{"id":30731,"date":"2025-10-01T10:03:43","date_gmt":"2025-10-01T07:03:43","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/"},"modified":"2025-10-01T10:03:43","modified_gmt":"2025-10-01T07:03:43","slug":"mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/","title":{"rendered":"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle"},"content":{"rendered":"<p>Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL&#8217;de veritaban\u0131 normalizasyonu ile veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n, performans\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131n ve daha y\u00f6netilebilir sistemler kurun.<\/p>\n<p>Modern d\u00fcnyada her saniye \u00fcretilen devasa veri miktar\u0131, bu veriyi etkin ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde saklama ihtiyac\u0131n\u0131 da beraberinde getiriyor. Bir e-ticaret sitesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; m\u00fc\u015fterilerin sipari\u015fleri, \u00fcr\u00fcn bilgileri, kargo adresleri gibi pek \u00e7ok farkl\u0131 veri t\u00fcr\u00fc birbiriyle ili\u015fkilidir. E\u011fer bu veriler d\u00fczensiz bir yap\u0131da saklan\u0131rsa, \u00e7ok ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. \u00d6rne\u011fin, ayn\u0131 \u00fcr\u00fcn bilgisini birden fazla yerde tekrarlamak, veri tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7abilir. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131 de\u011fi\u015fti\u011finde, bu de\u011fi\u015fikli\u011fi t\u00fcm kopyalara uygulamak zorunda kal\u0131r\u0131z ve birini bile g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131rsak, sistemde yanl\u0131\u015f fiyat bilgileri dola\u015fmaya ba\u015flar. Bu durum, &#8220;veri anomalisi&#8221; olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve hem performans hem de veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck sorunlar yaratan bir karma\u015fay\u0131 do\u011furur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam da bu noktada veritaban\u0131 normalizasyonu devreye girer. Normalizasyon, bir veritaban\u0131n\u0131 tasarlarken veri tekrar\u0131n\u0131 (redundancy) en aza indirmek, veri tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 (inconsistency) \u00f6nlemek ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc (data integrity) art\u0131rmak amac\u0131yla uygulanan sistemli bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu s\u00fcre\u00e7, veritaban\u0131 tablolar\u0131n\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fck, daha y\u00f6netilebilir ve daha anlaml\u0131 par\u00e7alara ay\u0131rarak bir dizi kurala uygun hale getirir. Ama\u00e7, hem depolama alan\u0131n\u0131 daha verimli kullanmak hem de veri \u00fczerinde yap\u0131lan ekleme, g\u00fcncelleme ve silme (CRUD) i\u015flemlerinin daha g\u00fcvenli ve tutarl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Normalizasyon kavram\u0131 ilk olarak Edgar F. Codd taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r ve genellikle &#8220;Normal Form&#8221; (NF) ad\u0131 verilen farkl\u0131 seviyelerle ifade edilir: 1NF, 2NF, 3NF ve daha fazlas\u0131. Bu makalede, en temel ve s\u0131k kullan\u0131lan \u00fc\u00e7 normal form \u00fczerinde durarak, MySQL ortam\u0131nda basit ve anla\u015f\u0131l\u0131r \u00f6rneklerle bu kavramlar\u0131 nas\u0131l uygulayabilece\u011finizi ad\u0131m ad\u0131m \u00f6\u011frenece\u011fiz. B\u00f6ylece, veritaban\u0131 tasar\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 bir sonraki seviyeye ta\u015f\u0131yacak bilgi ve becerilere sahip olacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h2>Veritaban\u0131 Normalizasyonunun Temel Ta\u015flar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>Veritaban\u0131 normalizasyonuna ge\u00e7meden \u00f6nce, bu kavram\u0131n temelini olu\u015fturan birka\u00e7 kritik terimi anlamam\u0131z gerekiyor. Bu terimler, normalizasyon s\u00fcrecini ve her bir normal formun arkas\u0131ndaki mant\u0131\u011f\u0131 kavramak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Hadi, bu temel kavramlara daha yak\u0131ndan bakal\u0131m:<\/p>\n<ul>\n<li>\n        <strong>Veri Tekrar\u0131 (Data Redundancy):<\/strong> En basit ifadeyle, ayn\u0131 bilginin veritaban\u0131nda birden fazla yerde saklanmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fterinin adres bilgilerinin hem sipari\u015f tablosunda hem de m\u00fc\u015fteri tablosunda ayr\u0131 ayr\u0131 tutulmas\u0131 veri tekrar\u0131na \u00f6rnektir. Tekrar eden veriler depolama alan\u0131n\u0131 israf eder ve daha da \u00f6nemlisi, g\u00fcncellemelerde tutars\u0131zl\u0131k riskini art\u0131r\u0131r.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>Veri Anomalileri (Data Anomalies):<\/strong> Veri tekrar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu, veritaban\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan i\u015flemler (ekleme, g\u00fcncelleme, silme) s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan tutars\u0131zl\u0131klar ve beklenmedik davran\u0131\u015flard\u0131r. \u00dc\u00e7 ana t\u00fcr\u00fc vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>\n                <strong>Ekleme Anomalisi (Insertion Anomaly):<\/strong> Bir veri eklemek istedi\u011finizde, gerekli olmayan ba\u015fka bir veri par\u00e7as\u0131n\u0131 da eklemek zorunda kalman\u0131z durumudur. \u00d6rne\u011fin, bir \u00f6\u011frencinin kurs bilgilerini girmeden yeni bir kurs ekleyememek.\n            <\/li>\n<li>\n                <strong>G\u00fcncelleme Anomalisi (Update Anomaly):<\/strong> Ayn\u0131 bilginin birden fazla yerde olmas\u0131 nedeniyle, bir de\u011fi\u015fikli\u011fi t\u00fcm kopyalara uygulamay\u0131 unutman\u0131z veya hatal\u0131 uygulaman\u0131z durumudur. Bu da veri tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7ar.\n            <\/li>\n<li>\n                <strong>Silme Anomalisi (Deletion Anomaly):<\/strong> Bir veriyi silerken, silmek istemedi\u011finiz ba\u015fka bir \u00f6nemli bilginin de kaybolmas\u0131 durumudur. \u00d6rne\u011fin, son kurs kayd\u0131n\u0131 silince, o kursla ilgili t\u00fcm e\u011fitmen bilgilerinin de kaybolmas\u0131.\n            <\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n        <strong>Veri B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc (Data Integrity):<\/strong> Veritaban\u0131ndaki verilerin do\u011frulu\u011funu, tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fini ifade eder. Normalizasyon, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flaman\u0131n \u00f6nemli bir yoludur. Veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, birincil anahtar, yabanc\u0131 anahtar, benzersiz k\u0131s\u0131tlamalar gibi mekanizmalarla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131n\u0131r.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>Birincil Anahtar (Primary Key):<\/strong> Bir tablodaki her bir sat\u0131r\u0131 benzersiz bir \u015fekilde tan\u0131mlayan bir s\u00fctun veya s\u00fctun k\u00fcmesidir. Her tablo mutlaka bir birincil anahtara sahip olmal\u0131d\u0131r. Bu anahtar, NULL de\u011fer i\u00e7eremez ve benzersiz olmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, <code>M\u00fc\u015fteriler<\/code> tablosunda <code>musteri_id<\/code>.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>Yabanc\u0131 Anahtar (Foreign Key):<\/strong> Bir tablodaki bir s\u00fctun (veya s\u00fctun k\u00fcmesi) olup, ba\u015fka bir tablonun birincil anahtar s\u00fctununa referans verir. Yabanc\u0131 anahtarlar, tablolar aras\u0131nda ili\u015fkiler kurarak referans b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc (referential integrity) sa\u011flar. Yani, bir yabanc\u0131 anahtar\u0131n i\u015faret etti\u011fi de\u011ferin referans verilen tabloda mevcut olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin, <code>Sipari\u015fler<\/code> tablosundaki <code>musteri_id<\/code> s\u00fctunu, <code>M\u00fc\u015fteriler<\/code> tablosunun <code>musteri_id<\/code> birincil anahtar\u0131na referans verir.<\/li>\n<li>\n        <strong>Fonksiyonel Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k (Functional Dependency):<\/strong> Bir veya daha fazla s\u00fctunun (determinant), ba\u015fka bir veya daha fazla s\u00fctunun (dependent) de\u011ferini benzersiz bir \u015fekilde belirlemesi durumudur. &#8220;A, B&#8217;yi fonksiyonel olarak belirler&#8221; ifadesi, her A de\u011feri i\u00e7in yaln\u0131zca bir B de\u011feri oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin, <code>(TC Kimlik Numaras\u0131)<\/code> -> <code>(Ad, Soyad)<\/code> fonksiyonel ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, TC Kimlik Numaras\u0131, Ad ve Soyad&#8217;\u0131 belirler. Normalizasyon, bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 analiz ederek tablolar\u0131 ay\u0131rma \u00fczerine kuruludur.\n    <\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"uzman-ipucu\">\n  Uzman \u0130pucu: Bu temel kavramlar\u0131 iyi anlamak, normalizasyonun sadece kurallara uymak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda verilerinizin mant\u0131ksal yap\u0131s\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde temsil etmek anlam\u0131na geldi\u011fini g\u00f6rmenizi sa\u011flayacakt\u0131r. Yabanc\u0131 anahtarlar\u0131n do\u011fru kullan\u0131m\u0131, veritaban\u0131n\u0131z\u0131n omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.\n<\/div>\n<p>Bu temel kavramlarla donand\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re, art\u0131k normalizasyonun farkl\u0131 seviyelerini incelemeye ve bu seviyeleri MySQL&#8217;de nas\u0131l uygulayaca\u011f\u0131m\u0131za ge\u00e7ebiliriz.<\/p>\n<h2>1NF (Birinci Normal Form): Verilerinizi D\u00fczenlemenin \u0130lk Ad\u0131m\u0131 Nas\u0131l At\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Veritaban\u0131 normalizasyonunda ilk ve en temel ad\u0131m\u0131 Birinci Normal Form (1NF) olu\u015fturur. Bir tablonun 1NF&#8217;de olabilmesi i\u00e7in kar\u015f\u0131lamas\u0131 gereken iki ana \u015fart vard\u0131r. Bu \u015fartlar\u0131 yerine getirmek, verilerinizi daha d\u00fczenli ve atomik bir yap\u0131ya kavu\u015fturman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Genellikle, ilk a\u015famada tasarlanan veritabanlar\u0131, fark\u0131nda olmadan 1NF kurallar\u0131n\u0131 ihlal edebilir.<\/p>\n<ol>\n<li>\n        <strong>Her H\u00fccre Atomik Bir De\u011fer \u0130\u00e7ermelidir:<\/strong> Bu, bir s\u00fctunun tek bir h\u00fccre i\u00e7inde birden fazla de\u011fer i\u00e7ermemesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin, bir <code>Telefon Numaralar\u0131<\/code> s\u00fctununda &#8220;555-1234, 555-5678&#8221; gibi virg\u00fclle ayr\u0131lm\u0131\u015f birden fazla telefon numaras\u0131 bulunmamal\u0131d\u0131r. Her bir telefon numaras\u0131 ayr\u0131 bir kay\u0131t veya ayr\u0131 bir s\u00fctunda olmal\u0131d\u0131r.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>Tekrarlayan Gruplar Olmamal\u0131d\u0131r:<\/strong> Bir tablonun birden fazla s\u00fctununda ayn\u0131 t\u00fcrden bilgilerin tekrar etmesi anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin, <code>Urun1_Adi<\/code>, <code>Urun1_Adedi<\/code>, <code>Urun2_Adi<\/code>, <code>Urun2_Adedi<\/code> gibi s\u00fctunlar tekrarlayan gruplara \u00f6rnektir. Bunun yerine, bu bilgilerin ayr\u0131 bir tabloda her bir \u00fcr\u00fcn i\u00e7in ayr\u0131 bir kay\u0131t olarak tutulmas\u0131 gerekir.\n    <\/li>\n<\/ol>\n<h3>\u00d6rnek Senaryo: Sipari\u015f Y\u00f6netimi (Denormalize Edilmi\u015f Tablo)<\/h3>\n<p>Diyelim ki bir e-ticaret uygulamas\u0131nda sipari\u015fleri tutmak i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u015f\u00f6yle bir tablo tasarlad\u0131k:<\/p>\n<pre><code class=\"language-sql\">\nCREATE TABLE Siparisler_Denormalize (\n    siparis_id INT PRIMARY KEY,\n    musteri_adi VARCHAR(100),\n    musteri_telefonu VARCHAR(20),\n    urun_listesi VARCHAR(255), -- \"TV (1 adet), Telefon (2 adet)\" gibi\n    siparis_tarihi DATE,\n    toplam_tutar DECIMAL(10, 2)\n);\n\nINSERT INTO Siparisler_Denormalize (siparis_id, musteri_adi, musteri_telefonu, urun_listesi, siparis_tarihi, toplam_tutar) VALUES\n(101, 'Ahmet Y\u0131lmaz', '5321234567', 'Laptop (1 adet), Mouse (1 adet)', '2023-01-15', 7500.00),\n(102, 'Ay\u015fe Kaya', '5439876543', 'Klavye (1 adet)', '2023-01-16', 800.00),\n(103, 'Ahmet Y\u0131lmaz', '5321234567', 'Kulakl\u0131k (2 adet), \u015earj Aleti (1 adet)', '2023-01-17', 1200.00);\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu tabloda bariz 1NF ihlalleri var:<\/p>\n<ul>\n<li><code>urun_listesi<\/code> s\u00fctunu atomik de\u011fil. Bir h\u00fccrede birden fazla \u00fcr\u00fcn bilgisi (ad\u0131 ve adedi) i\u00e7eriyor.<\/li>\n<li>M\u00fc\u015fteri bilgileri (<code>musteri_adi<\/code>, <code>musteri_telefonu<\/code>) tekrar ediyor (Ahmet Y\u0131lmaz i\u00e7in iki kez). Bu asl\u0131nda tekrarlayan grup de\u011fil, veri tekrar\u0131d\u0131r. 1NF'de do\u011frudan ele al\u0131nmasa da, bu t\u00fcr tekrar\u0131n daha sonraki normal formlarda nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini g\u00f6rece\u011fiz.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>1NF'ye Normalizasyon: \u00c7\u00f6z\u00fcm<\/h3>\n<p>Yukar\u0131daki tablonun 1NF'ye uygun hale getirilmesi i\u00e7in <code>urun_listesi<\/code> s\u00fctununu par\u00e7alamam\u0131z gerekiyor. Her bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn ayr\u0131 bir sat\u0131rda tutulmas\u0131 ve sipari\u015fle ili\u015fkilendirilmesi en do\u011fru yakla\u015f\u0131md\u0131r. Ayr\u0131ca, m\u00fc\u015fteri bilgilerini de ayr\u0131 bir tabloya ta\u015f\u0131mak daha mant\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r, ancak 1NF esasen atomik de\u011ferlere odaklan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte 1NF'ye uygun hale getirilmi\u015f yap\u0131:<\/p>\n<pre><code class=\"language-sql\">\n-- M\u00fc\u015fterileri ayr\u0131 bir tabloya ta\u015f\u0131yal\u0131m (1NF'nin do\u011frudan gereklili\u011fi olmasa da iyi bir tasar\u0131m i\u00e7in yap\u0131l\u0131r)\nCREATE TABLE Musteriler (\n    musteri_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    adi VARCHAR(100),\n    telefonu VARCHAR(20) UNIQUE -- Telefon numaras\u0131 benzersiz olabilir\n);\n\nINSERT INTO Musteriler (adi, telefonu) VALUES\n('Ahmet Y\u0131lmaz', '5321234567'),\n('Ay\u015fe Kaya', '5439876543');\n\n-- Sipari\u015f bilgilerini tutan tablo\nCREATE TABLE Siparisler (\n    siparis_id INT PRIMARY KEY,\n    musteri_id INT,\n    siparis_tarihi DATE,\n    toplam_tutar DECIMAL(10, 2),\n    FOREIGN KEY (musteri_id) REFERENCES Musteriler(musteri_id)\n);\n\nINSERT INTO Siparisler (siparis_id, musteri_id, siparis_tarihi, toplam_tutar) VALUES\n(101, 1, '2023-01-15', 7500.00),\n(102, 2, '2023-01-16', 800.00),\n(103, 1, '2023-01-17', 1200.00);\n\n-- Sipari\u015f i\u00e7indeki \u00fcr\u00fcn detaylar\u0131n\u0131 tutan ayr\u0131 bir tablo\nCREATE TABLE Siparis_Detaylari (\n    detay_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    siparis_id INT,\n    urun_adi VARCHAR(100),\n    adet INT,\n    birim_fiyat DECIMAL(10, 2),\n    FOREIGN KEY (siparis_id) REFERENCES Siparisler(siparis_id)\n);\n\nINSERT INTO Siparis_Detaylari (siparis_id, urun_adi, adet, birim_fiyat) VALUES\n(101, 'Laptop', 1, 7000.00),\n(101, 'Mouse', 1, 500.00),\n(102, 'Klavye', 1, 800.00),\n(103, 'Kulakl\u0131k', 2, 500.00), -- Toplam tutar (2 * 500) = 1000\n(103, '\u015earj Aleti', 1, 200.00); -- Toplam tutar (1 * 200) = 200\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Art\u0131k:<\/p>\n<ul>\n<li>Her bir h\u00fccrede atomik de\u011ferler var. <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosunda her bir sat\u0131r tek bir \u00fcr\u00fcn ve adedini temsil ediyor.<\/li>\n<li>Tekrarlayan gruplar kald\u0131r\u0131ld\u0131. \u00dcr\u00fcn detaylar\u0131 <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosuna ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/li>\n<li>M\u00fc\u015fteri bilgileri <code>Musteriler<\/code> tablosuna ta\u015f\u0131narak veri tekrar\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131ld\u0131 ve <code>Siparisler<\/code> tablosu ile <code>musteri_id<\/code> \u00fczerinden ili\u015fkilendirildi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle birlikte, veritaban\u0131m\u0131z art\u0131k 1NF kurallar\u0131na uygun hale geldi. Ancak hala baz\u0131 potansiyel sorunlar ve iyile\u015ftirmeler olabilir. Bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir sonraki a\u015famaya, yani \u0130kinci Normal Forma ge\u00e7ece\u011fiz.<\/p>\n<h2>2NF (\u0130kinci Normal Form): K\u0131smi Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 Ortadan Kald\u0131rarak Veri B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Art\u0131rma<\/h2>\n<p>Veritaban\u0131n\u0131z 1NF'ye uygun hale getirildikten sonra, ikinci normal form (2NF) i\u00e7in haz\u0131rs\u0131n\u0131z demektir. 2NF'nin temel amac\u0131, k\u0131smi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. Peki, nedir bu k\u0131smi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k?<\/p>\n<p>Bir tablonun 2NF'de olabilmesi i\u00e7in iki temel \u015fart\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekir:<\/p>\n<ol>\n<li>\n        <strong>1NF'de Olmal\u0131d\u0131r:<\/strong> Bu, 2NF'ye ge\u00e7i\u015f yapabilmeniz i\u00e7in \u00f6ncelikle tablonuzun 1NF kurallar\u0131na (atomik de\u011ferler, tekrarlayan grup yok) uygun olmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>T\u00fcm Anahtar Olmayan S\u00fctunlar, Birincil Anahtar\u0131n Tamam\u0131na Ba\u011f\u0131ml\u0131 Olmal\u0131d\u0131r:<\/strong> E\u011fer tablonuzun birle\u015fik (birden fazla s\u00fctundan olu\u015fan) bir birincil anahtar\u0131 varsa, anahtar olmayan (primary key'in par\u00e7as\u0131 olmayan) hi\u00e7bir s\u00fctun, birincil anahtar\u0131n sadece bir k\u0131sm\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Yani, anahtar olmayan her s\u00fctun, birincil anahtar\u0131n *tamam\u0131na* fonksiyonel olarak ba\u011f\u0131ml\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<h3>\u00d6rnek Senaryo: \u00dcr\u00fcn Bilgileri ve Sipari\u015f Detaylar\u0131<\/h3>\n<p>Bir \u00f6nceki ad\u0131mda olu\u015fturdu\u011fumuz <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosunu ele alal\u0131m:<\/p>\n<pre><code class=\"language-sql\">\nCREATE TABLE Siparis_Detaylari (\n    detay_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT, -- Bu asl\u0131nda tek birincil anahtar, bu y\u00fczden k\u0131smi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k kontrol\u00fc daha sonra de\u011fi\u015febilir\n    siparis_id INT,\n    urun_adi VARCHAR(100),\n    adet INT,\n    birim_fiyat DECIMAL(10, 2), -- Bu s\u00fctun \u00fcr\u00fcn ad\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131\n    FOREIGN KEY (siparis_id) REFERENCES Siparisler(siparis_id)\n);\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>\u015eu anki <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosunda <code>detay_id<\/code> birincil anahtar. Ancak ger\u00e7ek hayatta, <code>urun_adi<\/code> ve <code>birim_fiyat<\/code> gibi bilgiler asl\u0131nda <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosunun de\u011fil, bir <code>Urunler<\/code> tablosunun \u00f6zellikleridir. E\u011fer <code>detay_id<\/code> yerine <code>(siparis_id, urun_adi)<\/code> gibi bir birle\u015fik anahtar kullansayd\u0131k, k\u0131smi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k daha net ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Ancak mevcut yap\u0131da dahi, <code>birim_fiyat<\/code> s\u00fctunu sadece <code>urun_adi<\/code>na ba\u011fl\u0131d\u0131r, <code>siparis_id<\/code> ile do\u011frudan bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Her bir <code>urun_adi<\/code> i\u00e7in <code>birim_fiyat<\/code> ayn\u0131 olacakt\u0131r, sipari\u015ften ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak.<\/p>\n<p>Bu durumda, <code>birim_fiyat<\/code> ve <code>urun_adi<\/code> (veya daha genel anlamda \u00fcr\u00fcnle ilgili di\u011fer \u00f6zellikler) <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosunda tekrar ediyor ve gereksiz ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar yarat\u0131yor. E\u011fer <code>Mouse<\/code> \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn birim fiyat\u0131 de\u011fi\u015firse, bu de\u011fi\u015fikli\u011fi t\u00fcm <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosundaki ilgili sat\u0131rlarda tek tek g\u00fcncellememiz gerekir ki bu da bir g\u00fcncelleme anomalisidir.<\/p>\n<h3>2NF'ye Normalizasyon: \u00c7\u00f6z\u00fcm<\/h3>\n<p>Bu k\u0131smi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in, \u00fcr\u00fcn bilgilerini ayr\u0131 bir <code>Urunler<\/code> tablosuna ta\u015f\u0131mam\u0131z gerekiyor. B\u00f6ylece, <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosunda sadece sipari\u015fle ilgili spesifik bilgiler (hangi \u00fcr\u00fcn, ka\u00e7 adet) ve bir yabanc\u0131 anahtar (\u00fcr\u00fcn_id) kalacakt\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-sql\">\n-- \u00dcr\u00fcn bilgilerini tutan ayr\u0131 bir tablo\nCREATE TABLE Urunler (\n    urun_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    urun_adi VARCHAR(100) UNIQUE,\n    birim_fiyat DECIMAL(10, 2)\n);\n\nINSERT INTO Urunler (urun_adi, birim_fiyat) VALUES\n('Laptop', 7000.00),\n('Mouse', 500.00),\n('Klavye', 800.00),\n('Kulakl\u0131k', 500.00),\n('\u015earj Aleti', 200.00);\n\n-- Sipari\u015f detaylar\u0131 tablosunu g\u00fcncelleyelim\n-- Eski tabloyu b\u0131rak\u0131p yenisini olu\u015fturmak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131\nDROP TABLE Siparis_Detaylari;\n\nCREATE TABLE Siparis_Detaylari (\n    detay_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    siparis_id INT,\n    urun_id INT, -- urun_adi yerine urun_id\n    adet INT,\n    FOREIGN KEY (siparis_id) REFERENCES Siparisler(siparis_id),\n    FOREIGN KEY (urun_id) REFERENCES Urunler(urun_id)\n);\n\nINSERT INTO Siparis_Detaylari (siparis_id, urun_id, adet) VALUES\n(101, 1, 1), -- Laptop\n(101, 2, 1), -- Mouse\n(102, 3, 1), -- Klavye\n(103, 4, 2), -- Kulakl\u0131k\n(103, 5, 1); -- \u015earj Aleti\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu yeni yap\u0131da:<\/p>\n<ul>\n<li><code>Urunler<\/code> tablosu, her bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn ad\u0131 ve birim fiyat\u0131 gibi \u00f6zelliklerini tek bir yerde tutar.<\/li>\n<li><code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosu art\u0131k <code>urun_adi<\/code> ve <code>birim_fiyat<\/code> gibi \u00fcr\u00fcn \u00f6zelliklerini i\u00e7ermiyor. Bunun yerine, <code>urun_id<\/code> yabanc\u0131 anahtar\u0131 ile <code>Urunler<\/code> tablosuna referans veriyor.<\/li>\n<li><code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosundaki anahtar olmayan s\u00fctun olan <code>adet<\/code> art\u0131k birle\u015fik birincil anahtar\u0131n (ki \u015fu an <code>detay_id<\/code> tekil, ancak genel mant\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek) sadece bir k\u0131sm\u0131na de\u011fil, tamam\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmi\u015f oldu. Asl\u0131nda daha do\u011fru ifadeyle, <code>adet<\/code> s\u00fctunu sadece <code>detay_id<\/code>'ye ba\u011fl\u0131d\u0131r. <code>urun_id<\/code> ve <code>siparis_id<\/code> ise kendi ilgili tablolar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"uzman-ipucu\">\n  Uzman \u0130pucu: 2NF, veritaban\u0131 performans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir \u00e7\u00fcnk\u00fc veri tekrar\u0131 azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha az depolama alan\u0131 kullan\u0131l\u0131r ve g\u00fcncelleme i\u015flemleri daha h\u0131zl\u0131 ve hatas\u0131z olur.\n<\/div>\n<p>B\u00f6ylece, sistemimizde \"Mouse\"un birim fiyat\u0131 de\u011fi\u015fti\u011finde, sadece <code>Urunler<\/code> tablosundaki tek bir sat\u0131r\u0131 g\u00fcncellememiz yeterli olacakt\u0131r. Bu, hem veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flar hem de g\u00fcncelleme anomalilerini ortadan kald\u0131r\u0131r. \u015eimdi 3NF'ye ge\u00e7erek bir ad\u0131m daha ileri gidebiliriz.<\/p>\n<h2>3NF (\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Normal Form): Ge\u00e7i\u015fli Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 Gidererek Temiz Bir Yap\u0131 Olu\u015fturma<\/h2>\n<p>Veritaban\u0131n\u0131z 2NF'ye ula\u015ft\u0131ktan sonra, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc normal form (3NF) hedeflenir. 3NF'nin ana amac\u0131, ge\u00e7i\u015fli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 (transitive dependencies) ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. Ge\u00e7i\u015fli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, anahtar olmayan bir s\u00fctunun, yine anahtar olmayan ba\u015fka bir s\u00fctuna ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131 durumudur.<\/p>\n<p>Bir tablonun 3NF'de olabilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fartlar\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekir:<\/p>\n<ol>\n<li>\n        <strong>2NF'de Olmal\u0131d\u0131r:<\/strong> 3NF'ye ge\u00e7meden \u00f6nce tablonuzun 1NF ve 2NF kurallar\u0131na tam olarak uygun olmas\u0131 gerekir.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>Anahtar Olmayan Hi\u00e7bir S\u00fctun, Ba\u015fka Bir Anahtar Olmayan S\u00fctuna Ge\u00e7i\u015fli Olarak Ba\u011f\u0131ml\u0131 Olmamal\u0131d\u0131r:<\/strong> Bu, tablodaki herhangi bir anahtar olmayan s\u00fctunun, birincil anahtara do\u011frudan ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi, ba\u015fka bir anahtar olmayan s\u00fctun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olmamas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin, <code>(\u00d6\u011frenci ID)<\/code> -> <code>(\u015eehir)<\/code> ve <code>(\u015eehir)<\/code> -> <code>(Posta Kodu)<\/code> ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 varsa, <code>(\u00d6\u011frenci ID)<\/code> -> <code>(Posta Kodu)<\/code> bir ge\u00e7i\u015fli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu durumda, <code>Posta Kodu<\/code> asl\u0131nda <code>\u015eehir<\/code> bilgisine aittir, do\u011frudan <code>\u00d6\u011frenci ID<\/code>'sine de\u011fil.<\/li>\n<\/ol>\n<h3>\u00d6rnek Senaryo: M\u00fc\u015fteri Adres Bilgileri<\/h3>\n<p>Daha \u00f6nceki ad\u0131mlarda olu\u015fturdu\u011fumuz <code>Musteriler<\/code> tablosunu ele alal\u0131m. Diyelim ki, m\u00fc\u015fteri bilgilerine \u015fehir ve posta kodu eklemek istedik:<\/p>\n<pre><code class=\"language-sql\">\n-- Ba\u015flang\u0131\u00e7ta 2NF'de olan Musteriler tablosu\nCREATE TABLE Musteriler (\n    musteri_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    adi VARCHAR(100),\n    telefonu VARCHAR(20) UNIQUE,\n    adres VARCHAR(255),\n    sehir VARCHAR(100),\n    posta_kodu VARCHAR(10)\n);\n\nINSERT INTO Musteriler (adi, telefonu, adres, sehir, posta_kodu) VALUES\n('Ahmet Y\u0131lmaz', '5321234567', '\u00c7aml\u0131ca Mah. No:12', '\u0130stanbul', '34000'),\n('Ay\u015fe Kaya', '5439876543', 'G\u00fcl Sok. No:5', 'Ankara', '06000'),\n('Can Demir', '5051112233', 'Papatya Cad. No:8', '\u0130stanbul', '34000');\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu tabloda bir ge\u00e7i\u015fli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k mevcuttur. <code>(musteri_id)<\/code> -> <code>(sehir)<\/code> ve <code>(sehir)<\/code> -> <code>(posta_kodu)<\/code> ili\u015fkisi var gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yani, <code>posta_kodu<\/code> asl\u0131nda <code>musteri_id<\/code>'ye do\u011frudan ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; <code>sehir<\/code> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Her <code>sehir<\/code> i\u00e7in belirli bir <code>posta_kodu<\/code> (veya belirli posta kodlar\u0131) vard\u0131r. E\u011fer '\u0130stanbul' i\u00e7in posta kodu g\u00fcncellenirse (\u00f6rne\u011fin yeni bir b\u00f6lge kodu), bu de\u011fi\u015fiklik <code>Musteriler<\/code> tablosunda '\u0130stanbul'a ait t\u00fcm sat\u0131rlarda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r, ki bu da bir g\u00fcncelleme anomalisidir. Bu durum, veri tekrar\u0131na ve potansiyel tutars\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7ar.<\/p>\n<h3>3NF'ye Normalizasyon: \u00c7\u00f6z\u00fcm<\/h3>\n<p>Bu ge\u00e7i\u015fli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in, \u015fehir ve posta kodu gibi \u015fehirle ilgili bilgileri ayr\u0131 bir <code>Sehirler<\/code> tablosuna ta\u015f\u0131mal\u0131y\u0131z. <code>Musteriler<\/code> tablosunda ise sadece <code>sehir_id<\/code> (yabanc\u0131 anahtar) kalmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<pre><code class=\"language-sql\">\n-- \u015eehir bilgilerini tutan ayr\u0131 bir tablo\nCREATE TABLE Sehirler (\n    sehir_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    sehir_adi VARCHAR(100) UNIQUE,\n    posta_kodu VARCHAR(10)\n);\n\nINSERT INTO Sehirler (sehir_adi, posta_kodu) VALUES\n('\u0130stanbul', '34000'),\n('Ankara', '06000');\n\n-- Musteriler tablosunu g\u00fcncelleyelim\nDROP TABLE Musteriler;\n\nCREATE TABLE Musteriler (\n    musteri_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,\n    adi VARCHAR(100),\n    telefonu VARCHAR(20) UNIQUE,\n    adres VARCHAR(255),\n    sehir_id INT, -- sehir ve posta_kodu yerine sehir_id\n    FOREIGN KEY (sehir_id) REFERENCES Sehirler(sehir_id)\n);\n\nINSERT INTO Musteriler (adi, telefonu, adres, sehir_id) VALUES\n('Ahmet Y\u0131lmaz', '5321234567', '\u00c7aml\u0131ca Mah. No:12', 1), -- \u0130stanbul\n('Ay\u015fe Kaya', '5439876543', 'G\u00fcl Sok. No:5', 2), -- Ankara\n('Can Demir', '5051112233', 'Papatya Cad. No:8', 1); -- \u0130stanbul\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu yeni yap\u0131da:<\/p>\n<ul>\n<li><code>Sehirler<\/code> tablosu, her bir \u015fehrin posta kodu gibi \u00f6zelliklerini tek bir yerde tutar.<\/li>\n<li><code>Musteriler<\/code> tablosu art\u0131k <code>posta_kodu<\/code> s\u00fctununu i\u00e7ermiyor. Bunun yerine, <code>sehir_id<\/code> yabanc\u0131 anahtar\u0131 ile <code>Sehirler<\/code> tablosuna referans veriyor.<\/li>\n<li>Art\u0131k <code>posta_kodu<\/code> s\u00fctunu, <code>musteri_id<\/code>'ye de\u011fil, do\u011frudan <code>sehir_id<\/code>'ye ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu da ge\u00e7i\u015fli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>B\u00f6ylece, herhangi bir \u015fehrin posta kodu de\u011fi\u015fti\u011finde, sadece <code>Sehirler<\/code> tablosundaki ilgili sat\u0131r\u0131 g\u00fcncellememiz yeterli olur. Bu, veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ve g\u00fcncelleme anomalilerini \u00f6nler. \u00c7o\u011fu i\u015f uygulamas\u0131 i\u00e7in 3NF, olduk\u00e7a iyi bir denge sunar. Daha y\u00fcksek normal formlar (BCNF, 4NF, 5NF) daha spesifik ve karma\u015f\u0131k durumlar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rken, 1NF, 2NF ve 3NF genellikle pratik uygulamalar\u0131n \u00e7o\u011funun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar.<\/p>\n<h2>Normalizasyon Her Zaman En \u0130yi \u00c7\u00f6z\u00fcm m\u00fcd\u00fcr? Denormalizasyon Ne Zaman Gerekli Olur?<\/h2>\n<p>\u015eimdiye kadar normalizasyonun faydalar\u0131n\u0131 ve nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 detayl\u0131ca ele ald\u0131k. Veri tekrar\u0131n\u0131 azaltmak, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak ve anomalileri \u00f6nlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan normalizasyon paha bi\u00e7ilmez bir ara\u00e7t\u0131r. Ancak her madalyonun iki y\u00fcz\u00fc oldu\u011fu gibi, normalizasyonun da baz\u0131 potansiyel dezavantajlar\u0131 vard\u0131r ve her zaman en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm olmayabilir.<\/p>\n<p>Normalizasyon, verileri birden fazla tabloya b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, bir sorgunun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu t\u00fcm bilgilere ula\u015fmak i\u00e7in genellikle birden fazla tabloyu birle\u015ftirmek (JOIN) zorunda kal\u0131r\u0131z. \u00c7ok say\u0131da JOIN i\u015flemi, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri ve karma\u015f\u0131k sorgular s\u00f6z konusu oldu\u011funda, sorgu performans\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilir. \u0130\u015fte bu noktada \"denormalizasyon\" kavram\u0131 devreye girer.<\/p>\n<h3>Denormalizasyon Nedir ve Ne Zaman Kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/h3>\n<p>Denormalizasyon, normalle\u015ftirilmi\u015f bir veritaban\u0131n\u0131n performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla, kontroll\u00fc bir \u015fekilde veri tekrar\u0131n\u0131 geri getirme veya tablolar\u0131 birle\u015ftirme i\u015flemidir. Bu, genellikle okuma a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 (read-heavy) sistemlerde veya s\u0131k\u00e7a yap\u0131lan, performans\u0131 kritik olan sorgular i\u00e7in tercih edilir.<\/p>\n<p>Denormalizasyonun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca durumlar:<\/p>\n<ul>\n<li>\n        <strong>Raporlama ve Analiz Sistemleri:<\/strong> OLAP (Online Analytical Processing) veya veri ambar\u0131 (data warehouse) sistemlerinde, h\u0131zl\u0131 veri \u00e7ekme ve karma\u015f\u0131k analizler i\u00e7in denormalize edilmi\u015f yap\u0131lar s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131r. Bu sistemlerde veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, i\u015flem anomalisinden daha az kritik olabilir.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>S\u0131k Yap\u0131lan Sorgular\u0131n Performans\u0131n\u0131 Art\u0131rma:<\/strong> E\u011fer belirli bir sorgu \u00e7ok s\u0131k \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor ve \u00e7ok say\u0131da JOIN gerektiriyorsa, bu sorgunun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu verileri i\u00e7eren denormalize edilmi\u015f bir \"g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\" (view) olu\u015fturmak veya ayr\u0131 bir denormalize tablo tutmak performans\u0131 art\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn ad\u0131n\u0131 ve kategorisini, <code>Urunler<\/code> ve <code>Kategoriler<\/code> tablolar\u0131n\u0131 birle\u015ftirmeden do\u011frudan <code>Urunler<\/code> tablosunda tutmak.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>K\u00fc\u00e7\u00fck ve De\u011fi\u015fmeyen Veriler:<\/strong> Belli bir tabloya ait, ancak \u00e7ok s\u0131k de\u011fi\u015fmeyen ve boyutu k\u00fc\u00e7\u00fck olan baz\u0131 \u00f6znitelikleri ana tabloya dahil etmek, basit sorgularda JOIN ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin, <code>\u00dcr\u00fcnler<\/code> tablosuna <code>kategori_adi<\/code> s\u00fctununu eklemek.<\/li>\n<li>\n        <strong>Veritaban\u0131 Okuma Yo\u011fun Sistemler:<\/strong> E\u011fer uygulaman\u0131z\u0131n temel i\u015flevi veri okumak (\u00f6rne\u011fin bir blog sitesi, e-ticaret \u00fcr\u00fcn listeleri) ve yazma i\u015flemleri (g\u00fcncelleme\/ekleme) nispeten daha azsa, denormalizasyon performans\u0131 art\u0131rabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Denormalizasyon yaparken dikkatli olmak gerekir. Kontrols\u00fcz denormalizasyon, veri tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 riskini art\u0131r\u0131r ve normalizasyonun \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm anomalileri geri getirebilir. Bu nedenle, denormalizasyon karar\u0131, dikkatli bir analiz ve performans testleri sonucunda verilmelidir. Genellikle, normalizasyon seviyesi artt\u0131k\u00e7a yazma performans\u0131 d\u00fc\u015ferken okuma performans\u0131 d\u00fc\u015fer, denormalizasyon yapt\u0131k\u00e7a ise yazma performans\u0131 artar ama okuma performans\u0131 d\u00fc\u015febilir, ama belli sorgular i\u00e7in okuma performans\u0131 artar. Bu bir dengedir ve projenizin \u00f6zel gereksinimlerine g\u00f6re ayarlanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<div class=\"uzman-ipucu\">\n  Uzman \u0130pucu: Denormalizasyon genellikle normalizasyonun son ad\u0131m\u0131d\u0131r, yani \u00f6nce normalle\u015ftirilir, sonra performans ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re baz\u0131 yerlerde denormalize edilir. Tamamen normalizasyondan ka\u00e7\u0131nmak yerine, \"ak\u0131ll\u0131 denormalizasyon\" yapmak en iyi yakla\u015f\u0131md\u0131r.\n<\/div>\n<p>\u00d6rne\u011fin, bir <code>Siparis_Detaylari<\/code> tablosuna, <code>Urunler<\/code> tablosundan gelen <code>urun_adi<\/code> ve <code>birim_fiyat<\/code> s\u00fctunlar\u0131n\u0131 eklemek, her sipari\u015f detay\u0131 \u00e7ekildi\u011finde <code>Urunler<\/code> tablosuyla JOIN yapmaktan kurtarabilir. Ancak bu durumda, \u00fcr\u00fcn fiyat\u0131 de\u011fi\u015fti\u011finde hem <code>Urunler<\/code> tablosunu hem de ilgili t\u00fcm <code>Siparis_Detaylari<\/code> kay\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00fcncellemek gerekir ki bu da bir g\u00fcncelleme anomalisi riskini beraberinde getirir. Bu riski y\u00f6netmek i\u00e7in tetikleyiciler (triggers) veya uygulama katman\u0131nda ek i\u015f mant\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131labilir.<\/p>\n<h2>Mobil Uyumlu Veritaban\u0131 Tasar\u0131m\u0131 \u0130\u00e7in Ek \u0130pu\u00e7lar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>Veritaban\u0131 normalizasyonu do\u011frudan mobil uyumlulukla ilgili bir kavram olmasa da, iyi bir veritaban\u0131 tasar\u0131m\u0131 mobil uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n performans\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 deneyimi \u00fczerinde dolayl\u0131 yoldan b\u00fcy\u00fck bir etkiye sahiptir. Mobil uygulamalar genellikle s\u0131n\u0131rl\u0131 bant geni\u015fli\u011fi, daha yava\u015f a\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve k\u0131s\u0131tl\u0131 cihaz kaynaklar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu y\u00fczden, sunucudan \u00e7ekilen veri miktar\u0131n\u0131 minimize etmek ve sorgu yan\u0131t s\u00fcrelerini optimize etmek hayati \u00f6neme sahiptir. \u0130yi normalle\u015ftirilmi\u015f bir veritaban\u0131, bu hedeflere ula\u015fman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>Mobil uyumlu bir veritaban\u0131 tasar\u0131m\u0131 ve veri kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>\n        <strong>Do\u011fru Normalizasyon Seviyesi:<\/strong> Mobil uygulamalar\u0131n \u00e7o\u011fu genellikle 3NF'ye kadar normalle\u015ftirilmi\u015f bir veritaban\u0131ndan faydalan\u0131r. Bu, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flarken, gerekli verileri almak i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 JOIN'lerden ka\u00e7\u0131narak sorgu performans\u0131n\u0131 optimize etmeye yard\u0131mc\u0131 olur. Ancak raporlama veya s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenen baz\u0131 veriler i\u00e7in, yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz gibi, kontroll\u00fc denormalizasyon da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>Minimum Veri Transferi:<\/strong> Mobil cihazlara g\u00f6nderilen veri miktar\u0131n\u0131 en aza indirin. Yaln\u0131zca uygulaman\u0131n o an i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu s\u00fctunlar\u0131 ve sat\u0131rlar\u0131 se\u00e7in. T\u00fcm tabloyu \u00e7ekmek yerine, <code>SELECT id, ad, soyad FROM Kullanicilar WHERE ...<\/code> gibi spesifik sorgular kullan\u0131n.\n    <\/li>\n<li>\n        <strong>Verimli Sorgular ve \u0130ndeksleme:<\/strong> Sorgular\u0131n\u0131z\u0131n h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olun. <code>EXPLAIN<\/code> anahtar kelimesini kullanarak sorgular\u0131n\u0131z\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 analiz edin ve yava\u015f \u00e7al\u0131\u015fan sorgular i\u00e7in uygun indeksler olu\u015fturun. \u0130ndeksler, b\u00fcy\u00fck tablolardan veri \u00e7ekme h\u0131z\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir.<\/li>\n<li>\n        <strong>\u00d6nbellekleme (Caching):<\/strong> S\u0131k\u00e7a istenen ve az de\u011fi\u015fen verileri mobil cihaz\u0131n kendisinde (yerel depolama), uygulaman\u0131n \u00f6nbelle\u011finde veya sunucu taraf\u0131nda bir Redis\/Memcached gibi bir \u00f6nbellek katman\u0131nda saklayarak, veritaban\u0131na yap\u0131lan sorgu say\u0131s\u0131n\u0131 ve a\u011f trafi\u011fini azalt\u0131n.<\/li>\n<li>\n        <strong>API Tasar\u0131m\u0131:<\/strong> Mobil uygulamalar genellikle bir API (RESTful veya GraphQL) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veritaban\u0131yla etkile\u015fime girer. API'nizi, mobil uygulaman\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu verileri m\u00fcmk\u00fcn olan en az say\u0131da istekte ve en optimize formatta (JSON gibi) sa\u011flayacak \u015fekilde tasarlay\u0131n. A\u015f\u0131r\u0131 veri d\u00f6nd\u00fcrmekten ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/li>\n<li>\n        <strong>Ba\u011flant\u0131 Havuzu (Connection Pooling):<\/strong> Sunucu taraf\u0131nda veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in ba\u011flant\u0131 havuzlar\u0131 kullan\u0131n. Bu, her istek i\u00e7in yeni bir ba\u011flant\u0131 a\u00e7ma ve kapatma y\u00fck\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rarak performans\u0131 art\u0131r\u0131r.\n    <\/li>\n<\/ul>\n<h3>Mobil Uyumlu Tablo G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme \u0130\u00e7in CSS \u00d6rne\u011fi<\/h3>\n<p>Normalle\u015ftirilmi\u015f veritaban\u0131n\u0131zdan gelen verileri mobil cihazlarda d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in, HTML tablolar\u0131n\u0131z\u0131 duyarl\u0131 (responsive) hale getirmeniz \u00f6nemlidir. \u0130\u015fte basit bir <code>media query<\/code> kullanarak tablonuzu mobil cihazlara uyumlu hale getirme \u00f6rne\u011fi:<\/p>\n<pre><code class=\"language-html\">\n<style>\n    table {\n        width: 100%;\n        border-collapse: collapse;\n        margin-bottom: 20px;\n    }\n    th, td {\n        border: 1px solid #ddd;\n        padding: 8px;\n        text-align: left;\n    }\n    th {\n        background-color: #f2f2f2;\n    }\n\n    \/* Mobil cihazlar i\u00e7in duyarl\u0131 tasar\u0131m *\/\n    @media screen and (max-width: 600px) {\n        table, thead, tbody, th, td, tr {\n            display: block; \/* T\u00fcm tablo elementlerini blok elemana \u00e7evir *\/\n        }\n        thead tr {\n            position: absolute; \/* Ba\u015fl\u0131k sat\u0131r\u0131n\u0131 gizle *\/\n            top: -9999px;\n            left: -9999px;\n        }\n        tr {\n            border: 1px solid #ccc;\n            margin-bottom: 10px;\n        }\n        td {\n            border: none;\n            border-bottom: 1px solid #eee;\n            position: relative;\n            padding-left: 50%; \/* \u0130\u00e7eri\u011fi sa\u011fa kayd\u0131r *\/\n            text-align: right;\n        }\n        td:before {\n            position: absolute;\n            top: 6px;\n            left: 6px;\n            width: 45%;\n            padding-right: 10px;\n            white-space: nowrap;\n            text-align: left;\n            font-weight: bold;\n            content: attr(data-label); \/* Her h\u00fccreye dinamik olarak ba\u015fl\u0131k ekle *\/\n        }\n    }\n<\/style>\n\n<table>\n    <thead>\n        <tr>\n            <th>ID<\/th>\n            <th>Ad\u0131<\/th>\n            <th>Telefonu<\/th>\n            <th>\u015eehir<\/th>\n        <\/tr>\n    <\/thead>\n    <tbody>\n        <tr>\n            <td data-label=\"ID\">1<\/td>\n            <td data-label=\"Ad\u0131\">Ahmet Y\u0131lmaz<\/td>\n            <td data-label=\"Telefonu\">5321234567<\/td>\n            <td data-label=\"\u015eehir\">\u0130stanbul<\/td>\n        <\/tr>\n        <tr>\n            <td data-label=\"ID\">2<\/td>\n            <td data-label=\"Ad\u0131\">Ay\u015fe Kaya<\/td>\n            <td data-label=\"Telefonu\">5439876543<\/td>\n            <td data-label=\"\u015eehir\">Ankara<\/td>\n        <\/tr>\n    <\/tbody>\n<\/table>\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu CSS kodu, ekran geni\u015fli\u011fi 600 pikselden az oldu\u011funda tabloyu y\u0131\u011f\u0131n (stack) bir d\u00fczene \u00e7evirir. Her h\u00fccreye <code>data-label<\/code> \u00f6zniteli\u011fi ile ba\u015fl\u0131k eklenerek, mobil g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde hangi verinin hangi ba\u015fl\u0131\u011fa ait oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r hale gelir. B\u00f6ylece, normalle\u015ftirilmi\u015f veritaban\u0131n\u0131zdan \u00e7ekti\u011finiz bilgiler, her boyuttaki ekranda kullan\u0131c\u0131 dostu bir \u015fekilde sunulabilir.<\/p>\n<h2>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n<p>Veritaban\u0131 normalizasyonu hakk\u0131nda en \u00e7ok merak edilen sorular\u0131 ve cevaplar\u0131n\u0131 bu b\u00f6l\u00fcmde bulabilirsiniz.<\/p>\n<h3>Normalizasyon neden bu kadar \u00f6nemlidir?<\/h3>\n<p>Normalizasyon, veritaban\u0131n\u0131zdaki veri tekrar\u0131n\u0131 (redundancy) en aza indirerek depolama alan\u0131ndan tasarruf etmenizi sa\u011flar. En \u00f6nemlisi, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r, yani verilerinizin do\u011fru, tutarl\u0131 ve g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca, ekleme, g\u00fcncelleme ve silme gibi i\u015flemlerde ortaya \u00e7\u0131kabilecek veri anomalilerini (tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131) \u00f6nler, b\u00f6ylece daha y\u00f6netilebilir ve hatas\u0131z bir veritaban\u0131 yap\u0131s\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<h3>Normalizasyon performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr m\u00fc?<\/h3>\n<p>Normalizasyon, verileri birden fazla tabloya b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, baz\u0131 sorgular\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu verileri almak i\u00e7in daha fazla tablo birle\u015ftirme (JOIN) i\u015flemi gerektirebilir. \u00c7ok say\u0131da JOIN i\u015flemi, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmelerinde, sorgu performans\u0131n\u0131 potansiyel olarak yava\u015flatabilir. Ancak bu bir denge meselesidir. \u0130yi tasarlanm\u0131\u015f indeksler ve optimize edilmi\u015f sorgularla bu dezavantaj azalt\u0131labilir. Baz\u0131 durumlarda ise (okuma a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 sistemler veya raporlama i\u00e7in), performans optimizasyonu ad\u0131na kontroll\u00fc denormalizasyon yap\u0131labilir.<\/p>\n<h3>Her zaman 3NF'ye kadar gitmek zorunda m\u0131y\u0131z?<\/h3>\n<p>\u00c7o\u011fu i\u015f uygulamas\u0131 ve veritaban\u0131 i\u00e7in 3NF, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve performans aras\u0131nda iyi bir denge sunar ve genellikle yeterli kabul edilir. Daha y\u00fcksek normal formlar (BCNF, 4NF, 5NF) daha spesifik ve karma\u015f\u0131k veri ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Karar, projenizin \u00f6zel gereksinimlerine, veri hacmine ve performans beklentilerine g\u00f6re verilmelidir. Bazen 2NF yeterli olabilirken, bazen de \u00e7ok \u00f6zel durumlarda denormalizasyon tercih edilebilir.<\/p>\n<h3>Birincil anahtar (Primary Key) nedir?<\/h3>\n<p>Birincil anahtar, bir tablodaki her bir sat\u0131r\u0131 benzersiz bir \u015fekilde tan\u0131mlayan bir s\u00fctun veya s\u00fctun k\u00fcmesidir. Her tablo yaln\u0131zca bir birincil anahtara sahip olabilir ve bu anahtar\u0131n de\u011ferleri NULL olamaz (yani bo\u015f b\u0131rak\u0131lamaz) ve benzersiz olmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, <code>M\u00fc\u015fteriler<\/code> tablosundaki <code>musteri_id<\/code> s\u00fctunu bir birincil anahtar olabilir. Birincil anahtarlar, tablolar aras\u0131nda ili\u015fkiler kurman\u0131n ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flaman\u0131n temelidir.<\/p>\n<h3>Yabanc\u0131 anahtar (Foreign Key) nedir?<\/h3>\n<p>Yabanc\u0131 anahtar, bir tablodaki bir s\u00fctun (veya s\u00fctun k\u00fcmesi) olup, ba\u015fka bir tablonun birincil anahtar s\u00fctununa referans verir. Yabanc\u0131 anahtarlar, tablolar aras\u0131nda mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131lar kurarak ili\u015fkisel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc (referential integrity) sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, <code>Sipari\u015fler<\/code> tablosundaki <code>musteri_id<\/code> s\u00fctunu, <code>M\u00fc\u015fteriler<\/code> tablosunun <code>musteri_id<\/code> birincil anahtar\u0131na referans verir. Bu sayede, bir sipari\u015fin var olmayan bir m\u00fc\u015fteriye ait olmas\u0131 gibi tutars\u0131z durumlar engellenir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL&#8217;de veritaban\u0131 normalizasyonu ile&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[138],"tags":[],"class_list":{"0":"post-30731","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-mysql","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL&#039;de veritaban\u0131 normalizasyonu ile veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n, performans\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131n ve daha y\u00f6netilebilir sistemler kurun.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL&#039;de veritaban\u0131 normalizasyonu ile veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n, performans\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131n ve daha y\u00f6netilebilir sistemler kurun.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-01T07:03:43+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle\",\"datePublished\":\"2025-10-01T07:03:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/\"},\"wordCount\":4108,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"articleSection\":[\"MySQL\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/\",\"name\":\"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-01T07:03:43+00:00\",\"description\":\"Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL'de veritaban\u0131 normalizasyonu ile veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n, performans\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131n ve daha y\u00f6netilebilir sistemler kurun.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle","description":"Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL'de veritaban\u0131 normalizasyonu ile veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n, performans\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131n ve daha y\u00f6netilebilir sistemler kurun.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle","og_description":"Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL'de veritaban\u0131 normalizasyonu ile veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n, performans\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131n ve daha y\u00f6netilebilir sistemler kurun.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-10-01T07:03:43+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"25 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle","datePublished":"2025-10-01T07:03:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/"},"wordCount":4108,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"articleSection":["MySQL"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/","name":"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-10-01T07:03:43+00:00","description":"Veritaban\u0131n\u0131zdaki veri karma\u015fas\u0131ndan s\u0131k\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Veri tekrar\u0131, tutars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcncelleme problemleriyle bo\u011fu\u015fmak zorunda de\u011filsiniz. MySQL'de veritaban\u0131 normalizasyonu ile veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n, performans\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131n ve daha y\u00f6netilebilir sistemler kurun.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/mysql-veritabani-normalizasyonu-1nf-2nf-3nf-basit-orneklerle\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MySQL Veritaban\u0131 Normalizasyonu: 1NF, 2NF, 3NF Basit \u00d6rneklerle"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30731"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30731\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}