/SSL El S\u0131k\u0131\u015fmas\u0131” (Handshake) denir ve t\u00fcm g\u00fcvenli ileti\u015fimin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Bu el s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131, simetrik ve asimetrik \u015fifreleme y\u00f6ntemlerinin ak\u0131ll\u0131ca bir kombinasyonunu kullanarak h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli bir ba\u011flant\u0131 kurmay\u0131 sa\u011flar. \u0130\u015fte bu karma\u015f\u0131k s\u00fcrecin basitle\u015ftirilmi\u015f ad\u0131mlar\u0131:<\/p>\n Her \u015fey, siz bir HTTPS ba\u011flant\u0131s\u0131 olan bir web sitesine gitmek istedi\u011finizde ba\u015flar. Taray\u0131c\u0131n\u0131z (istemci), sunucuya bir “Merhaba!” mesaj\u0131 g\u00f6nderir. Bu mesajda, taray\u0131c\u0131n\u0131n destekledi\u011fi SSL\/TLS protokol\u00fc versiyonlar\u0131 (\u00f6rne\u011fin TLS 1.2, TLS 1.3), destekledi\u011fi \u015fifreleme algoritmalar\u0131 (\u015fifre s\u00fcitleri) ve rastgele olu\u015fturulmu\u015f bir “istemci rastgele” say\u0131 bulunur. Bu say\u0131, daha sonra oturum anahtar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n Sunucu, istemcinin mesaj\u0131n\u0131 al\u0131r ve kendisinin de destekledi\u011fi en y\u00fcksek SSL\/TLS versiyonunu ve istemcinin sundu\u011fu \u015fifreleme algoritmalar\u0131ndan birini se\u00e7er. Sunucu da kendi “sunucu rastgele” say\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturur ve istemciye g\u00f6nderir.<\/p>\n<\/li>\n Sunucu, taray\u0131c\u0131ya dijital sertifikas\u0131n\u0131 g\u00f6nderir. Bu sertifika, sunucunun kimli\u011fini kan\u0131tlayan \u00f6nemli bilgiler i\u00e7erir: sunucunun alan ad\u0131, ge\u00e7erlilik s\u00fcresi, sertifikay\u0131 veren sertifika yetkilisinin (CA) bilgileri ve en \u00f6nemlisi sunucunun genel anahtar\u0131<\/strong>. Taray\u0131c\u0131, bu sertifikay\u0131 alarak CA taraf\u0131ndan imzalan\u0131p imzalanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ge\u00e7erlilik s\u00fcresinin dolup dolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve alan ad\u0131n\u0131n e\u015fle\u015fip e\u015fle\u015fmedi\u011fini kontrol eder. E\u011fer sertifika ge\u00e7erliyse, taray\u0131c\u0131 sunucuya g\u00fcven duyar.<\/p>\n<\/li>\n Baz\u0131 durumlarda, sunucu genel anahtar\u0131n\u0131 do\u011frudan sertifika i\u00e7inde g\u00f6ndermek yerine, farkl\u0131 bir anahtar de\u011fi\u015fim mekanizmas\u0131 (\u00f6rne\u011fin Diffie-Hellman) kullanarak anahtar bilgisini ayr\u0131 olarak g\u00f6nderebilir. Bu, \u00f6zellikle ileriye d\u00f6n\u00fck gizlilik (Perfect Forward Secrecy – PFS) sa\u011flamak i\u00e7in tercih edilir.<\/p>\n<\/li>\n Taray\u0131c\u0131, sunucunun sertifikas\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131ktan sonra, hem kendi rastgele say\u0131s\u0131n\u0131 hem de sunucunun rastgele say\u0131s\u0131n\u0131 kullanarak bir “\u00f6n-anahtar” (pre-master secret) olu\u015fturur. Bu \u00f6n-anahtar\u0131, sunucunun genel anahtar\u0131 ile \u015fifreler ve sunucuya g\u00f6nderir. Yaln\u0131zca sunucunun \u00f6zel anahtar\u0131 bu \u015fifrelenmi\u015f \u00f6n-anahtar\u0131 \u00e7\u00f6zebilir.<\/p>\n<\/li>\n Hem taray\u0131c\u0131 hem de sunucu, \u00f6n-anahtar\u0131, kendi rastgele say\u0131lar\u0131n\u0131 ve di\u011fer baz\u0131 parametreleri kullanarak ayn\u0131 “oturum anahtar\u0131n\u0131” (session key) t\u00fcretir. Bu oturum anahtar\u0131, simetrik \u015fifreleme i\u00e7in kullan\u0131lacak olan anahtard\u0131r. Art\u0131k ileti\u015fim simetrik \u015fifreleme ile ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n Taray\u0131c\u0131 ve sunucu, birbirlerine \u015fifrelenmi\u015f “Bitti” mesajlar\u0131 g\u00f6nderir. Bu mesajlar, el s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen t\u00fcm ileti\u015fimin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc do\u011frular. E\u011fer her \u015fey yolundaysa, el s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015far\u0131yla tamamlanm\u0131\u015f demektir.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n Bu karma\u015f\u0131k s\u00fcre\u00e7 sonunda, taray\u0131c\u0131 ve sunucu aras\u0131nda sadece kendilerinin bildi\u011fi, k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc bir “oturum anahtar\u0131” ile \u015fifrelenmi\u015f, h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli bir kanal kurulmu\u015f olur. Art\u0131k web sayfas\u0131 i\u00e7eri\u011fi, resimler, form verileri gibi t\u00fcm ileti\u015fim bu simetrik oturum anahtar\u0131 ile \u015fifrelenerek aktar\u0131l\u0131r. El s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131nda asimetrik \u015fifreleme (genel ve \u00f6zel anahtar) kimlik do\u011frulama ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde oturum anahtar\u0131n\u0131 payla\u015fmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rken, ger\u00e7ek veri aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 olan simetrik \u015fifreleme kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n Ay\u015fe, favori e-ticaret sitesinden bir \u00fcr\u00fcn sat\u0131n almak istiyor. Sepetini doldurur ve \u00f6deme sayfas\u0131na gelir. Tam bu s\u0131rada taray\u0131c\u0131s\u0131 ile e-ticaret sitesi aras\u0131nda yukar\u0131da bahsedilen TLS El S\u0131k\u0131\u015fmas\u0131<\/strong> ba\u015flar:<\/p>\n El s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015far\u0131yla tamamland\u0131ktan sonra, Ay\u015fe kredi kart\u0131 bilgilerini girer ve “\u00d6deme Yap” butonuna t\u0131klar. Bu kritik bilgiler (kart numaras\u0131, son kullanma tarihi, CVV kodu) art\u0131k olu\u015fturulan oturum anahtar\u0131 ile \u015fifrelenir ve \u015fifrelenmi\u015f bir t\u00fcnel \u00fczerinden g\u00fcvenle bankaya iletilir. E\u011fer bu a\u015famada k\u00f6t\u00fc niyetli bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf bu \u015fifrelenmi\u015f veriyi ele ge\u00e7irse bile, oturum anahtar\u0131 ve \u00f6zel anahtarlar olmadan bu veriyi \u00e7\u00f6zemez, dolay\u0131s\u0131yla Ay\u015fe’nin bilgileri g\u00fcvende kal\u0131r. Bu sayede Ay\u015fe, al\u0131\u015fveri\u015fini g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla tamamlayabilir.<\/p>\n<\/div>\n HTTPS’in bel kemi\u011fini olu\u015fturan ve kimlik do\u011frulaman\u0131n temelini atan unsurlardan biri de Dijital Sertifikalard\u0131r. Bu sertifikalar, t\u0131pk\u0131 ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki kimlik kartlar\u0131 veya pasaportlar gibi, bir web sitesinin veya sunucunun kimli\u011fini do\u011frular. Onlar olmadan, bir web sitesinin ger\u00e7ekten iddia etti\u011fi yer oldu\u011fundan emin olamay\u0131z ve dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcvenli bir ileti\u015fim kanal\u0131 kuramay\u0131z.<\/p>\n Bir dijital sertifika, bir Sertifika Yetkilisi (CA – Certificate Authority) ad\u0131 verilen g\u00fcvenilir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf kurulu\u015flar taraf\u0131ndan verilir. Bu CA’lar, internetin g\u00fcvenlik altyap\u0131s\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan, sertifika verme ve y\u00f6netme yetkisine sahip organizasyonlard\u0131r. Web taray\u0131c\u0131lar\u0131 ve i\u015fletim sistemleri, d\u00fcnya genelindeki bu g\u00fcvenilir CA’lar\u0131n listesini (k\u00f6k sertifikalar\u0131n\u0131) \u00f6nceden y\u00fcklemi\u015f olarak gelirler. Bu sayede, taray\u0131c\u0131n\u0131z bir web sitesinin sertifikas\u0131n\u0131 kontrol etti\u011finde, onu veren CA’n\u0131n g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen anlayabilir.<\/p>\n Peki, bir dijital sertifika ne gibi bilgiler i\u00e7erir?<\/p>\n Dijital sertifikalar\u0131n farkl\u0131 t\u00fcrleri bulunmaktad\u0131r ve her birinin sundu\u011fu do\u011frulama seviyesi farkl\u0131d\u0131r:<\/p>\n Taray\u0131c\u0131n\u0131z, bir web sitesine ba\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, sunucunun g\u00f6nderdi\u011fi sertifikay\u0131 bir dizi kontrol s\u00fcrecinden ge\u00e7irir. Bu s\u00fcrece “Sertifika Zinciri Do\u011frulamas\u0131” denir. Sertifika, genellikle bir ara sertifika taraf\u0131ndan imzalanm\u0131\u015ft\u0131r, bu ara sertifika da bir k\u00f6k sertifika taraf\u0131ndan imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Taray\u0131c\u0131, bu zinciri takip ederek en tepedeki k\u00f6k sertifikan\u0131n kendi g\u00fcvenilir k\u00f6k sertifika deposunda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. E\u011fer zincir ge\u00e7erliyse ve t\u00fcm imzalar do\u011fruysa, sertifika g\u00fcvenilir kabul edilir ve ba\u011flant\u0131 kurulur. Aksi takdirde, taray\u0131c\u0131 bir g\u00fcvenlik uyar\u0131s\u0131 verir.<\/p>\n Dijital sertifikalar, web sitelerinin kimli\u011fini kan\u0131tlama, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc garanti etme ve \u015fifrelenmi\u015f bir ileti\u015fim kanal\u0131 kurma a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir role sahiptir. Bu nedenle, bir web sitesinin g\u00fcvenli\u011fini de\u011ferlendirirken, kullan\u0131lan SSL\/TLS sertifikas\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fcne ve ge\u00e7erlili\u011fine dikkat etmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n HTTPS’in teorik altyap\u0131s\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra, bir web sitesine HTTPS’i nas\u0131l uygulayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve y\u00f6netece\u011fimizi \u00f6\u011frenmek pratik a\u00e7\u0131dan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bug\u00fcn bir\u00e7ok hosting sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 ve CMS (\u0130\u00e7erik Y\u00f6netim Sistemi) HTTPS kurulumunu basitle\u015ftirmi\u015f olsa da, temel ad\u0131mlar\u0131 ve yap\u0131land\u0131rma \u00f6rneklerini bilmek, olas\u0131 sorunlar\u0131 gidermek ve performans\u0131 optimize etmek i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n HTTPS kurulumunun ana ad\u0131mlar\u0131 genellikle \u015funlard\u0131r:<\/p>\n Let’s Encrypt, kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015f taraf\u0131ndan sunulan \u00fccretsiz, otomatik ve a\u00e7\u0131k bir sertifika yetkilisidir. Certbot ise, Let’s Encrypt sertifikalar\u0131n\u0131 sunucular\u0131n\u0131za otomatik olarak kurup y\u00f6netmenizi sa\u011flayan bir istemci yaz\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n <\/code><\/p>\n Bu komutlar, Certbot'un Apache veya Nginx yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 otomatik olarak d\u00fczenlemesini, sertifikalar\u0131 almas\u0131n\u0131 ve yenileme g\u00f6revlerini (cron job) ayarlamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu sayede HTTPS aktif hale gelir.<\/p>\n Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n eski HTTP ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 kullanarak sitenize eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda otomatik olarak HTTPS versiyonuna y\u00f6nlendirilmeleri \u00f6nemlidir. Bu hem g\u00fcvenlik hem de SEO a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n Web sitenizin k\u00f6k dizininde bulunan <\/code><\/p>\n Bu kod blo\u011fu, gelen iste\u011fin HTTPS olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder ( Nginx sunucusunda, ilgili domainin yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131na (genellikle <\/code><\/p>\n Burada, 80 numaral\u0131 porttan (HTTP) gelen t\u00fcm istekler 301 y\u00f6nlendirmesi ile 443 numaral\u0131 porta (HTTPS) y\u00f6nlendirilir.<\/p>\n Web sitelerinin mobil cihazlarda da d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve HTTPS g\u00fcvenli\u011fi sunmas\u0131 elzemdir. HTML taraf\u0131nda mobil uyumlulu\u011fu sa\u011flamak i\u00e7in HTTPS Nedir ve Neden Vazge\u00e7ilmezdir? Temel Kavramlara Giri\u015f<\/h2>\n
\n
\n
HTTPS Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r? El S\u0131k\u0131\u015fma (Handshake) S\u00fcreci Ad\u0131m Ad\u0131m A\u00e7\u0131klamas\u0131<\/h3>\n
\n
Vaka Analizi: E-Ticaret Sitesinde G\u00fcvenli \u00d6deme<\/h3>\n
\n
Dijital Sertifikalar: Kimlik Do\u011frulaman\u0131n Temel Ta\u015f\u0131<\/h2>\n
\n
\n
HTTPS Kurulumu ve Y\u00f6netimi: Pratik Ad\u0131mlar ve Kod \u00d6rnekleri<\/h2>\n
\n
Let’s Encrypt ve Certbot ile Otomatik Kurulum \u00d6rne\u011fi (Linux Sunucular \u0130\u00e7in)<\/h3>\n
\n# Certbot'u y\u00fckleme (Ubuntu\/Debian i\u00e7in)\nsudo apt update\nsudo apt install certbot python3-certbot-apache # Apache i\u00e7in\n# veya\n# sudo apt install certbot python3-certbot-nginx # Nginx i\u00e7in\n\n# Sertifika alma ve otomatik yap\u0131land\u0131rma\n# Apache i\u00e7in:\nsudo certbot --apache -d ornek.com -d www.ornek.com\n\n# Nginx i\u00e7in:\nsudo certbot --nginx -d ornek.com -d www.ornek.com\n<\/pre>\nHTTP'den HTTPS'ye Y\u00f6nlendirme (301 Redirect)<\/h3>\n
Apache Sunucular \u0130\u00e7in (.htaccess Dosyas\u0131)<\/h4>\n
.htaccess<\/code> dosyas\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki kodlar\u0131 ekleyebilirsiniz:<\/p>\n\nRewriteEngine On\nRewriteCond %{HTTPS} off\nRewriteRule ^ https:\/\/%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [L,R=301]\n<\/pre>\n%{HTTPS} off<\/code>). E\u011fer HTTPS de\u011filse, iste\u011fi ayn\u0131 URL ile HTTPS'e 301 kal\u0131c\u0131 y\u00f6nlendirmesi ([L,R=301]<\/code>) yaparak y\u00f6nlendirir.<\/p>\nNginx Sunucular \u0130\u00e7in (nginx.conf veya site yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131)<\/h4>\n
\/etc\/nginx\/sites-available\/ornek.com<\/code> i\u00e7inde bulunur) a\u015fa\u011f\u0131daki bloklar\u0131 ekleyebilirsiniz:<\/p>\n\nserver {\n listen 80;\n server_name ornek.com www.ornek.com;\n return 301 https:\/\/$host$request_uri;\n}\n\nserver {\n listen 443 ssl;\n server_name ornek.com www.ornek.com;\n # SSL sertifika ve anahtar yollar\u0131\n ssl_certificate \/etc\/letsencrypt\/live\/ornek.com\/fullchain.pem;\n ssl_certificate_key \/etc\/letsencrypt\/live\/ornek.com\/privkey.pem;\n\n # Di\u011fer Nginx yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 buraya\n # ...\n}\n<\/pre>\nMobil Uyumlu HTML ve HTTPS<\/h3>\n
viewport<\/code> meta etiketi kullan\u0131l\u0131rken, CSS taraf\u0131nda media query<\/code>'ler devreye girer. HTTPS, mobil cihazlarda da ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve taray\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik simgesi mobil taray\u0131c\u0131larda da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n\n \n \n