{"id":31371,"date":"2025-10-09T06:33:56","date_gmt":"2025-10-09T03:33:56","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/"},"modified":"2025-10-09T06:33:56","modified_gmt":"2025-10-09T03:33:56","slug":"ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/","title":{"rendered":"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik"},"content":{"rendered":"<p>CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yollar\u0131n\u0131 pratik \u00f6rneklerle sunar ve altyap\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0131zla geli\u015fen yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131nda, s\u00fcrekli entegrasyon ve s\u00fcrekli da\u011f\u0131t\u0131m (CI\/CD) s\u00fcre\u00e7leri, ekiplerin daha h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde de\u011fer sunmas\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n temelini olu\u015fturur. Ancak bu h\u0131z, beraberinde yeni g\u00fcvenlik ve operasyonel zorluklar\u0131 da getirir. Otomasyonun her zamankinden daha yayg\u0131n oldu\u011fu bir ortamda, CI\/CD hatlar\u0131ndaki herhangi bir anormal davran\u0131\u015f, ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilir. \u00d6rne\u011fin, beklenmedik bir derleme hatas\u0131, geciken bir da\u011f\u0131t\u0131m veya daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, k\u00f6t\u00fc niyetli bir kod enjeksiyonu, operasyonlar\u0131 durma noktas\u0131na getirebilir, veri ihlallerine yol a\u00e7abilir ve kurumsal itibar\u0131 sarsabilir. \u0130\u015fte bu noktada, geleneksel izleme ve g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 genellikle yetersiz kal\u0131r. Statik kurallara dayal\u0131 sistemler, &#8220;normal&#8221; olarak tan\u0131mlanmayan ancak yine de bir tehdit veya sorun g\u00f6stergesi olabilecek ince ve karma\u015f\u0131k anormallikleri tespit etmekte zorlan\u0131r.<\/p>\n<p>Geli\u015fmi\u015f sald\u0131rganlar, otomasyon ara\u00e7lar\u0131n\u0131 hedefleyerek veya i\u00e7erdeki zay\u0131f noktalar\u0131 kullanarak CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerini manip\u00fcle edebilirler. Bir geli\u015ftiricinin kimlik bilgilerinin \u00e7al\u0131nmas\u0131 veya bir yap\u0131 sunucusunun ele ge\u00e7irilmesi durumunda, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 kodlar\u0131n fark edilmeden da\u011f\u0131t\u0131m boru hatlar\u0131na s\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131 riski ortaya \u00e7\u0131kar. Bu t\u00fcr senaryolar, yaln\u0131zca derleme ve da\u011f\u0131t\u0131m g\u00fcnl\u00fcklerini inceleyerek veya bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 tarayarak tespit edilmesi imkans\u0131z hale gelebilir. Bununla birlikte, operasyonel anomaliler de ayn\u0131 derecede y\u0131k\u0131c\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin, bir test a\u015famas\u0131n\u0131n aniden normalden \u00e7ok daha uzun s\u00fcrmesi veya bir da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n beklendi\u011fi gibi tamamlanmas\u0131na ra\u011fmen \u00fcretim ortam\u0131nda performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerine neden olmas\u0131 gibi durumlar, h\u0131zla \u00e7\u00f6z\u00fclmezse b\u00fcy\u00fck maliyetlere yol a\u00e7abilir. Bu karma\u015f\u0131k ve dinamik ortamda, yeni nesil bir anomali tespit yakla\u015f\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu noktada n\u00f6ral a\u011flar, devrim niteli\u011finde \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar. Geleneksel g\u00fcvenlik ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek, CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki &#8220;normal&#8221; davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilen ve bu kal\u0131plardan sapmalar\u0131 hassasiyetle belirleyebilen yapay zeka tabanl\u0131 sistemler, operasyonel esnekli\u011fi ve g\u00fcvenli\u011fi bir araya getirme potansiyeline sahiptir. Bu makale, n\u00f6ral a\u011flar\u0131n bu kritik bo\u015flu\u011fu nas\u0131l doldurdu\u011funu, CI\/CD boru hatlar\u0131n\u0131zdaki anormallikleri nas\u0131l tespit edebilece\u011finizi ve sistemlerinizi nas\u0131l daha g\u00fcvenli hale getirebilece\u011finizi derinlemesine inceleyecektir. Amac\u0131m\u0131z, okuyuculara bu g\u00fc\u00e7l\u00fc teknolojiyi anlama ve kendi CI\/CD ortamlar\u0131nda uygulama konusunda pratik bir yol haritas\u0131 sunmakt\u0131r.<\/p>\n<h2>Temel Kavramlar: Anomali Tespiti ve N\u00f6ral A\u011flar Hakk\u0131nda Bilmeniz Gerekenler Nelerdir?<\/h2>\n<p>CI\/CD boru hatlar\u0131nda n\u00f6ral a\u011f tabanl\u0131 anomali tespitine dalmadan \u00f6nce, bu iki temel kavram\u0131 net bir \u015fekilde anlamak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm, hem anomali tespitinin ne oldu\u011funu ve farkl\u0131 t\u00fcrlerini hem de n\u00f6ral a\u011flar\u0131n temel \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerini ve anomali tespitindeki rol\u00fcn\u00fc basit ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir dille a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>Anomali Tespiti Nedir ve T\u00fcrleri Nelerdir?<\/h3>\n<p>Anomali tespiti, bir veri k\u00fcmesindeki ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 desenleri, g\u00f6zlemleri veya olaylar\u0131 belirleme s\u00fcrecidir. Bu ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 \u00f6\u011feler genellikle &#8220;ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler&#8221; (outliers) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve verilerin genel davran\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde saparlar. CI\/CD ba\u011flam\u0131nda bir anomali, normalde beklenen i\u015flem ak\u0131\u015f\u0131ndan, performans metriklerinden veya g\u00fcvenlik kal\u0131plar\u0131ndan sapma g\u00f6steren herhangi bir durumu ifade edebilir. Bu anormallikler, bir hatan\u0131n, bir g\u00fcvenlik ihlalinin veya bir performans darbo\u011faz\u0131n\u0131n ilk i\u015faretleri olabilir. Anomali tespiti, genellikle g\u00f6zden ka\u00e7abilecek veya manuel olarak fark edilmesi zor olabilecek sorunlar\u0131 otomatik olarak ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 hedefler.<\/p>\n<p>Anomaliler birka\u00e7 farkl\u0131 t\u00fcrde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Nokta Anomalileri (Point Anomalies):<\/strong> Bir veri noktas\u0131n\u0131n, veri setinin geri kalan\u0131ndan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 olmas\u0131 durumudur. \u00d6rne\u011fin, bir CI\/CD boru hatt\u0131ndaki bir derleme s\u00fcresinin aniden normal ortalaman\u0131n \u00e7ok \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131 (\u00f6rne\u011fin, 5 dakikal\u0131k bir derlemenin aniden 30 dakika s\u00fcrmesi) bir nokta anomalisidir. Bu durum, sunucu y\u00fck\u00fc, kod kalitesi veya ba\u015fka bir sorundan kaynaklanabilir.<\/li>\n<li><strong>Ba\u011flamsal Anomaliler (Contextual Anomalies):<\/strong> Bir veri noktas\u0131n\u0131n kendi ba\u015f\u0131na anormal olmamas\u0131, ancak belirli bir ba\u011flamda anormal kabul edilmesi durumudur. \u00d6rne\u011fin, mesai saatleri i\u00e7inde bir geli\u015ftiricinin \u00fcretim veritaban\u0131na eri\u015fim sa\u011flamas\u0131 normal olabilirken, gece yar\u0131s\u0131 veya hafta sonu ayn\u0131 eri\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fmesi bir ba\u011flamsal anomali olabilir. Eri\u015fim ba\u015far\u0131l\u0131 olsa ve yetkili ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lsa bile, zaman dilimi ba\u011flam\u0131 onu \u015f\u00fcpheli k\u0131lar.<\/li>\n<li><strong>Kolektif Anomaliler (Collective Anomalies):<\/strong> Tek bir veri noktas\u0131n\u0131n de\u011fil, bir grup veya dizi halindeki veri noktalar\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak anormal bir desen olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir CI\/CD hatt\u0131ndaki ard\u0131\u015f\u0131k birka\u00e7 derlemenin k\u00fc\u00e7\u00fck gecikmeler ya\u015famas\u0131, tek tek bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemsiz g\u00f6r\u00fcnse de, bu gecikmelerin bir araya gelmesi genel bir performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn veya sistem sorunlar\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi olabilir. Botnet sald\u0131r\u0131lar\u0131 veya yava\u015f hizmet reddi sald\u0131r\u0131lar\u0131 da kolektif anomali \u00f6rnekleridir, zira tek bir istek anormal de\u011fildir ancak biriken istekler anormal bir durum yarat\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>CI\/CD boru hatlar\u0131nda anomali tespiti, bu farkl\u0131 anomali t\u00fcrlerini belirleyerek sistemin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, performans\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fini korumay\u0131 ama\u00e7lar. Geleneksel y\u00f6ntemler genellikle statik kurallara veya \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f e\u015fiklere dayan\u0131rken, bu karma\u015f\u0131k ve dinamik ortamda n\u00f6ral a\u011flar gibi makine \u00f6\u011frenimi yakla\u015f\u0131mlar\u0131, \u00e7ok daha esnek ve etkili \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar.<\/p>\n<h3>N\u00f6ral A\u011flar Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r ve Anomali Tespitinde Rol\u00fc Nedir?<\/h3>\n<p>N\u00f6ral a\u011flar (Neural Networks &#8211; NN), insan beyninin \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerinden esinlenerek geli\u015ftirilmi\u015f, verilerdeki karma\u015f\u0131k desenleri \u00f6\u011frenme yetene\u011fine sahip bir makine \u00f6\u011frenimi modelidir. Temelde, birbirine ba\u011fl\u0131 &#8220;n\u00f6ron&#8221; ad\u0131 verilen katmanlardan olu\u015furlar. Bir n\u00f6ral a\u011f\u0131n temel yap\u0131s\u0131 \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Giri\u015f Katman\u0131 (Input Layer):<\/strong> Verinin a\u011fa ilk girdi\u011fi katmand\u0131r. Her n\u00f6ron, giri\u015f verisindeki bir \u00f6zelli\u011fi temsil eder.<\/li>\n<li><strong>Gizli Katmanlar (Hidden Layers):<\/strong> Giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f katmanlar\u0131 aras\u0131nda yer alan bir veya daha fazla katmand\u0131r. Bu katmanlardaki n\u00f6ronlar, giri\u015f verilerini i\u015fler, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr ve daha soyut \u00f6zellikler \u00e7\u0131kar\u0131r. Her n\u00f6ron, giri\u015flerinden bir a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toplam al\u0131r ve bu toplam\u0131 bir aktivasyon fonksiyonundan ge\u00e7irerek bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00fcretir.<\/li>\n<li><strong>\u00c7\u0131k\u0131\u015f Katman\u0131 (Output Layer):<\/strong> A\u011f\u0131n tahminini veya sonucunu \u00fcreten son katmand\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>N\u00f6ral a\u011flar, &#8220;e\u011fitim&#8221; ad\u0131 verilen bir s\u00fcre\u00e7le \u00f6\u011frenir. Bu s\u00fcre\u00e7te, a\u011fa etiketli (denetimli \u00f6\u011frenme) veya etiketsiz (denetimsiz \u00f6\u011frenme) veri \u00f6rnekleri sunulur ve a\u011f\u0131n tahminleri ile ger\u00e7ek de\u011ferler aras\u0131ndaki fark\u0131 (hata) minimize etmek i\u00e7in a\u011f\u0131rl\u0131klar ve sapmalar (bias) ayarlan\u0131r. Bu ayarlama genellikle geri yay\u0131l\u0131m (backpropagation) algoritmas\u0131 ile yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Anomali tespitinde n\u00f6ral a\u011flar\u0131n rol\u00fc, \u00f6zellikle karma\u015f\u0131k ve y\u00fcksek boyutlu verilerdeki normal davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme yeteneklerinden kaynaklan\u0131r. Geleneksel y\u00f6ntemlerin aksine, n\u00f6ral a\u011flar a\u00e7\u0131k\u00e7a programlanm\u0131\u015f kurallara ihtiya\u00e7 duymaz; bunun yerine, b\u00fcy\u00fck miktarda normal veri \u00f6rne\u011fi \u00fczerinden kendi &#8220;normal&#8221; tan\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu, \u00f6zellikle a\u015fa\u011f\u0131daki n\u00f6ral a\u011f mimarileri i\u00e7in ge\u00e7erlidir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Otomatik Kodlay\u0131c\u0131lar (Autoencoders):<\/strong> En pop\u00fcler anomali tespit n\u00f6ral a\u011flar\u0131ndan biridir. Bir otomatik kodlay\u0131c\u0131, giri\u015f verisini s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir temsiline (kodlanm\u0131\u015f vekt\u00f6r) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir &#8220;kodlay\u0131c\u0131&#8221; (encoder) ve bu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f temsilini orijinal giri\u015fine geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir &#8220;kod \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc&#8221; (decoder) olmak \u00fczere iki ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur. Otomatik kodlay\u0131c\u0131lar, normal veriler \u00fczerinde e\u011fitildi\u011finde, normal verileri do\u011fru bir \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131rmay\u0131 \u00f6\u011frenirler. Ancak, a\u011fa anormal bir veri sunuldu\u011funda, a\u011f bu veri desenine a\u015fina olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onu do\u011fru bir \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131ramaz ve dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcksek bir &#8220;yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131&#8221; (reconstruction error) \u00fcretir. Bu y\u00fcksek hata, bir anomali g\u00f6stergesi olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Tekrarlayan N\u00f6ral A\u011flar (Recurrent Neural Networks &#8211; RNN) ve Uzun K\u0131sa S\u00fcreli Bellek A\u011flar\u0131 (Long Short-Term Memory &#8211; LSTM):<\/strong> Zaman serisi verileri (\u00f6rne\u011fin, CI\/CD g\u00fcnl\u00fckleri veya performans metrikleri) i\u00e7in idealdir. RNN&#8217;ler ve \u00f6zellikle LSTM&#8217;ler, s\u0131ral\u0131 verilerdeki zamansal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 ve kal\u0131plar\u0131 \u00f6\u011frenebilirler. Bir CI\/CD s\u00fcrecindeki olaylar\u0131n s\u0131ras\u0131n\u0131 veya metriklerin zaman i\u00e7indeki de\u011fi\u015fimini analiz ederek, bir sonraki ad\u0131mda neyin normal oldu\u011funu tahmin edebilirler. E\u011fer g\u00f6zlemlenen olaylar veya metrikler a\u011f\u0131n tahmininden saparsa, bu bir anomali olarak i\u015faretlenebilir. \u00d6rne\u011fin, bir derleme s\u00fcresi modelinin tahmin etti\u011fi aral\u0131ktan sapmas\u0131 bir anomali olabilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu yetenekleri sayesinde n\u00f6ral a\u011flar, CI\/CD boru hatlar\u0131nda s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen veri ak\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7inde, manuel olarak tan\u0131mlanmas\u0131 imkans\u0131z olan gizli anomali kal\u0131plar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilir. Bu da hem operasyonel verimlili\u011fi art\u0131r\u0131r hem de g\u00fcvenlik duru\u015funu g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n<h2>Uygulamal\u0131 K\u0131s\u0131m: CI\/CD Verilerinde N\u00f6ral A\u011flarla Anomali Tespiti Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Teorik temelleri anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re, \u015fimdi s\u0131ra CI\/CD boru hatlar\u0131n\u0131zda n\u00f6ral a\u011f tabanl\u0131 anomali tespitini pratik olarak nas\u0131l uygulayabilece\u011finize geldi. Bu b\u00f6l\u00fcmde, s\u00fcre\u00e7teki temel ad\u0131mlar\u0131, veri toplama ve \u00f6n i\u015fleme tekniklerini, ve \u00f6zellikle otomatik kodlay\u0131c\u0131 (Autoencoder) kullanarak anomali tespitini ad\u0131m ad\u0131m ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h3>Veri Toplama ve \u00d6n \u0130\u015fleme Ad\u0131mlar\u0131 Nelerdir?<\/h3>\n<p>N\u00f6ral a\u011f modellerinin etkinli\u011fi, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde e\u011fittikleri verinin kalitesine ve niceli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. CI\/CD ba\u011flam\u0131nda, anomali tespiti i\u00e7in toplayabilece\u011finiz veri t\u00fcrleri olduk\u00e7a \u00e7e\u015fitlidir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>CI\/CD Boru Hatt\u0131 G\u00fcnl\u00fckleri:<\/strong> Derleme, test, da\u011f\u0131t\u0131m, onay ve di\u011fer t\u00fcm a\u015famalardan gelen g\u00fcnl\u00fckler. Bu g\u00fcnl\u00fckler genellikle i\u015flem s\u00fcrelerini, ba\u015far\u0131l\u0131\/ba\u015far\u0131s\u0131z durumlar\u0131, hatalar\u0131, uyar\u0131lar\u0131 ve tetikleyici bilgileri i\u00e7erir.<\/li>\n<li><strong>Sistem Metrikleri:<\/strong> CI\/CD sunucular\u0131n\u0131n ve hedef da\u011f\u0131t\u0131m ortamlar\u0131n\u0131n CPU kullan\u0131m\u0131, bellek t\u00fcketimi, disk I\/O, a\u011f trafi\u011fi gibi performans metrikleri.<\/li>\n<li><strong>Kod Deposu Etkinlikleri (Git Loglar\u0131):<\/strong> Kod taahh\u00fctleri (commit), dal birle\u015ftirmeleri (merge), \u00e7ekme istekleri (pull request), yazar bilgileri, de\u011fi\u015fiklik boyutlar\u0131.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcvenlik Taramas\u0131 Sonu\u00e7lar\u0131:<\/strong> SAST (Static Application Security Testing) ve DAST (Dynamic Application Security Testing) ara\u00e7lar\u0131ndan gelen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 raporlar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Kullan\u0131c\u0131 Etkinlik G\u00fcnl\u00fckleri:<\/strong> CI\/CD platformuna eri\u015fen kullan\u0131c\u0131lar\u0131n eylemleri, oturum bilgileri, eri\u015fim denemeleri.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu verilerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi, ayn\u0131 zamanda baz\u0131 zorluklar\u0131 da beraberinde getirir: y\u00fcksek hacim (volume), farkl\u0131 formatlar (variety) ve s\u00fcrekli ak\u0131\u015f (velocity). Bu zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in etkili bir veri \u00f6n i\u015fleme s\u00fcreci \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Veri \u00d6n \u0130\u015fleme Ad\u0131mlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Veri Toplama ve Birle\u015ftirme:<\/strong> Farkl\u0131 kaynaklardan gelen verileri tek bir merkezi depolama alan\u0131nda (\u00f6rne\u011fin, ELK Stack, Splunk, veri g\u00f6l\u00fc) toplamak ve zaman damgalar\u0131na g\u00f6re birle\u015ftirmek kritik \u00f6neme sahiptir. Bu, farkl\u0131 olaylar\u0131 korele etmenizi sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>\u00d6zellik \u00c7\u0131kar\u0131m\u0131 (Feature Extraction):<\/strong> Ham verilerden n\u00f6ral a\u011f\u0131n anlayabilece\u011fi say\u0131sal \u00f6zellikler olu\u015fturmak.\n<ul>\n<li><strong>Say\u0131sal Veriler:<\/strong> S\u00fcre (duration), bellek kullan\u0131m\u0131, CPU y\u00fczdesi gibi do\u011frudan kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li><strong>Kategorik Veriler:<\/strong> Durum (ba\u015far\u0131l\u0131\/ba\u015far\u0131s\u0131z), a\u015fama ad\u0131 (build\/test\/deploy), tetikleyici kullan\u0131c\u0131 (developerX), dal ad\u0131 (main\/dev) gibi veriler &#8220;One-Hot Encoding&#8221; veya &#8220;Label Encoding&#8221; gibi tekniklerle say\u0131sal formata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmelidir.<\/li>\n<li><strong>Metinsel Veriler (G\u00fcnl\u00fck Mesajlar\u0131):<\/strong> G\u00fcnl\u00fck mesajlar\u0131 i\u00e7in Natural Language Processing (NLP) teknikleri (\u00f6rne\u011fin, TF-IDF, Word Embeddings) kullanarak anlaml\u0131 \u00f6zellikler \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Ancak ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in, belirli anahtar kelimelerin (\u00f6rne\u011fin, &#8220;error&#8221;, &#8220;timeout&#8221;, &#8220;failed&#8221;) varl\u0131\u011f\u0131 gibi daha basit \u00f6zellikler kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li><strong>Zaman Serisi \u00d6zellikleri:<\/strong> G\u00fcn\u00fcn saati, haftan\u0131n g\u00fcn\u00fc, belirli bir a\u015faman\u0131n ortalama s\u00fcresi gibi t\u00fcretilmi\u015f \u00f6zellikler eklenebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Normalle\u015ftirme\/Standardizasyon:<\/strong> Farkl\u0131 \u00f6l\u00e7eklerdeki \u00f6zellikleri (\u00f6rne\u011fin, s\u00fcre saniyeler, CPU y\u00fczdesi) ayn\u0131 aral\u0131\u011fa getirmek (\u00f6rne\u011fin, 0-1 aras\u0131na Min-Max Normalizasyon ile veya ortalama 0, standart sapma 1 olacak \u015fekilde Standardizasyon ile). Bu, n\u00f6ral a\u011f\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve stabil bir \u015fekilde \u00f6\u011frenmesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n<li><strong>Eksik De\u011ferlerin Y\u00f6netimi:<\/strong> Eksik verileri doldurmak (ortalama, medyan, en yak\u0131n de\u011fer ile) veya ilgili veri noktalar\u0131n\u0131 kald\u0131rmak.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00d6rnek bir veri yap\u0131s\u0131:<\/strong> CI\/CD g\u00fcnl\u00fcklerinden \u00e7ekilen ve i\u015flenen bir veri noktas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim:<\/p>\n<pre><code class=\"language-json\">\n{\n  \"timestamp\": \"2023-10-27T10:30:00Z\",\n  \"pipeline_id\": \"build-frontend-123\",\n  \"stage\": \"build\",\n  \"status\": \"success\",\n  \"duration_sec\": 120,\n  \"triggered_by\": \"developerX\",\n  \"commit_hash\": \"a1b2c3d4e5\",\n  \"error_message\": null,\n  \"cpu_usage_avg\": 75.2,\n  \"memory_usage_avg\": 60.1,\n  \"num_files_changed\": 15,\n  \"is_weekend\": 0,\n  \"hour_of_day\": 10\n}\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu ham veriden, n\u00f6ral a\u011f i\u00e7in uygun hale getirilmi\u015f vekt\u00f6rler olu\u015fturulur. \u00d6rne\u011fin, <code>stage<\/code>, <code>status<\/code> ve <code>triggered_by<\/code> gibi kategorik \u00f6zellikler one-hot encoding ile say\u0131sal vekt\u00f6rlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.<\/p>\n<h3>Otomatik Kodlay\u0131c\u0131 (Autoencoder) ile Anomali Tespiti: Ad\u0131m Ad\u0131m Uygulama<\/h3>\n<p>Otomatik kodlay\u0131c\u0131lar, CI\/CD boru hatlar\u0131ndaki anomali tespiti i\u00e7in \u00f6zellikle uygun ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r. Bunun temel nedeni, denetimsiz bir \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131 olmalar\u0131d\u0131r; yani, anomali olarak etiketlenmi\u015f verilere ihtiyac\u0131n\u0131z olmadan, yaln\u0131zca normal davran\u0131\u015f \u00f6rnekleri \u00fczerinde e\u011fitilebilirler.<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Bir otomatik kodlay\u0131c\u0131, bir veri noktas\u0131n\u0131 al\u0131p daha d\u00fc\u015f\u00fck boyutlu bir \"latent space\" (gizli uzay) temsiline s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 (encoder - kodlay\u0131c\u0131) ve ard\u0131ndan bu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f temsili kullanarak orijinal veriyi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca do\u011fru bir \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131rmay\u0131 (decoder - kod \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc) \u00f6\u011frenir. Model, normal veriler \u00fczerinde e\u011fitildi\u011finde, bu verilerin temel \u00f6zelliklerini \u00f6\u011frenir ve onlar\u0131 hatas\u0131z bir \u015fekilde yeniden olu\u015fturmay\u0131 ba\u015far\u0131r. Ancak, model daha \u00f6nce g\u00f6rmedi\u011fi anormal bir veriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, bu veriyi do\u011fru bir \u015fekilde s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p yeniden olu\u015fturamaz. Bu durum, giri\u015f ile \u00e7\u0131k\u0131\u015f aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir \"yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131\" (reconstruction error) ile sonu\u00e7lan\u0131r. Bu hata, anomali tespitinde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z sinyaldir.<\/p>\n<p><strong>Uygulama Ad\u0131mlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Normal Veri Seti Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok say\u0131da normal CI\/CD olay\u0131n\u0131n verisini toplay\u0131n ve \u00f6n i\u015fleme ad\u0131mlar\u0131ndan ge\u00e7irin. Modelin anormal durumlar\u0131 \u00f6\u011frenmemesi i\u00e7in bu veri setinde anomali olmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olun.<\/li>\n<li><strong>Model Mimarisi Tan\u0131mlamas\u0131:<\/strong> Bir otomatik kodlay\u0131c\u0131 genellikle birka\u00e7 gizli katmandan olu\u015fur. Kodlay\u0131c\u0131 taraf\u0131nda katmanlar giderek k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcrken, kod \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc taraf\u0131nda katmanlar giderek b\u00fcy\u00fcr ve orijinal giri\u015f boyutuna d\u00f6ner.<\/li>\n<li><strong>Model E\u011fitimi:<\/strong> Otomatik kodlay\u0131c\u0131y\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z normal veri seti \u00fczerinde e\u011fitin. Ama\u00e7, yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131n\u0131 minimize etmektir.<\/li>\n<li><strong>E\u015fik Belirleme:<\/strong> E\u011fitilmi\u015f modelin normal veriler \u00fczerindeki yeniden yap\u0131land\u0131rma hatalar\u0131n\u0131 hesaplay\u0131n. Bu hatalar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na bakarak bir \"e\u015fik\" (threshold) de\u011feri belirlersiniz. Bu e\u015fi\u011fin \u00fczerindeki yeniden yap\u0131land\u0131rma hatalar\u0131 anomali olarak kabul edilecektir. E\u015fik, genellikle ortalama yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131na belirli bir standart sapma katsay\u0131s\u0131 eklenerek belirlenir (\u00f6rne\u011fin, ortalama + 2 veya 3 * standart sapma).<\/li>\n<li><strong>Anomali Tespiti:<\/strong> Yeni, ger\u00e7ek zamanl\u0131 CI\/CD verileri geldi\u011finde, bu verileri modelden ge\u00e7irin ve yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131n\u0131 hesaplay\u0131n. E\u011fer bu hata belirlenen e\u015fi\u011fi a\u015farsa, veri noktas\u0131 bir anomali olarak i\u015faretlenir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015fte Python ve TensorFlow\/Keras kullanarak basit bir Otomatik Kodlay\u0131c\u0131 uygulamas\u0131:<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">\nimport numpy as np\nimport pandas as pd\nfrom tensorflow.keras.models import Model\nfrom tensorflow.keras.layers import Input, Dense\nfrom sklearn.preprocessing import MinMaxScaler\nfrom sklearn.model_selection import train_test_split\nfrom sklearn.metrics import mean_squared_error\n\n# 1. \u00d6rnek Veri Seti Olu\u015fturma (Ger\u00e7ek CI\/CD verisi yerine sim\u00fcle edilmi\u015f)\n# Bu \u00f6rnekte, 1000 normal CI\/CD olay\u0131 ve 10 \u00f6zellik (duration, cpu_usage vb.)\n# 50 de sahte anomali ekleyelim\nnp.random.seed(42)\nnormal_data = np.random.rand(1000, 10) * 100 # Normal i\u015flemler 0-100 aras\u0131nda\nanomaly_data = np.random.rand(50, 10) * 500 + 100 # Anormal i\u015flemler daha y\u00fcksek de\u011ferlere sahip\n\n# Normal veriye biraz g\u00fcr\u00fclt\u00fc ekleyelim\nnormal_data = normal_data + np.random.normal(0, 5, normal_data.shape)\n\n# T\u00fcm veriyi birle\u015ftir\nfull_data = np.vstack((normal_data, anomaly_data))\nlabels = np.zeros(full_data.shape[0])\nlabels[1000:] = 1 # \u0130lk 1000 normal, sonraki 50 anormal\n\ndf = pd.DataFrame(full_data, columns=[f'feature_{i}' for i in range(10)])\ndf['is_anomaly'] = labels\n\n# Sadece normal verileri e\u011fitim i\u00e7in kullanal\u0131m\nnormal_df = df[df['is_anomaly'] == 0].drop('is_anomaly', axis=1)\n\n# 2. Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Normalle\u015ftirme\nscaler = MinMaxScaler()\nscaled_normal_data = scaler.fit_transform(normal_df)\n\n# E\u011fitim ve do\u011frulama seti ay\u0131rma\nX_train, X_val = train_test_split(scaled_normal_data, test_size=0.1, random_state=42)\n\n# 3. Autoencoder Modeli Olu\u015fturma\ninput_dim = X_train.shape[1]\nencoding_dim = 5 # Gizli katman boyutu, giri\u015ften daha k\u00fc\u00e7\u00fck olmal\u0131\n\ninput_layer = Input(shape=(input_dim,))\nencoder = Dense(encoding_dim, activation='relu')(input_layer)\ndecoder = Dense(input_dim, activation='sigmoid')(encoder) # \u00c7\u0131k\u0131\u015f boyutu giri\u015fe e\u015fit\n\nautoencoder = Model(inputs=input_layer, outputs=decoder)\nautoencoder.compile(optimizer='adam', loss='mse') # Mean Squared Error (Ortalama Kare Hata) kullan\u0131r\u0131z\n\n# 4. Modeli E\u011fitme\nprint(\"Autoencoder modeli e\u011fitiliyor...\")\nhistory = autoencoder.fit(X_train, X_train,\n                          epochs=50,\n                          batch_size=32,\n                          shuffle=True,\n                          validation_data=(X_val, X_val),\n                          verbose=0) # E\u011fitimi sessiz yapal\u0131m\n\nprint(\"E\u011fitim tamamland\u0131.\")\n\n# 5. E\u015fik Belirleme\n# Normal veriler \u00fczerindeki yeniden yap\u0131land\u0131rma hatalar\u0131n\u0131 hesapla\ntrain_predictions = autoencoder.predict(X_train)\ntrain_mse = np.mean(np.power(X_train - train_predictions, 2), axis=1)\n\n# Anomali e\u015fi\u011fini belirle (\u00f6rne\u011fin, ortalaman\u0131n 2 veya 3 standart sapma \u00fcst\u00fc)\nthreshold = np.mean(train_mse) + np.std(train_mse) * 2\nprint(f\"Tespit edilen anomali e\u015fi\u011fi: {threshold:.4f}\")\n\n# 6. Anomali Tespiti (Tam veri seti \u00fczerinde test)\n# Yeni veya t\u00fcm veriyi \u00f6l\u00e7eklendir\nscaled_full_data = scaler.transform(df.drop('is_anomaly', axis=1))\nfull_predictions = autoencoder.predict(scaled_full_data)\nfull_mse = np.mean(np.power(scaled_full_data - full_predictions, 2), axis=1)\n\n# Anomali olarak etiketlenen verileri bul\nanomalies = full_mse > threshold\n\nprint(f\"\\nToplam {len(df)} olaydan {np.sum(anomalies)} tanesi anomali olarak tespit edildi.\")\nprint(f\"Ger\u00e7ek anomaliler: {np.sum(df['is_anomaly'] == 1)} adet.\")\n\n# Tespit edilen anomali indeksleri\ndetected_anomaly_indices = np.where(anomalies == True)[0]\ntrue_anomaly_indices = np.where(df['is_anomaly'] == 1)[0]\n\n# Ka\u00e7 ger\u00e7ek anomali yakaland\u0131?\ncorrectly_detected_anomalies = len(set(detected_anomaly_indices) & set(true_anomaly_indices))\nprint(f\"Do\u011fru tespit edilen ger\u00e7ek anomaliler: {correctly_detected_anomalies} adet.\")\nprint(f\"Yanl\u0131\u015f pozitifler (normal olup anomali san\u0131lanlar): {np.sum(anomalies) - correctly_detected_anomalies} adet.\")\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Yukar\u0131daki kod \u00f6rne\u011fi, bir otomatik kodlay\u0131c\u0131n\u0131n nas\u0131l e\u011fitilece\u011fini ve CI\/CD verilerindeki potansiyel anomalileri nas\u0131l tespit edece\u011fini g\u00f6stermektedir. Ger\u00e7ek bir senaryoda, <code>normal_data<\/code> ve <code>anomaly_data<\/code> yerine kendi CI\/CD g\u00fcnl\u00fcklerinizden veya metriklerinizden t\u00fcretilmi\u015f \u00f6n i\u015flenmi\u015f \u00f6zellikleri kullanman\u0131z gerekecektir. Yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131n\u0131 g\u00f6rselle\u015ftirmek ve e\u015fik de\u011ferini daha sezgisel olarak belirlemek i\u00e7in histogramlar veya da\u011f\u0131l\u0131m grafikleri de kullan\u0131labilir.<\/p>\n<h2>Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryolar\u0131: CI\/CD Anomali Tespitinde N\u00f6ral A\u011flar Nas\u0131l De\u011fer Yarat\u0131r?<\/h2>\n<p>Teorik bilgileri ve uygulama ad\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. \u015eimdi, n\u00f6ral a\u011f tabanl\u0131 anomali tespitinin CI\/CD boru hatlar\u0131nda ger\u00e7ek d\u00fcnyada nas\u0131l fark yaratabilece\u011fini iki farkl\u0131 vaka analiziyle inceleyelim. Bu senaryolar, n\u00f6ral a\u011flar\u0131n geleneksel y\u00f6ntemlerin \u00f6tesine ge\u00e7erek karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131 nas\u0131l \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterecektir.<\/p>\n<h3>Vaka Analizi 1: Da\u011f\u0131t\u0131m S\u00fcrecindeki Beklenmedik Gecikmelerin Tespiti<\/h3>\n<p><strong>Senaryo:<\/strong> Bir e-ticaret \u015firketinin CI\/CD boru hatt\u0131, her ba\u015far\u0131l\u0131 kod birle\u015ftirmesinden sonra otomatik olarak yeni bir s\u00fcr\u00fcm\u00fc canl\u0131ya da\u011f\u0131t\u0131yor. Normalde, \"da\u011f\u0131t\u0131m\" a\u015famas\u0131 tutarl\u0131 bir \u015fekilde ortalama 5 ila 7 dakika aras\u0131nda tamamlan\u0131yor. Ancak son zamanlarda, da\u011f\u0131t\u0131mlar bazen 15-20 dakikaya kadar uzamaya ba\u015flad\u0131, ancak yine de \"ba\u015far\u0131l\u0131\" olarak rapor ediliyor. Bu gecikmeler, manuel olarak izlenmedi\u011fi s\u00fcrece fark edilmiyor ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yeni \u00f6zelliklere eri\u015fimini geciktirerek veya kritik g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yava\u015flatarak i\u015f \u00fczerinde olumsuz bir etki yarat\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Geleneksel Yakla\u015f\u0131m\u0131n S\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131:<\/strong> Geleneksel izleme ara\u00e7lar\u0131 genellikle sabit bir zaman e\u015fi\u011fi belirlerdi (\u00f6rne\u011fin, \"e\u011fer da\u011f\u0131t\u0131m 10 dakikadan uzun s\u00fcrerse uyar\u0131 ver\"). Ancak bu yakla\u015f\u0131m yetersiz kalabilir:<\/p>\n<ul>\n<li>5-7 dakika gibi normal aral\u0131\u011f\u0131n, 10 dakika gibi genel bir e\u015fi\u011fin alt\u0131nda kalmas\u0131 durumunda gecikmeler g\u00f6zden ka\u00e7abilir.<\/li>\n<li>Mevsimsel y\u00fck art\u0131\u015flar\u0131 veya altyap\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri nedeniyle normal s\u00fcreler de\u011fi\u015febilir, bu da e\u015fi\u011fin s\u00fcrekli olarak manuel olarak ayarlanmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/li>\n<li>\"Ba\u015far\u0131l\u0131\" rapor edildi\u011fi i\u00e7in, bu durum bir hata olarak de\u011fil, sadece bir gecikme olarak alg\u0131lan\u0131r, bu da manuel inceleme ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>N\u00f6ral A\u011f \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc:<\/strong> Bu senaryoda, bir LSTM (Uzun K\u0131sa S\u00fcreli Bellek) a\u011f\u0131 veya bir Otomatik Kodlay\u0131c\u0131 kullan\u0131labilir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Veri Toplama:<\/strong> Her da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f zamanlar\u0131, toplam s\u00fcresi, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 tetikleyen kullan\u0131c\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m yap\u0131lan ortam (staging\/production), e\u015f zamanl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m say\u0131s\u0131 ve altyap\u0131 metrikleri (CPU kullan\u0131m\u0131, a\u011f gecikmesi) gibi zaman serisi verileri toplan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Model E\u011fitimi:<\/strong> LSTM a\u011f\u0131, \u00f6nceki da\u011f\u0131t\u0131m olaylar\u0131n\u0131n s\u0131ras\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n s\u00fcrelerini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in e\u011fitilir. Model, belirli bir zamanda ve belirli ko\u015fullar alt\u0131nda (\u00f6rne\u011fin, belirli bir g\u00fcn\u00fcn saati, belirli bir altyap\u0131 y\u00fck\u00fc) bir da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n ne kadar s\u00fcrmesi gerekti\u011fini tahmin etmeyi \u00f6\u011frenir. Alternatif olarak, Otomatik Kodlay\u0131c\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcreleri ve ili\u015fkili metriklerin \"normal\" kal\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir.<\/li>\n<li><strong>Anomali Tespiti:<\/strong> Yeni bir da\u011f\u0131t\u0131m ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, model da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n tamamlanma s\u00fcresini tahmin eder. E\u011fer ger\u00e7ek da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcresi, modelin tahmin etti\u011fi \"normal\" aral\u0131\u011f\u0131n (veya Otomatik Kodlay\u0131c\u0131'dan elde edilen yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131n\u0131n e\u015fi\u011finin) \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015f\u0131ndaysa, bir anomali olarak i\u015faretlenir ve ilgili ekiplere uyar\u0131 g\u00f6nderilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>De\u011fer Yarat\u0131m\u0131:<\/strong> N\u00f6ral a\u011flar, da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcrelerindeki bu ince sapmalar\u0131 otomatik olarak tespit ederek ekiplerin proaktif davranmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu sayede, temel nedeni ara\u015ft\u0131rmak (\u00f6rne\u011fin, kaynak darbo\u011faz\u0131, veritaban\u0131 yava\u015flamas\u0131, hatal\u0131 kod da\u011f\u0131t\u0131m\u0131) ve sorun b\u00fcy\u00fcmeden \u00f6nce d\u00fczeltmek m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu, operasyonel verimlili\u011fi art\u0131r\u0131r, geli\u015ftirici \u00fcretkenli\u011fini destekler ve en \u00f6nemlisi, kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirir.<\/p>\n<h3>Vaka Analizi 2: G\u00fcvenlik \u0130hlallerini \u0130\u015flem G\u00fcnl\u00fcklerinden Ortaya \u00c7\u0131karma<\/h3>\n<p><strong>Senaryo:<\/strong> Bir FinTech \u015firketinin CI\/CD boru hatt\u0131, hassas finansal verilerin i\u015flendi\u011fi mikro hizmetleri da\u011f\u0131t\u0131yor. Geli\u015ftiriciler genellikle belirli k\u0131s\u0131tl\u0131 a\u011f segmentlerinden eri\u015fim sa\u011fl\u0131yor ve belirli zaman aral\u0131klar\u0131nda kod taahh\u00fctleri yap\u0131yorlar. Bir d\u0131\u015f sald\u0131rgan, bir geli\u015ftiricinin kimlik bilgilerini ele ge\u00e7iriyor ve geceleri, normalde o geli\u015ftiricinin hi\u00e7 aktif olmad\u0131\u011f\u0131 bir saatte, k\u0131s\u0131tl\u0131 olmayan bir IP adresinden kritik bir yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131na yetkisiz de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131p da\u011f\u0131t\u0131m hatt\u0131n\u0131 tetiklemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Geleneksel Yakla\u015f\u0131m\u0131n S\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Statik Kurallar:<\/strong> \"Geceleri eri\u015fim engelle\" gibi basit kurallar, kritik bak\u0131m veya acil durumlar nedeniyle geli\u015ftiricilerin mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011finde yanl\u0131\u015f pozitiflere yol a\u00e7abilir.<\/li>\n<li><strong>\u0130mza Tabanl\u0131 Sistemler:<\/strong> Bilinen k\u00f6t\u00fc niyetli desenleri ararlar. Yeni veya daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f sald\u0131r\u0131 vekt\u00f6rleri kar\u015f\u0131s\u0131nda etkisiz kalabilirler.<\/li>\n<li><strong>Manuel \u0130nceleme:<\/strong> Milyarlarca log sat\u0131r\u0131 aras\u0131nda bu t\u00fcr ince bir anomaliyi manuel olarak tespit etmek neredeyse imkans\u0131zd\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>N\u00f6ral A\u011f \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc:<\/strong> Bu senaryo i\u00e7in \u00f6zellikle bir Otomatik Kodlay\u0131c\u0131 veya hatta daha geli\u015fmi\u015f bir Anomali Tespit Destekli RNN\/LSTM modeli uygun olabilir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Veri Toplama:<\/strong> Her kod taahh\u00fcd\u00fc (commit), da\u011f\u0131t\u0131m tetikleyicisi, kullan\u0131c\u0131 oturum kayd\u0131, eri\u015fim IP adresi, g\u00fcn\u00fcn saati, haftan\u0131n g\u00fcn\u00fc, de\u011fi\u015ftirilen dosya t\u00fcrleri ve say\u0131s\u0131 gibi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f t\u00fcm CI\/CD i\u015flem g\u00fcnl\u00fckleri toplan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u00d6zellik M\u00fchendisli\u011fi:<\/strong> IP adreslerini co\u011frafi konuma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, g\u00fcn\u00fcn saatini ve haftan\u0131n g\u00fcn\u00fcn\u00fc dairesel \u00f6zelliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, de\u011fi\u015ftirilen dosya uzant\u0131lar\u0131n\u0131 kodlama gibi i\u015flemler yap\u0131l\u0131r. Geli\u015ftiricilerin ge\u00e7mi\u015fteki normal eri\u015fim kal\u0131plar\u0131 (IP adresleri, saatler) bir vekt\u00f6r olarak temsil edilir.<\/li>\n<li><strong>Model E\u011fitimi:<\/strong> Otomatik Kodlay\u0131c\u0131, t\u00fcm bu entegre edilmi\u015f \u00f6zellik vekt\u00f6rlerinin \"normal\" da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in e\u011fitilir. Model, belirli bir geli\u015ftiricinin belirli bir saatte, belirli bir IP'den, belirli bir dosyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmesinin normal olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamay\u0131 \u00f6\u011frenir.<\/li>\n<li><strong>Anomali Tespiti:<\/strong> Sald\u0131rgan\u0131n geceleri, farkl\u0131 bir IP'den yapt\u0131\u011f\u0131 yetkisiz de\u011fi\u015fiklik ve da\u011f\u0131t\u0131m denemesi, model i\u00e7in al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir giri\u015f vekt\u00f6r\u00fc olu\u015fturur. Otomatik Kodlay\u0131c\u0131 bu giri\u015f verisini do\u011fru bir \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131ramaz ve y\u00fcksek bir yeniden yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131 \u00fcretir. Bu durum, bir g\u00fcvenlik ekibine an\u0131nda uyar\u0131 olarak iletilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>De\u011fer Yarat\u0131m\u0131:<\/strong> N\u00f6ral a\u011flar, geleneksel sistemlerin ka\u00e7\u0131rabilece\u011fi \"anormal kullan\u0131c\u0131 davran\u0131\u015f\u0131\" kal\u0131plar\u0131n\u0131 tespit etme yetene\u011fine sahiptir. Bu sayede, CI\/CD boru hatt\u0131na y\u00f6nelik s\u0131f\u0131r g\u00fcn (zero-day) sald\u0131r\u0131lar\u0131 veya i\u00e7eriden gelen tehditler gibi daha karma\u015f\u0131k g\u00fcvenlik ihlalleri \u00e7ok daha erken a\u015famada tespit edilebilir. Bu proaktif tespit, potansiyel zarar\u0131n minimize edilmesine, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na ve genel g\u00fcvenlik duru\u015funun g\u00fc\u00e7lendirilmesine yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6zellikle FinTech gibi y\u00fcksek g\u00fcvenlik gerektiren sekt\u00f6rlerde bu t\u00fcr anomali tespiti, vazge\u00e7ilmez bir g\u00fcvenlik katman\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2>\u0130leri D\u00fczey Teknikler ve Optimizasyon \u0130pu\u00e7lar\u0131: Daha G\u00fc\u00e7l\u00fc Anomali Tespit Sistemleri Nas\u0131l Kurulur?<\/h2>\n<p>CI\/CD boru hatlar\u0131nda anomali tespiti i\u00e7in n\u00f6ral a\u011flar\u0131 kullanman\u0131n temellerini ve pratik uygulamalar\u0131n\u0131 ele ald\u0131k. Ancak, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, sistemlerinizi daha sa\u011flam, daha do\u011fru ve daha uyarlanabilir hale getirmek i\u00e7in baz\u0131 ileri d\u00fczey tekniklere ve optimizasyon ipu\u00e7lar\u0131na ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu sistemleri bir \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131yacak baz\u0131 yakla\u015f\u0131mlar:<\/p>\n<h3>Ensemble Modeller ve Hibrid Yakla\u015f\u0131mlar<\/h3>\n<p>Tek bir n\u00f6ral a\u011f modeli, t\u00fcm anomali t\u00fcrlerini etkili bir \u015fekilde tespit etmekte zorlanabilir. Bu nedenle, birden fazla modelin g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftiren \"ensemble\" y\u00f6ntemleri veya n\u00f6ral a\u011flar\u0131 geleneksel y\u00f6ntemlerle harmanlayan \"hibrid\" yakla\u015f\u0131mlar \u00e7ok daha etkili olabilir. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<ul>\n<li>Farkl\u0131 n\u00f6ral a\u011f mimarilerini (Autoencoder, LSTM, GAN tabanl\u0131 anomali tespiti) farkl\u0131 veri t\u00fcrleri veya farkl\u0131 anomali t\u00fcrleri i\u00e7in e\u011fiterek sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 birle\u015ftirebilirsiniz.<\/li>\n<li>N\u00f6ral a\u011f tabanl\u0131 anomali tespitini, statik e\u015fik veya kural tabanl\u0131 sistemlerle birlikte kullanarak bilinen tehditlere kar\u015f\u0131 h\u0131zl\u0131 tepki verirken, n\u00f6ral a\u011flar\u0131n bilinmeyen tehditleri yakalamas\u0131na olanak tan\u0131yabilirsiniz.<\/li>\n<li>Ayk\u0131r\u0131 De\u011fer Orman\u0131 (Isolation Forest) veya Tek S\u0131n\u0131f SVM (One-Class SVM) gibi geleneksel makine \u00f6\u011frenimi modellerini de ensemble'a dahil ederek tespit g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rabilirsiniz. Her modelin farkl\u0131 bir \"k\u00f6r noktas\u0131\" olabilece\u011fi i\u00e7in, bu modellerin birle\u015fimi daha kapsaml\u0131 bir kapsama alan\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Hiperparametre Optimizasyonu ve Dinamik E\u015fik Ayar\u0131<\/h3>\n<p>N\u00f6ral a\u011flar\u0131n performans\u0131n\u0131 etkileyen bir\u00e7ok hiperparametre (katman say\u0131s\u0131, n\u00f6ron say\u0131s\u0131, \u00f6\u011frenme oran\u0131, aktivasyon fonksiyonlar\u0131 vb.) bulunur. Bu parametrelerin do\u011fru kombinasyonunu bulmak, modelinizin anomali tespitindeki do\u011frulu\u011funu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Grid Search, Random Search, Bayesian Optimization:<\/strong> Bu teknikler, en iyi hiperparametre setini bulmak i\u00e7in kullan\u0131labilir. \u00d6zellikle Bayesian optimizasyon, daha verimli sonu\u00e7lar sunabilir.<\/li>\n<li><strong>Dinamik E\u015fik Ayar\u0131:<\/strong> Anomali e\u015fi\u011fini manuel olarak belirlemek yerine, zamanla de\u011fi\u015fen veri da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131na uyum sa\u011flayabilen dinamik bir e\u015fik belirleme stratejisi kullan\u0131n. \u00d6rne\u011fin, kayan ortalama (moving average) ve standart sapma tabanl\u0131 e\u015fikler, CI\/CD boru hatt\u0131n\u0131zdaki normal de\u011fi\u015fimlere adapte olabilir. Bu, \u00f6zellikle yanl\u0131\u015f pozitifleri azaltmak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"expert-tip\">\n  Uzman \u0130pucu: Yanl\u0131\u015f pozitifleri azaltmak i\u00e7in anomali e\u015fi\u011fini dinamik olarak ayarlay\u0131n ve insan geri bildirimini (human-in-the-loop) sisteminize entegre edin. Tespit edilen anomalilerin manuel olarak incelenmesi ve \"ger\u00e7ek anomali de\u011fil\" olarak i\u015faretlenmesi, modelin zamanla daha iyi \u00f6\u011frenmesine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.\n<\/div>\n<h3>\u00c7evrimi\u00e7i \u00d6\u011frenme ve Art\u0131ml\u0131 E\u011fitim<\/h3>\n<p>CI\/CD boru hatlar\u0131 dinamik ortamlard\u0131r; yeni \u00f6zellikler, altyap\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri veya yeni sald\u0131r\u0131 vekt\u00f6rleri \"normal\" davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. Statik olarak e\u011fitilmi\u015f bir model zamanla g\u00fcncelli\u011fini yitirebilir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00c7evrimi\u00e7i (Online) \u00d6\u011frenme:<\/strong> Modelin yeni verilerle s\u00fcrekli olarak g\u00fcncellenmesini sa\u011flar. Bu, modelin de\u011fi\u015fen CI\/CD ortam\u0131na adaptasyonunu h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Art\u0131ml\u0131 E\u011fitim (Incremental Learning):<\/strong> Belirli aral\u0131klarla (\u00f6rne\u011fin, haftal\u0131k veya ayl\u0131k) modelinizi en son normal veri k\u00fcmeleriyle yeniden e\u011fitin. Bu, modelin \"normal\" tan\u0131m\u0131n\u0131 taze tutar ve concept drift (konsept kaymas\u0131) sorununu azalt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>A\u00e7\u0131klanabilirlik (Explainable AI - XAI)<\/h3>\n<p>N\u00f6ral a\u011flar genellikle \"kara kutu\" modeller olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bir anomali tespit edildi\u011finde, \"neden\" tespit edildi\u011fini anlamak, sorunun k\u00f6k nedenini bulmak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>SHAP (SHapley Additive exPlanations) veya LIME (Local Interpretable Model-agnostic Explanations):<\/strong> Bu XAI teknikleri, hangi \u00f6zelliklerin (\u00f6rne\u011fin, y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131, belirli bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi, anormal s\u00fcre) bir anomali tespitinde en etkili oldu\u011funu anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu bilgiler, h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale ve sorun giderme i\u00e7in paha bi\u00e7ilmezdir.<\/li>\n<li><strong>Kural \u00c7\u0131kar\u0131m\u0131:<\/strong> Baz\u0131 XAI y\u00f6ntemleri, n\u00f6ral a\u011f\u0131n karar\u0131ndan sonra a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 \"e\u011fer-ise\" kurallar\u0131 \u00e7\u0131karabilir, bu da insan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>CI\/CD Ara\u00e7lar\u0131yla Entegrasyon ve Mobil Uyumluluk<\/h3>\n<p>Anomali tespit sisteminiz, mevcut CI\/CD ara\u00e7lar\u0131n\u0131zla (Jenkins, GitLab CI, GitHub Actions, Azure DevOps vb.) sorunsuz bir \u015fekilde entegre olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Webhooks\/API'lar:<\/strong> Anomali tespit edildi\u011finde, ilgili CI\/CD boru hatt\u0131n\u0131 durdurmak, bildirim g\u00f6ndermek (Slack, E-posta, PagerDuty) veya otomatik olarak bir bilet olu\u015fturmak i\u00e7in bu entegrasyonlar\u0131 kullan\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Raporlama Panolar\u0131:<\/strong> Anomali trendlerini, s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve t\u00fcrlerini g\u00f6rselle\u015ftiren interaktif panolar olu\u015fturun. Bu panolar\u0131n, karar vericilerin ve operasyon ekiplerinin anomalileri h\u0131zl\u0131ca anlamas\u0131 i\u00e7in mobil uyumlu olmas\u0131 da \u00f6nemlidir. Mobil cihazlardan eri\u015filebilir panolar, saha ekipleri i\u00e7in de kritik bilgiler sunar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu sistemleri geli\u015ftirenlerin, kullan\u0131c\u0131 aray\u00fczlerini ve raporlama panolar\u0131n\u0131 tasarlarken mobil uyumlulu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmas\u0131 esast\u0131r. \u00d6rne\u011fin, CSS medya sorgular\u0131 (media queries) kullanarak farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131na uygun d\u00fczenler olu\u015fturulabilir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-html\">\n<style>\n  \/* Varsay\u0131lan stil (k\u00fc\u00e7\u00fck ekranlar i\u00e7in) *\/\n  .dashboard-card {\n    width: 100%;\n    margin-bottom: 15px;\n    box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);\n    padding: 20px;\n    border-radius: 8px;\n    background-color: #ffffff;\n  }\n\n  \/* Orta ve b\u00fcy\u00fck ekranlar i\u00e7in stiller *\/\n  @media (min-width: 768px) {\n    .dashboard-card {\n      width: 48%; \/* \u0130ki s\u00fctun *\/\n      display: inline-block;\n      margin-right: 2%;\n      vertical-align: top; \/* Kartlar\u0131n \u00fcstten hizalanmas\u0131 *\/\n    }\n    .dashboard-card:nth-child(2n) {\n      margin-right: 0;\n    }\n    .dashboard-card:nth-child(2n+1) { \/* Her tek say\u0131daki kart\u0131n sa\u011f\u0131nda bo\u015fluk *\/\n      margin-right: 2%;\n    }\n  }\n\n  @media (min-width: 1200px) {\n    .dashboard-card {\n      width: 31.33%; \/* \u00dc\u00e7 s\u00fctun *\/\n      margin-right: 2%;\n    }\n    .dashboard-card:nth-child(3n) {\n      margin-right: 0;\n    }\n    .dashboard-card:nth-child(3n+1),\n    .dashboard-card:nth-child(3n+2) {\n      margin-right: 2%;\n    }\n  }\n<\/style>\n\n<!-- HTML \u0130\u00e7erik \u00d6rne\u011fi -->\n<div class=\"dashboard-card\">\n  <h3>G\u00fcnl\u00fck Anomali Say\u0131s\u0131<\/h3>\n  <p>Bug\u00fcn: 5 adet<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"dashboard-card\">\n  <h3>En S\u0131k G\u00f6r\u00fclen Anomali Tipi<\/h3>\n  <p>Da\u011f\u0131t\u0131m Gecikmesi<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"dashboard-card\">\n  <h3>Aktif Uyar\u0131lar<\/h3>\n  <p>2 adet Kritik Uyar\u0131<\/p>\n<\/div>\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu ileri d\u00fczey teknikler ve optimizasyon ipu\u00e7lar\u0131, CI\/CD boru hatlar\u0131n\u0131z i\u00e7in sadece anomali tespit eden de\u011fil, ayn\u0131 zamanda operasyonel s\u00fcre\u00e7lerinize entegre, a\u00e7\u0131klanabilir ve s\u00fcrekli adapte olabilen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvenlik ve performans izleme sistemi kurman\u0131za olanak tan\u0131r. Unutmay\u0131n, en iyi sistemler s\u00fcrekli \u00f6\u011frenen ve evrimle\u015fen sistemlerdir.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: CI\/CD G\u00fcvenli\u011finde N\u00f6ral A\u011flar\u0131n Gelece\u011fi<\/h2>\n<p>Bu makalede, CI\/CD boru hatlar\u0131nda anomali tespitinin neden hayati bir ihtiya\u00e7 oldu\u011funu, n\u00f6ral a\u011flar\u0131n bu alanda nas\u0131l devrimsel \u00e7\u00f6z\u00fcmler sundu\u011funu ve pratik uygulamalarla bu sistemleri nas\u0131l kuraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 derinlemesine inceledik. Geleneksel g\u00fcvenlik ve izleme y\u00f6ntemlerinin statik yap\u0131s\u0131n\u0131n aksine, n\u00f6ral a\u011flar, CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerinin dinamik ve karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131na uyum sa\u011flayarak, \"normal\" davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme ve bundan sapmalar\u0131 hassasiyetle belirleme yetene\u011fi sunar. Otomatik kodlay\u0131c\u0131lar gibi modellerle, manuel m\u00fcdahaleye gerek kalmadan binlerce olay\u0131n i\u00e7indeki ince anormallikler bile tespit edilebilir hale gelmektedir.<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, n\u00f6ral a\u011flar sadece operasyonel aksakl\u0131klar\u0131 (beklenmedik da\u011f\u0131t\u0131m gecikmeleri) de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sinsi g\u00fcvenlik ihlallerini (yetkisiz eri\u015fim, kimlik av\u0131 sonras\u0131 k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 kod enjeksiyonu) de ortaya \u00e7\u0131karabilme potansiyeline sahiptir. Vaka analizlerimiz, bu teknolojinin ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131nda nas\u0131l somut de\u011fer yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015ftur. \u0130leri d\u00fczey teknikler ve optimizasyon ipu\u00e7lar\u0131 ise, bu sistemlerin sadece tespit yapmakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda daha uyarlanabilir, a\u00e7\u0131klanabilir ve mevcut ara\u00e7 setleriyle entegre olabilen kapsaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler haline gelmesine olanak tan\u0131r. Mobil uyumlu panolar ve s\u00fcrekli \u00f6\u011frenme mekanizmalar\u0131, bu sistemlerin gelecekteki CI\/CD ortamlar\u0131 i\u00e7in ne kadar kritik oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>CI\/CD g\u00fcvenli\u011finde n\u00f6ral a\u011flar\u0131n gelece\u011fi olduk\u00e7a parlakt\u0131r. Yapay zeka destekli operasyonlar (AIOps) ve s\u00fcrekli adaptif g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fiyle, bu teknolojiler daha da olgunla\u015facak ve CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerini daha diren\u00e7li, daha verimli ve daha g\u00fcvenli hale getirecektir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde, sadece anomali tespiti de\u011fil, ayn\u0131 zamanda tespit edilen anomalilere otomatik m\u00fcdahale edebilen otonom sistemler de g\u00f6rmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme ve da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinin gelece\u011fini \u015fekillendirecektir. Bu yolculukta, n\u00f6ral a\u011flar\u0131 anlamak ve benimsemek, her kurum i\u00e7in rekabet avantaj\u0131 ve operasyonel m\u00fckemmellik anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h3>\n<dl>\n<dt>N\u00f6ral a\u011f tabanl\u0131 anomali tespiti geleneksel y\u00f6ntemlerden neden daha iyidir?<\/dt>\n<dd>N\u00f6ral a\u011flar, karma\u015f\u0131k ve \u00f6nceden bilinmeyen kal\u0131plar\u0131 \u00f6\u011frenebilme yetene\u011fine sahiptir. Geleneksel y\u00f6ntemler genellikle statik kurallara veya sabit e\u015fiklere dayan\u0131r ve bu da s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen CI\/CD ortamlar\u0131nda yetersiz kalabilir. N\u00f6ral a\u011flar ise ince sapmalar\u0131 ve daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f anomali t\u00fcrlerini dahi tespit edebilir.<\/dd>\n<dt>Bu sistemi kurmak \u00e7ok maliyetli midir?<\/dt>\n<dd>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta veri toplama, \u00f6n i\u015fleme ve model e\u011fitimi i\u00e7in belirli bir yat\u0131r\u0131m (zaman, insan kayna\u011f\u0131, i\u015flem g\u00fcc\u00fc) gerektirebilir. Ancak uzun vadede, tespit edilen g\u00fcvenlik ihlallerinin veya operasyonel aksakl\u0131klar\u0131n maliyetini (veri kayb\u0131, itibar zedelenmesi, \u00fcretim duru\u015flar\u0131) d\u00fc\u015f\u00fcrerek \u00f6nemli bir getiri sa\u011flar. A\u00e7\u0131k kaynak makine \u00f6\u011frenimi k\u00fct\u00fcphaneleri (TensorFlow, Keras, PyTorch) ve bulut tabanl\u0131 hizmetler (Google AI Platform, AWS SageMaker) maliyetleri y\u00f6netilebilir k\u0131lar.<\/dd>\n<dt>Yanl\u0131\u015f pozitifleri (false positives) nas\u0131l azaltabilirim?<\/dt>\n<dd>Yanl\u0131\u015f pozitifleri azaltmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli stratejiler mevcuttur: anomali e\u015fi\u011fini dikkatli bir \u015fekilde kalibre etmek (\u00f6rne\u011fin, standart sapman\u0131n 2 veya 3 kat\u0131 gibi), insan geri bildirimini (human-in-the-loop) sisteme entegre ederek modelin daha iyi \u00f6\u011frenmesini sa\u011flamak, anomali sinyallerini di\u011fer izleme sistemlerinden gelen verilerle korele etmek ve ensemble y\u00f6ntemleri kullanarak birden fazla modelin konsens\u00fcs\u00fcne dayal\u0131 kararlar almak faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/dd>\n<dt>Hangi n\u00f6ral a\u011f mimarileri anomali tespiti i\u00e7in en uygundur?<\/dt>\n<dd>Se\u00e7im, veri t\u00fcr\u00fcne ve anomali tipine ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Otomatik Kodlay\u0131c\u0131lar (Autoencoders):<\/strong> Genel ama\u00e7l\u0131 anomali tespiti i\u00e7in \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr. Y\u00fcksek boyutlu statik veya zaman ba\u011f\u0131ms\u0131z verilerde (\u00f6rne\u011fin, bir olay\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00f6zellik vekt\u00f6rleri) normal desenleri \u00f6\u011frenip sapmalar\u0131 bulmak i\u00e7in idealdir.<\/li>\n<li><strong>Tekrarlayan N\u00f6ral A\u011flar (RNN) ve Uzun K\u0131sa S\u00fcreli Bellek A\u011flar\u0131 (LSTM):<\/strong> Zaman serisi verileri ve s\u0131ral\u0131 olaylar (\u00f6rne\u011fin, CI\/CD g\u00fcnl\u00fcklerinin veya performans metriklerinin zaman i\u00e7indeki ak\u0131\u015f\u0131) i\u00e7in m\u00fckemmeldir. Zamansal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 \u00f6\u011frenerek s\u0131radaki olay\u0131n normal olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin edebilirler.<\/li>\n<li><strong>\u00dcretken \u00c7eki\u015fmeli A\u011flar (GANs):<\/strong> Daha karma\u015f\u0131k ve y\u00fcksek boyutlu veri da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131ndaki anormallikleri tespit etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir, ancak kurulumu ve e\u011fitimi daha zordur.<\/li>\n<\/ul>\n<p>        Genellikle Autoencoder'lar, ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in en eri\u015filebilir ve etkili \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biridir.\n    <\/dd>\n<\/dl>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1400],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31371","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-devops","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yollar\u0131n\u0131 pratik \u00f6rneklerle sunar ve altyap\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yollar\u0131n\u0131 pratik \u00f6rneklerle sunar ve altyap\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-09T03:33:56+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik\",\"datePublished\":\"2025-10-09T03:33:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/\"},\"wordCount\":5687,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Devops\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/\",\"name\":\"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-09T03:33:56+00:00\",\"description\":\"CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yollar\u0131n\u0131 pratik \u00f6rneklerle sunar ve altyap\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik","description":"CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yollar\u0131n\u0131 pratik \u00f6rneklerle sunar ve altyap\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik","og_description":"CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yollar\u0131n\u0131 pratik \u00f6rneklerle sunar ve altyap\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-10-09T03:33:56+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"31 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik","datePublished":"2025-10-09T03:33:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/"},"wordCount":5687,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Devops"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/","name":"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-10-09T03:33:56+00:00","description":"CI\/CD s\u00fcre\u00e7lerindeki anormal davran\u0131\u015flar\u0131 n\u00f6ral a\u011flarla nas\u0131l tespit edece\u011finizi \u00f6\u011frenin. Bu teknik makale, otomatik da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinizi g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yollar\u0131n\u0131 pratik \u00f6rneklerle sunar ve altyap\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/ci-cd-pipelinesinda-anomali-tespiti-noral-aglarla-guvenlik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"CI\/CD Pipelines\u0131nda Anomali Tespiti: N\u00f6ral A\u011flarla G\u00fcvenlik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31371"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31371\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}