G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ba\u011flant\u0131l\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda, farkl\u0131 sistemlerin ve uygulamalar\u0131n birbirleriyle sorunsuz bir \u015fekilde ileti\u015fim kurmas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere geli\u015ftirilen teknolojilerden biri de “Web Servisleri”dir. Web servisleri, a\u011f \u00fczerinden eri\u015filebilen ve belirli bir i\u015flevi yerine getiren, genellikle XML tabanl\u0131 mesajla\u015fma protokolleri (en yayg\u0131n olarak SOAP) kullanarak \u00e7al\u0131\u015fan yaz\u0131l\u0131m bile\u015fenleridir. Bu servisler, platformdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olmalar\u0131 sayesinde heterojen sistemler aras\u0131nda entegrasyonu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, bir Java uygulamas\u0131 bir .NET servisiyle veya bir Python uygulamas\u0131 bir PHP servisiyle kolayca ileti\u015fim kurabilir.<\/p>\n
Apache Axis2, bu t\u00fcr Web servislerini geli\u015ftirmek, da\u011f\u0131tmak ve kullanmak i\u00e7in kullan\u0131lan pop\u00fcler, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir SOAP motorudur. SOAP (Simple Object Access Protocol), XML tabanl\u0131, hafif ve standart bir protokold\u00fcr ve mesajlar\u0131 a\u011f \u00fczerinden de\u011fi\u015f toku\u015f etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Axis2, SOAP 1.1 ve SOAP 1.2 standartlar\u0131n\u0131 desteklerken, ayn\u0131 zamanda hem senkron hem de asenkron mesajla\u015fma yetenekleri sunar. Geli\u015ftiricilere hem sunucu taraf\u0131nda servis olu\u015fturma hem de istemci taraf\u0131nda bu servislere eri\u015fim i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar sa\u011flar.<\/p>\n
Bu kapsaml\u0131 e\u011fitimde, Apache Axis2 kullanarak SOAP tabanl\u0131 Web servisleri geli\u015ftirmenin ve da\u011f\u0131tman\u0131n t\u00fcm ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceleyece\u011fiz. Temel Web servis kavramlar\u0131ndan ba\u015flayarak, geli\u015ftirme ortam\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na, servis geli\u015ftirme yakla\u015f\u0131mlar\u0131na (bottom-up ve top-down), istemci geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerine ve geli\u015fmi\u015f konulara kadar geni\u015f bir yelpazede bilgi sunaca\u011f\u0131z. Amac\u0131m\u0131z, bu makaleyi okuyan herkesin Axis2 ile Web servisleri olu\u015fturma ve y\u00f6netme konusunda sa\u011flam bir temel edinmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n
Web servisleri, da\u011f\u0131t\u0131k sistem mimarisinin temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. \u0130ki ana bile\u015feni vard\u0131r: servis sa\u011flay\u0131c\u0131 (service provider) ve servis t\u00fcketicisi (service consumer). Servis sa\u011flay\u0131c\u0131, belirli bir i\u015flevselli\u011fi sunar ve bu i\u015flevselli\u011fin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan bir tan\u0131m yay\u0131mlar. Servis t\u00fcketicisi ise bu tan\u0131m\u0131 kullanarak servise eri\u015fir ve i\u015flevselli\u011fini kullan\u0131r. Bu etkile\u015fimde \u00fc\u00e7 temel teknoloji kullan\u0131l\u0131r: SOAP, WSDL ve XML Schema.<\/p>\n
SOAP, Web servisleri aras\u0131nda yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bilgiyi de\u011fi\u015f toku\u015f etmek i\u00e7in kullan\u0131lan XML tabanl\u0131 bir mesajla\u015fma protokol\u00fcd\u00fcr. Genellikle HTTP, SMTP veya JMS gibi ta\u015f\u0131ma protokolleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. SOAP mesajlar\u0131, bir zarf (envelope), bir ba\u015fl\u0131k (header) ve bir g\u00f6vde (body) olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur.<\/p>\n
SOAP’\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri, platform ve dil ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu sayede farkl\u0131 teknolojilerle yaz\u0131lm\u0131\u015f uygulamalar bile SOAP mesajlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sorunsuz bir \u015fekilde ileti\u015fim kurabilir.<\/p>\n
WSDL, bir Web servisinin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan XML tabanl\u0131 bir dildir. Servisin sundu\u011fu operasyonlar\u0131, bu operasyonlar\u0131n bekledi\u011fi parametreleri, d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc de\u011ferleri ve servisin nerede bulundu\u011funu (endpoint URL) a\u00e7\u0131klar. Bir WSDL belgesi, servis t\u00fcketicilerinin servise nas\u0131l ba\u011flanacaklar\u0131n\u0131 ve hangi mesaj formatlar\u0131n\u0131 kullanacaklar\u0131n\u0131 otomatik olarak anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nWSDL belgesinin ana bile\u015fenleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
WSDL, servis ke\u015ffi ve otomatik istemci kodu \u00fcretimi i\u00e7in kritik bir rol oynar.<\/p>\n
XML Schema, XML belgelerinin yap\u0131s\u0131n\u0131 ve veri tiplerini tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan bir dildir. WSDL belgelerinde “Types” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Web servislerinin kulland\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k veri tiplerini tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu, mesajlar\u0131n do\u011fru formatta g\u00f6nderilmesini ve al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Apache Axis2, SOAP tabanl\u0131 Web servisleri i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir motor sa\u011flayan, Apache Yaz\u0131l\u0131m Vakf\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir projedir. Axis2, orijinal Apache Axis projesinin yeniden tasarlanm\u0131\u015f ve geli\u015ftirilmi\u015f bir versiyonudur. Axis2, daha mod\u00fcler, performansl\u0131 ve geni\u015fletilebilir bir mimariye sahiptir.<\/p>\n
Axis1, Web servisleri teknolojisinin ilk nesillerinden biriydi. Ancak baz\u0131 mimari k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve performans sorunlar\u0131 vard\u0131. Axis2, bu sorunlar\u0131 gidermek ve modern Web servisleri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere s\u0131f\u0131rdan tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Temel farklar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
Axis2’nin mimarisi, mesajlar\u0131n i\u015flenmesini sa\u011flayan bir dizi bile\u015fenden olu\u015fur. En \u00f6nemli kavramlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
Axis2 ile Web servisleri geli\u015ftirmeye ba\u015flamadan \u00f6nce, gerekli yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 kurarak geli\u015ftirme ortam\u0131n\u0131z\u0131 haz\u0131rlaman\u0131z gerekir.<\/p>\n
Axis2, Java tabanl\u0131 bir framework oldu\u011fu i\u00e7in sisteminizde bir JDK kurulu olmas\u0131 zorunludur. Oracle JDK veya OpenJDK’n\u0131n en son stabil s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc indirip kurun. Kurulumdan sonra Axis2 Web servislerini bir Servlet konteynerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131z gerekecektir. Apache Tomcat, bu ama\u00e7 i\u00e7in en yayg\u0131n kullan\u0131lan ve hafif bir se\u00e7enektir.<\/p>\n Axis2’nin Web servislerini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in Modern bir IDE kullanmak geli\u015ftirme s\u00fcrecini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Eclipse veya IntelliJ IDEA gibi pop\u00fcler IDE’lerden birini kurun. Axis2 ile Web servisleri geli\u015ftirmenin iki ana yakla\u015f\u0131m\u0131 vard\u0131r: Bottom-Up (a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya) ve Top-Down (yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya). Her iki yakla\u015f\u0131m\u0131n da kendine \u00f6zg\u00fc kullan\u0131m durumlar\u0131 ve avantajlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n Bu yakla\u015f\u0131mda, \u00f6nce Web servisinin i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7eren Java kodunu yazars\u0131n\u0131z. Daha sonra Axis2 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak bu Java kodundan otomatik olarak WSDL dosyas\u0131n\u0131 ve gerekli da\u011f\u0131t\u0131m dosyalar\u0131n\u0131 (AAR) olu\u015fturursunuz. Bu yakla\u015f\u0131m, mevcut Java s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 Web servisi olarak a\u00e7mak veya h\u0131zl\u0131 prototipleme yapmak i\u00e7in idealdir.<\/p>\n Basit bir Java s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015ftural\u0131m. Bu s\u0131n\u0131f, Web servisimizin operasyonlar\u0131n\u0131 i\u00e7erecektir.<\/p>\n Bu s\u0131n\u0131f\u0131n herhangi bir \u00f6zel aray\u00fcze ihtiyac\u0131 yoktur, sadece public metotlara sahip olmas\u0131 yeterlidir.<\/p>\n Axis2, bir Java s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 nas\u0131l bir Web servisi olarak da\u011f\u0131taca\u011f\u0131n\u0131 Web servisinizi da\u011f\u0131tmak i\u00e7in, Java s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131z\u0131 ve Bu yap\u0131y\u0131 manuel olarak veya Maven\/Ant gibi bir yap\u0131 arac\u0131yla olu\u015fturabilirsiniz. Maven kullan\u0131yorsan\u0131z, Olu\u015fturdu\u011funuz Servis da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131ktan sonra, taray\u0131c\u0131n\u0131zdan Bu yakla\u015f\u0131mda, \u00f6nce bir WSDL dosyas\u0131 tan\u0131mlars\u0131n\u0131z veya mevcut bir WSDL dosyas\u0131n\u0131 kullan\u0131rs\u0131n\u0131z. Daha sonra Axis2’nin \u00d6rnek olarak basit bir hesap makinesi servisi i\u00e7in bir WSDL dosyas\u0131 oldu\u011funu varsayal\u0131m.<\/p>\n Axis2 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n Parametrelerin a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/p>\n Bu komut, belirtilen Olu\u015fturulan \u0130mplemente etti\u011finiz iskelet s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131z\u0131 ve Bir Web servisi geli\u015ftirmenin yan\u0131 s\u0131ra, bu servise eri\u015fecek bir istemci uygulamas\u0131 geli\u015ftirmek de \u00f6nemlidir. Axis2, istemci geli\u015ftirmek i\u00e7in de g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar sunar.<\/p>\n Axis2 istemci uygulamalar\u0131, Axis2 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n Servis geli\u015ftirme b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde oldu\u011fu gibi, Bu komut, Axis2 stub s\u0131n\u0131flar\u0131, hem senkron (blocking) hem de asenkron (non-blocking) operasyon \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 destekler.<\/p>\n Senkron \u00e7a\u011fr\u0131lar, operasyon tamamlanana ve yan\u0131t d\u00f6nene kadar program\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini durdurur.<\/p>\n Asenkron \u00e7a\u011fr\u0131lar, operasyonu ba\u015flatt\u0131ktan hemen sonra kontrol\u00fc programa geri verir ve yan\u0131t geldi\u011finde bir geri \u00e7a\u011f\u0131rma (callback) metodu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenir.<\/p>\n Asenkron \u00e7a\u011fr\u0131lar, \u00f6zellikle uzun s\u00fcren operasyonlarda kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcn\u00fcn donmas\u0131n\u0131 engellemek veya birden fazla operasyonu paralel olarak \u00e7a\u011f\u0131rmak i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Axis2, Java nesneleri ile XML aras\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yapmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli veri ba\u011flama mekanizmalar\u0131n\u0131 destekler:<\/p>\n Se\u00e7im, projenizin gereksinimlerine, performans beklentilerine ve XML \u015fema karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Axis2 sadece temel Web servislerini olu\u015fturmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenlik, hata y\u00f6netimi ve performans gibi geli\u015fmi\u015f konular\u0131 da ele almak i\u00e7in \u00f6zellikler sunar.<\/p>\n Web servislerinin g\u00fcvenli\u011fi kritik bir konudur. Axis2, \u00e7e\u015fitli g\u00fcvenlik mekanizmalar\u0131n\u0131 destekler:<\/p>\n Web servislerinde hatalar\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde iletilmesi \u00f6nemlidir. SOAP protokol\u00fc, hatalar\u0131 bildirmek i\u00e7in “SOAP Fault” mekanizmas\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. Bir serviste bir hata olu\u015ftu\u011funda, Axis2 otomatik olarak bir SOAP Fault mesaj\u0131 olu\u015fturabilir veya siz \u00f6zel hata durumlar\u0131 i\u00e7in kendi Fault’lar\u0131n\u0131z\u0131 f\u0131rlatabilirsiniz. Web servislerinin sorunsuz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak ve hatalar\u0131 ay\u0131klamak i\u00e7in kapsaml\u0131 loglama \u00f6nemlidir. Axis2, Apache Log4j veya SLF4J\/Logback gibi pop\u00fcler Java loglama framework’leriyle kolayca entegre edilebilir. Axis2’nin mod\u00fcler mimarisi, \u00e7ekirdek i\u015flevselli\u011fi de\u011fi\u015ftirmeden Web servislerinin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 geni\u015fletmenize olanak tan\u0131r. Kendi \u00f6zel handler’lar\u0131n\u0131z\u0131 yazarak mesaj ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n belirli bir a\u015famas\u0131nda \u00f6zel mant\u0131k uygulayabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, gelen her mesaj\u0131 bir veritaban\u0131na kaydeden veya belirli bir ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 do\u011frulayan bir handler yazabilirsiniz. Bu, \u00e7apraz kesen endi\u015feleri (cross-cutting concerns) y\u00f6netmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yoldur.<\/p>\n Web servisleri geli\u015ftirirken veya da\u011f\u0131t\u0131rken sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmak do\u011fald\u0131r. \u0130\u015fte yayg\u0131n sorunlar ve \u00e7\u00f6z\u00fcm ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\nJAVA_HOME<\/code> ortam de\u011fi\u015fkenini ayarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan ve java -version<\/code> komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak kurulumu do\u011frulad\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun.<\/p>\n2. Apache Tomcat Kurulumu<\/h4>\n
\n
C:\\apache-tomcat-9.0.x<\/code> veya \/opt\/apache-tomcat-9.0.x<\/code>).<\/li>\nbin<\/code> dizinindeki startup.bat<\/code> (Windows) veya startup.sh<\/code> (Linux\/macOS) dosyas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/li>\nhttp:\/\/localhost:8080<\/code> adresine giderek Tomcat’in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulay\u0131n.<\/li>\n<\/ol>\n3. Axis2 Binary Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n \u0130ndirilmesi ve Kurulumu<\/h4>\n
axis2.war<\/code> dosyas\u0131na ihtiyac\u0131n\u0131z var.<\/p>\n\n
C:\\axis2-1.x.x<\/code> veya \/opt\/axis2-1.x.x<\/code>). Bu dizin, AXIS2_HOME<\/code> olarak an\u0131lacakt\u0131r.<\/li>\nwebapps<\/code> klas\u00f6r\u00fcnden axis2.war<\/code> dosyas\u0131n\u0131 bulun.<\/li>\naxis2.war<\/code> dosyas\u0131n\u0131 Tomcat’in webapps<\/code> dizinine kopyalay\u0131n. Tomcat otomatik olarak bu dosyay\u0131 da\u011f\u0131tacak ve bir axis2<\/code> klas\u00f6r\u00fc olu\u015fturacakt\u0131r.<\/li>\nhttp:\/\/localhost:8080\/axis2<\/code> adresine giderek Axis2’nin ba\u015far\u0131yla da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulay\u0131n. Y\u00f6netim konsolunu g\u00f6rmelisiniz.<\/li>\n<\/ol>\n4. IDE (Eclipse\/IntelliJ IDEA) Kurulumu ve Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h4>\n
\nProjenizi olu\u015ftururken, Axis2 k\u00fct\u00fcphanelerini (indirdi\u011finiz Axis2 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n lib<\/code> klas\u00f6r\u00fcndeki JAR dosyalar\u0131) projenizin s\u0131n\u0131f yoluna (classpath) eklemeniz gerekecektir. Maven veya Gradle gibi bir yap\u0131land\u0131rma arac\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z, pom.xml<\/code> veya build.gradle<\/code> dosyan\u0131za Axis2 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ekleyebilirsiniz.<\/p>\nServis Geli\u015ftirme Yakla\u015f\u0131mlar\u0131<\/h3>\n
1. Bottom-Up Yakla\u015f\u0131m\u0131 (Java’dan WSDL’e)<\/h4>\n
a. Servis S\u0131n\u0131f\u0131 Yazma<\/h5>\n
\/\/ src\/main\/java\/com\/example\/services\/CalculatorService.java\npackage com.example.services;\n\npublic class CalculatorService {\n\n public int add(int a, int b) {\n return a + b;\n }\n\n public int subtract(int a, int b) {\n return a - b;\n }\n\n public String sayHello(String name) {\n return \"Hello, \" + name + \"!\";\n }\n}<\/code><\/pre>\nb.
services.xml<\/code> Dosyas\u0131 Olu\u015fturma<\/h5>\nservices.xml<\/code> ad\u0131nda bir yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6\u011frenir. Bu dosya, servisin ad\u0131n\u0131, s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve hangi operasyonlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar.<\/p>\n\n\n
serviceGroup<\/code>: Bir veya daha fazla servisi i\u00e7erebilir.<\/li>\nservice<\/code>: Servisin ad\u0131n\u0131 ve kapsam\u0131n\u0131 (scope) tan\u0131mlar. application<\/code> kapsam\u0131, servisin t\u00fcm uygulama \u00f6mr\u00fc boyunca tek bir \u00f6rne\u011finin olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/li>\nmessageReceivers<\/code>: Gelen mesajlar\u0131 i\u015flemek i\u00e7in kullan\u0131lan al\u0131c\u0131lar\u0131 tan\u0131mlar. RPCMessageReceiver<\/code>, Java metotlar\u0131n\u0131 SOAP operasyonlar\u0131yla e\u015fle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\nparameter name=\"ServiceClass\"<\/code>: Servisin Java s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n tam nitelikli ad\u0131n\u0131 belirtir.<\/li>\n<\/ul>\nc. Axis2 AAR (Axis Archive) Olu\u015fturma<\/h5>\n
services.xml<\/code> dosyan\u0131z\u0131 i\u00e7eren bir Axis Archive (AAR) dosyas\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekir. Bir AAR dosyas\u0131 asl\u0131nda bir ZIP dosyas\u0131d\u0131r ve \u015fu yap\u0131y\u0131 takip etmelidir:<\/p>\nmyService.aar\n |- META-INF\/\n | |- services.xml\n |- com\/\n | |- example\/\n | |- services\/\n | |- CalculatorService.class<\/code><\/pre>\npom.xml<\/code> dosyan\u0131za maven-jar-plugin<\/code> ve maven-antrun-plugin<\/code> gibi eklentiler ekleyerek AAR dosyas\u0131n\u0131 paketleyebilirsiniz.<\/p>\nd. AAR Dosyas\u0131n\u0131 Da\u011f\u0131tma<\/h5>\n
CalculatorService.aar<\/code> dosyas\u0131n\u0131 Axis2’nin da\u011f\u0131t\u0131m dizinine kopyalaman\u0131z yeterlidir. Bu dizin genellikle Tomcat’in webapps\/axis2\/WEB-INF\/services<\/code> klas\u00f6r\u00fcd\u00fcr. AAR dosyas\u0131n\u0131 bu klas\u00f6re kopyalad\u0131ktan sonra, Axis2 otomatik olarak servisi tan\u0131yacak ve da\u011f\u0131tacakt\u0131r. Tomcat’i yeniden ba\u015flatmak genellikle gerekmez, ancak sorun ya\u015farsan\u0131z yeniden ba\u015flatmak iyi bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\ne. Servisin Test Edilmesi<\/h5>\n
http:\/\/localhost:8080\/axis2\/services\/CalculatorService?wsdl<\/code> adresine giderek servisin WSDL’ini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilirsiniz. Bu, servisin ba\u015far\u0131yla da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Ayr\u0131ca, Axis2 Y\u00f6netim Konsolu (http:\/\/localhost:8080\/axis2\/axis2-admin<\/code>) \u00fczerinden “Deployed Services” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde servisinizi g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n2. Top-Down Yakla\u015f\u0131m\u0131 (WSDL’den Java’ya)<\/h4>\n
WSDL2Java<\/code> arac\u0131n\u0131 kullanarak bu WSDL dosyas\u0131ndan Java aray\u00fczleri, veri s\u0131n\u0131flar\u0131 ve servis iskeletleri (skeleton) olu\u015fturursunuz. Bu yakla\u015f\u0131m, mevcut bir Web servisi tan\u0131m\u0131na (WSDL) sahip oldu\u011funuzda veya servis s\u00f6zle\u015fmesini (contract-first) \u00f6nceliklendirdi\u011finizde tercih edilir.<\/p>\na. Mevcut Bir WSDL Dosyas\u0131<\/h5>\n
\nb. Axis2’nin WSDL2Java Arac\u0131<\/h5>\n
bin<\/code> dizininde wsdl2java.sh<\/code> (Linux\/macOS) veya wsdl2java.bat<\/code> (Windows) betikleri bulunur. Bu arac\u0131 kullanarak WSDL’den Java kodunu \u00fcretebilirsiniz.
\nKomut sat\u0131r\u0131ndan:<\/p>\n# Linux\/macOS\n.\/wsdl2java.sh -uri path\/to\/calculator.wsdl -p com.example.services -d adb -s -ss -o output_directory\n\nWindows<\/h2>\nwsdl2java.bat -uri path\\to\\calculator.wsdl -p com.example.services -d adb -s -ss -o output_directory<\/code><\/pre>\n
\n
-uri<\/code>: WSDL dosyas\u0131n\u0131n yolu.<\/li>\n-p<\/code>: Olu\u015fturulan s\u0131n\u0131flar\u0131n paket ad\u0131.<\/li>\n-d adb<\/code>: Veri ba\u011flama mekanizmas\u0131 olarak Axis Data Binding (ADB) kullan. (Di\u011fer se\u00e7enekler: xmlbeans<\/code>, jaxb<\/code>).<\/li>\n-s<\/code>: Senkron istemci kodu olu\u015ftur.<\/li>\n-ss<\/code>: Servis iskeleti (skeleton) s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015ftur. Bu, servis implementasyonunuz i\u00e7in bir taslak sa\u011flar.<\/li>\n-o<\/code>: Olu\u015fturulan kodun kaydedilece\u011fi \u00e7\u0131k\u0131\u015f dizini.<\/li>\n<\/ul>\noutput_directory<\/code> i\u00e7inde com.example.services<\/code> paketinde CalculatorServiceStub.java<\/code> (istemci i\u00e7in), CalculatorServiceSkeleton.java<\/code> (servis implementasyonu i\u00e7in) ve veri s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\nc. Olu\u015fturulan Kodun Anla\u015f\u0131lmas\u0131<\/h5>\n
\n
CalculatorServiceSkeleton.java<\/code>: Bu s\u0131n\u0131f, WSDL’de tan\u0131mlanan her operasyon i\u00e7in bo\u015f metotlar i\u00e7eren bir aray\u00fcz ve soyut bir implementasyon sa\u011flar. Servis mant\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bu iskelet s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 geni\u015fleterek veya implemente ederek yazacaks\u0131n\u0131z.<\/li>\nCalculatorServiceMessageReceiverInOut.java<\/code>: Gelen SOAP mesajlar\u0131n\u0131 ilgili iskelet metoduna y\u00f6nlendiren i\u00e7 bir s\u0131n\u0131ft\u0131r.<\/li>\nadd<\/code>, addResponse<\/code>) i\u00e7in Java s\u0131n\u0131flar\u0131 olu\u015fturulur.<\/li>\n<\/ul>\nd. Servis \u0130skeletini Uygulama<\/h5>\n
CalculatorServiceSkeleton.java<\/code> dosyas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131n ve bo\u015f metotlar\u0131 kendi i\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131zla doldurun.<\/p>\n\/\/ output_directory\/src\/com\/example\/services\/CalculatorServiceSkeleton.java (d\u00fczenlenmi\u015f hali)\npackage com.example.services;\n\nimport com.example.services.Add; \/\/ Olu\u015fturulan veri s\u0131n\u0131f\u0131\nimport com.example.services.AddResponse; \/\/ Olu\u015fturulan veri s\u0131n\u0131f\u0131\n\npublic class CalculatorServiceSkeleton {\n\n public com.example.services.AddResponse add(com.example.services.Add addRequest) {\n int a = addRequest.getA();\n int b = addRequest.getB();\n int result = a + b;\n AddResponse response = new AddResponse();\n response.setReturn(result);\n return response;\n }\n\n \/\/ Di\u011fer operasyonlar\u0131 da benzer \u015fekilde implemente edin\n}<\/code><\/pre>\ne. AAR Olu\u015fturma ve Da\u011f\u0131tma<\/h5>\n
WSDL2Java<\/code> taraf\u0131ndan olu\u015fturulan di\u011fer s\u0131n\u0131flar\u0131 bir araya getirerek bir AAR dosyas\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekir. WSDL2Java<\/code> arac\u0131 genellikle resources\/META-INF<\/code> alt\u0131nda otomatik olarak bir services.xml<\/code> dosyas\u0131 da olu\u015fturur. E\u011fer olu\u015fturmad\u0131ysa, bottom-up yakla\u015f\u0131m\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi manuel olarak olu\u015fturman\u0131z gerekir.
\nOlu\u015fturulan t\u00fcm .class<\/code> dosyalar\u0131n\u0131 ve services.xml<\/code> dosyas\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir AAR dosyas\u0131 olu\u015fturun ve bunu webapps\/axis2\/WEB-INF\/services<\/code> dizinine kopyalay\u0131n.<\/p>\n\u0130stemci Geli\u015ftirme<\/h3>\n
1. Axis2 \u0130stemci K\u00fct\u00fcphaneleri<\/h4>\n
lib<\/code> klas\u00f6r\u00fcndeki JAR dosyalar\u0131n\u0131 (\u00f6zellikle axis2-kernel-x.x.x.jar<\/code>, axis2-adb-x.x.x.jar<\/code> vb.) s\u0131n\u0131f yoluna eklemelidir.<\/p>\n2. WSDL2Java ile \u0130stemci Kodu Olu\u015fturma<\/h4>\n
WSDL2Java<\/code> arac\u0131n\u0131 kullanarak WSDL’den istemci kodu (stub s\u0131n\u0131f\u0131) \u00fcretebilirsiniz. Bu, istemci taraf\u0131nda SOAP mesajlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi karma\u015f\u0131k g\u00f6revleri basitle\u015ftirir.<\/p>\n# Sadece istemci kodu i\u00e7in -ss parametresini kullanmay\u0131n\n.\/wsdl2java.sh -uri path\/to\/calculator.wsdl -p com.example.client -d adb -s -o output_directory<\/code><\/pre>\nCalculatorServiceStub.java<\/code> adl\u0131 bir stub s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n3. Asenkron ve Senkron \u0130stemci \u00c7a\u011fr\u0131lar\u0131<\/h4>\n
a. Senkron \u0130stemci \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00d6rne\u011fi<\/h5>\n
package com.example.client;\n\nimport com.example.services.CalculatorServiceStub;\nimport com.example.services.Add;\nimport com.example.services.AddResponse;\n\npublic class CalculatorClient {\n public static void main(String[] args) {\n try {\n \/\/ Servis endpoint URL'si\n String endpoint = \"http:\/\/localhost:8080\/axis2\/services\/CalculatorService\";\n CalculatorServiceStub stub = new CalculatorServiceStub(endpoint);\n\n \/\/ Add operasyonunu \u00e7a\u011f\u0131rma\n Add addRequest = new Add();\n addRequest.setA(10);\n addRequest.setB(5);\n\n AddResponse addResponse = stub.add(addRequest);\n System.out.println(\"10 + 5 = \" + addResponse.getReturn());\n\n \/\/ Di\u011fer operasyonlar\u0131 da benzer \u015fekilde \u00e7a\u011f\u0131rabilirsiniz\n } catch (Exception e) {\n e.printStackTrace();\n }\n }\n}<\/code><\/pre>\nb. Asenkron \u0130stemci \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00d6rne\u011fi<\/h5>\n
package com.example.client;\n\nimport com.example.services.CalculatorServiceStub;\nimport com.example.services.Add;\nimport com.example.services.AddResponse;\n\npublic class CalculatorAsyncClient {\n public static void main(String[] args) throws Exception {\n String endpoint = \"http:\/\/localhost:8080\/axis2\/services\/CalculatorService\";\n CalculatorServiceStub stub = new CalculatorServiceStub(endpoint);\n\n Add addRequest = new Add();\n addRequest.setA(20);\n addRequest.setB(15);\n\n \/\/ Asenkron \u00e7a\u011fr\u0131 yap ve bir geri \u00e7a\u011f\u0131rma nesnesi sa\u011fla\n stub.startadd(addRequest, new CalculatorServiceStub.AddCallbackHandler() {\n @Override\n public void receiveResultadd(AddResponse result) {\n System.out.println(\"Asenkron: 20 + 15 = \" + result.getReturn());\n }\n\n @Override\n public void receiveErroradd(Exception e) {\n System.err.println(\"Asenkron \u00e7a\u011fr\u0131 hatas\u0131: \" + e.getMessage());\n e.printStackTrace();\n }\n });\n\n System.out.println(\"Asenkron \u00e7a\u011fr\u0131 g\u00f6nderildi, program devam ediyor...\");\n\n \/\/ Asenkron i\u015flemin tamamlanmas\u0131 i\u00e7in bir s\u00fcre bekleyelim\n Thread.sleep(5000);\n }\n}<\/code><\/pre>\n4. Data Binding Mekanizmalar\u0131<\/h4>\n
\n
Geli\u015fmi\u015f Konular ve En \u0130yi Uygulamalar<\/h3>\n
1. G\u00fcvenlik (Security)<\/h4>\n
\n
2. Hata Y\u00f6netimi (Error Handling)<\/h4>\n
\nSOAP Fault mesaj\u0131 genellikle bir faultcode<\/code>, faultstring<\/code>, faultactor<\/code> ve detail<\/code> elemanlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. \u0130stemci taraf\u0131nda, RemoteException<\/code> veya servise \u00f6zel istisnalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu Fault’lar\u0131 yakalayabilirsiniz.<\/p>\n3. Performans \u0130yile\u015ftirmeleri<\/h4>\n
\n
4. Logging ve \u0130zleme (Logging and Monitoring)<\/h4>\n
\naxis2.xml<\/code> yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131nda loglama seviyelerini ve \u00e7\u0131kt\u0131 hedeflerini ayarlayabilirsiniz. \u00dcretim ortamlar\u0131nda, servislerin performans\u0131n\u0131 ve kullan\u0131labilirli\u011fini izlemek i\u00e7in izleme ara\u00e7lar\u0131 kullanmak faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n5. Mod\u00fcller ve Handler’lar ile Geni\u015fletilebilirlik<\/h4>\n
Sorun Giderme (Troubleshooting)<\/h3>\n
1. Yayg\u0131n Hatalar<\/h4>\n
\n
WEB-INF\/services<\/code> klas\u00f6r\u00fcne do\u011fru kopyalan\u0131p kopyalanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. services.xml<\/code> dosyas\u0131ndaki s\u0131n\u0131f adlar\u0131n\u0131n ve operasyon tan\u0131mlar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011fundan emin olun. Tomcat veya uygulama sunucusunun loglar\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/li>\nNoClassDefFoundError<\/code> veya ClassNotFoundException<\/code> gibi hatalar, gerekli JAR dosyalar\u0131n\u0131n (Axis2 k\u00fct\u00fcphaneleri veya servis s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131z) uygulama sunucusunun veya istemcinin s\u0131n\u0131f yolunda bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Maven\/Gradle kullan\u0131yorsan\u0131z ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n do\u011fru oldu\u011fundan, manuel olarak ekliyorsan\u0131z t\u00fcm JAR’lar\u0131n do\u011fru yerle\u015ftirildi\u011finden emin olun.<\/li>\n