{"id":30890,"date":"2025-10-03T04:41:00","date_gmt":"2025-10-03T01:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?p=30890"},"modified":"2025-10-03T04:41:00","modified_gmt":"2025-10-03T01:41:00","slug":"linux-temellerine-giris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/","title":{"rendered":"Linux Temellerine Giri\u015f"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Linux Temellerine Giri\u015f<\/h2>\n

Linux, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en yayg\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fletim sistemlerinden biridir. Sunuculardan ak\u0131ll\u0131 telefonlara, s\u00fcper bilgisayarlardan g\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemlere kadar geni\u015f bir yelpazede kullan\u0131lan Linux, a\u00e7\u0131k kaynak felsefesinin en parlak \u00f6rneklerinden biridir. Bu makale, Linux d\u00fcnyas\u0131na ad\u0131m atmak isteyen herkes i\u00e7in kapsaml\u0131 bir giri\u015f niteli\u011findedir. Linux’un ne oldu\u011fundan mimarisine, temel komutlar\u0131ndan dosya sistemine kadar bir\u00e7ok konuyu ele alarak sa\u011flam bir temel olu\u015fturmay\u0131 hedefliyoruz.<\/p>\n

Linux Nedir?<\/h3>\n

Linux, Linus Torvalds taraf\u0131ndan 1991 y\u0131l\u0131nda geli\u015ftirilen, Unix benzeri a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir i\u015fletim sistemi \u00e7ekirde\u011fidir. Genellikle “Linux” denildi\u011finde, \u00e7ekirdek (kernel) ile birlikte \u00e7e\u015fitli yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 (kabuk, GNU ara\u00e7lar\u0131, grafik aray\u00fcz\u00fc vb.) i\u00e7eren tam bir i\u015fletim sistemi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 kastedilir. A\u00e7\u0131k kaynak olmas\u0131, herkesin kaynak kodunu \u00f6zg\u00fcrce kullanabilece\u011fi, de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi ve da\u011f\u0131tabilece\u011fi anlam\u0131na gelir. Bu felsefe, Linux’un h\u0131zla geli\u015fmesine ve geni\u015f bir topluluk taraf\u0131ndan desteklenmesine olanak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Tarih\u00e7e ve Geli\u015fim<\/h4>\n

Linux’un hikayesi, Linus Torvalds’\u0131n Helsinki \u00dcniversitesi’nde \u00f6\u011frenciyken, Minix adl\u0131 i\u015fletim sisteminden esinlenerek kendi \u00e7ekirde\u011fini yazmaya ba\u015flamas\u0131yla ba\u015flar. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta sadece ki\u015fisel bir proje olan Linux \u00e7ekirde\u011fi, Linus’un Internet \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 duyurularla h\u0131zla ilgi \u00e7ekti ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan programc\u0131lar\u0131n katk\u0131lar\u0131yla geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. GNU Projesi’nin ara\u00e7lar\u0131 (derleyiciler, metin d\u00fczenleyiciler, kabuklar vb.) ile birle\u015ferek tam fonksiyonel bir i\u015fletim sistemi haline geldi. Bu birle\u015fim, “GNU\/Linux” teriminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

A\u00e7\u0131k Kaynak Felsefesi<\/h4>\n

A\u00e7\u0131k kaynak, sadece \u00fccretsiz olmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda yaz\u0131l\u0131m\u0131n kaynak kodunun herkes taraf\u0131ndan eri\u015filebilir, incelenebilir, de\u011fi\u015ftirilebilir ve da\u011f\u0131t\u0131labilir olmas\u0131 demektir. Bu felsefe, \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, i\u015fbirli\u011fini ve s\u00fcrekli geli\u015fimi te\u015fvik eder. Linux’un a\u00e7\u0131k kaynak do\u011fas\u0131, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 tespit edilip giderilmesine, yenilik\u00e7i \u00f6zelliklerin daha \u00e7abuk entegre edilmesine ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00f6zelle\u015ftirilebilmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n

Linux’un Pop\u00fclaritesi ve Kullan\u0131m Alanlar\u0131<\/h4>\n

Linux, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok alanda vazge\u00e7ilmez bir rol oynamaktad\u0131r:<\/p>\n

* Sunucular ve Veri Merkezleri:<\/strong> Web sunucular\u0131n\u0131n, veritaban\u0131 sunucular\u0131n\u0131n ve bulut altyap\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Linux \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvenilirli\u011fi ve esnekli\u011fi bu alanda tercih sebebi olmu\u015ftur.
\n* Mobil Cihazlar:<\/strong> Android i\u015fletim sistemi, Linux \u00e7ekirde\u011fi \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Bu, milyarlarca ak\u0131ll\u0131 telefon ve tabletin Linux tabanl\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.
\n* G\u00f6m\u00fcl\u00fc Sistemler:<\/strong> Router’lar, ak\u0131ll\u0131 TV’ler, ara\u00e7 i\u00e7i e\u011flence sistemleri ve IoT (Nesnelerin \u0130nterneti) cihazlar\u0131 gibi bir\u00e7ok g\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemde Linux kullan\u0131l\u0131r.
\n* Masa\u00fcst\u00fc Bilgisayarlar:<\/strong> Ubuntu, Fedora, Mint gibi da\u011f\u0131t\u0131mlar sayesinde Linux, son kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in de g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00f6zelle\u015ftirilebilir bir masa\u00fcst\u00fc deneyimi sunar.
\n* S\u00fcper Bilgisayarlar:<\/strong> D\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u00fcper bilgisayarlar\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131 Linux tabanl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Linux Mimarisi ve Bile\u015fenleri<\/h3>\n

Linux, mod\u00fcler bir yap\u0131ya sahiptir ve bir\u00e7ok farkl\u0131 bile\u015fenin bir araya gelmesiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Temel bile\u015fenleri anlamak, i\u015fletim sisteminin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramak i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n

\u00c7ekirdek (Kernel)<\/h4>\n

Linux \u00e7ekirde\u011fi, i\u015fletim sisteminin kalbidir. Donan\u0131m ile yaz\u0131l\u0131m aras\u0131ndaki ileti\u015fimi sa\u011flar. G\u00f6revleri aras\u0131nda s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi, bellek y\u00f6netimi, ayg\u0131t s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri ve dosya sistemi y\u00f6netimi bulunur. \u00c7ekirdek, donan\u0131m kaynaklar\u0131n\u0131 uygulamalar aras\u0131nda adil bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131r ve sistemin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Kabuk (Shell)<\/h4>\n

Kabuk, kullan\u0131c\u0131n\u0131n i\u015fletim sistemiyle etkile\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir programd\u0131r. Kullan\u0131c\u0131dan komutlar\u0131 al\u0131r, bunlar\u0131 yorumlar ve \u00e7ekirde\u011fe iletir. En yayg\u0131n kabuklardan biri Bash (Bourne Again SHell)’tir. Kabuklar, komut sat\u0131r\u0131 aray\u00fcz\u00fc (CLI) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veya betikler (scriptler) yazarak kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Dosya Sistemi (File System)<\/h4>\n

Linux’ta her \u015fey bir dosyad\u0131r. Donan\u0131m ayg\u0131tlar\u0131, s\u00fcre\u00e7ler, konfig\u00fcrasyonlar bile dosya olarak temsil edilir. Linux dosya sistemi, k\u00f6k dizin (\/<\/code>) ile ba\u015flayan hiyerar\u015fik bir yap\u0131ya sahiptir. Bu yap\u0131, dosyalar\u0131n ve dizinlerin d\u00fczenli bir \u015fekilde organize edilmesini sa\u011flar.<\/p>\n

Uygulamalar ve Yard\u0131mc\u0131 Programlar<\/h4>\n

\u0130\u015fletim sisteminin temel i\u015flevlerini yerine getiren \u00e7e\u015fitli uygulamalar ve yard\u0131mc\u0131 programlar bulunur. Bunlar aras\u0131nda metin d\u00fczenleyiciler, derleyiciler, a\u011f ara\u00e7lar\u0131, dosya y\u00f6neticileri ve sistem izleme ara\u00e7lar\u0131 yer al\u0131r. GNU Projesi, Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir\u00e7ok temel yard\u0131mc\u0131 program\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Pencereli Ortamlar (Desktop Environments)<\/h4>\n

Linux, grafik aray\u00fcz\u00fc olmadan da kullan\u0131labilir (\u00f6zellikle sunucularda), ancak masa\u00fcst\u00fc kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in pencereli ortamlar (Desktop Environments) mevcuttur. GNOME, KDE Plasma, XFCE ve MATE gibi pop\u00fcler pencereli ortamlar, kullan\u0131c\u0131lara g\u00f6rsel bir deneyim sunar ve fare ile etkile\u015fim kurmalar\u0131na olanak tan\u0131r. Her ortam\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, hissi ve \u00f6zellikleri vard\u0131r.<\/p>\n

Linux Da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131<\/h3>\n

Linux \u00e7ekirde\u011fi tek ba\u015f\u0131na bir i\u015fletim sistemi de\u011fildir. \u00c7ekirde\u011fin \u00fczerine GNU ara\u00e7lar\u0131, pencereli ortamlar, uygulamalar ve di\u011fer bile\u015fenlerin eklenmesiyle “Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131” olu\u015fur. Her da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc bir felsefesi, paket y\u00f6netim sistemi ve hedef kitlesi vard\u0131r.<\/p>\n

Pop\u00fcler Da\u011f\u0131t\u0131mlar ve \u00d6zellikleri<\/h4>\n

* Ubuntu:<\/strong> Yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in en pop\u00fcler da\u011f\u0131t\u0131mlardan biridir. Kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131, geni\u015f topluluk deste\u011fi ve zengin yaz\u0131l\u0131m deposu ile bilinir. Debian tabanl\u0131d\u0131r.
\n* Debian:<\/strong> Ubuntu’nun temelini olu\u015fturan, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m felsefesine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tan\u0131nan k\u00f6kl\u00fc bir da\u011f\u0131t\u0131md\u0131r.
\n* Fedora:<\/strong> Red Hat taraf\u0131ndan desteklenen, yeni teknolojileri h\u0131zl\u0131ca benimseyen ve g\u00fcncel bir da\u011f\u0131t\u0131md\u0131r. Geli\u015ftiriciler ve ileri d\u00fczey kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131nda pop\u00fclerdir.
\n* CentOS\/Rocky Linux\/AlmaLinux:<\/strong> Red Hat Enterprise Linux (RHEL) tabanl\u0131, sunucu ortamlar\u0131nda kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve uzun s\u00fcreli deste\u011fi nedeniyle tercih edilen da\u011f\u0131t\u0131mlard\u0131r. CentOS’un ticari deste\u011finin de\u011fi\u015fmesiyle Rocky Linux ve AlmaLinux alternatif olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.
\n* Arch Linux:<\/strong> Minimalist, “kendin yap” felsefesine sahip, esnek ve tamamen kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131land\u0131r\u0131labilen bir da\u011f\u0131t\u0131md\u0131r. \u0130leri d\u00fczey kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in uygundur.
\n* Linux Mint:<\/strong> Ubuntu tabanl\u0131 olup, daha geleneksel bir masa\u00fcst\u00fc deneyimi sunar ve Windows’tan ge\u00e7i\u015f yapan kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in kolayl\u0131k sa\u011flar.<\/p>\n

Do\u011fru Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 Se\u00e7mek<\/h4>\n

Da\u011f\u0131t\u0131m se\u00e7imi, kullan\u0131m amac\u0131na ve ki\u015fisel tercihlere ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/p>\n

* Yeni Ba\u015flayanlar:<\/strong> Ubuntu, Linux Mint.
\n* Geli\u015ftiriciler:<\/strong> Fedora, Ubuntu.
\n* Sunucular:<\/strong> Debian, CentOS\/Rocky Linux\/AlmaLinux.
\n* Deneyimli Kullan\u0131c\u0131lar\/\u00d6zelle\u015ftirme \u0130steyenler:<\/strong> Arch Linux, Gentoo.<\/p>\n

Kurulum ve \u0130lk Ad\u0131mlar<\/h3>\n

Linux’u denemenin veya kurman\u0131n birka\u00e7 yolu vard\u0131r. Yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in sanal makine kurulumu en risksiz ve kolay y\u00f6ntemdir.<\/p>\n

Sanal Makine Kurulumu<\/h4>\n

VirtualBox veya VMware gibi sanalla\u015ft\u0131rma yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanarak mevcut i\u015fletim sisteminiz (Windows\/macOS) i\u00e7inde bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 kurabilirsiniz. Bu y\u00f6ntem, ana sisteminize zarar vermeden Linux’u deneyimlemenizi sa\u011flar.<\/p>\n

\u00c7ift \u00d6ny\u00fckleme (Dual Boot)<\/h4>\n

Mevcut i\u015fletim sisteminizin yan\u0131na Linux’u kurarak, bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda hangi i\u015fletim sistemini kullanaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 se\u00e7ebilirsiniz. Bu y\u00f6ntem, daha fazla performans sunar ancak kurulumu biraz daha karma\u015f\u0131k olabilir.<\/p>\n

Canl\u0131 USB (Live USB)<\/h4>\n

Bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n ISO dosyas\u0131n\u0131 bir USB belle\u011fe yazarak, bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 USB’den ba\u015flatabilir ve Linux’u kurmadan deneyebilirsiniz. Bu, da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131 test etmek i\u00e7in harika bir yoldur.<\/p>\n

\u0130lk Oturum A\u00e7ma<\/h4>\n

Kurulum tamamland\u0131ktan sonra, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131z ve parolan\u0131zla sisteme giri\u015f yapars\u0131n\u0131z. Grafik aray\u00fcz\u00fc kullan\u0131yorsan\u0131z masa\u00fcst\u00fcn\u00fcz sizi kar\u015f\u0131layacakt\u0131r. Komut sat\u0131r\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z, bir terminal ekran\u0131nda oturum a\u00e7ars\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Temel Komut Sat\u0131r\u0131 Kullan\u0131m\u0131 (CLI)<\/h3>\n

Linux’un g\u00fcc\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 komut sat\u0131r\u0131 aray\u00fcz\u00fcnde (CLI) yatar. Terminal, komutlar\u0131 yazarak sistemle etkile\u015fim kurdu\u011funuz yerdir.<\/p>\n

Terminal Nedir?<\/h4>\n

Terminal, kabu\u011fa komutlar\u0131 girmenizi ve \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 g\u00f6rmenizi sa\u011flayan bir programd\u0131r. Genellikle bir metin penceresi olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n

Dizinler Aras\u0131nda Gezinme ve Dosya Listeleme<\/h4>\n

* pwd<\/code>: Mevcut \u00e7al\u0131\u015fma dizininizi (Present Working Directory) g\u00f6sterir.
\n* ls<\/code>: Mevcut dizindeki dosyalar\u0131 ve dizinleri listeler.
\n * ls -l<\/code>: Detayl\u0131 listeleme (izinler, sahip, boyut, tarih).
\n * ls -a<\/code>: Gizli dosyalar\u0131 da g\u00f6sterir.
\n * ls -lh<\/code>: Detayl\u0131 ve insan taraf\u0131ndan okunabilir boyutlar.
\n* cd [dizin_ad\u0131]<\/code>: Belirtilen dizine ge\u00e7i\u015f yapar.
\n * cd ..<\/code>: Bir \u00fcst dizine gider.
\n * cd ~<\/code>: Kullan\u0131c\u0131n\u0131n ana dizinine gider.
\n * cd -<\/code>: Bir \u00f6nceki dizine geri d\u00f6ner.<\/p>\n

Dosya ve Dizin Y\u00f6netimi<\/h4>\n

* mkdir [dizin_ad\u0131]<\/code>: Yeni bir dizin olu\u015fturur.
\n* rmdir [dizin_ad\u0131]<\/code>: Bo\u015f bir dizini siler. (Genellikle rm -r<\/code> kullan\u0131l\u0131r)
\n* touch [dosya_ad\u0131]<\/code>: Yeni bo\u015f bir dosya olu\u015fturur veya var olan dosyan\u0131n eri\u015fim\/de\u011fi\u015ftirme zaman\u0131n\u0131 g\u00fcnceller.
\n* cp [kaynak] [hedef]<\/code>: Dosya veya dizin kopyalar.
\n * cp -r [kaynak_dizin] [hedef_dizin]<\/code>: Dizinleri ve i\u00e7indekileri kopyalar.
\n* mv [kaynak] [hedef]<\/code>: Dosya veya dizin ta\u015f\u0131r (veya yeniden adland\u0131r\u0131r).
\n* rm [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyay\u0131 siler.
\n * rm -r [dizin_ad\u0131]<\/code>: Dizinleri ve i\u00e7indekileri siler.
\n * rm -f [dosya_ad\u0131]<\/code>: Onay istemeden siler (dikkatli kullan\u0131lmal\u0131!).
\n * rm -rf [dizin_ad\u0131]<\/code>: Onay istemeden dizini ve i\u00e7indekileri siler (\u00e7ok dikkatli kullan\u0131lmal\u0131!).<\/p>\n

Dosya \u0130\u00e7eri\u011fini G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme<\/h4>\n

* cat [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n t\u00fcm i\u00e7eri\u011fini ekrana basar.
\n* less [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini sayfa sayfa g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler (ileri\/geri kayd\u0131rma, arama yap\u0131labilir).
\n* more [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini sayfa sayfa g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler (sadece ileri kayd\u0131r\u0131labilir).
\n* head [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n ilk 10 sat\u0131r\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.
\n* tail [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n son 10 sat\u0131r\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.
\n * tail -f [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n sonunu s\u00fcrekli izler (log dosyalar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r).<\/p>\n

Yard\u0131m Alma<\/h4>\n

* man [komut]<\/code>: Komutun manuel sayfas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir (kapsaml\u0131 yard\u0131m). \u00c7\u0131kmak i\u00e7in q<\/code> tu\u015funa bas\u0131n.
\n* [komut] --help<\/code> veya [komut] -h<\/code>: Komutun k\u0131sa yard\u0131m \u00f6zetini g\u00f6sterir.<\/p>\n

S\u00fcper Kullan\u0131c\u0131 Yetkileri<\/h4>\n

* sudo [komut]<\/code>: Belirtilen komutu s\u00fcper kullan\u0131c\u0131 (root) yetkileriyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Y\u00f6netimsel g\u00f6revler i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n

Arama Komutlar\u0131<\/h4>\n

* grep [aranacak_metin] [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosya i\u00e7inde belirli bir metni arar.
\n * grep -i<\/code>: B\u00fcy\u00fck\/k\u00fc\u00e7\u00fck harf duyars\u0131z arama.
\n * grep -r<\/code>: Dizinleri yinelemeli olarak arama.
\n* find [dizin] -name \"[dosya_ad\u0131]\"<\/code>: Belirtilen dizinde dosya veya dizin arar.
\n find \/home -type f -name \"<\/em>.txt\"<\/code>: \/home<\/code> dizininde t\u00fcm .txt<\/code> uzant\u0131l\u0131 dosyalar\u0131 bulur.<\/p>\n

Giri\u015f\/\u00c7\u0131k\u0131\u015f Y\u00f6nlendirme ve Borular<\/h4>\n

* ><\/code>: Bir komutun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 bir dosyaya yazar (dosyay\u0131 olu\u015fturur veya \u00fczerine yazar).
\n * ls > dosya.txt<\/code>: ls<\/code> \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 dosya.txt<\/code> dosyas\u0131na yazar.
\n* >><\/code>: Bir komutun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 bir dosyan\u0131n sonuna ekler.
\n * echo \"Yeni sat\u0131r\" >> dosya.txt<\/code>: “Yeni sat\u0131r” metnini dosya.txt<\/code> dosyas\u0131na ekler.
\n* |<\/code> (pipe): Bir komutun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015fka bir komutun girdisi olarak kullan\u0131r.
\n * ls -l | grep \".txt\"<\/code>: ls -l<\/code> \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 grep<\/code> komutuna y\u00f6nlendirerek sadece .txt<\/code> i\u00e7eren sat\u0131rlar\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n

Linux Dosya Sistemi Hiyerar\u015fisi (FHS)<\/h3>\n

Linux’ta her \u015feyin bir dosya oldu\u011funu ve bunlar\u0131n hiyerar\u015fik bir yap\u0131da d\u00fczenlendi\u011fini belirtmi\u015ftik. Bu yap\u0131ya Dosya Sistemi Hiyerar\u015fisi Standard\u0131 (FHS) denir ve her dizinin belirli bir amac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

* \/<\/code>: K\u00f6k dizin. T\u00fcm di\u011fer dizinlerin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.
\n* \/bin<\/code>: Temel kullan\u0131c\u0131 komutlar\u0131n\u0131 (binary) i\u00e7erir (ls<\/code>, cp<\/code>, mv<\/code> vb.).
\n* \/sbin<\/code>: Sistem y\u00f6netimi i\u00e7in gerekli olan ikili dosyalar\u0131 i\u00e7erir (fdisk<\/code>, reboot<\/code> vb.). Sadece root taraf\u0131ndan kullan\u0131labilir.
\n* \/etc<\/code>: Sistem \u00e7ap\u0131nda yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131 i\u00e7erir.
\n* \/home<\/code>: Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ki\u015fisel dizinlerini i\u00e7erir (\/home\/kullanici_adi<\/code>).
\n* \/usr<\/code>: Kullan\u0131c\u0131 programlar\u0131n\u0131, k\u00fct\u00fcphaneleri ve belgeleri i\u00e7erir (Unix System Resources<\/code>). \/usr\/bin<\/code>, \/usr\/lib<\/code> gibi alt dizinleri vard\u0131r.
\n* \/var<\/code>: De\u011fi\u015fken verileri i\u00e7erir (log dosyalar\u0131, spool dizinleri, ge\u00e7ici dosyalar). \/var\/log<\/code>, \/var\/www<\/code> gibi alt dizinleri vard\u0131r.
\n* \/tmp<\/code>: Ge\u00e7ici dosyalar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Sistem yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7eri\u011fi genellikle silinir.
\n* \/dev<\/code>: Donan\u0131m ayg\u0131t dosyalar\u0131n\u0131 i\u00e7erir (\u00f6rne\u011fin, sabit diskler \/dev\/sda<\/code>, USB ayg\u0131tlar\u0131 \/dev\/sdb<\/code>).
\n* \/proc<\/code>: \u00c7al\u0131\u015fan s\u00fcre\u00e7ler ve sistem bilgileri hakk\u0131nda sanal dosyalar\u0131 i\u00e7erir.
\n* \/opt<\/code>: \u0130ste\u011fe ba\u011fl\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n kuruldu\u011fu yerdir.<\/p>\n

Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netimi<\/h3>\n

Linux, \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 bir sistemdir. Her dosya ve s\u00fcre\u00e7 belirli bir kullan\u0131c\u0131 ve gruba aittir.<\/p>\n

* useradd [kullanici_adi]<\/code>: Yeni bir kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturur.
\n* passwd [kullanici_adi]<\/code>: Bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n parolas\u0131n\u0131 ayarlar veya de\u011fi\u015ftirir.
\n* userdel [kullanici_adi]<\/code>: Bir kullan\u0131c\u0131y\u0131 siler.
\n * userdel -r [kullanici_adi]<\/code>: Kullan\u0131c\u0131y\u0131 ve ana dizinini siler.
\n* groupadd [grup_ad\u0131]<\/code>: Yeni bir grup olu\u015fturur.
\n* groupdel [grup_ad\u0131]<\/code>: Bir grubu siler.
\n* usermod -aG [grup_ad\u0131] [kullanici_adi]<\/code>: Bir kullan\u0131c\u0131y\u0131 mevcut bir gruba ekler.
\n* id [kullanici_adi]<\/code>: Bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n UID, GID ve \u00fcyesi oldu\u011fu gruplar\u0131 g\u00f6sterir.
\n* whoami<\/code>: Mevcut kullan\u0131c\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n

Dosya \u0130zinleri (Permissions)<\/h3>\n

Linux’ta her dosya ve dizinin eri\u015fim izinleri vard\u0131r. Bu izinler, kimlerin dosyay\u0131 okuyabilece\u011fini, yazabilece\u011fini veya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilece\u011fini belirler.<\/p>\n

* \u0130zin T\u00fcrleri:<\/strong>
\n * r<\/code> (read): Okuma izni (4)
\n * w<\/code> (write): Yazma izni (2)
\n * x<\/code> (execute): \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rma izni (1)
\n* Kullan\u0131c\u0131 T\u00fcrleri:<\/strong>
\n * u<\/code> (user): Dosyan\u0131n sahibi
\n * g<\/code> (group): Dosyan\u0131n ait oldu\u011fu grup
\n * o<\/code> (others): Di\u011fer herkes
\n * a<\/code> (all): Hepsi (u, g, o)<\/p>\n

ls -l<\/code> komutunun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131nda izinler \u015fu \u015fekilde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: -rwxr-xr--<\/code>
\nBu, user<\/code> i\u00e7in rwx<\/code> (okuma, yazma, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma), group<\/code> i\u00e7in rx<\/code> (okuma, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma) ve others<\/code> i\u00e7in r<\/code> (okuma) anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

\u0130zinleri De\u011fi\u015ftirme<\/h4>\n

* chmod [izinler] [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosya izinlerini de\u011fi\u015ftirir.
\n * Say\u0131sal (Oktal) Mod:<\/strong> chmod 755 dosya.sh<\/code> (Sahip: rwx, Grup: rx, Di\u011fer: rx)
\n * 7 = rwx (4+2+1)
\n * 6 = rw- (4+2+0)
\n * 5 = r-x (4+0+1)
\n * 4 = r– (4+0+0)
\n * Sembolik Mod:<\/strong> chmod u+x dosya.sh<\/code> (Sahibe \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma izni ekler)
\n * u+x<\/code>: Sahibe \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma izni ekle.
\n * g-w<\/code>: Gruptan yazma iznini kald\u0131r.
\n * o=r<\/code>: Di\u011ferlerine sadece okuma izni ver.<\/p>\n

* chown [kullanici_adi]:[grup_ad\u0131] [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n sahibini ve grubunu de\u011fi\u015ftirir.
\n * chown user1 dosya.txt<\/code>
\n * chown user1:group1 dosya.txt<\/code><\/p>\n

* chgrp [grup_ad\u0131] [dosya_ad\u0131]<\/code>: Dosyan\u0131n grubunu de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n

Paket Y\u00f6netimi<\/h3>\n

Linux’ta yaz\u0131l\u0131m kurmak, g\u00fcncellemek ve kald\u0131rmak i\u00e7in paket y\u00f6neticileri kullan\u0131l\u0131r. Bu ara\u00e7lar, yaz\u0131l\u0131m ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 otomatik olarak \u00e7\u00f6zer ve sistemin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Pop\u00fcler Paket Y\u00f6neticileri<\/h4>\n

* APT (Advanced Package Tool):<\/strong> Debian, Ubuntu, Mint gibi da\u011f\u0131t\u0131mlarda kullan\u0131l\u0131r.
\n * sudo apt update<\/code>: Paket listelerini g\u00fcnceller.
\n * sudo apt upgrade<\/code>: Y\u00fckl\u00fc paketleri g\u00fcnceller.
\n * sudo apt install [paket_ad\u0131]<\/code>: Paket kurar.
\n * sudo apt remove [paket_ad\u0131]<\/code>: Paket kald\u0131r\u0131r (konfig\u00fcrasyon dosyalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131r).
\n * sudo apt purge [paket_ad\u0131]<\/code>: Paketi ve konfig\u00fcrasyon dosyalar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131r.
\n * sudo apt autoremove<\/code>: Kullan\u0131lmayan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 temizler.<\/p>\n

* YUM\/DNF (Yellowdog Updater, Modified \/ Dandified YUM):<\/strong> Red Hat, Fedora, CentOS gibi RPM tabanl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131mlarda kullan\u0131l\u0131r. DNF, YUM’un daha modern bir versiyonudur.
\n * sudo dnf update<\/code>: Paketleri g\u00fcnceller.
\n * sudo dnf install [paket_ad\u0131]<\/code>: Paket kurar.
\n * sudo dnf remove [paket_ad\u0131]<\/code>: Paket kald\u0131r\u0131r.<\/p>\n

* Pacman:<\/strong> Arch Linux’ta kullan\u0131l\u0131r.
\n * sudo pacman -Syu<\/code>: Paket listelerini g\u00fcnceller ve sistemi y\u00fckseltir.
\n * sudo pacman -S [paket_ad\u0131]<\/code>: Paket kurar.
\n * sudo pacman -R [paket_ad\u0131]<\/code>: Paket kald\u0131r\u0131r.<\/p>\n

* Snap\/Flatpak:<\/strong> Evrensel paketleme sistemleridir. Da\u011f\u0131t\u0131mdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve uygulamalar\u0131 izole edilmi\u015f ortamlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.
\n * sudo snap install [uygulama_ad\u0131]<\/code>
\n * flatpak install [uygulama_ad\u0131]<\/code><\/p>\n

A\u011f Temelleri<\/h3>\n

Linux, a\u011f y\u00f6netimi konusunda olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve bir\u00e7ok ara\u00e7 sunar.<\/p>\n

* ip a<\/code> veya ifconfig<\/code>: A\u011f aray\u00fczlerinin IP adreslerini ve durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. (ifconfig<\/code> eski bir komuttur, ip<\/code> tercih edilir.)
\n* ping [hedef_ip_adres\/alan_ad\u0131]<\/code>: Bir hedefe ICMP paketleri g\u00f6ndererek ba\u011flant\u0131y\u0131 test eder.
\n* traceroute [hedef_ip_adres\/alan_ad\u0131]<\/code>: Bir hedefe giden paketin ge\u00e7ti\u011fi rotay\u0131 g\u00f6sterir.
\n* ssh [kullanici_adi]@[hedef_ip_adres\/alan_ad\u0131]<\/code>: G\u00fcvenli Kabuk (Secure Shell) ile uzak bir makineye ba\u011flan\u0131r.
\n* scp [kaynak] [hedef]<\/code>: G\u00fcvenli Kopyalama (Secure Copy) ile dosyalar\u0131 uzak makineler aras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde kopyalar.
\n * scp dosya.txt user@remote:\/home\/user\/<\/code><\/p>\n

S\u00fcre\u00e7 Y\u00f6netimi<\/h3>\n

Linux’ta \u00e7al\u0131\u015fan her programa bir s\u00fcre\u00e7 (process) denir. S\u00fcre\u00e7leri y\u00f6netmek, sistem kaynaklar\u0131n\u0131 izlemek ve sorunlar\u0131 gidermek i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n

* ps aux<\/code>: \u00c7al\u0131\u015fan t\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri g\u00f6sterir (kullan\u0131c\u0131, PID, CPU, bellek kullan\u0131m\u0131 vb.).
\n* top<\/code>: \u00c7al\u0131\u015fan s\u00fcre\u00e7leri dinamik olarak g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, sistem kaynaklar\u0131n\u0131 izler. \u00c7\u0131kmak i\u00e7in q<\/code> tu\u015funa bas\u0131n.
\n* htop<\/code>: top<\/code>‘\u0131n daha geli\u015fmi\u015f ve interaktif bir alternatifidir.
\n* kill [PID]<\/code>: Belirtilen PID’ye sahip s\u00fcreci sonland\u0131r\u0131r.
\n * kill -9 [PID]<\/code>: S\u00fcreci zorla sonland\u0131r\u0131r (dikkatli kullan\u0131lmal\u0131).
\n* killall [program_ad\u0131]<\/code>: Belirtilen program ad\u0131na sahip t\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri sonland\u0131r\u0131r.
\n* jobs<\/code>: Arka planda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015fleri g\u00f6sterir.
\n* &<\/code>: Bir komutu arka planda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in komutun sonuna eklenir.
\n * firefox &<\/code><\/p>\n

Metin D\u00fczenleyiciler<\/h3>\n

Komut sat\u0131r\u0131nda yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131 veya betikleri d\u00fczenlemek i\u00e7in metin d\u00fczenleyicilere ihtiya\u00e7 duyulur.<\/p>\n

* Nano:<\/strong> Yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in kullan\u0131m\u0131 kolay, basit bir metin d\u00fczenleyicidir. Komutlar ekran\u0131n alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.
\n* Vim (Vi Improved):<\/strong> \u00c7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ve pop\u00fcler bir metin d\u00fczenleyicidir, ancak \u00f6\u011frenme e\u011frisi y\u00fcksektir. Mod tabanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r (komut modu, ekleme modu vb.).
\n* Emacs:<\/strong> Vim gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek ba\u015fka bir metin d\u00fczenleyicidir. Geni\u015fletilebilirli\u011fi ile bilinir.<\/p>\n

Kabuk Betikleri (Shell Scripting) Temelleri<\/h3>\n

Kabuk betikleri, bir dizi komutun ard\u0131\u015f\u0131k olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yaz\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck programlard\u0131r. Otomasyon, sistem y\u00f6netimi ve karma\u015f\u0131k g\u00f6revleri basitle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n

* Nedir ve Neden Kullan\u0131l\u0131r?<\/strong>
\n Kabuk beti\u011fi, kabuk taraf\u0131ndan yorumlanan komutlar\u0131n bir koleksiyonudur. Tekrarlayan g\u00f6revleri otomatikle\u015ftirmek, sistem y\u00f6neticilerine yard\u0131mc\u0131 olmak ve daha karma\u015f\u0131k i\u015flemleri tek bir komutla ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.
\n* Basit Bir \u00d6rnek:<\/strong><\/p>\n

#!\/bin\/bash\n    # Bu bir \u00f6rnek kabuk beti\u011fidir.\n\n    echo \"Merhaba, Linux D\u00fcnyas\u0131!\"\n    CURRENT_DATE=$(date)\n    echo \"Bug\u00fcn\u00fcn tarihi: $CURRENT_DATE\"\n\n    ls -l<\/code><\/pre>\n
    Bu beti\u011fi myscript.sh<\/code> olarak kaydedip chmod +x myscript.sh<\/code> ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir hale getirdikten sonra .\/myscript.sh<\/code> ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n
G\u00fcvenlik Temelleri<\/h3>\n
Linux, do\u011fal olarak g\u00fcvenli bir i\u015fletim sistemi olsa da, baz\u0131 temel g\u00fcvenlik uygulamalar\u0131na dikkat etmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n
*   G\u00fc\u00e7l\u00fc Parolalar:<\/strong> T\u00fcm kullan\u0131c\u0131 hesaplar\u0131 i\u00e7in uzun, karma\u015f\u0131k ve benzersiz parolalar kullan\u0131n.
\n*   Sistemi G\u00fcncel Tutma:<\/strong> Paket y\u00f6neticisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sistemi ve y\u00fckl\u00fc t\u00fcm yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00fcncelleyin (apt update && apt upgrade<\/code>). Bu, bilinen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n*   G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall):<\/strong> ufw<\/code> (Ubuntu i\u00e7in) veya firewalld<\/code> (Fedora\/CentOS i\u00e7in) gibi ara\u00e7larla g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131z\u0131 etkinle\u015ftirin ve sadece gerekli portlar\u0131 a\u00e7\u0131n.
\n    *   sudo ufw enable<\/code>
\n    *   sudo ufw allow ssh<\/code>
\n*   SSH G\u00fcvenli\u011fi:<\/strong> SSH ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131n. Parola yerine SSH anahtarlar\u0131 kullan\u0131n, varsay\u0131lan portu de\u011fi\u015ftirin ve root ile do\u011frudan oturum a\u00e7may\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131n.
\n*   Yetki Prensibi:<\/strong> Kullan\u0131c\u0131lara sadece g\u00f6revlerini yerine getirmeleri i\u00e7in gerekli olan minimum yetkileri verin. Root kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak sadece gerekti\u011finde sudo<\/code> kullan\u0131n.
\n*   Yedeklemeler:<\/strong> \u00d6nemli verilerinizi d\u00fczenli olarak yedekleyin.<\/p>\n
Sonu\u00e7 ve Sonraki Ad\u0131mlar<\/h3>\n
Bu makale, Linux temellerine kapsaml\u0131 bir giri\u015f sunarak, i\u015fletim sisteminin ne oldu\u011fu, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, temel komutlar\u0131 ve \u00f6nemli kavramlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi vermi\u015ftir. Linux, geni\u015f bir ekosisteme sahip, s\u00fcrekli geli\u015fen ve \u00f6\u011frenilecek \u00e7ok \u015fey bar\u0131nd\u0131ran bir platformdur.<\/p>\n
\u00d6\u011frenmeye Devam Etmek<\/h4>\n
Linux’ta ustala\u015fmak pratik ve s\u00fcrekli \u00f6\u011frenme gerektirir. \u0130\u015fte sonraki ad\u0131mlar i\u00e7in baz\u0131 \u00f6neriler:<\/p>\n
*   Pratik Yap\u0131n:<\/strong> Sanal bir makinede veya eski bir bilgisayarda Linux kurun ve komut sat\u0131r\u0131n\u0131 aktif olarak kullan\u0131n.
\n*   Betik Yaz\u0131n:<\/strong> Basit kabuk betikleri yazarak otomasyon becerilerinizi geli\u015ftirin.
\n*   Belgeleri Okuyun:<\/strong> man<\/code> sayfalar\u0131n\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n wiki’sini ve \u00e7evrimi\u00e7i kaynaklar\u0131 okuyun.
\n*   Projelere Kat\u0131l\u0131n:<\/strong> A\u00e7\u0131k kaynak projelere katk\u0131da bulunmak veya kendi projelerinizi ba\u015flatmak, \u00f6\u011frenmenin en iyi yollar\u0131ndan biridir.<\/p>\n
Topluluklar ve Kaynaklar<\/h4>\n
Linux toplulu\u011fu olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ve yard\u0131mseverdir:<\/p>\n
*   Forumlar ve Reddit:<\/strong> Ubuntu Forums, r\/linux, r\/linuxquestions gibi platformlarda sorular sorabilir ve cevaplar bulabilirsiniz.
\n*   Stack Overflow\/Exchange:<\/strong> Teknik sorular\u0131n\u0131z i\u00e7in harika bir kaynakt\u0131r.
\n*   Resmi Belgeler:<\/strong> Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n resmi web sitesindeki ve wiki’deki belgeler \u00e7ok de\u011ferlidir.
\n*   \u00c7evrimi\u00e7i Kurslar:<\/strong> Udemy, Coursera, edX gibi platformlarda Linux ile ilgili bir\u00e7ok kurs bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Linux yolculu\u011funuzda ba\u015far\u0131lar dileriz! Bu temel bilgilerle donanm\u0131\u015f olarak, bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek i\u015fletim sisteminin sundu\u011fu s\u0131n\u0131rs\u0131z olanaklar\u0131 ke\u015ffetmeye haz\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Linux Temellerine Giri\u015f\nLinux, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en yayg\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fletim sistemlerinden biridir. Sunuculardan ak\u0131ll\u0131 telefonlara, s\u00fcper bilgi","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-30890","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-linux","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\nLinux Temellerine Giri\u015f - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Linux Temellerine Giri\u015f\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Linux Temellerine Giri\u015f Linux, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en yayg\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fletim sistemlerinden biridir. Sunuculardan ak\u0131ll\u0131 telefonlara, s\u00fcper bilgi\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-03T01:41:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Linux Temellerine Giri\u015f\",\"datePublished\":\"2025-10-03T01:41:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/\"},\"wordCount\":3339,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"Linux\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/\",\"name\":\"Linux Temellerine Giri\u015f - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-03T01:41:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Linux Temellerine Giri\u015f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Linux Temellerine Giri\u015f - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Linux Temellerine Giri\u015f","og_description":"Linux Temellerine Giri\u015f Linux, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en yayg\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fletim sistemlerinden biridir. Sunuculardan ak\u0131ll\u0131 telefonlara, s\u00fcper bilgi","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-10-03T01:41:00+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"19 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Linux Temellerine Giri\u015f","datePublished":"2025-10-03T01:41:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/"},"wordCount":3339,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["Linux"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/","name":"Linux Temellerine Giri\u015f - Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-10-03T01:41:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/linux-temellerine-giris\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Linux Temellerine Giri\u015f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30891,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30890\/revisions\/30891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}