{"id":31514,"date":"2025-10-10T20:31:37","date_gmt":"2025-10-10T17:31:37","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/"},"modified":"2025-10-10T20:31:37","modified_gmt":"2025-10-10T17:31:37","slug":"scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/","title":{"rendered":"Scratch&#8217;te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<p>Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch&#8217;in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak interaktif, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 projeler olu\u015fturman\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital \u00e7a\u011f\u0131nda \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler, online etkile\u015fimin ve i\u00e7erik payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline geldi. Ancak bu etkile\u015fimlerin her zaman g\u00fcvenli ve yap\u0131c\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek zor. \u0130\u015fte tam bu noktada, Scratch gibi g\u00f6rsel programlama platformlar\u0131 devreye giriyor ve kullan\u0131c\u0131lara kendi dijital alanlar\u0131n\u0131 yaratma f\u0131rsat\u0131 sunuyor. Scratch&#8217;te sosyal medya benzeri bir platform in\u015fa etmek, sadece kodlama becerilerini geli\u015ftirmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda dijital okuryazarl\u0131k, etik de\u011ferler ve \u00e7evrimi\u00e7i g\u00fcvenlik konular\u0131nda da fark\u0131ndal\u0131k kazand\u0131r\u0131r. Bu t\u00fcr projeler, gen\u00e7 zihinlerin yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tetiklerken, ayn\u0131 zamanda onlara &#8220;ben de yapabilirim&#8221; hissini a\u015f\u0131lar.<\/p>\n<p>Peki, Scratch gibi blok tabanl\u0131 bir ortamda ger\u00e7ek bir sosyal medya platformu nas\u0131l hayata ge\u00e7irilebilir? Cevap, platformun sundu\u011fu esneklik ve topluluk odakl\u0131 yap\u0131da yat\u0131yor. Scratch, kullan\u0131c\u0131lara &#8220;kuklalar&#8221; (karakterler), &#8220;dekorlar&#8221; (arka planlar) ve etkile\u015fimli &#8220;bloklar&#8221; arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla karma\u015f\u0131k fikirleri basitle\u015ftirme imkan\u0131 tan\u0131r. Bir sosyal medya projesi ba\u011flam\u0131nda, bu ara\u00e7lar sayesinde bir kullan\u0131c\u0131 profili olu\u015fturma, g\u00f6nderi payla\u015fma, yorum yapma veya be\u011fenme gibi temel i\u015flevleri sim\u00fcle edebiliriz. Elbette, bu bir Facebook veya Instagram klonu olmayacakt\u0131r; ancak Scratch&#8217;in basitli\u011fi i\u00e7inde, sosyal etkile\u015fimin temel dinamiklerini kavramak ve uygulamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n kendi avatar\u0131n\u0131 tasarlamas\u0131, k\u0131sa bir durum g\u00fcncellemesi yazmas\u0131 ve bu g\u00fcncellemeyi di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00f6rebilece\u011fi bir ak\u0131\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrmesi, olduk\u00e7a ula\u015f\u0131labilir hedeflerdir.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr projelerin de\u011feri sadece teknik uygulama ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda i\u015fbirli\u011fi ve problem \u00e7\u00f6zme yeteneklerini de geli\u015ftirir. Bir grup arkada\u015f, her biri farkl\u0131 bir mod\u00fcl\u00fc (\u00f6rne\u011fin, mesajla\u015fma, profil, arkada\u015f listesi) \u00fcstlenerek ortak bir sosyal medya projesi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fabilir. Bu s\u00fcre\u00e7, ger\u00e7ek d\u00fcnya yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme ekiplerinin \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerine benzer deneyimler sunar. Dahas\u0131, Scratch&#8217;in sundu\u011fu &#8220;bulut de\u011fi\u015fkenleri&#8221; gibi \u00f6zellikler, birden fazla kullan\u0131c\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda projeyle etkile\u015fime girmesini ve verileri payla\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larak, sosyal medya deneyimini daha da zenginle\u015ftirir. Bu sayede, \u00f6\u011frenciler kendi sanal topluluklar\u0131n\u0131 olu\u015fturabilir, fikirlerini payla\u015fabilir ve birbirlerinin projelerine yorum yapabilirler. Sonu\u00e7 olarak, Scratch&#8217;te sosyal medya projeleri geli\u015ftirmek, sadece e\u011flenceli bir kodlama aktivitesi olman\u0131n \u00f6tesinde, gen\u00e7lerin dijital d\u00fcnyay\u0131 anlamalar\u0131na, onu \u015fekillendirmelerine ve g\u00fcvenli etkile\u015fimler kurmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan de\u011ferli bir \u00f6\u011frenme deneyimidir.<\/p>\n<h2>Scratch&#8217;in Temel Ta\u015flar\u0131 Nelerdir ve Sosyal Medya Projelerine Nas\u0131l Entegre Edilir?<\/h2>\n<p>Scratch ile bir sosyal medya projesi geli\u015ftirmeye ba\u015flamadan \u00f6nce, platformun temel bile\u015fenlerini ve bunlar\u0131n nas\u0131l bir araya getirilebilece\u011fini anlamak hayati \u00f6neme sahiptir. Scratch, &#8220;olaylar&#8221;, &#8220;kontrol&#8221;, &#8220;g\u00f6r\u00fcn\u00fcm&#8221;, &#8220;ses&#8221;, &#8220;alg\u0131lama&#8221;, &#8220;operat\u00f6rler&#8221; ve &#8220;de\u011fi\u015fkenler&#8221; gibi kategorilere ayr\u0131lm\u0131\u015f renkli kod bloklar\u0131 sunar. Bu bloklar, bir araya getirilerek kuklalar\u0131n (karakterlerin) ve dekorlar\u0131n (arka planlar\u0131n) davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kontrol eder. Bir sosyal medya projesinde bu temel ta\u015flar, kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fc, veri depolama ve etkile\u015fim mekanizmalar\u0131 i\u00e7in kilit rol oynar.<\/p>\n<p>Sosyal medya projelerinin kalbinde genellikle veri y\u00f6netimi yatar. Scratch&#8217;te bunun i\u00e7in en g\u00fc\u00e7l\u00fc iki ara\u00e7 &#8220;De\u011fi\u015fkenler&#8221; ve &#8220;Listeler&#8221;dir. \u00d6zellikle &#8220;Bulut De\u011fi\u015fkenleri&#8221; (Cloud Variables), birden fazla kullan\u0131c\u0131 aras\u0131nda veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan \u00f6zel bir de\u011fi\u015fken t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu \u00f6zellik, Scratch&#8217;te ger\u00e7ek zamanl\u0131 veya ger\u00e7ek zamana yak\u0131n etkile\u015fim gerektiren sosyal medya uygulamalar\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131 di\u011fer t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00f6rmesini sa\u011flamak i\u00e7in bir bulut de\u011fi\u015fkeni veya bulut listesi kullanman\u0131z gerekir. Ancak, bulut de\u011fi\u015fkenlerinin belirli k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 oldu\u011funu unutmamak \u00f6nemlidir; \u00f6rne\u011fin, sadece say\u0131lar veya k\u0131sa metinler saklayabilirler ve suiistimale a\u00e7\u0131k olabilirler. Bu nedenle, karma\u015f\u0131k veri yap\u0131lar\u0131 i\u00e7in listeleri kullanmak daha mant\u0131kl\u0131d\u0131r. Listeler, birden fazla \u00f6\u011feyi s\u0131ral\u0131 bir \u015fekilde depolaman\u0131z\u0131 sa\u011flar; bu da kullan\u0131c\u0131 adlar\u0131, g\u00f6nderi i\u00e7erikleri, yorumlar veya be\u011feni say\u0131lar\u0131 gibi bilgileri organize etmek i\u00e7in idealdir.<\/p>\n<p>Kuklalar ve Dekorlar ise, sosyal medya aray\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fcn g\u00f6rsel bile\u015fenlerini olu\u015fturur. Her bir d\u00fc\u011fme (\u00f6rne\u011fin &#8220;G\u00f6nder&#8221;, &#8220;Be\u011fen&#8221;, &#8220;Profilim&#8221;), metin alan\u0131, profil resmi veya g\u00f6nderi kutusu, bir kukla olarak tasarlanabilir. Dekorlar ise genel arka plan\u0131 ve uygulaman\u0131n genel temas\u0131n\u0131 belirler. \u00d6rne\u011fin, bir &#8220;Ana Sayfa&#8221; dekoru ve bir &#8220;Profil Sayfas\u0131&#8221; dekoru aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yaparak farkl\u0131 aray\u00fczler sunabilirsiniz. Kullan\u0131c\u0131 etkile\u015fimi, &#8220;Alg\u0131lama&#8221; bloklar\u0131 (fare t\u0131klamas\u0131, tu\u015f bas\u0131m\u0131) ve &#8220;Olaylar&#8221; bloklar\u0131 (kuklaya t\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda, mesaj ald\u0131\u011f\u0131nda) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flan\u0131r. Bir kullan\u0131c\u0131 bir &#8220;be\u011fen&#8221; d\u00fc\u011fmesine t\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda, bu bir &#8220;olay&#8221; tetikler ve bu olay, ilgili bulut de\u011fi\u015fkenini art\u0131rmak veya bir listeye yeni bir be\u011feni kayd\u0131 eklemek gibi bir dizi eylemi ba\u015flat\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, Scratch&#8217;in temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde bir araya getirerek, basit ama i\u015flevsel bir sosyal medya deneyimi yaratabilir ve gen\u00e7 kodlay\u0131c\u0131lara dijital d\u00fcnyada kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde durmay\u0131 \u00f6\u011fretebilirsiniz.<\/p>\n<h3>Ad\u0131m Ad\u0131m Scratch&#8217;te Basit Bir Sosyal Medya Profili Nas\u0131l Olu\u015fturulur?<\/h3>\n<p>Scratch&#8217;te kendi mini sosyal medya platformunuzu in\u015fa etmenin ilk ad\u0131m\u0131, temel bir kullan\u0131c\u0131 profili olu\u015fturmakt\u0131r. Bu profil, kullan\u0131c\u0131n\u0131n sisteme giri\u015f yapmas\u0131n\u0131, kendi ad\u0131n\u0131 g\u00f6rmesini ve belki de basit bir durum g\u00fcncellemesi payla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. \u0130lk olarak, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 giri\u015fi ve basit bir do\u011frulama sistemi tasarlamam\u0131z gerekiyor. Ancak unutmay\u0131n, Scratch&#8217;in bulut de\u011fi\u015fkenleri \u00e7ok hassas bilgiler (\u015fifreler gibi) i\u00e7in tasarlanmam\u0131\u015ft\u0131r, bu nedenle burada sadece basit bir kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 kayd\u0131 yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle, yeni bir Scratch projesi ba\u015flat\u0131n. Sahneye bir arka plan ekleyebilir veya varsay\u0131lan beyaz arka plan\u0131 kullanabilirsiniz. Bir kukla se\u00e7in (\u00f6rne\u011fin, bir insan fig\u00fcr\u00fc veya bir metin kutusu) ve ona &#8220;Giri\u015f Ekran\u0131&#8221; ad\u0131n\u0131 verin. Bu kukla, kullan\u0131c\u0131dan bilgi alacak. Daha sonra, &#8220;Veri&#8221; sekmesine gidin ve &#8220;Bir de\u011fi\u015fken olu\u015ftur&#8221; butonuna t\u0131klay\u0131n. &#8220;kullanici_adi&#8221; ad\u0131nda bir de\u011fi\u015fken olu\u015fturun. E\u011fer birden fazla kullan\u0131c\u0131n\u0131n profil olu\u015fturmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z, bu de\u011fi\u015fkeni &#8220;Bulut de\u011fi\u015fkeni (sunucuda depolan\u0131r)&#8221; olarak i\u015faretlemeyi unutmay\u0131n. Ayr\u0131ca, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kaydedilmesini sa\u011flayacak &#8220;kayitli_kullanicilar&#8221; ad\u0131nda bir &#8220;liste&#8221; olu\u015fturun; bunu da bulut listesi olarak i\u015faretleyebilirsiniz.<\/p>\n<p>Kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 giri\u015fi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki kod blo\u011funu &#8220;Giri\u015f Ekran\u0131&#8221; kuklan\u0131za ekleyebilirsiniz:<\/p>\n<pre><code>\nwhen green flag clicked\n    hide \/\/ Giri\u015f ekran\u0131 kuklas\u0131n\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta gizle\n    broadcast [giris_ekrani] \/\/ Giri\u015f ekran\u0131n\u0131 tetikle\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Ard\u0131ndan, ayr\u0131 bir kukla olu\u015fturun, \u00f6rne\u011fin bir \"Metin Kutusu\" kuklas\u0131. Bu kukla kullan\u0131c\u0131dan bilgi alacak.<\/p>\n<pre><code>\nwhen I receive [giris_ekrani]\n    show\n    ask [Kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131z\u0131 girin:] and wait\n    if <list [kayitli_kullanicilar] contains [answer]> then\n        set [kullanici_adi] to [answer]\n        say [Ho\u015f geldin ] join [kullanici_adi] for [2] secs\n        broadcast [profil_yukle]\n    else\n        ask [Bu kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 mevcut de\u011fil. Yeni bir hesap olu\u015fturmak ister misiniz? (evet\/hay\u0131r)] and wait\n        if <[answer] = [evet]> then\n            add [answer] to [kayitli_kullanicilar]\n            set [kullanici_adi] to [answer]\n            say [Hesab\u0131n\u0131z olu\u015fturuldu. Ho\u015f geldin ] join [kullanici_adi] for [2] secs\n            broadcast [profil_yukle]\n        else\n            say [Giri\u015f yap\u0131lamad\u0131.] for [2] secs\n            broadcast [giris_ekrani] \/\/ Tekrar giri\u015f ekran\u0131na d\u00f6n\n        end\n    end\n    hide\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>\u015eimdi bir \"Profil Kuklas\u0131\" olu\u015ftural\u0131m. Bu kukla, kullan\u0131c\u0131n\u0131n profil bilgilerini g\u00f6sterecek. Bu kukla i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki kod blo\u011funu kullanabiliriz:<\/p>\n<pre><code>\nwhen I receive [profil_yukle]\n    show\n    go to x: [0] y: [100]\n    say [Benim ad\u0131m: ] join [kullanici_adi] for [3] secs\n    \/\/ Kullan\u0131c\u0131n\u0131n durumunu payla\u015fabilece\u011fi bir alan ekleyelim\n    create clone of [Durum Kutusu Kuklas\u0131] \/\/ Ayr\u0131 bir kukla olarak tasarlan\u0131r\n    \/\/ Profil resmini ayarlamak i\u00e7in, kost\u00fcmler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapabilirsiniz\n    switch costume to [rastgele_profil_resmi]\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu \"Durum Kutusu Kuklas\u0131\" ayr\u0131 bir kukla olacak ve \u00fczerine t\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda bir soru sorarak kullan\u0131c\u0131n\u0131n yeni durumunu alacak ve bunu bir bulut listesine kaydedecek. Bu \u015fekilde, temel bir kullan\u0131c\u0131 profili olu\u015fturmu\u015f ve basit bir i\u00e7erik payla\u015f\u0131m mekanizmas\u0131 entegre etmi\u015f oluruz. B\u00f6ylece, kullan\u0131c\u0131lar kendi isimleriyle sisteme giri\u015f yapabilir ve ki\u015fisel alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya ba\u015flayabilirler. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, bu sadece ba\u015flang\u0131\u00e7; bu yap\u0131y\u0131 daha da geli\u015ftirerek daha zengin \u00f6zellikler eklemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<h3>Kullan\u0131c\u0131 Etkile\u015fimi ve \u0130\u00e7erik Ak\u0131\u015f\u0131: Be\u011feniler ve Yorumlar Nas\u0131l Eklenir?<\/h3>\n<p>Bir sosyal medya platformunun temelini olu\u015fturan \u015fey, kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131ndaki etkile\u015fimdir. G\u00f6nderileri be\u011fenme ve yorum yapma, bu etkile\u015fimin en yayg\u0131n bi\u00e7imleridir. Scratch'te bu \u00f6zellikleri uygulamak, biraz daha karma\u015f\u0131k veri y\u00f6netimi ve olay tabanl\u0131 programlama gerektirir. Ancak do\u011fru yakla\u015f\u0131mla, olduk\u00e7a i\u015flevsel bir sistem kurabiliriz.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle, g\u00f6nderileri y\u00f6netmek i\u00e7in \"gonderiler\" ad\u0131nda bir bulut listesi olu\u015ftural\u0131m. Her g\u00f6nderi, bu listede ayr\u0131 bir \u00f6\u011fe olarak yer alacak. Bir g\u00f6nderinin sadece metin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00f6nderi kimli\u011fi, yazar, be\u011feni say\u0131s\u0131 gibi bilgileri i\u00e7ermesi gerekebilir. Scratch'te bir listenin tek bir \u00f6\u011fesi birden fazla bilgiyi do\u011frudan tutamaz, bu nedenle genellikle birden fazla listeyi paralel kullan\u0131r\u0131z (\u00f6rne\u011fin, \"gonderi_metinleri\", \"gonderi_yazarlari\", \"gonderi_begeniler\").<\/p>\n<p>Bir g\u00f6nderi olu\u015fturma mekanizmas\u0131 tasarlayal\u0131m. Kullan\u0131c\u0131lar bir metin kutusuna yaz\u0131 yaz\u0131p \"G\u00f6nder\" butonuna t\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda, bu yaz\u0131 \"gonderiler\" listesine eklenecek. \u00d6rnek bir \"G\u00f6nder\" butonu kuklas\u0131 i\u00e7in kod \u015f\u00f6yle olabilir:<\/p>\n<pre><code>\n\/\/ G\u00f6nder Butonu Kuklas\u0131\nwhen this sprite clicked\n    ask [Ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun?] and wait\n    if not <[answer] = []> then\n        add (join (join [kullanici_adi] [: ]) [answer]) to [gonderiler] \/\/ G\u00f6nderi metnine yazar ekle\n        add [0] to [gonderi_begeniler] \/\/ \u0130lk g\u00f6nderi i\u00e7in be\u011feni say\u0131s\u0131n\u0131 0 yap\n        add [] to [gonderi_yorumlar] \/\/ Her g\u00f6nderi i\u00e7in yorum listesi tutabiliriz\n        broadcast [yeni_gonderi_var]\n    end\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>\u015eimdi g\u00f6nderileri g\u00f6sterme ve \"be\u011fen\" butonunu ekleme k\u0131sm\u0131na gelelim. Her g\u00f6nderi i\u00e7in dinamik olarak olu\u015fturulmu\u015f bir \"G\u00f6nderi Kutusu\" kuklas\u0131 kullanabiliriz. Bu kukla, \"gonderiler\" listesindeki her bir \u00f6\u011feyi g\u00f6steren klonlar olu\u015fturacak. Her klonun alt\u0131nda da bir \"Be\u011fen\" butonu ve bir \"Yorum Yap\" butonu olacak.<\/p>\n<pre><code>\n\/\/ G\u00f6nderi Kutusu Kuklas\u0131\nwhen I receive [yeni_gonderi_var] or when green flag clicked\n    delete all of [gonderi_klonlari] \/\/ \u00d6nceki klonlar\u0131 temizle\n    set [klon_sayaci] to [0]\n    repeat [length of gonderiler]\n        change [klon_sayaci] by [1]\n        create clone of [myself]\n    end\n\nwhen I start as a clone\n    set [gonderi_index] to [klon_sayaci] \/\/ Bu klonun hangi g\u00f6nderiye ait oldu\u011funu sakla\n    show\n    go to x: [0] y: [ (150) - ([gonderi_index] * (50)) ] \/\/ Klonlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru diz\n    say [item [gonderi_index] of [gonderiler]] for [0] secs \/\/ G\u00f6nderi metnini g\u00f6ster\n    \/\/ Be\u011fen butonunu ve say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6ster\n    set [begeni_metni] to (join [Be\u011feni: ] (item [gonderi_index] of [gonderi_begeniler]))\n    create clone of [Begeni Butonu Kuklas\u0131] \/\/ Be\u011fen butonu i\u00e7in ayr\u0131 bir kukla klonla\n    create clone of [Yorum Butonu Kuklas\u0131] \/\/ Yorum butonu i\u00e7in ayr\u0131 bir kukla klonla\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>\"Be\u011fen\" butonu kuklas\u0131 i\u00e7in ise \u015funlar\u0131 yapabiliriz:<\/p>\n<pre><code>\n\/\/ Be\u011fen Butonu Kuklas\u0131 (Her g\u00f6nderi klonu i\u00e7in ayr\u0131 bir klon olarak olu\u015fur)\nwhen I start as a clone\n    set [ilgili_gonderi_index] to [gonderi_index] \/\/ Ait oldu\u011fu g\u00f6nderi index'ini al\n    show\n    go to x: [100] y: [ (150) - ([ilgili_gonderi_index] * (50)) - 20 ] \/\/ Konumunu ayarla\n    say (join [\u2764\ufe0f ] (item [ilgili_gonderi_index] of [gonderi_begeniler])) for [0] secs \/\/ Be\u011feni say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6ster\n\nwhen this sprite clicked\n    change item [ilgili_gonderi_index] of [gonderi_begeniler] by [1] \/\/ Be\u011feni say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\n    say (join [\u2764\ufe0f ] (item [ilgili_gonderi_index] of [gonderi_begeniler])) for [0] secs \/\/ G\u00fcncel be\u011feni say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6ster\n    \/\/ \u0130ste\u011fe ba\u011fl\u0131: Kimlerin be\u011fendi\u011fini kaydetmek i\u00e7in ayr\u0131 bir bulut listesi kullanabiliriz.\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Yorum sistemi biraz daha karma\u015f\u0131kt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc her g\u00f6nderinin kendi yorumlar\u0131 olmas\u0131 gerekir. \"gonderi_yorumlar\" adl\u0131 bir bulut listesi kullanabiliriz, ancak her \u00f6\u011fesi bir alt liste veya belirli bir formatta string olabilir. \u00d6rne\u011fin, \"gonderi_yorumlar\" listesinin 1. \u00f6\u011fesi \"gonderi_1_yorumlar\" gibi bir string tutabilir ve bu string ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak yorumlar g\u00f6sterilebilir. Ancak bu, Scratch'in limitleri dahilinde zorlay\u0131c\u0131 olabilir. Daha basit bir yakla\u015f\u0131m, her yoruma g\u00f6nderi index'ini ekleyerek t\u00fcm yorumlar\u0131 tek bir bulut listesinde tutmakt\u0131r: \"gonderi_index:yorum_metni\". Ard\u0131ndan, g\u00f6sterirken filtreleme yapmak.<\/p>\n<pre><code>\n\/\/ Yorum Butonu Kuklas\u0131\nwhen I start as a clone\n    set [ilgili_gonderi_index] to [gonderi_index]\n    show\n    go to x: [150] y: [ (150) - ([ilgili_gonderi_index] * (50)) - 20 ]\n    say [Yorum Yap]\n\nwhen this sprite clicked\n    ask [Yorumunuzu yaz\u0131n:] and wait\n    if not <[answer] = []> then\n        add (join (join (join [ilgili_gonderi_index] [: ]) [kullanici_adi]) [: ]) [answer]) to [tum_yorumlar] \/\/ T\u00fcm yorumlar\u0131 tek bir listede tut\n        broadcast [yorumlar_guncellendi] \/\/ Yorumlar\u0131 yenilemek i\u00e7in\n    end\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu yap\u0131larla, kullan\u0131c\u0131lar g\u00f6nderi payla\u015fabilir, di\u011fer g\u00f6nderileri be\u011fenebilir ve yorum yapabilirler. Bu temel sistem, Scratch'in s\u0131n\u0131rl\u0131 veri y\u00f6netimi yetenekleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a i\u015flevseldir. Ancak, spam \u00f6nleme, moderasyon veya kullan\u0131c\u0131 bazl\u0131 yorum ak\u0131\u015f\u0131 gibi daha geli\u015fmi\u015f \u00f6zellikler i\u00e7in ek algoritmalar ve dikkatli bir bulut de\u011fi\u015fkeni y\u00f6netimi gerekecektir.<\/p>\n<h2>\u0130leri D\u00fczey Scratch Sosyal Medya Projeleri \u0130\u00e7in \u0130pu\u00e7lar\u0131 ve Optimizasyon Teknikleri<\/h2>\n<p>Temel bir sosyal medya yap\u0131s\u0131n\u0131 kurduktan sonra, projenizi daha i\u015flevsel, g\u00fcvenli ve etkile\u015fimli hale getirmek i\u00e7in baz\u0131 ileri d\u00fczey tekniklere ba\u015fvurabilirsiniz. Scratch'in kendine \u00f6zg\u00fc k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yarat\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3>G\u00fcvenlik ve Moderasyon: K\u00fcf\u00fcr Filtreleri ve \u015eikayet Sistemleri Nas\u0131l Uygulan\u0131r?<\/h3>\n<p>\u00c7evrimi\u00e7i bir platformda kullan\u0131c\u0131 i\u00e7eri\u011fi s\u00f6z konusu oldu\u011funda g\u00fcvenlik ve moderasyon en kritik konulardan biridir. Scratch, kendi moderasyon politikalar\u0131na sahip olsa da, projenizin i\u00e7inde de baz\u0131 temel g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri alman\u0131z faydal\u0131 olacakt\u0131r. Bir \"k\u00fcf\u00fcr filtresi\" olu\u015fturmak, k\u00f6t\u00fc niyetli veya uygunsuz kelimelerin payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Bunun i\u00e7in, yasakl\u0131 kelimelerin bir listesini (\u00f6rne\u011fin \"yasakli_kelimeler\" adl\u0131 bir liste) olu\u015fturabilirsiniz. Kullan\u0131c\u0131 bir g\u00f6nderi veya yorum yapt\u0131\u011f\u0131nda, i\u00e7erikteki kelimeleri bu listeyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n.<\/p>\n<pre><code>\n\/\/ K\u00fcf\u00fcr Filtresi Fonksiyonu (\u00d6rnek)\ndefine [metin_filtrele (mesaj)]\n    set [filtrelenmis_mesaj] to [mesaj]\n    for each [kelime] in [yasakli_kelimeler]\n        set [filtrelenmis_mesaj] to (replace all [kelime] in [filtrelenmis_mesaj] with [***])\n    end\n    report [filtrelenmis_mesaj]\n\n\/\/ Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi\nwhen this sprite clicked \/\/ G\u00f6nder butonu\n    ask [Ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun?] and wait\n    set [gonderi_metni] to [answer]\n    if <call [metin_filtrele (gonderi_metni)] = [gonderi_metni]> then \/\/ E\u011fer filtreleme sonras\u0131 metin de\u011fi\u015fmediyse, uygunsuz kelime yok\n        add (join (join [kullanici_adi] [: ]) [gonderi_metni]) to [gonderiler]\n        \/\/ ... di\u011fer i\u015flemler\n    else\n        say [Mesaj\u0131n\u0131zda uygunsuz kelimeler tespit edildi!] for [2] secs\n    end\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Daha geli\u015fmi\u015f bir sistem olarak, kullan\u0131c\u0131 \u015fikayet mekanizmas\u0131 ekleyebilirsiniz. Her g\u00f6nderinin alt\u0131nda bir \"\u015eikayet Et\" butonu olabilir. Bu butona t\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda, g\u00f6nderinin ID'si veya i\u00e7eri\u011fi bir \"\u015fikayetler\" bulut listesine eklenir. Proje sahibi daha sonra bu listeyi kontrol ederek uygunsuz i\u00e7erikleri manuel olarak silebilir. Ancak, bu i\u015flem manuel olaca\u011f\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ek zamanl\u0131 moderasyon sa\u011flamayacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>Performans Optimizasyonu: Bulut De\u011fi\u015fkeni Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Ak\u0131ll\u0131ca Y\u00f6netmek<\/h3>\n<p>Scratch'in bulut de\u011fi\u015fkenleri harika bir \u00f6zellik olsa da, performans s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 vard\u0131r. \u00c7ok fazla veri depolamak veya \u00e7ok s\u0131k g\u00fcncellemek projeyi yava\u015flatabilir veya veri senkronizasyonu sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir. Bu nedenle, bulut de\u011fi\u015fkenlerini ak\u0131ll\u0131ca kullanmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Minimum Veri Saklama<\/strong>: Bulut de\u011fi\u015fkenlerinde sadece ger\u00e7ekten gerekli olan bilgileri saklay\u0131n. \u00d6rne\u011fin, her g\u00f6nderinin t\u00fcm metnini ayr\u0131 bir bulut de\u011fi\u015fkeninde tutmak yerine, g\u00f6nderi kimliklerini (benzersiz numaralar) bulut de\u011fi\u015fkenlerinde tutup, daha uzun metinleri (e\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse) daha k\u0131sa ve \u00f6z tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Liste Kullan\u0131m\u0131<\/strong>: Birden fazla \u00f6\u011fe i\u00e7in tek tek de\u011fi\u015fkenler yerine bulut listelerini kullan\u0131n. Listeler, toplu veri y\u00f6netimi i\u00e7in daha etkilidir.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcncelleme S\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/strong>: Bulut de\u011fi\u015fkenlerini veya listelerini \u00e7ok s\u0131k g\u00fcncellemekten ka\u00e7\u0131n\u0131n. \u00d6rne\u011fin, her tu\u015f vuru\u015funda de\u011fil, sadece \"G\u00f6nder\" d\u00fc\u011fmesine bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcncellemeler yap\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Kullan\u0131c\u0131 Aray\u00fcz\u00fc (UI) Geli\u015ftirme: Daha Dinamik ve \u00c7ekici Tasar\u0131mlar<\/h3>\n<p>Scratch'te g\u00f6rsel olarak \u00e7ekici bir aray\u00fcz olu\u015fturmak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n projenizle etkile\u015fimini art\u0131r\u0131r. Statik metin ve butonlar yerine daha dinamik \u00f6\u011feler kullanabilirsiniz.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kukla Animasyonlar\u0131<\/strong>: Butonlara t\u0131klama veya \u00fczerine gelme efektleri ekleyin. \u00d6rne\u011fin, bir butona fare geldi\u011finde rengini de\u011fi\u015ftirmek veya boyutunu b\u00fcy\u00fctmek, kullan\u0131c\u0131ya geri bildirim sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Kayd\u0131rma Mekanizmalar\u0131<\/strong>: \u00c7ok say\u0131da g\u00f6nderi veya yorum oldu\u011funda, bir kayd\u0131rma \u00e7ubu\u011fu sim\u00fcle edebilirsiniz. Fare tekerle\u011fi alg\u0131lama veya yukar\u0131\/a\u015fa\u011f\u0131 ok tu\u015flar\u0131yla g\u00f6nderi listesini kayd\u0131rma hissi yaratmak i\u00e7in klonlar\u0131n y konumlar\u0131n\u0131 dinamik olarak de\u011fi\u015ftirebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>Profil \u00d6zelle\u015ftirme<\/strong>: Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kendi profil resimlerini y\u00fcklemesine (kost\u00fcm de\u011fi\u015ftirerek sim\u00fclasyon), arka plan renklerini se\u00e7mesine veya ki\u015fisel bir bio yazmas\u0131na izin verin.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"expert-tip\">Uzman \u0130pucu: Bulut de\u011fi\u015fkenleri \u00fczerinde \u00e7ok fazla veri depolamak performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. G\u00f6nderi kimlikleri gibi kritik bilgileri bulut de\u011fi\u015fkeninde tutarken, g\u00f6nderi i\u00e7eri\u011fini (e\u011fer \u00e7ok uzunsa) daha statik bir \u015fekilde ele almay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, her g\u00f6nderi i\u00e7in ayr\u0131 bir \"g\u00f6nderi_id\" olu\u015fturup, bu id'ye \u00f6zel listelerde i\u00e7erik tutmak veya g\u00f6nderi metnini olabildi\u011fince k\u0131sa tutarak limitleri zorlamamak.<\/div>\n<p>Ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryosu olarak, bir ilkokul s\u0131n\u0131f\u0131nda \"S\u0131n\u0131f Panosu\" ad\u0131nda bir Scratch projesi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u00d6\u011fretmen, \u00f6\u011frencilerin \u00f6devlerini, \u00e7izimlerini veya duyurular\u0131n\u0131 payla\u015fabilecekleri basit bir platform olu\u015fturur. Her \u00f6\u011frenci kendi ad\u0131 ve avatar\u0131yla giri\u015f yapabilir. \u00d6devlerini veya \u00e7izimlerini (resim y\u00fcklemek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 metinler veya \u00e7izim kodlar\u0131) \"g\u00f6nderi\" olarak payla\u015fabilirler. Di\u011fer \u00f6\u011frenciler bu g\u00f6nderileri \"be\u011fenebilir\" veya \"yorum yapabilir\". \u00d6\u011fretmen, \"\u015fikayet et\" butonu sayesinde uygunsuz i\u00e7erikleri manuel olarak kontrol edebilir. Bu proje, \u00e7ocuklar\u0131n hem kodlama \u00f6\u011frenmesini, hem de dijital ileti\u015fim eti\u011fini kavramas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ayn\u0131 zamanda, bulut de\u011fi\u015fkenlerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 kapasitesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sadece metin tabanl\u0131 etkile\u015fimlerin kullan\u0131lmas\u0131 ve g\u00f6nderi say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00f6netilebilir tutulmas\u0131 gibi optimizasyon teknikleri do\u011fal olarak uygulanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<h3>Mobil Uyumlu Bir Scratch Sosyal Medya Aray\u00fcz\u00fc Nas\u0131l Tasarlan\u0131r?<\/h3>\n<p>Scratch projeleri do\u011frudan HTML\/CSS tabanl\u0131 web sayfalar\u0131 gibi \"responsive\" de\u011fildir; yani ekran boyutuna otomatik olarak uyum sa\u011flamazlar. Ancak, projenizi farkl\u0131 cihazlarda (mobil telefonlar veya tabletler gibi) daha iyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmek i\u00e7in baz\u0131 stratejiler izleyebilirsiniz. Scratch projelerinin web'de nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, genellikle projenin embed edildi\u011fi HTML sayfas\u0131n\u0131n stil ayarlar\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n<p>Scratch i\u00e7inde mobil uyumlulu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in \u015funlar\u0131 yapabilirsiniz:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Basit ve B\u00fcy\u00fck Aray\u00fcz Elemanlar\u0131<\/strong>: K\u00fc\u00e7\u00fck ekranlarda butonlar\u0131n veya metinlerin kolayca t\u0131klanabilir ve okunabilir olmas\u0131 i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck boyutlu kuklalar ve metin bloklar\u0131 kullan\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Daha Az Bilgi<\/strong>: Mobil cihazlarda ekran alan\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Tek bir ekranda \u00e7ok fazla bilgi veya \u00e7ok say\u0131da kukla g\u00f6stermekten ka\u00e7\u0131n\u0131n. Men\u00fcleri veya g\u00f6nderi ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 daha basitle\u015ftirin.<\/li>\n<li><strong>D\u00fczenin Basitli\u011fi<\/strong>: Karma\u015f\u0131k, \u00e7ok s\u00fctunlu d\u00fczenler yerine, tek s\u00fctunlu ve dikey olarak s\u0131ralanm\u0131\u015f d\u00fczenleri tercih edin. \u00d6rne\u011fin, t\u00fcm g\u00f6nderileri alt alta dizin ve kayd\u0131rma mant\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmelerini sa\u011flay\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Dokunmatik Etkile\u015fimler<\/strong>: Fare t\u0131klamas\u0131 yerine dokunmatik ekranda parmakla t\u0131klama hissi verecek \u015fekilde butonlar\u0131 tasarlay\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<p>E\u011fer Scratch projenizi bir web sitesine g\u00f6m\u00fcyorsan\u0131z (embed ediyorsan\u0131z), bu durumda HTML ve CSS kullanarak responsive tasar\u0131m uygulayabilirsiniz. \u0130\u015fte basit bir \u00f6rnek:<\/p>\n<pre><code>\n<!DOCTYPE html>\n<html lang=\"tr\">\n<head>\n    <meta charset=\"UTF-8\">\n    <meta name=\"viewport\" content=\"width=device-width, initial-scale=1.0\">\n    <title>Scratch Sosyal Medya Projesi<\/title>\n    <style>\n        body {\n            font-family: Arial, sans-serif;\n            margin: 0;\n            padding: 20px;\n            background-color: #f4f4f4;\n            display: flex;\n            justify-content: center;\n            align-items: center;\n            min-height: 100vh;\n        }\n        .container {\n            width: 90%;\n            max-width: 960px;\n            background-color: #fff;\n            padding: 20px;\n            border-radius: 8px;\n            box-shadow: 0 2px 10px rgba(0, 0, 0, 0.1);\n        }\n        .scratch-project-embed {\n            width: 100%;\n            height: 400px; \/* Varsay\u0131lan y\u00fckseklik *\/\n            border: none;\n        }\n\n        \/* Mobil cihazlar i\u00e7in stil - Media Queries *\/\n        @media only screen and (max-width: 768px) {\n            .container {\n                width: 100%;\n                padding: 10px;\n            }\n            .scratch-project-embed {\n                height: 300px; \/* Daha k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar i\u00e7in y\u00fckseklik ayar\u0131 *\/\n            }\n        }\n\n        @media only screen and (max-width: 480px) {\n            .scratch-project-embed {\n                height: 250px; \/* \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar i\u00e7in *\/\n            }\n        }\n    <\/style>\n<\/head>\n<body>\n    <div class=\"container\">\n        <h2>Kendi Scratch Sosyal Medyam!<\/h2>\n        <p>A\u015fa\u011f\u0131daki Scratch projesi, mobil cihazlara uyumlu bir \u015fekilde ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n        <iframe class=\"scratch-project-embed\" src=\"https:\/\/scratch.mit.edu\/projects\/S\u0130Z\u0130N_PROJE_ID'N\u0130Z\u0130_BURAYA_EKLEY\u0130N\/embed\" allowtransparency=\"true\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen><\/iframe>\n    <\/div>\n<\/body>\n<\/html>\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Yukar\u0131daki HTML ve CSS kodu, Scratch projenizi i\u00e7eren iframe'i (<code>.scratch-project-embed<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131) farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131na g\u00f6re boyutland\u0131r\u0131r. <code>max-width<\/code> de\u011feri k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e, iframe'in y\u00fcksekli\u011fi de buna g\u00f6re ayarlan\u0131r. Bu sayede, Scratch projeniz mobil bir web sayfas\u0131nda daha d\u00fczenli ve kullan\u0131labilir bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnecektir. Unutmay\u0131n ki Scratch projenizin i\u00e7indeki elemanlar\u0131n (kuklalar, metinler) boyut ve yerle\u015fimini de bu d\u0131\u015f \u00e7er\u00e7eveye uygun olarak tasarlaman\u0131z gerekir.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Scratch Sosyal Medya Projelerinin Gelece\u011fi ve \u00d6\u011frenme Deneyimi<\/h2>\n<p>Scratch ile bir sosyal medya platformu in\u015fa etme yolculu\u011fumuzun sonuna geldik. Bu s\u00fcre\u00e7 boyunca, Scratch'in temel bloklar\u0131ndan ba\u015flayarak, bulut de\u011fi\u015fkenlerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak kullan\u0131c\u0131 profilleri, g\u00f6nderi ak\u0131\u015flar\u0131, be\u011fenme ve yorum yapma gibi temel sosyal medya i\u015flevlerini nas\u0131l olu\u015fturabilece\u011fimizi ad\u0131m ad\u0131m inceledik. Ayr\u0131ca, bu projeleri daha g\u00fcvenli, performansl\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 dostu hale getirmek i\u00e7in ileri d\u00fczey ipu\u00e7lar\u0131 ve mobil uyumluluk yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 da ele ald\u0131k. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, Scratch, \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin sadece t\u00fcketici de\u011fil, ayn\u0131 zamanda dijital d\u00fcnyan\u0131n yarat\u0131c\u0131lar\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan e\u015fsiz bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>Scratch'in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu \"oyun alan\u0131\", soyut kodlama kavramlar\u0131n\u0131 somut ve e\u011flenceli deneyimlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Bir sosyal medya projesi geli\u015ftirmek, gen\u00e7lere veri y\u00f6netimi, kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fc tasar\u0131m\u0131, etkile\u015fimli programlama ve hatta siber g\u00fcvenlik gibi konularda pratik bilgiler sunar. Bu projeler, \u00f6\u011frencilerin ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, problem \u00e7\u00f6zme ve i\u015fbirli\u011fi yeteneklerini geli\u015ftirirken, ayn\u0131 zamanda dijital vatanda\u015fl\u0131k bilinci kazanmalar\u0131na da yard\u0131mc\u0131 olur. Her ne kadar Scratch, profesyonel sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ula\u015famasa da, sundu\u011fu temel yetenekler sayesinde gen\u00e7 kodlay\u0131c\u0131lar\u0131n bu alandaki ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atmalar\u0131 i\u00e7in m\u00fckemmel bir zemin haz\u0131rlar. Gelecekte, Scratch benzeri platformlar, dijital yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha da eri\u015filebilir k\u0131lmaya devam edecek ve gen\u00e7 nesilleri teknolojiyle daha bilin\u00e7li ve yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde etkile\u015fim kurmaya te\u015fvik edecektir. Bu t\u00fcr projeler, sadece kodlama \u00f6\u011frenmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda dijital d\u00fcnyay\u0131 anlaman\u0131n ve onu \u015fekillendirmenin bir yolunu sunar.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h3>\n<ul>\n<li>\n        <strong>S: Scratch'te ger\u00e7ek bir sosyal medya uygulamas\u0131 yap\u0131labilir mi?<\/strong><br \/>\n        <strong>C:<\/strong> Scratch'in bulut de\u011fi\u015fkenleri ve listeleri sayesinde, kullan\u0131c\u0131 profilleri, g\u00f6nderi payla\u015f\u0131m\u0131, be\u011feniler ve yorumlar gibi temel sosyal medya i\u015flevlerini sim\u00fcle eden uygulamalar olu\u015fturulabilir. Ancak, ger\u00e7ek bir sosyal medya platformunun \u00f6l\u00e7e\u011fi, g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri ve performans gereksinimleri (veri taban\u0131 y\u00f6netimi, sunucu altyap\u0131s\u0131 gibi) Scratch'in yeteneklerinin \u00f6tesindedir. Scratch daha \u00e7ok e\u011fitim ama\u00e7l\u0131, basit ve kontroll\u00fc etkile\u015fimler i\u00e7in idealdir.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>S: Bulut de\u011fi\u015fkenleri ne kadar veri saklayabilir?<\/strong><br \/>\n        <strong>C:<\/strong> Scratch'in bulut de\u011fi\u015fkenleri s\u0131n\u0131rl\u0131 kapasiteye sahiptir ve genellikle sadece say\u0131sal de\u011ferler veya belirli bir karakter limitine sahip k\u0131sa metinler saklayabilir. Ayr\u0131ca, t\u00fcm Scratch toplulu\u011fu taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m performans\u0131 etkileyebilir. Hassas veriler veya b\u00fcy\u00fck miktarda veri depolamak i\u00e7in tasarlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Her proje i\u00e7in belirli bir bulut veri depolama s\u0131n\u0131r\u0131 bulunmaktad\u0131r.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>S: Projemi ba\u015fkalar\u0131yla nas\u0131l payla\u015f\u0131r\u0131m ve onlar\u0131n etkile\u015fim kurmas\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flar\u0131m?<\/strong><br \/>\n        <strong>C:<\/strong> Projenizi Scratch web sitesine y\u00fckleyip \"Payla\u015f\" (Share) butonuna t\u0131klayarak ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015fabilirsiniz. Bulut de\u011fi\u015fkenlerini kullanan bir projeniz varsa, di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar da projenizle etkile\u015fime ge\u00e7ebilir, yorum yapabilir veya veri payla\u015f\u0131m\u0131 yapabilirler. Projenizin ayarlar\u0131nda \"bulut de\u011fi\u015fkenlerini kullan\" se\u00e7ene\u011finin i\u015faretli oldu\u011fundan emin olun.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>S: Scratch'te g\u00fcvenlik endi\u015feleri nelerdir?<\/strong><br \/>\n        <strong>C:<\/strong> Scratch toplulu\u011fu olduk\u00e7a g\u00fcvenli bir ortam sunmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da, bulut de\u011fi\u015fkenleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla payla\u015f\u0131lan i\u00e7eriklerin denetimi \u00f6nemlidir. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n uygunsuz kelimeler kullanmas\u0131 veya ki\u015fisel bilgi payla\u015fmas\u0131 gibi durumlar olu\u015fabilir. Bu nedenle, projenize k\u00fcf\u00fcr filtreleri eklemek veya kullan\u0131c\u0131 \u015fikayet sistemleri gibi moderasyon ara\u00e7lar\u0131 olu\u015fturmak, g\u00fcvenlik risklerini azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir. \u00c7ocuklar\u0131n ki\u015fisel bilgilerini payla\u015fmamalar\u0131 konusunda bilgilendirilmesi de kritiktir.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>S: Ba\u015fka hangi platformlar benzer yarat\u0131c\u0131l\u0131k ve kodlama deneyimleri sunar?<\/strong><br \/>\n        <strong>C:<\/strong> Scratch'e benzer \u015fekilde blok tabanl\u0131 kodlama ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k sunan di\u011fer platformlar aras\u0131nda Code.org, MakeCode (Microsoft taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen), Tynker ve Blockly say\u0131labilir. Bu platformlar da genellikle \u00e7ocuklara ve yeni ba\u015flayanlara kodlamay\u0131 \u00f6\u011fretmek amac\u0131yla tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r ve interaktif projeler geli\u015ftirmeye olanak tan\u0131r.\n    <\/li>\n<\/ul>\n<p><\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch&#8217;in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31514","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Scratch&#039;te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch&#039;in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak interaktif, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 projeler olu\u015fturman\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Scratch&#039;te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch&#039;in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak interaktif, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 projeler olu\u015fturman\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-10T17:31:37+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Scratch&#8217;te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi\",\"datePublished\":\"2025-10-10T17:31:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/\"},\"wordCount\":3700,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/\",\"name\":\"Scratch'te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-10T17:31:37+00:00\",\"description\":\"Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch'in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak interaktif, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 projeler olu\u015fturman\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Scratch&#8217;te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Scratch'te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi","description":"Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch'in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak interaktif, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 projeler olu\u015fturman\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Scratch'te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi","og_description":"Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch'in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak interaktif, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 projeler olu\u015fturman\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-10-10T17:31:37+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"22 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Scratch&#8217;te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi","datePublished":"2025-10-10T17:31:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/"},"wordCount":3700,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/","name":"Scratch'te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-10-10T17:31:37+00:00","description":"Scratch platformunda kendi mini sosyal medya uygulaman\u0131z\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirece\u011finizi merak m\u0131 ediyorsunuz? Bu kapsaml\u0131 rehber, Scratch'in imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak interaktif, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 projeler olu\u015fturman\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/scratchte-sosyal-medya-kendi-platformunu-olusturma-rehberi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Scratch&#8217;te Sosyal Medya: Kendi Platformunu Olu\u015fturma Rehberi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31514"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31514\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}