{"id":30666,"date":"2025-09-30T13:01:32","date_gmt":"2025-09-30T10:01:32","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/"},"modified":"2025-09-30T13:01:32","modified_gmt":"2025-09-30T10:01:32","slug":"jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/","title":{"rendered":"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><body><\/p>\n<p>Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda, JWT (JSON Web Token), JWS (JSON Web Signature) ve JWE (JSON Web Encryption) gibi standartlar kritik rol oynar. Peki, bu terimler ne anlama geliyor ve hangi senaryoda hangisini tercih etmeliyiz? Bu makale, her birinin temel prensiplerini, kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve aralar\u0131ndaki farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle a\u00e7\u0131klayarak bu konudaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi hedeflemektedir. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun, ister deneyimli bir mimar, bu kapsaml\u0131 rehber, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olacak de\u011ferli bilgiler sunacakt\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dijital d\u00fcnyas\u0131nda, verinin g\u00fcvenli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, uygulamalar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Kullan\u0131c\u0131lar, kimlik bilgilerinin korunmas\u0131n\u0131, i\u015flemlerinin gizli kalmas\u0131n\u0131 ve verilerinin yetkisiz ki\u015filerce de\u011fi\u015ftirilmemesini beklerler. Bu beklentiler, geli\u015ftiricileri, g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvenlik mekanizmalar\u0131 uygulamaya iter. \u00d6zellikle API tabanl\u0131 mimarilerde ve mikroservis ortamlar\u0131nda, farkl\u0131 sistemler aras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi yapmak zorunlu hale gelmi\u015ftir. Geleneksel oturum y\u00f6netimleri (\u00f6rne\u011fin sunucu taraf\u0131nda tutulan session&#8217;lar) \u00f6l\u00e7eklenebilirlik sorunlar\u0131 yaratabilirken, bu bo\u015flu\u011fu dolduracak yeni nesil \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ihtiya\u00e7 duyulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam bu noktada, JSON tabanl\u0131 token&#8217;lar devreye girer. Bu token&#8217;lar, iki taraf aras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde bilgi aktar\u0131m\u0131 yapman\u0131n standart bir yolunu sunar. Peki, bu &#8220;g\u00fcvenli bilgi aktar\u0131m\u0131&#8221; ne anlama gelir? Temel olarak \u00fc\u00e7 ana s\u00fctun \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir: <strong>Kimlik Do\u011frulama (Authentication)<\/strong>, <strong>Yetkilendirme (Authorization)<\/strong> ve <strong>Veri B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc (Data Integrity)<\/strong>. Kimlik do\u011frulama, kullan\u0131c\u0131n\u0131n iddia etti\u011fi ki\u015fi oldu\u011funu kan\u0131tlama s\u00fcrecidir. Yetkilendirme ise, kimli\u011fi do\u011frulanm\u0131\u015f kullan\u0131c\u0131n\u0131n hangi kaynaklara eri\u015febilece\u011fini belirler. Veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ise, iletilen verinin kaynaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi, yolculuk s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015ftirilmeden al\u0131c\u0131ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 garanti etmektir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, baz\u0131 durumlarda <strong>Gizlilik (Confidentiality)<\/strong> de kritik bir ihtiya\u00e7t\u0131r; yani, iletilen bilginin sadece yetkili taraflarca okunabilmesini sa\u011flamak. Bu makalede ele alaca\u011f\u0131m\u0131z JWT, JWS ve JWE, bu ihtiya\u00e7lara farkl\u0131 seviyelerde ve farkl\u0131 mekanizmalarla cevap veren g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lard\u0131r. Bu ara\u00e7lar sayesinde, sunucu taraf\u0131nda a\u011f\u0131r oturum verileri tutmak yerine, istemcinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ve do\u011frulanabilir token&#8217;lar ile daha hafif, daha \u00f6l\u00e7eklenebilir ve daha modern mimariler in\u015fa edebiliriz.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, bir mobil uygulaman\u0131n arka u\u00e7 API&#8217;sine istek g\u00f6nderdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu istekte kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fini ve yetkilerini i\u00e7eren bir bilgi par\u00e7as\u0131n\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekir. E\u011fer bu bilgi kolayca de\u011fi\u015ftirilebilir veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan okunabilir olursa, uygulaman\u0131n ve kullan\u0131c\u0131 verilerinin g\u00fcvenli\u011fi tehlikeye girer. Bu nedenle, bu t\u00fcr senaryolarda verinin hem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hem de gizlili\u011fini sa\u011flayacak mekanizmalara \u015fiddetle ihtiya\u00e7 duyar\u0131z. JWT, JWS ve JWE, bu zorluklar\u0131 ele almak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f, iyi tan\u0131mlanm\u0131\u015f standartlard\u0131r. Her birinin kendine \u00f6zg\u00fc bir odak noktas\u0131 ve uygulama alan\u0131 bulunsa da, \u00e7o\u011fu zaman birbiriyle birlikte kullan\u0131larak kapsaml\u0131 bir g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sunarlar. Bu b\u00f6l\u00fcmde, bu temel g\u00fcvenlik gereksinimlerinin \u00f6nemini vurgulad\u0131k. Bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde, bu gereksinimleri kar\u015f\u0131laman\u0131n omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturan JSON Web Token (JWT) kavram\u0131na daha yak\u0131ndan bakaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h2>JWT Nedir ve Modern Web Mimarisinde Neden \u00d6nemlidir?<\/h2>\n<p>JSON Web Token (JWT), kompakt, URL-g\u00fcvenli ve web uygulamalar\u0131 aras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde bilgi iletimini sa\u011flayan, a\u00e7\u0131k bir end\u00fcstri standard\u0131d\u0131r (RFC 7519). Temelde bir kimlik do\u011frulama veya yetkilendirme mekanizmas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r ve sunucusuz (stateless) mimarilerin vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir. Geleneksel oturum (session) tabanl\u0131 kimlik do\u011frulama y\u00f6ntemlerinde, sunucunun her kullan\u0131c\u0131 i\u00e7in bir oturum kayd\u0131 tutmas\u0131 ve bu kayd\u0131 do\u011frulamas\u0131 gerekir. Bu durum, \u00f6zellikle y\u00fcksek y\u00fck alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan veya \u00e7oklu sunucu ortamlar\u0131nda \u00f6l\u00e7eklenebilirlik sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>JWT bu sorunu, kimlik do\u011frulama bilgilerini istemcinin kendi \u00fczerinde ta\u015f\u0131mas\u0131na olanak tan\u0131yarak \u00e7\u00f6zer. Bir kullan\u0131c\u0131 sisteme giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131nda, sunucu bir JWT olu\u015fturur ve bu token&#8217;\u0131 kullan\u0131c\u0131ya geri g\u00f6nderir. Kullan\u0131c\u0131, bu token&#8217;\u0131 sonraki t\u00fcm isteklerinde (genellikle &#8220;Authorization&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda &#8220;Bearer&#8221; \u015femas\u0131 ile) sunucuya geri g\u00f6nderir. Sunucu, her istekte token&#8217;\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini do\u011frulayarak kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fini ve yetkilerini h\u0131zl\u0131ca kontrol edebilir. Bu sayede, sunucunun her istek i\u00e7in bir veritaban\u0131 sorgusu yapmas\u0131na veya bir oturum kayd\u0131n\u0131 aramas\u0131na gerek kalmaz, bu da performans\u0131 art\u0131r\u0131r ve sunucular\u0131n durum tutma y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131r.<\/p>\n<p>Bir JWT, \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur ve her b\u00f6l\u00fcm Base64URL ile kodlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Header (Ba\u015fl\u0131k):<\/strong> Token t\u00fcr\u00fcn\u00fc (genellikle &#8220;JWT&#8221;) ve imzalama algoritmas\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, HS256 veya RS256) i\u00e7erir.\n<pre><code>\n    {\n      \"alg\": \"HS256\",\n      \"typ\": \"JWT\"\n    }\n            <\/pre>\n<p><\/code>\n        <\/li>\n<li><strong>Payload (Y\u00fck):<\/strong> Kimlik bilgileri, yetkilendirme rolleri, token'\u0131n son kullanma s\u00fcresi (exp), yay\u0131nlay\u0131c\u0131 (iss) ve hedef kitle (aud) gibi \"claim\"leri i\u00e7erir. Claim'ler, token hakk\u0131nda veya varl\u0131k hakk\u0131nda ifadelerdir. \u00dc\u00e7 t\u00fcr claim vard\u0131r: kay\u0131tl\u0131 (registered), genel (public) ve \u00f6zel (private).\n<pre><code>\n    {\n      \"sub\": \"1234567890\",\n      \"name\": \"John Doe\",\n      \"admin\": true,\n      \"iat\": 1516239022,\n      \"exp\": 1516242622\n    }\n            <\/pre>\n<p><\/code>\n        <\/li>\n<li><strong>Signature (\u0130mza):<\/strong> Header ve Payload'\u0131n kodlanm\u0131\u015f halleri ile gizli bir anahtar kullan\u0131larak olu\u015fturulur. Bu imza, token'\u0131n yolculuk s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini (veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc) ve ger\u00e7ekten beklenen kaynaktan geldi\u011fini (kimlik do\u011frulama) garanti eder. E\u011fer token de\u011fi\u015ftirilirse, imza ge\u00e7ersiz hale gelir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm, birer nokta (.) ile ayr\u0131l\u0131r ve \"<code>xxxxx.yyyyy.zzzzz<\/code>\" \u015feklinde bir JWT olu\u015fturur. JWT'nin bu yap\u0131s\u0131, onu hem kompakt hem de ta\u015f\u0131nabilir k\u0131lar. \u00d6zellikle mobil uygulamalar, tek sayfa uygulamalar\u0131 (SPA) ve mikroservis mimarileri i\u00e7in ideal bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n<h3>Vaka Analizi: API Kimlik Do\u011frulama ve Yetkilendirme<\/h3>\n<p>Bir e-ticaret uygulamas\u0131nda, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n al\u0131\u015fveri\u015f sepetlerine \u00fcr\u00fcn ekleyebilmesi, sipari\u015f verebilmesi veya profil bilgilerini g\u00fcncelleyebilmesi i\u00e7in bir API ile etkile\u015fime girmeleri gerekir. Bu API'nin, her iste\u011fi yapan kullan\u0131c\u0131n\u0131n kim oldu\u011funu ve bu i\u015flemi yapmaya yetkili olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmesi \u015fartt\u0131r. \u0130\u015fte JWT'nin devreye girdi\u011fi yer buras\u0131d\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>Kullan\u0131c\u0131 uygulamaya kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifresiyle giri\u015f yapar.<\/li>\n<li>Uygulama, bu bilgileri arka u\u00e7 kimlik do\u011frulama servisine g\u00f6nderir.<\/li>\n<li>Kimlik do\u011frulama servisi, kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgilerini do\u011frular ve ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, kullan\u0131c\u0131n\u0131n ID'si, rolleri (\u00f6rne\u011fin, \"m\u00fc\u015fteri\", \"y\u00f6netici\") ve token'\u0131n ge\u00e7erlilik s\u00fcresi gibi bilgileri i\u00e7eren bir JWT olu\u015fturur.<\/li>\n<li>Bu JWT, uygulaman\u0131n istemcisine geri g\u00f6nderilir.<\/li>\n<li>\u0130stemci, sonraki t\u00fcm API isteklerinde bu JWT'yi \"Authorization: Bearer <token>\" ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda g\u00f6nderir.<\/li>\n<li>API, her gelen istekte token'\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, imzas\u0131n\u0131 do\u011frular ve token i\u00e7indeki yetki bilgilerine g\u00f6re iste\u011fi i\u015fler veya reddeder. E\u011fer token'\u0131n s\u00fcresi dolmu\u015fsa veya imzas\u0131 ge\u00e7ersizse, istek reddedilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu model sayesinde, API'nin her istek i\u00e7in ayr\u0131 bir veritaban\u0131 sorgusu yapmas\u0131na gerek kalmaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc gerekli t\u00fcm yetkilendirme bilgileri token i\u00e7inde g\u00fcvenli bir \u015fekilde ta\u015f\u0131n\u0131r. Bu, sistemin genel performans\u0131n\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131r. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki, JWT'ler varsay\u0131lan olarak veriyi \u015fifrelemez, sadece imzalayarak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc garanti eder. Bu nedenle, hassas bilgilerin do\u011frudan Payload i\u00e7inde ta\u015f\u0131nmamas\u0131 veya \u015fifrelenmesi gereklidir. Bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde, JWT'nin temelini olu\u015fturan JWS'e odaklanarak, verilerin nas\u0131l imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nas\u0131l sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha detayl\u0131 inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h2>JWS: Veri B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Nas\u0131l Sa\u011flar\u0131z?<\/h2>\n<p>JSON Web Signature (JWS), bir JSON nesnesinin veya herhangi bir rastgele ikili verinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve orijinalli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan bir y\u00f6ntemdir. RFC 7515 taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r ve JWT'nin bir par\u00e7as\u0131 olarak veya tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilir. JWS'in temel amac\u0131, iletilen verinin, g\u00f6nderildi\u011fi andan itibaren al\u0131c\u0131ya ula\u015fana kadar de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini garanti etmektir. Bunu, veriyi kriptografik olarak imzalayarak ba\u015far\u0131r. \u0130mzalama i\u015flemi, g\u00f6ndericinin veriye dijital bir m\u00fch\u00fcr vurmas\u0131 gibidir; al\u0131c\u0131 bu m\u00fchr\u00fc kontrol ederek verinin yetkisiz ki\u015filerce kurcalanmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olabilir.<\/p>\n<p>Bir JWS nesnesi, JWT'ye \u00e7ok benzer bir yap\u0131ya sahiptir ve \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>JWS Header (Ba\u015fl\u0131k):<\/strong> Tipik olarak imzalama algoritmas\u0131n\u0131 (<code>alg<\/code>) ve i\u00e7erik t\u00fcr\u00fcn\u00fc (<code>typ<\/code>) belirtir. Ayr\u0131ca, anahtar ID'si (<code>kid<\/code>) gibi ek parametreler de i\u00e7erebilir.\n<pre><code>\n    {\n      \"alg\": \"HS256\",\n      \"typ\": \"JWT\" \/\/ veya \"JWS\"\n    }\n            <\/pre>\n<p><\/code>\n        <\/li>\n<li><strong>JWS Payload (Y\u00fck):<\/strong> \u0130mzalanacak olan ger\u00e7ek veridir. Bu, bir JWT'nin payload'\u0131 olabilece\u011fi gibi, herhangi bir JSON nesnesi, string veya ikili veri de olabilir. JWS'in temel fark\u0131, JWT'de payload'\u0131n genellikle yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f claim'ler i\u00e7ermesi, JWS'de ise herhangi bir veri olabilmesidir.<\/li>\n<li><strong>JWS Signature (\u0130mza):<\/strong> Header'\u0131n ve Payload'\u0131n Base64URL kodlanm\u0131\u015f halleri ile \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir kriptografik anahtar (gizli anahtar veya \u00f6zel anahtar) kullan\u0131larak olu\u015fturulan dijital imzad\u0131r. \u0130mzalama algoritmas\u0131 (\u00f6rne\u011fin, HMAC SHA-256, RSA SHA-256) Header'da belirtilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm, t\u0131pk\u0131 JWT'de oldu\u011fu gibi noktalarla ayr\u0131l\u0131r: <code>BASE64URL(JWS Header) . BASE64URL(JWS Payload) . BASE64URL(JWS Signature)<\/code>. Al\u0131c\u0131 taraf\u0131nda, JWS do\u011frulama i\u00e7in ayn\u0131 algoritmay\u0131 ve anahtar\u0131 kullanarak imzay\u0131 yeniden olu\u015fturur ve g\u00f6nderilen imza ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r. E\u011fer iki imza e\u015fle\u015firse, verinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flanm\u0131\u015f demektir.<\/p>\n<h3>Ne Zaman JWS Kullanmal\u0131y\u0131z?<\/h3>\n<p>JWS, verinin gizlili\u011finden \u00e7ok, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli oldu\u011fu senaryolarda idealdir. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>API \u0130steklerinde B\u00fct\u00fcnl\u00fck Sa\u011flama:<\/strong> Bir istemcinin sunucuya g\u00f6nderdi\u011fi bir sipari\u015f iste\u011finin yolculuk s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015ftirilmedi\u011finden emin olmak isteyebilirsiniz. JWS kullanarak, iste\u011fin i\u00e7eri\u011fini imzalayabilir ve sunucunun bu imzay\u0131 do\u011frulamas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>Tek Oturum A\u00e7ma (SSO) Sistemleri:<\/strong> Farkl\u0131 uygulamalar aras\u0131nda kullan\u0131c\u0131 kimlik bilgilerini g\u00fcvenli bir \u015fekilde iletmek i\u00e7in JWS kullan\u0131labilir. Kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimlik bilgileri a\u00e7\u0131k olsa bile (\u015fifrelenmemi\u015f), bu bilgilerin kimlik sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 ve de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fi garanti edilir.<\/li>\n<li><strong>Yap\u0131land\u0131rma Dosyalar\u0131 veya G\u00fcncellemeler:<\/strong> Yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemelerinin veya kritik yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilir bir kaynaktan geldi\u011fini ve de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in JWS kullan\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Vaka Analizi: Tek Oturum A\u00e7ma (SSO) Sistemi<\/h3>\n<p>B\u00fcy\u00fck bir kurumsal yap\u0131da birden fazla uygulama (\u00f6rne\u011fin, CRM, \u0130nsan Kaynaklar\u0131, Proje Y\u00f6netimi) kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n her birine ayr\u0131 ayr\u0131 giri\u015f yapmak istemediklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bir SSO sistemi, kullan\u0131c\u0131n\u0131n bir kez kimlik do\u011frulamas\u0131n\u0131 yapar ve ard\u0131ndan kullan\u0131c\u0131n\u0131n di\u011fer t\u00fcm uygulamalara eri\u015fmesine izin verir. JWS, bu senaryoda kritik bir rol oynar:<\/p>\n<ol>\n<li>Kullan\u0131c\u0131, SSO portal\u0131na giri\u015f yapar.<\/li>\n<li>SSO portal\u0131, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fini do\u011frulad\u0131ktan sonra, kullan\u0131c\u0131n\u0131n temel bilgilerini ve yetkilerini i\u00e7eren bir JWS olu\u015fturur ve bunu kullan\u0131c\u0131n\u0131n taray\u0131c\u0131s\u0131na (\u00f6rne\u011fin, bir \u00e7erez i\u00e7inde veya bir POST iste\u011fiyle) g\u00f6nderir.<\/li>\n<li>Kullan\u0131c\u0131, ba\u015fka bir uygulamaya (\u00f6rne\u011fin CRM) eri\u015fmek istedi\u011finde, taray\u0131c\u0131 bu JWS'i ilgili uygulama sunucusuna iletir.<\/li>\n<li>CRM uygulamas\u0131, ald\u0131\u011f\u0131 JWS'i kendi anahtar\u0131yla do\u011frular. \u0130mza ge\u00e7erliyse, token'daki kullan\u0131c\u0131 bilgilerine ve yetkilerine g\u00fcvenebilir. Bu bilgiler, kullan\u0131c\u0131n\u0131n CRM uygulamas\u0131na eri\u015fmesine izin verilip verilmeyece\u011fini veya hangi kaynaklara eri\u015febilece\u011fini belirlemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu ak\u0131\u015fta, JWS'in ana faydas\u0131, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimlik bilgilerinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf uygulamalara iletilirken de\u011fi\u015ftirilmedi\u011finden emin olunmas\u0131d\u0131r. Bilgiler \u015fifrelenmese de, sahte bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n kendi JWS'ini olu\u015fturup sisteme s\u0131zmas\u0131 engellenmi\u015f olur, \u00e7\u00fcnk\u00fc sahte JWS'in imzas\u0131 do\u011frulanamaz. B\u00f6ylece, verilerin kayna\u011f\u0131na ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00fcven duyulur.<\/p>\n<pre><code>\n    \/\/ Basit bir JWS imzalama (pseudocode)\n    function signJWS(header, payload, secretKey) {\n        const encodedHeader = Base64URL_encode(JSON.stringify(header));\n        const encodedPayload = Base64URL_encode(JSON.stringify(payload));\n        const dataToSign = encodedHeader + '.' + encodedPayload;\n        const signature = HMAC_SHA256(dataToSign, secretKey);\n        return encodedHeader + '.' + encodedPayload + '.' + Base64URL_encode(signature);\n    }\n\n    \/\/ Basit bir JWS do\u011frulama (pseudocode)\n    function verifyJWS(token, secretKey) {\n        const parts = token.split('.');\n        const encodedHeader = parts[0];\n        const encodedPayload = parts[1];\n        const receivedSignature = parts[2];\n\n        const dataToSign = encodedHeader + '.' + encodedPayload;\n        const expectedSignature = HMAC_SHA256(dataToSign, secretKey);\n\n        return Base64URL_encode(expectedSignature) === receivedSignature;\n    }\n    <\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmde, JWS'in veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nas\u0131l sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi senaryolarda kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini inceledik. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, JWS, bilginin kayna\u011f\u0131na g\u00fcvenmek ve yetkisiz de\u011fi\u015fiklikleri engellemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mekanizma sunar. Ancak, e\u011fer iletilen verinin i\u00e7eri\u011finin gizli kalmas\u0131 gerekiyorsa, yani \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflarca okunmamas\u0131 gerekiyorsa, JWS tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. \u0130\u015fte bu noktada JWE devreye girer ve verilerin \u015fifrelenerek gizlili\u011finin nas\u0131l sa\u011flanabilece\u011fini bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h2>JWE: Gizlili\u011fi Nas\u0131l Koruruz?<\/h2>\n<p>JSON Web Encryption (JWE), hassas verilerin iki taraf aras\u0131nda g\u00fcvenli ve gizli bir \u015fekilde aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan bir standartt\u0131r (RFC 7516). JWS'in aksine, JWE'nin ana odak noktas\u0131 veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, verinin <strong>gizlili\u011fidir<\/strong>. Yani, JWE, yetkisiz taraflar\u0131n \u015fifrelenmi\u015f i\u00e7eri\u011fi okumas\u0131n\u0131 engeller. Bu, veriyi kriptografik olarak \u015fifreleyerek ba\u015far\u0131l\u0131r, b\u00f6ylece yaln\u0131zca do\u011fru anahtara sahip olan al\u0131c\u0131 taraf\u0131 bu veriyi de\u015fifre edebilir ve orijinal haline ula\u015fabilir.<\/p>\n<p>Bir JWE nesnesi, JWS'ten daha karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahiptir ve be\u015f ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur, her b\u00f6l\u00fcm Base64URL ile kodlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>JWE Header (Ba\u015fl\u0131k):<\/strong> \u015eifreleme i\u015fleminin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair meta verileri i\u00e7erir. Bu, anahtar y\u00f6netim algoritmas\u0131 (<code>alg<\/code>) ve i\u00e7erik \u015fifreleme algoritmas\u0131 (<code>enc<\/code>) gibi bilgileri kapsar. Ayr\u0131ca, token t\u00fcr\u00fcn\u00fc (<code>typ<\/code>) de belirtebilir.\n<pre><code>\n    {\n      \"alg\": \"RSA-OAEP\", \/\/ Anahtar y\u00f6netim algoritmas\u0131\n      \"enc\": \"A128CBC-HS256\", \/\/ \u0130\u00e7erik \u015fifreleme algoritmas\u0131\n      \"typ\": \"JWE\"\n    }\n            <\/pre>\n<p><\/code>\n        <\/li>\n<li><strong>JWE Encrypted Key (\u015eifrelenmi\u015f Anahtar):<\/strong> \u0130\u00e7eri\u011fi \u015fifrelemek i\u00e7in kullan\u0131lan simetrik anahtar\u0131n (Content Encryption Key - CEK) \u015fifrelenmi\u015f halidir. CEK, al\u0131c\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k anahtar\u0131 (public key) kullan\u0131larak \u015fifrelenir ve b\u00f6ylece sadece al\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6zel anahtar\u0131 (private key) ile de\u015fifre edilebilir. E\u011fer anahtar y\u00f6netim algoritmas\u0131 (<code>alg<\/code>) do\u011frudan \u015fifreleme anahtar\u0131 \u00fcretirse (\u00f6rne\u011fin, A128KW), bu b\u00f6l\u00fcm bo\u015f olabilir.<\/li>\n<li><strong>JWE Initialization Vector (IV):<\/strong> \u015eifreleme algoritmalar\u0131 i\u00e7in rastgele olu\u015fturulan bir ba\u015flang\u0131\u00e7 vekt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Bu, ayn\u0131 anahtar ve ayn\u0131 i\u00e7erikle bile her \u015fifrelemenin farkl\u0131 bir sonu\u00e7 \u00fcretmesini sa\u011flar, bu da g\u00fcvenlik i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/li>\n<li><strong>JWE Ciphertext (\u015eifrelenmi\u015f Metin):<\/strong> \u015eifrelenecek olan ger\u00e7ek verinin (JWE Payload) CEK ve IV kullan\u0131larak \u015fifrelenmi\u015f halidir. Bu k\u0131s\u0131m, okunaks\u0131z bir dizi karakterden olu\u015fur.<\/li>\n<li><strong>JWE Authentication Tag (Do\u011frulama Etiketi):<\/strong> \u015eifrelenmi\u015f metnin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve orijinalli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu etiket, \u015fifreleme s\u0131ras\u0131nda olu\u015fturulur ve al\u0131c\u0131n\u0131n \u015fifre \u00e7\u00f6zme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda verinin de\u011fi\u015ftirilip de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini kontrol etmesini sa\u011flar. Bu, gizlili\u011fin yan\u0131 s\u0131ra bir miktar b\u00fct\u00fcnl\u00fck korumas\u0131 da sa\u011flar, ancak JWS'in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imza do\u011frulama seviyesinde de\u011fildir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu be\u015f b\u00f6l\u00fcm de noktalarla ayr\u0131l\u0131r: <code>BASE64URL(JWE Header) . BASE64URL(JWE Encrypted Key) . BASE64URL(JWE IV) . BASE64URL(JWE Ciphertext) . BASE64URL(JWE Authentication Tag)<\/code>.<\/p>\n<h3>Ne Zaman JWE Kullanmal\u0131y\u0131z?<\/h3>\n<p>JWE, verinin kesinlikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflarca okunamamas\u0131 gerekti\u011fi senaryolarda kullan\u0131l\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Hassas Veri Aktar\u0131m\u0131:<\/strong> Kredi kart\u0131 numaralar\u0131, sa\u011fl\u0131k bilgileri, ki\u015fisel kimlik numaralar\u0131 veya di\u011fer gizli verilerin sistemler aras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde iletilmesi gerekti\u011finde.<\/li>\n<li><strong>Geli\u015fmi\u015f API G\u00fcvenli\u011fi:<\/strong> Bir API'nin belirli bir endpoint'ine g\u00f6nderilen iste\u011fin g\u00f6vdesindeki verilerin sadece hedef servis taraf\u0131ndan okunabilmesini sa\u011flamak istedi\u011finizde.<\/li>\n<li><strong>\u00c7evrimd\u0131\u015f\u0131 Depolama:<\/strong> Hassas bilgileri \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 (\u00f6rne\u011fin, bir mobil cihazda veya web taray\u0131c\u0131s\u0131 yerel depolamas\u0131nda) g\u00fcvenli bir \u015fekilde saklamak i\u00e7in.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Vaka Analizi: Hassas Veri Aktar\u0131m\u0131 ve Mikroservis \u0130leti\u015fimi<\/h3>\n<p>Bir bankac\u0131l\u0131k uygulamas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. M\u00fc\u015fterinin kredi ba\u015fvurusunda girdi\u011fi gelir bilgileri, adres detaylar\u0131 ve di\u011fer ki\u015fisel finansal veriler gibi \u00e7ok hassas bilgiler, \u00f6n u\u00e7tan arka u\u00e7 servislerine aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu bilgilerin yolculuk s\u0131ras\u0131nda k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerce ele ge\u00e7irilse bile okunmamas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte JWE'nin bu senaryoda nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fi:<\/p>\n<ol>\n<li>Kullan\u0131c\u0131, web aray\u00fcz\u00fcnde hassas finansal bilgilerini girer ve g\u00f6nder d\u00fc\u011fmesine t\u0131klar.<\/li>\n<li>\u00d6n u\u00e7 uygulamas\u0131 (veya bir API Gateway), bu hassas verileri al\u0131r ve hedef arka u\u00e7 servisinin (\u00f6rne\u011fin, Kredi De\u011ferlendirme Servisi) a\u00e7\u0131k anahtar\u0131n\u0131 kullanarak bir JWE olu\u015fturur. Yani, i\u00e7erik anahtar\u0131 (CEK) \u015fifrelenir ve as\u0131l veri bu CEK ile \u015fifrelenir.<\/li>\n<li>Olu\u015fturulan JWE, g\u00fcvenli olmayan bir ileti\u015fim kanal\u0131 \u00fczerinden bile olsa, arka u\u00e7 servisine g\u00f6nderilir.<\/li>\n<li>Kredi De\u011ferlendirme Servisi, JWE'yi ald\u0131\u011f\u0131nda, kendi \u00f6zel anahtar\u0131n\u0131 kullanarak \u00f6nce CEK'i de\u015fifre eder. Ard\u0131ndan, de\u015fifre edilmi\u015f CEK ve JWE i\u00e7inde bulunan IV ile Ciphertext'i de\u015fifre ederek orijinal hassas verilere ula\u015f\u0131r. Son olarak, Authentication Tag'i do\u011frulayarak verinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden emin olur.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu y\u00f6ntem sayesinde, hassas veriler a\u011f \u00fczerinde \u015fifrelenmi\u015f bir formatta ta\u015f\u0131n\u0131r. E\u011fer bir sald\u0131rgan veriyi ele ge\u00e7irirse bile, ilgili \u00f6zel anahtara sahip olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece verinin i\u00e7eri\u011fini okuyamaz. Bu, veri gizlili\u011finin kritik oldu\u011fu durumlar i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n<pre><code>\n    \/\/ Basit bir JWE \u015fifreleme (pseudocode, detaylar atlanm\u0131\u015ft\u0131r)\n    function encryptJWE(header, payload, recipientPublicKey) {\n        \/\/ 1. Rastgele bir Content Encryption Key (CEK) olu\u015ftur.\n        const cek = generateRandomKey();\n        \/\/ 2. CEK'i al\u0131c\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k anahtar\u0131 ile \u015fifrele.\n        const encryptedCek = RSA_OAEP_encrypt(cek, recipientPublicKey);\n        \/\/ 3. Payload'\u0131 CEK ve rastgele bir IV ile \u015fifrele.\n        const { ciphertext, authenticationTag, iv } = AES_256_CBC_HMAC_SHA512_encrypt(payload, cek);\n\n        const encodedHeader = Base64URL_encode(JSON.stringify(header));\n        const encodedEncryptedCek = Base64URL_encode(encryptedCek);\n        const encodedIv = Base64URL_encode(iv);\n        const encodedCiphertext = Base64URL_encode(ciphertext);\n        const encodedAuthenticationTag = Base64URL_encode(authenticationTag);\n\n        return <code>${encodedHeader}.${encodedEncryptedCek}.${encodedIv}.${encodedCiphertext}.${encodedAuthenticationTag}<\/code>;\n    }\n\n    \/\/ Basit bir JWE de\u015fifreleme (pseudocode, detaylar atlanm\u0131\u015ft\u0131r)\n    function decryptJWE(jweToken, recipientPrivateKey) {\n        const parts = jweToken.split('.');\n        const encodedHeader = parts[0];\n        const encodedEncryptedCek = parts[1];\n        const encodedIv = parts[2];\n        const encodedCiphertext = parts[3];\n        const encodedAuthenticationTag = parts[4];\n\n        \/\/ 1. \u015eifrelenmi\u015f CEK'i al\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6zel anahtar\u0131 ile de\u015fifre et.\n        const cek = RSA_OAEP_decrypt(Base64URL_decode(encodedEncryptedCek), recipientPrivateKey);\n        \/\/ 2. Ciphertext'i CEK, IV ve Authentication Tag ile de\u015fifre et ve do\u011frula.\n        const decryptedPayload = AES_256_CBC_HMAC_SHA512_decrypt(\n            Base64URL_decode(encodedCiphertext),\n            cek,\n            Base64URL_decode(encodedIv),\n            Base64URL_decode(encodedAuthenticationTag)\n        );\n        return decryptedPayload;\n    }\n    <\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>JWE, verilerin gizlili\u011fini sa\u011flaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u015fifreleme s\u0131ras\u0131ndaki do\u011frulama etiketi sayesinde temel bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck kontrol\u00fc de sunar. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki, bu do\u011frulama, JWS'teki tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc dijital imza kadar kapsaml\u0131 de\u011fildir. JWE ve JWS'in farkl\u0131 odak noktalar\u0131 oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re, bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde bu \u00fc\u00e7 kavram\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak ve hangi durumda hangisinin daha uygun oldu\u011funu tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h2>JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Temel Farklar Nelerdir?<\/h2>\n<p>\u015eimdiye kadar JWT'nin genel bir ta\u015f\u0131ma format\u0131 oldu\u011funu, JWS'in veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve JWE'nin veri gizlili\u011fi sundu\u011funu \u00f6\u011frendik. Ancak bu \u00fc\u00e7 terim genellikle birbirinin yerine kullan\u0131lsa da, asl\u0131nda farkl\u0131 ama\u00e7lara hizmet eden, birbirini tamamlay\u0131c\u0131 standartlard\u0131r. Aralar\u0131ndaki temel farklar\u0131 daha net anlamak i\u00e7in bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma tablosu ile \u00f6zetleyelim:<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>\u00d6zellik \/ Standart<\/th>\n<th>JWT (JSON Web Token)<\/th>\n<th>JWS (JSON Web Signature)<\/th>\n<th>JWE (JSON Web Encryption)<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Temel Ama\u00e7<\/strong><\/td>\n<td>JSON format\u0131nda g\u00fcvenli bir bilgi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131. Kimlik do\u011frulama ve yetkilendirme i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/td>\n<td>Verinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve orijinalli\u011fini garanti eder (de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini do\u011frular).<\/td>\n<td>Verinin gizlili\u011fini sa\u011flar (yetkisiz ki\u015filerin okumas\u0131n\u0131 engeller).<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Ana Mekanizma<\/strong><\/td>\n<td>\u0130mzalanm\u0131\u015f veya \u015fifrelenmi\u015f (veya her ikisi) JSON nesnesi.<\/td>\n<td>Dijital imza veya HMAC.<\/td>\n<td>Kriptografik \u015fifreleme (simetrik ve asimetrik).<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u0130\u00e7erik G\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/td>\n<td>\u0130mzal\u0131 ise herkes okuyabilir, \u015fifreli ise okunamaz.<\/td>\n<td>Okunabilir (imzalanm\u0131\u015f i\u00e7erik a\u00e7\u0131k metindir).<\/td>\n<td>Okunamaz (i\u00e7erik \u015fifrelidir).<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 G\u00fcvenlik<\/strong><\/td>\n<td>Genellikle b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve kimlik do\u011frulama (JWS kullanarak). Gizlilik (JWE kullanarak).<\/td>\n<td>Veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00f6nderici kimlik do\u011frulamas\u0131 (authentication).<\/td>\n<td>Veri gizlili\u011fi ve (\u015fifreleme ile birlikte) b\u00fct\u00fcnl\u00fck kontrol\u00fc.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Yap\u0131daki B\u00f6l\u00fcm Say\u0131s\u0131<\/strong><\/td>\n<td>3 b\u00f6l\u00fcm (Header, Payload, Signature) - JWS i\u00e7in.<\/td>\n<td>3 b\u00f6l\u00fcm (Header, Payload, Signature).<\/td>\n<td>5 b\u00f6l\u00fcm (Header, Encrypted Key, IV, Ciphertext, Authentication Tag).<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Kullan\u0131m Senaryolar\u0131<\/strong><\/td>\n<td>API kimlik do\u011frulama, yetkilendirme, SSO.<\/td>\n<td>Oturum token'lar\u0131, API isteklerinin do\u011frulanmas\u0131, de\u011fi\u015ftirilemez veri iletimi.<\/td>\n<td>Hassas verilerin g\u00fcvenli aktar\u0131m\u0131 (kredi kart\u0131, sa\u011fl\u0131k bilgileri), mikroservisler aras\u0131 gizli ileti\u015fim.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131z Kullan\u0131m<\/strong><\/td>\n<td>Tek ba\u015f\u0131na bir standart de\u011fildir; genellikle JWS veya JWE ile birlikte kullan\u0131l\u0131r.<\/td>\n<td>Evet, herhangi bir veriyi imzalamak i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilir.<\/td>\n<td>Evet, herhangi bir veriyi \u015fifrelemek i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilir.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, JWT asl\u0131nda JWS veya JWE'nin bir \"kapsay\u0131c\u0131s\u0131\" veya \"\u015fekli\" gibidir. Bir \"JSON Web Token\" dedi\u011fimizde, genellikle imzalanm\u0131\u015f bir JWS format\u0131ndaki token'\u0131 kastederiz. Bu, token'\u0131n i\u00e7eri\u011finin herkes taraf\u0131ndan okunabilece\u011fi, ancak de\u011fi\u015ftirilemedi\u011fi anlam\u0131na gelir. E\u011fer token'\u0131n i\u00e7eri\u011finin gizli kalmas\u0131 gerekiyorsa, o zaman JWE'yi kullanmam\u0131z gerekir. Bu durumda, JSON Web Token terimi hala kullan\u0131labilir, ancak arka planda JWE standard\u0131 uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, bu \u00fc\u00e7 terimi \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>JWT:<\/strong> Genel bir \u00e7er\u00e7eve veya yap\u0131land\u0131rma format\u0131d\u0131r. Bir kimlik do\u011frulama veya yetkilendirme token'\u0131 olarak JSON verilerini ta\u015f\u0131man\u0131n bir yolu.<\/li>\n<li><strong>JWS:<\/strong> JWT'nin bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r ve ta\u015f\u0131nan verinin de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini (b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc) garanti etmek i\u00e7in dijital imza kullan\u0131r. JWT genellikle JWS format\u0131nda imzalan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>JWE:<\/strong> JWT'nin ba\u015fka bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r ve ta\u015f\u0131nan verinin gizlili\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u015fifreleme kullan\u0131r. JWT'nin i\u00e7eri\u011fi hassas oldu\u011funda JWE format\u0131nda \u015fifrelenir.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"expert-tip\">\n<h3>Uzman \u0130pucu: JWS ve JWE Kombinasyonu<\/h3>\n<p>Baz\u0131 durumlarda, hem veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne hem de gizlili\u011fe ihtiya\u00e7 duyabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, hassas verileri ta\u015f\u0131yan bir JWT'nin hem \u015fifrelenmesi hem de imzalanmas\u0131 gerekebilir. Bu durumda, genellikle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f bir yap\u0131 kullan\u0131l\u0131r: \u00f6nce payload JWS olarak imzalan\u0131r, ard\u0131ndan bu imzal\u0131 JWS, JWE olarak \u015fifrelenir. Al\u0131c\u0131 taraf\u0131nda ise bu i\u015flem tersine \u00e7evrilir: \u00f6nce JWE de\u015fifre edilir, ard\u0131ndan \u00e7\u0131kan JWS do\u011frulan\u0131r. Bu, hem gizlili\u011fi hem de b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ayn\u0131 anda sa\u011flaman\u0131n en g\u00fcvenli yoludur.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcm, JWT, JWS ve JWE aras\u0131ndaki kritik farklar\u0131 netle\u015ftirmemize yard\u0131mc\u0131 oldu. Bir sonraki ve son ana b\u00f6l\u00fcmde, edindi\u011fimiz bu bilgileri birle\u015ftirerek, farkl\u0131 senaryolarda hangi standard\u0131n veya kombinasyonun kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dair pratik tavsiyelerde bulunaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h2>Hangi Durumda Hangisini Kullanmal\u0131y\u0131z? Pratik Karar Verme Rehberi<\/h2>\n<p>JWT, JWS ve JWE aras\u0131ndaki farklar\u0131 ve her birinin temel yeteneklerini anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re, \u015fimdi en pratik soruya odaklanal\u0131m: Uygulamalar\u0131m\u0131zda hangi durumda hangisini veya hangilerinin kombinasyonunu kullanmal\u0131y\u0131z? Karar, uygulaman\u0131z\u0131n g\u00fcvenlik gereksinimlerine, iletilen verinin hassasiyetine ve performans beklentilerine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>1. Yaln\u0131zca JWT (JWS Olarak \u0130mzalanm\u0131\u015f)<\/h3>\n<p>Bu, en yayg\u0131n kullan\u0131m \u015feklidir ve \u00e7o\u011fu kimlik do\u011frulama\/yetkilendirme senaryosu i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ne Zaman Kullan\u0131l\u0131r?<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>Kimlik Do\u011frulama ve Yetkilendirme Tokenlar\u0131:<\/strong> Kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fini ve rollerini i\u00e7eren, ancak hassas ki\u015fisel veri i\u00e7ermeyen token'lar i\u00e7in. \u00d6rne\u011fin, <code>\"userId\": \"123\", \"role\": \"admin\"<\/code> gibi bilgiler.<\/li>\n<li><strong>Stateless API Eri\u015fimi:<\/strong> Mikroservisler veya SPA'lar (Single Page Applications) ve mobil uygulamalar taraf\u0131ndan bir API'ye eri\u015fim i\u00e7in. Sunucu, token'daki bilgilere g\u00fcvenebilir ve veritaban\u0131 sorgusu yapmadan yetkilendirme karar\u0131 verebilir.<\/li>\n<li><strong>SSO \u00c7\u00f6z\u00fcmleri:<\/strong> Uygulamalar aras\u0131 ge\u00e7i\u015flerde kullan\u0131c\u0131 kimli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Neden?<\/strong>\n<ul>\n<li>Token i\u00e7eri\u011fi herkes taraf\u0131ndan okunabilir, bu kabul edilebilir.<\/li>\n<li>JWS imzas\u0131, token'\u0131n de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini ve g\u00fcvenilir bir kaynaktan geldi\u011fini garanti eder.<\/li>\n<li>Performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan hafiftir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u00d6nemli Not:<\/strong> JWS imzal\u0131 bir JWT'nin i\u00e7eri\u011fi Base64URL ile kodland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \"gizli\" de\u011fildir, sadece \"kurcalanmad\u0131\u011f\u0131\" garanti edilir. \u0130\u00e7ine asla direkt olarak \u015fifre, kredi kart\u0131 numaras\u0131 gibi hassas bilgiler koymay\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>2. Yaln\u0131zca JWE (\u015eifrelenmi\u015f \u0130\u00e7erik)<\/h3>\n<p>Bu senaryo, verinin i\u00e7eri\u011finin kesinlikle gizli kalmas\u0131 gerekti\u011fi durumlarda tercih edilir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ne Zaman Kullan\u0131l\u0131r?<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>Hassas Veri Aktar\u0131m\u0131:<\/strong> Kredi kart\u0131 bilgileri, sa\u011fl\u0131k kay\u0131tlar\u0131, ki\u015fisel kimlik numaralar\u0131 gibi verilerin a\u011f \u00fczerinden iletilmesi gerekti\u011finde.<\/li>\n<li><strong>Gizli Konfig\u00fcrasyonlar:<\/strong> Yaln\u0131zca belirli servislerin okuyabilece\u011fi gizli yap\u0131land\u0131rma verilerinin aktar\u0131m\u0131.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcvenli Mesajla\u015fma:<\/strong> Mesaj\u0131n sadece al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan okunabilmesini sa\u011flamak.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Neden?<\/strong>\n<ul>\n<li>Verinin i\u00e7eri\u011fi \u015fifrelidir ve sadece uygun anahtarlara sahip yetkili al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan de\u015fifre edilebilir.<\/li>\n<li>A\u011f \u00fczerinde ele ge\u00e7irilse bile, veri okunamaz.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u00d6nemli Not:<\/strong> JWE, varsay\u0131lan olarak JWS'in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 dijital imza seviyesinde bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck garantisi sunmaz. authentication tag, verinin \u015fifreleme s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini do\u011frular, ancak g\u00f6nderenin kimli\u011fini do\u011frudan garanti etmez. E\u011fer g\u00f6nderenin kimli\u011fi de \u00f6nemliyse, JWS ile birlikte kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>3. JWS ve JWE Kombinasyonu (\u0130\u00e7 \u0130\u00e7e Ge\u00e7mi\u015f Tokenlar)<\/h3>\n<p>En y\u00fcksek g\u00fcvenlik seviyesini isteyen durumlar i\u00e7in idealdir: hem gizlilik hem de b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve orijinallik garantisi.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ne Zaman Kullan\u0131l\u0131r?<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>Y\u00fcksek Hassasiyetli Finansal \u0130\u015flemler:<\/strong> Bankac\u0131l\u0131k veya \u00f6deme sistemlerinde, kullan\u0131c\u0131 bilgilerinin ve i\u015flem detaylar\u0131n\u0131n hem gizli kalmas\u0131 hem de de\u011fi\u015ftirilmedi\u011finin garanti edilmesi gerekti\u011finde.<\/li>\n<li><strong>Devlet S\u0131rr\u0131 veya Kritik Altyap\u0131 \u0130leti\u015fimi:<\/strong> \u00c7ok gizli bilgilerin servisler aras\u0131 aktar\u0131m\u0131.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcvenli Mikroservis Kimlik Do\u011frulamas\u0131:<\/strong> Bir servis taraf\u0131ndan olu\u015fturulan, hassas bilgiler i\u00e7eren ve ba\u015fka bir servise g\u00f6nderilen bir token'\u0131n hem i\u00e7eri\u011finin gizli kalmas\u0131 hem de bu token'\u0131n ger\u00e7ekten yetkili servisten geldi\u011finin kan\u0131tlanmas\u0131 gerekti\u011finde.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Neden?<\/strong>\n<ul>\n<li>\u00d6nce verinin imzalanmas\u0131, ard\u0131ndan bu imzal\u0131 verinin \u015fifrelenmesi, hem verinin de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini (imza ile) hem de i\u00e7eri\u011finin okunamaz oldu\u011funu (\u015fifreleme ile) garantiler.<\/li>\n<li>Al\u0131c\u0131, \u00f6nce \u015fifreyi \u00e7\u00f6zer, sonra imzay\u0131 do\u011frular.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u00d6nemli Not:<\/strong> Bu kombinasyon, ek kriptografik i\u015flem gerektirdi\u011fi i\u00e7in performans maliyetini art\u0131rabilir. Sadece ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 duyulan senaryolarda kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir. Anahtar y\u00f6netimi de daha karma\u015f\u0131k hale gelir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u00d6zet Karar A\u011fac\u0131<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong> Token i\u00e7eri\u011finin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflarca okunmas\u0131 sorun te\u015fkil ediyor mu?\n<ul>\n<li><strong>Hay\u0131r (Okunabilir olmas\u0131nda sak\u0131nca yok):<\/strong> JWS kullan\u0131n. (Varsay\u0131lan JWT kullan\u0131m\u0131)\n<ul>\n<li>\u00d6rnek: Kullan\u0131c\u0131 ID, rol bilgisi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Evet (Gizli kalmal\u0131):<\/strong> JWE kullan\u0131n.\n<ul>\n<li>Soru: G\u00f6nderenin kimli\u011finin ve verinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de garantilenmesi gerekiyor mu? (Sadece JWE'nin authentication tag'i yeterli de\u011fil mi?)\n<ul>\n<li><strong>Hay\u0131r (Sadece gizlilik yeterli):<\/strong> Yaln\u0131zca JWE kullan\u0131n.\n<ul>\n<li>\u00d6rnek: Tek y\u00f6nl\u00fc hassas veri aktar\u0131m\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Evet (Gizlilik ve g\u00fc\u00e7l\u00fc b\u00fct\u00fcnl\u00fck\/orijinallik ikisi de gerekli):<\/strong> \u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f JWS ve JWE kombinasyonu kullan\u0131n.\n<ul>\n<li>\u00d6rnek: Finansal i\u015flem detaylar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu karar rehberi, uygulaman\u0131z\u0131n \u00f6zel g\u00fcvenlik ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re do\u011fru standard\u0131 se\u00e7menize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Unutmay\u0131n, g\u00fcvenlik, katmanl\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r ve JWT\/JWS\/JWE se\u00e7imi, genel g\u00fcvenlik stratejinizin sadece bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Anahtar y\u00f6netimi, token s\u00fcreleri, yeniden oynatma sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve g\u00fcvenli depolama gibi di\u011fer fakt\u00f6rleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2>\u0130leri D\u00fczey Kullan\u0131m \u0130pu\u00e7lar\u0131 ve En \u0130yi Uygulamalar<\/h2>\n<p>JWT, JWS ve JWE'yi etkili bir \u015fekilde kullanmak, sadece standartlar\u0131 anlamakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenlik en iyi uygulamalar\u0131n\u0131 da takip etmeyi gerektirir. \u0130\u015fte deneyimli kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in baz\u0131 ileri d\u00fczey ipu\u00e7lar\u0131 ve p\u00fcf noktalar\u0131:<\/p>\n<h3>1. Anahtar Y\u00f6netimi (Key Management)<\/h3>\n<p>Kriptografik anahtarlar, g\u00fcvenlik modelinizin temelidir. Anahtarlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi tehlikeye girerse, token'lar\u0131n\u0131z da tehlikeye girer.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Anahtar Rotasyonu:<\/strong> Anahtarlar\u0131 d\u00fczenli olarak de\u011fi\u015ftirin (\u00f6rne\u011fin, 3-6 ayda bir). Bu, bir anahtar\u0131n tehlikeye girmesi durumunda zarar\u0131 s\u0131n\u0131rlar.<\/li>\n<li><strong>Ayr\u0131 Anahtarlar:<\/strong> Her ortam (geli\u015ftirme, test, \u00fcretim) i\u00e7in farkl\u0131 anahtarlar kullan\u0131n. Hatta, farkl\u0131 hizmetler veya farkl\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in (imzalama, \u015fifreleme) ayr\u0131 anahtarlar kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcvenli Depolama:<\/strong> Anahtarlar\u0131 donan\u0131m g\u00fcvenlik mod\u00fcllerinde (HSM), anahtar kasalar\u0131nda (key vaults) veya di\u011fer g\u00fcvenli depolama \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinde saklay\u0131n. Asla kodunuzun i\u00e7inde veya s\u00fcr\u00fcm kontrol sistemlerinde saklamay\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Asimetrik Anahtarlar\u0131n Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> \u00d6zellikle JWS ve JWE'de RSA gibi asimetrik algoritmalar kullan\u0131yorsan\u0131z, \u00f6zel anahtar\u0131 yaln\u0131zca imzalayan\/\u015fifreleyen taraf\u0131n, a\u00e7\u0131k anahtar\u0131 ise do\u011frulayan\/de\u015fifre eden taraflar\u0131n bilmesini sa\u011flay\u0131n. Bu, \u00f6zel anahtar\u0131n s\u0131zma riskini azalt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>2. Token Ge\u00e7erlilik S\u00fcresi (Expiration - <code>exp<\/code> Claim)<\/h3>\n<p>Token'lar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z s\u00fcreli olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvenlik riskidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>K\u0131sa S\u00fcreli Token'lar:<\/strong> JWT'leri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc yap\u0131n (\u00f6rne\u011fin, 5-15 dakika). Bu, bir token ele ge\u00e7irilirse, sald\u0131rgan\u0131n onu kullanabilece\u011fi s\u00fcreyi s\u0131n\u0131rlar.<\/li>\n<li><strong>Yenileme Token'lar\u0131 (Refresh Tokens):<\/strong> K\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc eri\u015fim token'lar\u0131 ile birlikte daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc yenileme token'lar\u0131 kullan\u0131n. Eri\u015fim token'\u0131 doldu\u011funda, yenileme token'\u0131 ile sunucudan yeni bir eri\u015fim token'\u0131 isteyebilirsiniz. Yenileme token'lar\u0131 genellikle tek kullan\u0131ml\u0131k olmal\u0131 ve sunucu taraf\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde depolanmal\u0131\/ge\u00e7ersiz k\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>3. Hedef Kitle ve Yay\u0131nlay\u0131c\u0131 Do\u011frulama (<code>aud<\/code>, <code>iss<\/code> Claims)<\/h3>\n<p>Bu claim'ler, token'\u0131n do\u011fru yerden geldi\u011fini ve do\u011fru hedef i\u00e7in oldu\u011funu do\u011frulaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<ul>\n<li><strong><code>iss<\/code> (Issuer):<\/strong> Token'\u0131 yay\u0131nlayan varl\u0131k (\u00f6rne\u011fin, <code>\"AuthService\"<\/code>). Token'\u0131 kabul eden taraf, bu de\u011ferin bekledi\u011fi yay\u0131nlay\u0131c\u0131 ile e\u015fle\u015fti\u011finden emin olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong><code>aud<\/code> (Audience):<\/strong> Token'\u0131n hedeflenen al\u0131c\u0131s\u0131 veya al\u0131c\u0131lar\u0131 (\u00f6rne\u011fin, <code>\"api.example.com\"<\/code>). Token'\u0131 kabul eden taraf, bu de\u011ferin kendisini i\u00e7erdi\u011finden emin olmal\u0131d\u0131r. Bu, bir token'\u0131n yanl\u0131\u015f serviste kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>4. Algoritma Se\u00e7imi ve Zay\u0131f Algoritmalardan Ka\u00e7\u0131nma<\/h3>\n<p>Kullan\u0131lan kriptografik algoritmalar\u0131n g\u00fcncel ve g\u00fcvenli oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Zay\u0131f Algoritmalardan Ka\u00e7\u0131n\u0131n:<\/strong> \u00d6zellikle <code>None<\/code> algoritmas\u0131ndan kesinlikle ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r, bu algoritma imzay\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131r ve token'\u0131 herkesin de\u011fi\u015ftirmesine izin verir.<\/li>\n<li><strong>G\u00fc\u00e7l\u00fc Algoritmalar Kullan\u0131n:<\/strong> HMAC i\u00e7in SHA-256 veya SHA-512, RSA i\u00e7in RS256 veya PS256 gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc algoritmalar\u0131 tercih edin. Eliptik E\u011fri Kriptografisi (ECC) tabanl\u0131 ES256\/ES384\/ES512 de iyi bir se\u00e7enektir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>5. Geri Alma Mekanizmalar\u0131 (Revocation)<\/h3>\n<p>JWT'ler do\u011fas\u0131 gere\u011fi sunucusuz oldu\u011fu i\u00e7in, yay\u0131nland\u0131ktan sonra iptal etmek zordur (server-side session gibi de\u011fil).<\/p>\n<ul>\n<li><strong>K\u0131sa S\u00fcreli Token'lar:<\/strong> En iyi iptal mekanizmas\u0131, token'\u0131n k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131d\u0131r. S\u00fcresi dolan token'lar otomatik olarak ge\u00e7ersiz olur.<\/li>\n<li><strong>Kara Liste (Blacklisting):<\/strong> E\u011fer acil bir durumda bir token'\u0131 iptal etmeniz gerekiyorsa, ele ge\u00e7irilmi\u015f token'lar\u0131 bir kara listeye (\u00f6nbellek tabanl\u0131 h\u0131zl\u0131 bir veri deposu, \u00f6rne\u011fin Redis) ekleyebilirsiniz. Her istekte, gelen token'\u0131n bu listede olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmeniz gerekir. Bu, sunucunun durum tutma y\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r, ancak belirli senaryolarda gerekebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>6. G\u00fcvenli Aktar\u0131m Protokolleri<\/h3>\n<p>Token'lar her zaman HTTPS\/TLS \u00fczerinden iletilmelidir. Bu, a\u011f \u00fczerindeki \"man-in-the-middle\" sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flar ve token'\u0131n ele ge\u00e7irilmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3>7. Mobil Uyumluluk ve G\u00fcvenlik \u0130\u00e7in HTML\/CSS Notu<\/h3>\n<p>Mobil cihazlar i\u00e7in responsive tasar\u0131m, kullan\u0131c\u0131 deneyimi ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritiktir. Token'lar do\u011frudan HTML'in bir par\u00e7as\u0131 olmasa da, token tabanl\u0131 bir uygulama geli\u015ftirirken front-end g\u00fcvenli\u011fini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<pre><code>\n    <!-- Mobil uyumluluk i\u00e7in meta etiketi -->\n    <meta name=\"viewport\" content=\"width=device-width, initial-scale=1.0\">\n\n    <style>\n      body {\n        font-family: Arial, sans-serif;\n        line-height: 1.6;\n        margin: 20px;\n        background-color: #f4f4f4;\n        color: #333;\n      }\n\n      h2, h3 {\n        color: #0056b3;\n      }\n\n      table {\n        width: 100%;\n        border-collapse: collapse;\n        margin-bottom: 20px;\n      }\n\n      th, td {\n        border: 1px solid #ddd;\n        padding: 8px;\n        text-align: left;\n      }\n\n      th {\n        background-color: #e2e2e2;\n      }\n\n      pre {\n        background-color: #eee;\n        padding: 10px;\n        border-radius: 5px;\n        overflow-x: auto;\n      }\n\n      .expert-tip {\n        background-color: #d4edda;\n        color: #155724;\n        padding: 15px;\n        border-radius: 5px;\n        border: 1px solid #c3e6cb;\n        margin-top: 20px;\n        margin-bottom: 20px;\n      }\n\n      \/* Mobil uyumluluk i\u00e7in basit bir media query \u00f6rne\u011fi *\/\n      @media (max-width: 768px) {\n        body {\n          margin: 10px;\n        }\n        table, thead, tbody, th, td, tr {\n          display: block;\n        }\n        thead tr {\n          position: absolute;\n          top: -9999px;\n          left: -9999px;\n        }\n        tr { border: 1px solid #ccc; }\n        td {\n          border: none;\n          border-bottom: 1px solid #eee;\n          position: relative;\n          padding-left: 50%;\n        }\n        td:before {\n          position: absolute;\n          top: 6px;\n          left: 6px;\n          width: 45%;\n          padding-right: 10px;\n          white-space: nowrap;\n          content: attr(data-label); \/* Tablo ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 mobil g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde etikete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr *\/\n          font-weight: bold;\n        }\n      }\n    <\/style>\n    <\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu CSS ve meta etiketi, mobil cihazlarda makalenin okunabilirli\u011fini ve genel kullan\u0131c\u0131 deneyimini art\u0131r\u0131r. G\u00fcvenlik taraf\u0131nda ise, token'lar\u0131n taray\u0131c\u0131da XSS sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 korunmas\u0131 i\u00e7in <code>HttpOnly<\/code> \u00e7erezleri veya LocalStorage yerine <code>IndexedDB<\/code> gibi daha g\u00fcvenli depolama se\u00e7enekleri de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>Bu kapsaml\u0131 makale boyunca, modern web g\u00fcvenli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan olan JWT, JWS ve JWE standartlar\u0131n\u0131 derinlemesine inceledik. JSON Web Token'\u0131n (JWT) veri ta\u015f\u0131ma format\u0131 olarak nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, JSON Web Signature'\u0131n (JWS) veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve orijinalli\u011fini nas\u0131l sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ve JSON Web Encryption'\u0131n (JWE) hassas verilerin gizlili\u011fini nas\u0131l korudu\u011funu \u00f6\u011frendik. Ayr\u0131ca, her birinin kendine \u00f6zg\u00fc kullan\u0131m senaryolar\u0131na ve ger\u00e7ek d\u00fcnya vaka analizlerine odaklanarak, hangi durumda hangi standard\u0131 tercih etmemiz gerekti\u011fine dair pratik bir rehber sunduk. JWS ve JWE'nin, JWT'yi tamamlay\u0131c\u0131 rolleri oldu\u011fu ve hatta i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f yap\u0131larla hem b\u00fct\u00fcnl\u00fck hem de gizlili\u011fin ayn\u0131 anda sa\u011flanabilece\u011fi konusunda bilgilendik.<\/p>\n<p>Unutmamak gerekir ki, herhangi bir g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi, JWT\/JWS\/JWE kullan\u0131m\u0131 da do\u011fru anahtar y\u00f6netimi, token ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc y\u00f6netimi, g\u00fc\u00e7l\u00fc algoritma se\u00e7imi ve g\u00fcvenli aktar\u0131m protokolleri gibi en iyi uygulamalarla birle\u015fti\u011finde etkili olur. Bu standartlar, \u00f6zellikle \u00f6l\u00e7eklenebilir, sunucusuz ve mikroservis tabanl\u0131 mimariler i\u00e7in vazge\u00e7ilmez ara\u00e7lard\u0131r. G\u00fcvenlik mimarinizi tasarlarken, uygulaman\u0131z\u0131n \u00f6zel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 dikkatlice analiz edin ve do\u011fru standart kombinasyonunu se\u00e7erek hem performans hem de g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan optimum \u00e7\u00f6z\u00fcmleri uygulay\u0131n. Bilin\u00e7li se\u00e7imler, uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n dijital d\u00fcnyada g\u00fcvende kalmas\u0131n\u0131n anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n<h3>1. JWT token'\u0131 neden \u015fifrelemeli de\u011filim?<\/h3>\n<p>JWT varsay\u0131lan olarak \u015fifrelenmez; Base64URL ile kodlan\u0131r, bu da kolayca \u00e7\u00f6z\u00fclebilen bir formatt\u0131r. As\u0131l g\u00fcvenlik, JWS kullanarak token'\u0131n imzalanmas\u0131yla sa\u011flan\u0131r. \u0130mza, i\u00e7eri\u011fin de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini ve g\u00fcvenilir bir kaynaktan geldi\u011fini garanti eder. E\u011fer i\u00e7eri\u011fin gizli kalmas\u0131 gerekiyorsa, yani okunmamas\u0131 gerekiyorsa, o zaman JWE kullanarak token'\u0131 \u015fifrelemeniz gerekir.<\/p>\n<h3>2. Refresh Token'lar neden JWT ile birlikte kullan\u0131l\u0131r?<\/h3>\n<p>Eri\u015fim token'lar\u0131n\u0131n (genellikle JWT olarak imzalanm\u0131\u015f) \u00f6mr\u00fc k\u0131sa tutulur (\u00f6rn. 15 dakika) ki \u00e7al\u0131nmalar\u0131 durumunda sald\u0131rgan\u0131n kullanabilece\u011fi s\u00fcre s\u0131n\u0131rl\u0131 olsun. Ancak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n s\u00fcrekli yeniden giri\u015f yapmamas\u0131 i\u00e7in daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc \"Refresh Token\"lar kullan\u0131l\u0131r. Eri\u015fim token'\u0131 doldu\u011funda, istemci bu Refresh Token ile sunucudan yeni bir eri\u015fim token'\u0131 talep eder. Refresh Token'lar genellikle tek kullan\u0131ml\u0131k olmal\u0131, sunucu taraf\u0131nda depolanmal\u0131 ve iptal edilebilir olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>3. JWS imzal\u0131 bir token'\u0131 ele ge\u00e7iren k\u00f6t\u00fc niyetli bir kullan\u0131c\u0131 ne yapabilir?<\/h3>\n<p>JWS imzal\u0131 bir token, i\u00e7eri\u011fi herkes taraf\u0131ndan okunabilir oldu\u011fu i\u00e7in, ele ge\u00e7iren k\u00f6t\u00fc niyetli bir kullan\u0131c\u0131 token i\u00e7indeki bilgileri (\u00f6rn. kullan\u0131c\u0131 ID, roller) g\u00f6rebilir. Ancak, token'\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, imza ge\u00e7ersiz hale gelir ve sunucu bu token'\u0131 reddeder. Yani, veriyi okuyabilir ama de\u011fi\u015ftiremez veya sahte bir token olu\u015fturamaz (gizli anahtara sahip olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece).<\/p>\n<h3>4. JWT'nin Local Storage'da saklanmas\u0131 g\u00fcvenli midir?<\/h3>\n<p>Local Storage'da JWT saklamak, XSS (Cross-Site Scripting) sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 hassast\u0131r. Bir XSS zafiyeti durumunda, sald\u0131rgan\u0131n k\u00f6t\u00fc niyetli JavaScript kodu, Local Storage'daki token'a eri\u015febilir ve onu ele ge\u00e7irebilir. Bu nedenle, daha g\u00fcvenli se\u00e7enekler olan <code>HttpOnly<\/code> \u00e7erezleri (XSS'e kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li) veya <code>IndexedDB<\/code> gibi depolama mekanizmalar\u0131 genellikle daha fazla tavsiye edilir, \u00f6zellikle hassas uygulamalar i\u00e7in. <code>HttpOnly<\/code> \u00e7erezleri CSRF'ye kar\u015f\u0131 da korunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>5. JWE, JWS'in yerini alabilir mi?<\/h3>\n<p>Hay\u0131r, JWE JWS'in yerini almaz; farkl\u0131 ama\u00e7lara hizmet ederler. JWS, verinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve g\u00f6nderenin kimli\u011fini do\u011frular. JWE ise verinin gizlili\u011fini sa\u011flar. E\u011fer hem gizlilik hem de g\u00fc\u00e7l\u00fc b\u00fct\u00fcnl\u00fck garantisi ar\u0131yorsan\u0131z, JWS'i JWE i\u00e7ine yerle\u015ftirerek her iki standard\u0131 da birlikte kullanman\u0131z en do\u011frusudur. JWE'nin kendi i\u00e7inde bir kimlik do\u011frulama etiketi olsa da, bu etiket JWS'in dijital imzas\u0131 kadar kapsaml\u0131 bir g\u00f6nderen kimlik do\u011frulamas\u0131 sa\u011flamaz.<\/p>\n<p><\/body><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda,&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-30666","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda, JWT (JSON Web Token), JWS (JSON Web Signature) ve JWE (JSON Web Encryption) gibi standartlar kritik rol oynar. Peki, bu terimler ne anlama geliyor ve hangi senaryoda hangisini tercih etmeliyiz? Bu makale, her birinin temel prensiplerini, kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve aralar\u0131ndaki farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle a\u00e7\u0131klayarak bu konudaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi hedeflemektedir. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun, ister deneyimli bir mimar, bu kapsaml\u0131 rehber, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olacak de\u011ferli bilgiler sunacakt\u0131r.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda, JWT (JSON Web Token), JWS (JSON Web Signature) ve JWE (JSON Web Encryption) gibi standartlar kritik rol oynar. Peki, bu terimler ne anlama geliyor ve hangi senaryoda hangisini tercih etmeliyiz? Bu makale, her birinin temel prensiplerini, kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve aralar\u0131ndaki farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle a\u00e7\u0131klayarak bu konudaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi hedeflemektedir. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun, ister deneyimli bir mimar, bu kapsaml\u0131 rehber, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olacak de\u011ferli bilgiler sunacakt\u0131r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-30T10:01:32+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131\",\"datePublished\":\"2025-09-30T10:01:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/\"},\"wordCount\":6026,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/\",\"name\":\"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-09-30T10:01:32+00:00\",\"description\":\"Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda, JWT (JSON Web Token), JWS (JSON Web Signature) ve JWE (JSON Web Encryption) gibi standartlar kritik rol oynar. Peki, bu terimler ne anlama geliyor ve hangi senaryoda hangisini tercih etmeliyiz? Bu makale, her birinin temel prensiplerini, kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve aralar\u0131ndaki farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle a\u00e7\u0131klayarak bu konudaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi hedeflemektedir. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun, ister deneyimli bir mimar, bu kapsaml\u0131 rehber, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olacak de\u011ferli bilgiler sunacakt\u0131r.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131","description":"Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda, JWT (JSON Web Token), JWS (JSON Web Signature) ve JWE (JSON Web Encryption) gibi standartlar kritik rol oynar. Peki, bu terimler ne anlama geliyor ve hangi senaryoda hangisini tercih etmeliyiz? Bu makale, her birinin temel prensiplerini, kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve aralar\u0131ndaki farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle a\u00e7\u0131klayarak bu konudaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi hedeflemektedir. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun, ister deneyimli bir mimar, bu kapsaml\u0131 rehber, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olacak de\u011ferli bilgiler sunacakt\u0131r.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131","og_description":"Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda, JWT (JSON Web Token), JWS (JSON Web Signature) ve JWE (JSON Web Encryption) gibi standartlar kritik rol oynar. Peki, bu terimler ne anlama geliyor ve hangi senaryoda hangisini tercih etmeliyiz? Bu makale, her birinin temel prensiplerini, kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve aralar\u0131ndaki farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle a\u00e7\u0131klayarak bu konudaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi hedeflemektedir. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun, ister deneyimli bir mimar, bu kapsaml\u0131 rehber, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olacak de\u011ferli bilgiler sunacakt\u0131r.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-09-30T10:01:32+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"31 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131","datePublished":"2025-09-30T10:01:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/"},"wordCount":6026,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/","name":"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-09-30T10:01:32+00:00","description":"Modern web uygulamalar\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kullan\u0131c\u0131 kimlik do\u011frulama ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 temel bir gerekliliktir. Bu karma\u015f\u0131k alanda, JWT (JSON Web Token), JWS (JSON Web Signature) ve JWE (JSON Web Encryption) gibi standartlar kritik rol oynar. Peki, bu terimler ne anlama geliyor ve hangi senaryoda hangisini tercih etmeliyiz? Bu makale, her birinin temel prensiplerini, kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve aralar\u0131ndaki farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle a\u00e7\u0131klayarak bu konudaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi hedeflemektedir. \u0130ster yeni ba\u015flayan bir geli\u015ftirici olun, ister deneyimli bir mimar, bu kapsaml\u0131 rehber, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olacak de\u011ferli bilgiler sunacakt\u0131r.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/jwt-jws-ve-jwe-arasindaki-farklar-ve-kullanim-senaryolari\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"JWT, JWS ve JWE Aras\u0131ndaki Farklar ve Kullan\u0131m Senaryolar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30666"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30666\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}