{"id":30590,"date":"2025-09-29T15:31:22","date_gmt":"2025-09-29T12:31:22","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/"},"modified":"2025-09-29T16:16:03","modified_gmt":"2025-09-29T13:16:03","slug":"veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/","title":{"rendered":"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML&#8217;in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Peki, ham ve karma\u015f\u0131k veriler, tahmin yetene\u011fi y\u00fcksek, g\u00fcvenilir bir makine \u00f6\u011frenimi modeline nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u0130\u015fte bu sorunun cevab\u0131, &#8220;Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Makine \u00d6\u011freniminin Mutfa\u011f\u0131&#8221;nda gizli. Bu makalede, veri \u00f6n i\u015flemenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan ileri d\u00fczey tekniklerine, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndan pratik kod \u00f6rneklerine kadar her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz. Haz\u0131rsan\u0131z, verilerinizi lezzetli bir makine \u00f6\u011frenimi modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yolculu\u011fumuza ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n<p>Veri \u00f6n i\u015fleme, makine \u00f6\u011frenimi modellerini e\u011fitmeden \u00f6nce ham verileri temizleme, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve optimize etme s\u00fcrecini ifade eder. Bu s\u00fcre\u00e7, genellikle makine \u00f6\u011frenimi projelerinin en \u00e7ok zaman alan ve en kritik a\u015famalar\u0131ndan biridir; zira &#8220;\u00e7\u00f6p i\u00e7eri, \u00e7\u00f6p d\u0131\u015far\u0131&#8221; (garbage in, garbage out) prensibi, veri biliminde alt\u0131n bir kurald\u0131r. Yani, ne kadar geli\u015fmi\u015f bir algoritma kullan\u0131rsan\u0131z kullan\u0131n, e\u011fer girdi verileriniz kalitesiz, eksik veya tutars\u0131zsa, elde edece\u011finiz modelin performans\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fi de d\u00fc\u015fecektir. Dolay\u0131s\u0131yla, veri \u00f6n i\u015fleme, modelin &#8220;yemek tarifi&#8221;ndeki en temel ve lezzeti belirleyen haz\u0131rl\u0131k a\u015famalar\u0131 gibidir.<\/p>\n<p>Bu kritik s\u00fcre\u00e7 neden bu kadar \u00f6nemlidir, gelin yak\u0131ndan inceleyelim. \u0130lk olarak, ger\u00e7ek d\u00fcnya verileri nadiren temiz ve kullan\u0131ma haz\u0131rd\u0131r. Genellikle eksik de\u011ferler, yanl\u0131\u015f giri\u015fler, ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler, g\u00fcr\u00fclt\u00fc ve tutars\u0131z formatlarla doludur. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fteri veri taban\u0131nda baz\u0131 ya\u015f bilgilerinin eksik olmas\u0131, gelir alan\u0131nda hatal\u0131 metin giri\u015fleri bulunmas\u0131 veya co\u011frafi verilerin farkl\u0131 formatlarda kaydedilmi\u015f olmas\u0131 s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan durumlard\u0131r. Bu t\u00fcr sorunlar, do\u011frudan bir makine \u00f6\u011frenimi algoritmas\u0131na verildi\u011finde ciddi hatalara, modelin sapmas\u0131na veya hatta e\u011fitimin tamamen ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>\u0130kinci olarak, bir\u00e7ok makine \u00f6\u011frenimi algoritmas\u0131 belirli bir veri format\u0131 veya \u00f6l\u00e7e\u011fi bekler. \u00d6rne\u011fin, baz\u0131 algoritmalar kategorik (metinsel) verileri do\u011frudan i\u015fleyemezken, baz\u0131lar\u0131 say\u0131sal \u00f6zelliklerin benzer bir \u00f6l\u00e7ekte olmas\u0131n\u0131 tercih eder (aksi takdirde b\u00fcy\u00fck de\u011ferli \u00f6zellikler k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011ferli olanlar\u0131 domine edebilir). Bu nedenle, verileri algoritmalar\u0131n anlayabilece\u011fi ve en verimli \u015fekilde i\u015fleyebilece\u011fi bir formata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek zorunludur. Bu, sadece modelin daha iyi performans g\u00f6stermesini sa\u011flamakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda e\u011fitim s\u00fcresini k\u0131saltarak kaynak verimlili\u011fi de sa\u011flar. \u00d6zetle, veri \u00f6n i\u015fleme, makine \u00f6\u011frenimi modellerinizin temellerini do\u011fru ve sa\u011flam bir \u015fekilde atman\u0131z\u0131 sa\u011flayan vazge\u00e7ilmez bir ad\u0131md\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7, modelinizin daha genellenebilir, daha do\u011fru ve nihayetinde i\u015f kararlar\u0131 i\u00e7in daha g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131n anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Veri Temizleme: Kirli Verilerden Nas\u0131l Kurtuluruz?<\/h2>\n<p>Veri temizleme, makine \u00f6\u011frenimi projelerinin en me\u015fakkatli ama bir o kadar da \u00f6d\u00fcllendirici a\u015famalar\u0131ndan biridir. Bu ad\u0131mda, ham verideki hatalar, tutars\u0131zl\u0131klar ve eksiklikler giderilerek verinin kalitesi art\u0131r\u0131l\u0131r. T\u0131pk\u0131 bir \u015fefin yeme\u011fe ba\u015flamadan \u00f6nce t\u00fcm malzemeleri titizlikle ay\u0131klamas\u0131 gibi, veri bilimci de verileri &#8220;mutfak tezgah\u0131na&#8221; almadan \u00f6nce temizlemelidir. Bu sayede, modelimiz daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir sonu\u00e7lar \u00fcretebilir.<\/p>\n<h3>Eksik Veri Sorunu ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131 Nelerdir?<\/h3>\n<p>Ger\u00e7ek d\u00fcnya veri k\u00fcmelerinde eksik de\u011ferlere s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131r. Bir anketin baz\u0131 sorular\u0131n\u0131n bo\u015f b\u0131rak\u0131lmas\u0131, sens\u00f6r ar\u0131zalar\u0131 veya veri giri\u015fi hatalar\u0131 eksik de\u011ferlerin yayg\u0131n nedenleridir. Eksik verilerle ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in birka\u00e7 strateji mevcuttur ve do\u011fru stratejiyi se\u00e7mek, veri setinin yap\u0131s\u0131na ve eksiklik oran\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Sat\u0131rlar\u0131 veya S\u00fctunlar\u0131 Silme:<\/strong> Eksik de\u011fer oran\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckse veya belirli bir \u00f6zelli\u011fin eksikli\u011fi genelde t\u00fcm sat\u0131r\u0131 anlams\u0131z k\u0131l\u0131yorsa, ilgili sat\u0131rlar\u0131 veya hatta t\u00fcm s\u00fctunu silebiliriz. Ancak bu y\u00f6ntem, veri kayb\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in dikkatli kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r, aksi takdirde de\u011ferli bilgileri de kaybetme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz.<\/li>\n<li><strong>De\u011fer Atama (Imputation):<\/strong> Bu, eksik de\u011ferleri di\u011fer mevcut verilerle tahmin ederek doldurma y\u00f6ntemidir.\n<ul>\n<li><strong>Sabit De\u011ferle Doldurma:<\/strong> Eksik de\u011ferleri sabit bir say\u0131 (\u00f6rne\u011fin 0) veya kategori ile doldurmak en basit y\u00f6ntemdir.<\/li>\n<li><strong>Ortalama\/Medyan\/Mod ile Doldurma:<\/strong> Say\u0131sal veriler i\u00e7in, eksik de\u011ferleri ilgili s\u00fctunun ortalamas\u0131, medyan\u0131 veya modunu kullanarak doldurmak yayg\u0131n bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Medyan, ayk\u0131r\u0131 de\u011ferlerden daha az etkilendi\u011fi i\u00e7in tercih edilebilir.<\/li>\n<li><strong>Tahmine Dayal\u0131 Doldurma:<\/strong> Daha geli\u015fmi\u015f y\u00f6ntemler, di\u011fer \u00f6zelliklerden yola \u00e7\u0131karak eksik de\u011ferleri tahmin etmek i\u00e7in makine \u00f6\u011frenimi modelleri (\u00f6rne\u011fin k-NN, regresyon) kullan\u0131r. Bu y\u00f6ntemler daha do\u011fru sonu\u00e7lar verebilir ancak daha karma\u015f\u0131kt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div class=\"uzman-ipucu\">Uzman \u0130pucu: Eksik veri oran\u0131 %5&#8217;in alt\u0131ndaysa silme d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak bu oran y\u00fckseldik\u00e7e, veri kayb\u0131n\u0131 en aza indirmek i\u00e7in ortalama, medyan veya tahmine dayal\u0131 doldurma y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurmak genellikle daha iyi sonu\u00e7lar verir.<\/div>\n<p><strong>Vaka Analizi: M\u00fc\u015fteri Ya\u015f Bilgileri<\/strong><br \/>\nBir e-ticaret \u015firketinin m\u00fc\u015fteri veri taban\u0131nda &#8216;ya\u015f&#8217; s\u00fctununda bir\u00e7ok eksik de\u011fer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Ya\u015f\u0131n m\u00fc\u015fteri davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkiledi\u011fi bilindi\u011fi i\u00e7in bu s\u00fctunu tamamen silmek istemiyoruz. M\u00fc\u015fterilerin ya\u015f da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011fa \u00e7arp\u0131k (gen\u00e7 n\u00fcfus fazla) ise, ortalama yerine medyan kullanmak daha temsili bir doldurma sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<pre><code>\r\nimport pandas as pd\r\nimport numpy as np\r\n\r\n# \u00d6rnek veri seti olu\u015fturma\r\ndata = {'M\u00fc\u015fteri_ID': range(1, 11),\r\n        'Ya\u015f': [25, 30, np.nan, 45, 22, 30, np.nan, 28, 50, 27],\r\n        'Harcama': [100, 150, 80, 200, 120, 160, 90, 130, 250, 110]}\r\ndf = pd.DataFrame(data)\r\n\r\nprint(\"Eksik de\u011ferlerden \u00f6nceki DataFrame:\\n\", df)\r\n\r\n# 'Ya\u015f' s\u00fctunundaki eksik de\u011ferleri medyan ile doldurma\r\nmedyan_yas = df['Ya\u015f'].median()\r\ndf['Ya\u015f'].fillna(medyan_yas, inplace=True)\r\n\r\nprint(\"\\nMedyan ile doldurulduktan sonraki DataFrame:\\n\", df)\r\n<\/code><\/pre>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>Ayk\u0131r\u0131 De\u011ferleri Tespit Etme ve Y\u00f6netme Teknikleri<\/h3>\n<p>Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler (outliers), veri setindeki di\u011fer g\u00f6zlemlerden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 olan veri noktalar\u0131d\u0131r. Bunlar, \u00f6l\u00e7\u00fcm hatalar\u0131ndan kaynaklanabilece\u011fi gibi, ger\u00e7ekten nadir g\u00f6r\u00fclen olaylar\u0131 da temsil edebilir. Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler, \u00f6zellikle ortalama gibi istatistiksel \u00f6l\u00e7\u00fcmleri bozarak modelin genelleme yetene\u011fini olumsuz etkileyebilir.<\/p>\n<p><strong>Tespit Y\u00f6ntemleri:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Z-Skoru:<\/strong> Veri noktalar\u0131n\u0131n ortalamadan ka\u00e7 standart sapma uzakl\u0131kta oldu\u011funu \u00f6l\u00e7er. Genellikle |Z-skoru| &gt; 3 olan de\u011ferler ayk\u0131r\u0131 kabul edilir.<\/li>\n<li><strong>IQR (Interquartile Range &#8211; \u00c7eyrekler Aras\u0131 Aral\u0131k):<\/strong> Veriyi s\u0131ralay\u0131p Q1 (ilk \u00e7eyrek) ve Q3 (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrek) de\u011ferlerini bulduktan sonra, Q1 &#8211; 1.5 * IQR alt s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda ve Q3 + 1.5 * IQR \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde kalan de\u011ferler ayk\u0131r\u0131 olarak kabul edilir. Bu y\u00f6ntem, Z-skoru&#8217;na g\u00f6re ayk\u0131r\u0131 de\u011ferlere kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7lidir.<\/li>\n<li><strong>Kutu Grafikleri (Box Plots):<\/strong> Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferleri g\u00f6rsel olarak tespit etmek i\u00e7in etkili bir y\u00f6ntemdir.<\/li>\n<li><strong>Makine \u00d6\u011frenimi Temelli Y\u00f6ntemler:<\/strong> Isolation Forest, Local Outlier Factor (LOF) gibi algoritmalar, daha karma\u015f\u0131k veri setlerinde ayk\u0131r\u0131 de\u011ferleri tespit etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Y\u00f6netim Stratejileri:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Silme:<\/strong> Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler az say\u0131daysa ve \u00f6l\u00e7\u00fcm hatas\u0131 oldu\u011fu kesinse, ilgili sat\u0131rlar\u0131 silmek en basit \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Ancak veri kayb\u0131na dikkat edilmelidir.<\/li>\n<li><strong>D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme (Transformation):<\/strong> Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferlerin etkisini azaltmak i\u00e7in logaritmik veya karek\u00f6k d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri uygulanabilir.<\/li>\n<li><strong>Capping (S\u0131n\u0131rland\u0131rma):<\/strong> Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferleri belirli bir \u00fcst veya alt s\u0131n\u0131ra sabitlemek. \u00d6rne\u011fin, t\u00fcm a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcksek de\u011ferleri belirli bir persentilin (\u00f6rn. %99) de\u011feriyle de\u011fi\u015ftirmek.<\/li>\n<li><strong>Imputation (Doldurma):<\/strong> Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferleri eksik de\u011ferler gibi ele al\u0131p medyan gibi bir de\u011ferle doldurmak.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Vaka Analizi: Maa\u015f Verilerindeki Ayk\u0131r\u0131 De\u011ferler<\/strong><br \/>\nBir anket sonucunda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n maa\u015f bilgilerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir veri setinde, birka\u00e7 ki\u015finin \u00e7ok y\u00fcksek maa\u015f bildirdi\u011fi ve bunun veri giri\u015f hatas\u0131 oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenildi\u011fi bir senaryoyu ele alal\u0131m. IQR y\u00f6ntemini kullanarak bu ayk\u0131r\u0131 de\u011ferleri tespit edip s\u0131n\u0131rland\u0131rabiliriz.<\/p>\n<pre><code>\r\n# \u00d6rnek DataFrame'e ayk\u0131r\u0131 de\u011fer ekleyelim\r\ndf_outliers = pd.DataFrame({'Maa\u015f': [5000, 6000, 5500, 7000, 5200, 5800, 100000, 6200, 5300, 4800, 120000]})\r\n\r\nQ1 = df_outliers['Maa\u015f'].quantile(0.25)\r\nQ3 = df_outliers['Maa\u015f'].quantile(0.75)\r\nIQR = Q3 - Q1\r\n\r\n# Alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar\r\nalt_sinir = Q1 - 1.5 * IQR\r\nust_sinir = Q3 + 1.5 * IQR\r\n\r\nprint(\"Alt S\u0131n\u0131r:\", alt_sinir)\r\nprint(\"\u00dcst S\u0131n\u0131r:\", ust_sinir)\r\n\r\n# Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferleri tespit etme\r\naykiri_degerler = df_outliers[(df_outliers['Maa\u015f'] &lt; alt_sinir) | (df_outliers['Maa\u015f'] &gt; ust_sinir)]\r\nprint(\"\\nAyk\u0131r\u0131 De\u011ferler:\\n\", aykiri_degerler)\r\n\r\n# Ayk\u0131r\u0131 de\u011ferleri s\u0131n\u0131rland\u0131rma (capping)\r\ndf_outliers['Maa\u015f'] = np.where(df_outliers['Maa\u015f'] &gt; ust_sinir, ust_sinir, df_outliers['Maa\u015f'])\r\ndf_outliers['Maa\u015f'] = np.where(df_outliers['Maa\u015f'] &lt; alt_sinir, alt_sinir, df_outliers['Maa\u015f'])\r\n\r\nprint(\"\\nAyk\u0131r\u0131 de\u011ferler s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra:\\n\", df_outliers)\r\n<\/code><\/pre>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>G\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc Veri ve Tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 Giderme<\/h3>\n<p>G\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc veri, \u00f6l\u00e7\u00fcm hatalar\u0131 veya rastgele varyasyonlar nedeniyle olu\u015fan anlams\u0131z veya yanl\u0131\u015f verilerdir. Tutars\u0131zl\u0131klar ise ayn\u0131 bilginin farkl\u0131 \u015fekillerde ifade edilmesi durumudur (\u00f6rne\u011fin &#8220;Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8221;, &#8220;ABD&#8221;, &#8220;US&#8221; gibi). Bu sorunlar, veri kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve modelin do\u011fru \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00f6\u011frenmesini engeller.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcr\u00fclt\u00fc Giderme:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Binning (Gruplama):<\/strong> S\u00fcrekli say\u0131sal verileri belirli aral\u0131klara (bin&#8217;lere) b\u00f6lerek g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc azalt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ya\u015f aral\u0131klar\u0131n\u0131 (0-10, 11-20 vb.) kullanmak.<\/li>\n<li><strong>Regresyon:<\/strong> Veri noktalar\u0131 aras\u0131na bir regresyon do\u011frusu uydurarak g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc modelleyebilir ve orijinal de\u011ferleri tahmini de\u011ferlerle de\u011fi\u015ftirebiliriz.<\/li>\n<li><strong>K\u00fcmeleme (Clustering):<\/strong> Benzer veri noktalar\u0131n\u0131 gruplayarak, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc olarak kabul edilen grubun d\u0131\u015f\u0131ndaki noktalar\u0131 tespit edebiliriz.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 Giderme:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Manuel \u0130nceleme:<\/strong> \u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck veri setlerinde ve kategorik verilerdeki yaz\u0131m hatalar\u0131 veya farkl\u0131 ifadeler manuel olarak d\u00fczeltilebilir.<\/li>\n<li><strong>Standartla\u015ft\u0131rma:<\/strong> Veri giri\u015fi i\u00e7in standart formlar belirlemek ve bunlar\u0131 uygulamak. \u00d6rne\u011fin, t\u00fcm eyalet isimlerini k\u0131saltmalar yerine tam isimleriyle kaydetmek.<\/li>\n<li><strong>Veri Birle\u015ftirme:<\/strong> Birden fazla kaynaktan gelen verileri birle\u015ftirirken, ayn\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 temsillerini tek bir standart forma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek gerekir.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"uzman-ipucu\">Uzman \u0130pucu: Metin verilerindeki tutars\u0131zl\u0131klar i\u00e7in, d\u00fc\u015f\u00fck harfe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme (lowercase), bo\u015fluklar\u0131 kald\u0131rma ve k\u00f6kleme (stemming\/lemmatization) gibi do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) teknikleri olduk\u00e7a etkilidir.<\/div>\n<p>Bu temizleme ad\u0131mlar\u0131, modelimizin &#8220;beslenece\u011fi&#8221; verinin temel kalitesini garanti alt\u0131na al\u0131r. Unutmay\u0131n, ne kadar \u00f6zenli bir temizlik yaparsan\u0131z, modeliniz o kadar parlak sonu\u00e7lar sunar.<\/p>\n<h2>Veri D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme: Algoritmalar \u0130\u00e7in Verileri Nas\u0131l Haz\u0131rlar\u0131z?<\/h2>\n<p>Veri temizleme ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131yla tamamlad\u0131ktan sonra s\u0131ra, verileri makine \u00f6\u011frenimi algoritmalar\u0131n\u0131n &#8220;sindirebilece\u011fi&#8221; ve en verimli \u015fekilde kullanabilece\u011fi bir formata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye gelir. Bu a\u015fama, t\u0131pk\u0131 sebzeleri yeme\u011fe haz\u0131r hale getirmek i\u00e7in do\u011framak, rendelemek veya ha\u015flamak gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Veri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, model performans\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyen ve e\u011fitim s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131ran \u00e7e\u015fitli teknikleri i\u00e7erir. Bu sayede, modelimiz verideki \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri daha net bir \u015fekilde g\u00f6rebilir ve daha do\u011fru tahminlerde bulunabilir.<\/p>\n<h3>\u00d6l\u00e7ekleme (Scaling) Neden Gerekli ve Hangi Y\u00f6ntemler Kullan\u0131l\u0131r?<\/h3>\n<p>Bir veri setinde farkl\u0131 \u00f6zelliklerin (s\u00fctunlar\u0131n) farkl\u0131 de\u011fer aral\u0131klar\u0131na sahip olmas\u0131 olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir veri setinde &#8220;ya\u015f&#8221; 20-60 aral\u0131\u011f\u0131ndayken, &#8220;gelir&#8221; 30.000-200.000 TL aral\u0131\u011f\u0131nda olabilir. Baz\u0131 makine \u00f6\u011frenimi algoritmalar\u0131 (\u00f6rne\u011fin k-En Yak\u0131n Kom\u015fu, Destek Vekt\u00f6r Makineleri, Sinir A\u011flar\u0131 gibi mesafe tabanl\u0131 algoritmalar), bu farkl\u0131 \u00f6l\u00e7eklerden olumsuz etkilenebilir. B\u00fcy\u00fck de\u011ferli \u00f6zellikler, k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011ferli \u00f6zellikler \u00fczerindeki etkilerini domine edebilir, bu da modelin yanl\u0131\u015f a\u011f\u0131rl\u0131klar \u00f6\u011frenmesine ve hatal\u0131 tahminler yapmas\u0131na neden olabilir. \u00d6l\u00e7ekleme, t\u00fcm say\u0131sal \u00f6zelliklerin benzer bir de\u011fer aral\u0131\u011f\u0131na getirilmesini sa\u011flar, b\u00f6ylece her \u00f6zellik modelin e\u011fitiminde e\u015fit derecede \u00f6nemli rol oynar.<\/p>\n<p><strong>Ba\u015fl\u0131ca \u00d6l\u00e7ekleme Y\u00f6ntemleri:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Normalizasyon (Min-Max Scaling):<\/strong> Verileri belirli bir aral\u0131\u011fa (genellikle 0 ile 1 aras\u0131na) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Her de\u011fer, \u00f6zellik minimum ve maksimum de\u011feri kullan\u0131larak a\u015fa\u011f\u0131daki form\u00fclle \u00f6l\u00e7eklenir:\n<p><code>X_scaled = (X - X_min) \/ (X_max - X_min)<\/code><\/p>\n<p>Bu y\u00f6ntem, ayk\u0131r\u0131 de\u011ferlerden etkilendi\u011fi i\u00e7in veri setinde \u00e7ok fazla ayk\u0131r\u0131 de\u011fer varsa dikkatli kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Standardizasyon (Z-Score Normalization):<\/strong> Verileri ortalama 0 ve standart sapma 1 olacak \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Her de\u011fer, \u00f6zellik ortalamas\u0131 (\u03bc) ve standart sapmas\u0131 (\u03c3) kullan\u0131larak a\u015fa\u011f\u0131daki form\u00fclle \u00f6l\u00e7eklenir:\n<p><code>X_scaled = (X - \u03bc) \/ \u03c3<\/code><\/p>\n<p>Standardizasyon, ayk\u0131r\u0131 de\u011ferlere kar\u015f\u0131 normalizasyona g\u00f6re daha diren\u00e7lidir ve genellikle \u00e7ok say\u0131da makine \u00f6\u011frenimi algoritmas\u0131 i\u00e7in iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle veriler normal da\u011f\u0131l\u0131ma yak\u0131nsa etkili olur.<\/li>\n<\/ol>\n<div class=\"uzman-ipucu\">Uzman \u0130pucu: \u00d6l\u00e7ekleme yaparken e\u011fitim veri seti \u00fczerinde hesaplanan \u00f6l\u00e7ekleme parametrelerinin (min, max, ortalama, standart sapma) test veri seti i\u00e7in de kullan\u0131lmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir. Aksi takdirde veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 (data leakage) ya\u015fanabilir.<\/div>\n<p><strong>Vaka Analizi: Emlak Fiyat Tahmini<\/strong><br \/>\nBir emlak fiyat tahmini modelinde, &#8220;alan&#8221; (metrekare) ve &#8220;oda say\u0131s\u0131&#8221; gibi \u00f6zelliklerin farkl\u0131 \u00f6l\u00e7eklerde oldu\u011funu varsayal\u0131m. Alan de\u011ferleri binlerle ifade edilirken, oda say\u0131s\u0131 tek haneli rakamlard\u0131r. Destek Vekt\u00f6r Regresyonu gibi mesafe tabanl\u0131 bir algoritma kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, &#8220;alan&#8221; \u00f6zelli\u011fi &#8220;oda say\u0131s\u0131&#8221;n\u0131 domine edebilir. Standardizasyon uygulayarak her iki \u00f6zelli\u011fin de modele e\u015fit katk\u0131 sa\u011flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliriz.<\/p>\n<pre><code>\r\nfrom sklearn.preprocessing import StandardScaler, MinMaxScaler\r\nimport pandas as pd\r\nimport numpy as np\r\n\r\n# \u00d6rnek veri seti\r\ndata = {'Alan': [50, 100, 150, 200, 250],\r\n        'Oda_Say\u0131s\u0131': [1, 2, 3, 4, 5],\r\n        'Fiyat': [150000, 250000, 350000, 450000, 550000]}\r\ndf_emlak = pd.DataFrame(data)\r\n\r\nprint(\"\u00d6l\u00e7eklemeden \u00d6nce:\\n\", df_emlak[['Alan', 'Oda_Say\u0131s\u0131']])\r\n\r\n# Standardizasyon (Z-score)\r\nscaler_standard = StandardScaler()\r\ndf_emlak[['Alan_Standart', 'Oda_Say\u0131s\u0131_Standart']] = scaler_standard.fit_transform(df_emlak[['Alan', 'Oda_Say\u0131s\u0131']])\r\nprint(\"\\nStandardizasyon Sonras\u0131:\\n\", df_emlak[['Alan_Standart', 'Oda_Say\u0131s\u0131_Standart']])\r\n\r\n# Normalizasyon (Min-Max)\r\nscaler_minmax = MinMaxScaler()\r\ndf_emlak[['Alan_MinMax', 'Oda_Say\u0131s\u0131_MinMax']] = scaler_minmax.fit_transform(df_emlak[['Alan', 'Oda_Say\u0131s\u0131']])\r\nprint(\"\\nMin-Max Normalizasyon Sonras\u0131:\\n\", df_emlak[['Alan_MinMax', 'Oda_Say\u0131s\u0131_MinMax']])\r\n<\/code><\/pre>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>Kategorik De\u011fi\u015fkenleri Say\u0131sal Hale Getirme Teknikleri<\/h3>\n<p>Makine \u00f6\u011frenimi algoritmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, metinsel veya kategorik verileri do\u011frudan i\u015fleyemez. Bu nedenle, &#8216;renk&#8217; (k\u0131rm\u0131z\u0131, mavi, ye\u015fil) veya &#8216;\u015fehir&#8217; (\u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir) gibi kategorik \u00f6zellikleri say\u0131sal bir formata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemiz gerekir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, genellikle &#8216;kodlama&#8217; (encoding) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ba\u015fl\u0131ca Kodlama Y\u00f6ntemleri:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Label Encoding (Etiket Kodlama):<\/strong> Her benzersiz kategorik de\u011fere bir tamsay\u0131 atar. \u00d6rne\u011fin, &#8216;k\u0131rm\u0131z\u0131&#8217;: 0, &#8216;mavi&#8217;: 1, &#8216;ye\u015fil&#8217;: 2. Bu y\u00f6ntem, kategoriler aras\u0131nda do\u011fal bir s\u0131ralama (ordinality) varsa uygundur (\u00f6rn. &#8216;k\u00fc\u00e7\u00fck&#8217;, &#8216;orta&#8217;, &#8216;b\u00fcy\u00fck&#8217;). Ancak s\u0131ralama yoksa (\u00f6rn. &#8216;\u0130stanbul&#8217;, &#8216;Ankara&#8217;, &#8216;\u0130zmir&#8217;), model yanl\u0131\u015fl\u0131kla 0&#8217;\u0131n 1&#8217;den k\u00fc\u00e7\u00fck, 1&#8217;in 2&#8217;den k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu gibi bir ili\u015fki alg\u0131layabilir, bu da sorunlara yol a\u00e7abilir.<\/li>\n<li><strong>One-Hot Encoding (Tek-S\u0131cak Kodlama):<\/strong> Kategorik de\u011fi\u015fkenleri ikili (binary) \u00f6zelliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Her benzersiz kategori i\u00e7in yeni bir s\u00fctun olu\u015fturulur ve ilgili kategorinin oldu\u011fu yerde 1, di\u011ferlerinde 0 de\u011feri yer al\u0131r. \u00d6rne\u011fin, &#8216;renk&#8217; \u00f6zelli\u011fi i\u00e7in &#8216;k\u0131rm\u0131z\u0131&#8217;, &#8216;mavi&#8217;, &#8216;ye\u015fil&#8217; kategorileri varsa, \u00fc\u00e7 yeni s\u00fctun (&#8216;renk_k\u0131rm\u0131z\u0131&#8217;, &#8216;renk_mavi&#8217;, &#8216;renk_ye\u015fil&#8217;) olu\u015fturulur. Bir g\u00f6zlem k\u0131rm\u0131z\u0131 ise &#8216;renk_k\u0131rm\u0131z\u0131&#8217; s\u00fctunu 1, di\u011ferleri 0 olur. Bu y\u00f6ntem, kategoriler aras\u0131nda s\u0131ralama olmayan (nominal) veriler i\u00e7in idealdir ve modelin yanl\u0131\u015f ili\u015fkiler \u00f6\u011frenmesini engeller. Dezavantaj\u0131 ise, \u00e7ok fazla kategori varsa veri boyutunu (s\u00fctun say\u0131s\u0131n\u0131) \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilmesidir (&#8216;curse of dimensionality&#8217;).<\/li>\n<li><strong>Ordinal Encoding:<\/strong> Label Encoding&#8217;e benzer ancak kategoriler aras\u0131nda belirli bir s\u0131ralama veya hiyerar\u015fi oldu\u011fu durumlarda kullan\u0131l\u0131r. Kodlama, bu s\u0131ralamay\u0131 koruyacak \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Vaka Analizi: \u00dcr\u00fcn Renkleri<\/strong><br \/>\nBir giyim perakendecisinin \u00fcr\u00fcn veri taban\u0131nda &#8216;Renk&#8217; \u00f6zelli\u011finin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Renkler aras\u0131nda do\u011fal bir s\u0131ralama olmad\u0131\u011f\u0131ndan (k\u0131rm\u0131z\u0131 mavidan daha &#8220;iyi&#8221; de\u011fildir), One-Hot Encoding kullanmak en uygun yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n<pre><code>\r\nfrom sklearn.preprocessing import OneHotEncoder, LabelEncoder\r\nimport pandas as pd\r\n\r\n# \u00d6rnek veri seti\r\ndata_urun = {'\u00dcr\u00fcn_ID': range(1, 6),\r\n             'Renk': ['K\u0131rm\u0131z\u0131', 'Mavi', 'Ye\u015fil', 'K\u0131rm\u0131z\u0131', 'Mavi'],\r\n             'Boyut': ['S', 'M', 'L', 'S', 'M']}\r\ndf_urun = pd.DataFrame(data_urun)\r\n\r\nprint(\"Kategorik veriler:\\n\", df_urun)\r\n\r\n# One-Hot Encoding (Renk i\u00e7in)\r\nencoder_onehot = OneHotEncoder(sparse_output=False) # sparse_output=False ile numpy array yerine dense array d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr\r\nencoded_renk = encoder_onehot.fit_transform(df_urun[['Renk']])\r\ndf_encoded_renk = pd.DataFrame(encoded_renk, columns=encoder_onehot.get_feature_names_out(['Renk']))\r\ndf_urun_encoded = pd.concat([df_urun.drop('Renk', axis=1), df_encoded_renk], axis=1)\r\n\r\nprint(\"\\nOne-Hot Encoding Sonras\u0131 (Renk):\\n\", df_urun_encoded)\r\n\r\n# Label Encoding (Boyut i\u00e7in - varsay\u0131msal bir s\u0131ralama oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim: S&lt;M&lt;L)\r\nle = LabelEncoder()\r\ndf_urun['Boyut_Encoded'] = le.fit_transform(df_urun['Boyut'])\r\nprint(\"\\nLabel Encoding Sonras\u0131 (Boyut):\\n\", df_urun[['Boyut', 'Boyut_Encoded']])\r\n<\/code><\/pre>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>Veri Ayr\u0131\u015ft\u0131rma ve Normalle\u015ftirme: Detayl\u0131 \u0130nceleme<\/h3>\n<p>Veri ayr\u0131\u015ft\u0131rma, birle\u015ftirilmi\u015f bilgileri daha anlaml\u0131 ve ayr\u0131 ayr\u0131 kullan\u0131labilir par\u00e7alara ay\u0131rma i\u015flemidir. Normalle\u015ftirme ise, \u00f6zelliklerin da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 belirli bir forma (genellikle Gauss da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na yak\u0131n) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7lar, bu da baz\u0131 algoritmalar\u0131n (\u00f6rne\u011fin do\u011frusal modeller) performans\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/p>\n<p><strong>Veri Ayr\u0131\u015ft\u0131rma \u00d6rnekleri:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Tarih-Saat Ayr\u0131\u015ft\u0131rma:<\/strong> Bir &#8216;TarihSaat&#8217; s\u00fctunundan &#8216;Y\u0131l&#8217;, &#8216;Ay&#8217;, &#8216;G\u00fcn&#8217;, &#8216;Saat&#8217;, &#8216;Haftan\u0131n_G\u00fcn\u00fc&#8217; gibi yeni \u00f6zellikler \u00e7\u0131karmak, zaman serisi analizi i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir.<\/li>\n<li><strong>Adres Ayr\u0131\u015ft\u0131rma:<\/strong> &#8216;TamAdres&#8217; s\u00fctunundan &#8216;Cadde&#8217;, &#8216;Sokak&#8217;, &#8216;\u015eehir&#8217;, &#8216;PostaKodu&#8217; gibi ayr\u0131 \u00f6zellikler elde etmek.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Normalle\u015ftirme (Da\u011f\u0131l\u0131m D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc):<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Logaritmik D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm:<\/strong> Veri da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011fa \u00e7arp\u0131k (skewed right) oldu\u011funda, logaritmik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm (np.log(), np.log1p()) da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 normale yakla\u015ft\u0131rabilir ve ayk\u0131r\u0131 de\u011ferlerin etkisini azaltabilir. \u00d6zellikle finansal verilerde (\u00f6rn. gelir) s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Karek\u00f6k D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc:<\/strong> Logaritmik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme benzer \u015fekilde \u00e7arp\u0131k da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r, ancak daha az agresiftir.<\/li>\n<li><strong>Box-Cox D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc:<\/strong> Verilerin normal da\u011f\u0131l\u0131ma daha yak\u0131n olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan parametrik bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Verilerin pozitif olmas\u0131 gerekir.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"uzman-ipucu\">Uzman \u0130pucu: Da\u011f\u0131l\u0131m d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri genellikle modelin varsay\u0131mlar\u0131na (\u00f6rn. do\u011frusal regresyonun normal kal\u0131nt\u0131 varsay\u0131m\u0131) uygun hale getirmek veya modelin performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn etkisini g\u00f6rmek i\u00e7in histogramlar\u0131 incelemek faydal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<p>Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm teknikleri, ham veriyi algoritmalar\u0131n daha kolay i\u015fleyebilece\u011fi, daha anlaml\u0131 ve yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir hale getirir. Her veri setinin kendine \u00f6zg\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu unutmamak ve do\u011fru d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tekniklerini se\u00e7mek, ba\u015far\u0131l\u0131 bir makine \u00f6\u011frenimi projesi i\u00e7in anahtard\u0131r.<\/p>\n<h2>\u00d6zellik M\u00fchendisli\u011fi: Model Performans\u0131n\u0131 Art\u0131rman\u0131n S\u0131rlar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>Veri \u00f6n i\u015flemenin belki de en yarat\u0131c\u0131 ve etkili a\u015famas\u0131 \u00f6zellik m\u00fchendisli\u011fidir (Feature Engineering). Bu a\u015famada, mevcut ham verilerden veya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u00f6zelliklerden, modelin daha iyi \u00f6\u011frenmesini sa\u011flayacak yeni ve daha anlaml\u0131 \u00f6zellikler t\u00fcretilir. T\u0131pk\u0131 bir \u015fefin basit malzemelerden gurme bir lezzet yaratmas\u0131 gibi, \u00f6zellik m\u00fchendisli\u011fi de s\u0131radan verilerden modelin i\u00e7g\u00f6r\u00fclerini art\u0131ran &#8220;alt\u0131n \u00f6zellikler&#8221; \u00e7\u0131kar\u0131r. \u0130yi tasarlanm\u0131\u015f \u00f6zellikler, basit bir modelin bile karma\u015f\u0131k bir modelden daha iyi performans g\u00f6stermesini sa\u011flayabilir. Bu, makine \u00f6\u011frenimi yar\u0131\u015fmalar\u0131nda s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir durumdur.<\/p>\n<h3>Yeni \u00d6zellikler Olu\u015fturma ve Boyut Azaltma Stratejileri<\/h3>\n<p>Yeni \u00f6zellikler olu\u015fturmak, alan bilgisi (domain expertise) ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k gerektiren bir s\u00fcre\u00e7tir. Mevcut \u00f6zellikler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri, oranlar\u0131, farklar\u0131 veya etkile\u015fimleri kullanarak yeni, bilgilendirici \u00f6zellikler t\u00fcretmek, modelin problemi daha iyi anlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<p><strong>Yeni \u00d6zellikler Olu\u015fturma \u00d6rnekleri:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Birle\u015fik \u00d6zellikler:<\/strong> \u0130ki veya daha fazla \u00f6zelli\u011fi birle\u015ftirerek yeni bir \u00f6zellik olu\u015fturmak. \u00d6rne\u011fin, &#8216;Geni\u015flik&#8217; ve &#8216;Y\u00fckseklik&#8217;ten &#8216;Alan&#8217; \u00f6zelli\u011fi t\u00fcretmek.<\/li>\n<li><strong>Oranlar ve Farklar:<\/strong> \u0130ki \u00f6zellik aras\u0131ndaki oran\u0131 veya fark\u0131 hesaplamak. \u00d6rne\u011fin, &#8216;Bor\u00e7&#8217; ve &#8216;Gelir&#8217;den &#8216;Bor\u00e7\/Gelir Oran\u0131&#8217; t\u00fcretmek.<\/li>\n<li><strong>Etkile\u015fim \u00d6zellikleri:<\/strong> \u0130ki veya daha fazla \u00f6zelli\u011fin \u00e7arp\u0131m\u0131 veya ba\u015fka bir fonksiyonu. \u00d6rne\u011fin, &#8216;Ya\u015f&#8217; ve &#8216;E\u011fitim_Seviyesi&#8217; aras\u0131ndaki etkile\u015fim, belirli ya\u015f gruplar\u0131nda belirli e\u011fitim seviyelerinin etkisinin farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterebilir.<\/li>\n<li><strong>D\u00f6nemsel \u00d6zellikler:<\/strong> Tarih-saat verilerinden &#8216;mevsim&#8217;, &#8216;haftan\u0131n_g\u00fcn\u00fc_tatil_mi&#8217;, &#8216;ay\u0131n_ka\u00e7\u0131nc\u0131_g\u00fcn\u00fc&#8217; gibi d\u00f6ng\u00fcsel \u00f6zellikleri \u00e7\u0131karmak.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Boyut Azaltma (Dimensionality Reduction):<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok fazla \u00f6zellik (y\u00fcksek boyutluluk), modelin e\u011fitim s\u00fcresini uzatabilir, a\u015f\u0131r\u0131 uyuma (overfitting) neden olabilir ve yorumlanabilirli\u011fi zorla\u015ft\u0131rabilir. Boyut azaltma, \u00f6nemli bilgi kayb\u0131 olmadan \u00f6zellik say\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrme tekniklerini ifade eder.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00d6zellik Se\u00e7imi (Feature Selection):<\/strong> En alakal\u0131 \u00f6zellikleri belirleyerek di\u011ferlerini eleme. Y\u00f6ntemler aras\u0131nda filtre y\u00f6ntemleri (korelasyon, chi-square), sar\u0131c\u0131 y\u00f6ntemler (geriye do\u011fru eleme, ileriye do\u011fru se\u00e7im) ve g\u00f6m\u00fcl\u00fc y\u00f6ntemler (Lasso, Ridge regresyon) bulunur.<\/li>\n<li><strong>\u00d6zellik \u00c7\u0131kar\u0131m\u0131 (Feature Extraction):<\/strong> Mevcut \u00f6zelliklerin bir kombinasyonundan yeni, daha az say\u0131da \u00f6zellik olu\u015fturma. En pop\u00fcler y\u00f6ntemler:\n<ul>\n<li><strong>Temel Bile\u015fen Analizi (PCA &#8211; Principal Component Analysis):<\/strong> Verideki varyans\u0131n \u00e7o\u011funu koruyan yeni, ortogonal bile\u015fenler olu\u015fturur.<\/li>\n<li><strong>Do\u011frusal Diskriminant Analizi (LDA &#8211; Linear Discriminant Analysis):<\/strong> PCA&#8217;ya benzer ancak s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki ayr\u0131labilirli\u011fi maksimize etmeye odaklan\u0131r, bu y\u00fczden s\u0131n\u0131fland\u0131rma g\u00f6revlerinde daha etkilidir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"uzman-ipucu\">Uzman \u0130pucu: \u00d6zellik m\u00fchendisli\u011fi, model performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in en g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lardan biridir. \u0130yi bir \u00f6zellik m\u00fchendisi, problem alan\u0131n\u0131 derinlemesine anlayan ve veriler aras\u0131ndaki gizli ili\u015fkileri ke\u015ffeden ki\u015fidir.<\/div>\n<h3>Metin ve Zaman Serisi Verileri \u0130\u00e7in \u00d6zel Yakla\u015f\u0131mlar<\/h3>\n<p>Farkl\u0131 veri t\u00fcrleri, kendilerine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellik m\u00fchendisli\u011fi teknikleri gerektirir. Metin ve zaman serisi verileri, bu ba\u011flamda \u00f6zel yakla\u015f\u0131mlar gerektiren iki \u00f6nemli veri t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Metin Verileri \u0130\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Tokenizasyon (Tokenization):<\/strong> Metni kelimelere veya alt kelimelere ay\u0131rma.<\/li>\n<li><strong>Durak Kelime Kald\u0131rma (Stop Word Removal):<\/strong> &#8220;ve&#8221;, &#8220;bir&#8221;, &#8220;ile&#8221; gibi anlams\u0131z kelimeleri kald\u0131rma.<\/li>\n<li><strong>K\u00f6kleme\/Lemmatizasyon (Stemming\/Lemmatization):<\/strong> Kelimeleri k\u00f6k formlar\u0131na indirgeme (\u00f6rn. &#8220;ko\u015fuyor&#8221;, &#8220;ko\u015ftu&#8221; -&gt; &#8220;ko\u015f&#8221;).<\/li>\n<li><strong>TF-IDF (Term Frequency-Inverse Document Frequency):<\/strong> Bir terimin belgedeki s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve t\u00fcm belgelerdeki nadirli\u011fini \u00f6l\u00e7erek kelimelerin \u00f6nemini belirleyen bir vekt\u00f6rle\u015ftirme tekni\u011fi.<\/li>\n<li><strong>Word Embeddings (Kelime G\u00f6mme):<\/strong> Kelimelerin anlamsal ili\u015fkilerini koruyarak onlar\u0131 yo\u011fun vekt\u00f6rler halinde temsil etme (\u00f6rn. Word2Vec, GloVe, FastText).<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Zaman Serisi Verileri \u0130\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Gecikmeli De\u011ferler (Lagged Features):<\/strong> Bir \u00f6nceki zaman ad\u0131mlar\u0131ndaki de\u011ferleri yeni \u00f6zellikler olarak ekleme (\u00f6rn. d\u00fcnk\u00fc sat\u0131\u015flar, ge\u00e7en haftaki s\u0131cakl\u0131k).<\/li>\n<li><strong>Hareketli Ortalamalar (Moving Averages):<\/strong> Belirli bir pencere i\u00e7indeki de\u011ferlerin ortalamas\u0131n\u0131 alarak trendleri yakalama.<\/li>\n<li><strong>Pencere \u0130statistikleri:<\/strong> Belirli bir zaman penceresi i\u00e7indeki minimum, maksimum, standart sapma gibi istatistikleri hesaplama.<\/li>\n<li><strong>Mevsimsellik (Seasonality) ve Trend Bile\u015fenleri:<\/strong> Zaman serisindeki periyodik kal\u0131plar\u0131 ve uzun vadeli e\u011filimleri \u00f6zellik olarak \u00e7\u0131karma.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Mobil Uyumluluk ve Performans \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n veya bu modellerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 aray\u00fczlerin mobil cihazlarda da sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda vazge\u00e7ilmezdir. Her ne kadar veri \u00f6n i\u015fleme do\u011frudan mobil uygulaman\u0131n aray\u00fcz\u00fc ile ilgili olmasa da, i\u015flenmi\u015f verinin boyutu ve modelin \u00e7\u0131kt\u0131 format\u0131 mobil cihazlarda performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca, veri g\u00f6rselle\u015ftirmeleri ve aray\u00fczler mobil uyumlu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Duyarl\u0131 Tasar\u0131m (Responsive Design):<\/strong> Modellerinizin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rselle\u015ftirdi\u011finiz web tabanl\u0131 aray\u00fczlerin, farkl\u0131 ekran boyutlar\u0131na ve \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fcklerine otomatik olarak uyum sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in duyarl\u0131 tasar\u0131m prensipleri kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu, CSS medya sorgular\u0131 (media queries) ve esnek layout&#8217;lar (Flexbox, CSS Grid) ile sa\u011flan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Minimum Veri Transferi:<\/strong> Mobil uygulamalar i\u00e7in, \u00f6n i\u015flenmi\u015f verileri veya model \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 sunarken m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az veri transferi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. JSON veya kompakt formatlar tercih edilmeli, gereksiz b\u00fcy\u00fck dosyalar ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Performans Odakl\u0131 G\u00f6rselle\u015ftirmeler:<\/strong> Mobil cihazlarda karma\u015f\u0131k ve a\u011f\u0131r g\u00f6rselle\u015ftirmelerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131, daha sade ve h\u0131zl\u0131 y\u00fcklenebilen grafikler tercih edilmelidir.<\/li>\n<li><strong>Model Optimizasyonu:<\/strong> Mobil cihazlarda \u00e7al\u0131\u015fan modeller i\u00e7in, daha k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlu ve daha h\u0131zl\u0131 tahmin yapabilen modeller tercih edilebilir (\u00f6rn. Lite modeller). Bu, \u00f6n i\u015fleme s\u0131ras\u0131nda gereksiz \u00f6zelliklerin elenmesi veya boyut azaltma teknikleri ile desteklenebilir.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&nbsp; Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir.&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-30590","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML&#039;in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Peki, ham ve karma\u015f\u0131k veriler, tahmin yetene\u011fi y\u00fcksek, g\u00fcvenilir bir makine \u00f6\u011frenimi modeline nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u0130\u015fte bu sorunun cevab\u0131, &quot;Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Makine \u00d6\u011freniminin Mutfa\u011f\u0131&quot;nda gizli. Bu makalede, veri \u00f6n i\u015flemenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan ileri d\u00fczey tekniklerine, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndan pratik kod \u00f6rneklerine kadar her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz. Haz\u0131rsan\u0131z, verilerinizi lezzetli bir makine \u00f6\u011frenimi modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yolculu\u011fumuza ba\u015flayal\u0131m.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML&#039;in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Peki, ham ve karma\u015f\u0131k veriler, tahmin yetene\u011fi y\u00fcksek, g\u00fcvenilir bir makine \u00f6\u011frenimi modeline nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u0130\u015fte bu sorunun cevab\u0131, &quot;Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Makine \u00d6\u011freniminin Mutfa\u011f\u0131&quot;nda gizli. Bu makalede, veri \u00f6n i\u015flemenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan ileri d\u00fczey tekniklerine, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndan pratik kod \u00f6rneklerine kadar her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz. Haz\u0131rsan\u0131z, verilerinizi lezzetli bir makine \u00f6\u011frenimi modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yolculu\u011fumuza ba\u015flayal\u0131m.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-29T12:31:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-29T13:16:03+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML&#8217;in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar\",\"datePublished\":\"2025-09-29T12:31:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-29T13:16:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/\"},\"wordCount\":3805,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/\",\"name\":\"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML'in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-09-29T12:31:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-29T13:16:03+00:00\",\"description\":\"Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Peki, ham ve karma\u015f\u0131k veriler, tahmin yetene\u011fi y\u00fcksek, g\u00fcvenilir bir makine \u00f6\u011frenimi modeline nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u0130\u015fte bu sorunun cevab\u0131, \\\"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Makine \u00d6\u011freniminin Mutfa\u011f\u0131\\\"nda gizli. Bu makalede, veri \u00f6n i\u015flemenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan ileri d\u00fczey tekniklerine, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndan pratik kod \u00f6rneklerine kadar her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz. Haz\u0131rsan\u0131z, verilerinizi lezzetli bir makine \u00f6\u011frenimi modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yolculu\u011fumuza ba\u015flayal\u0131m.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML&#8217;in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML'in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar","description":"Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Peki, ham ve karma\u015f\u0131k veriler, tahmin yetene\u011fi y\u00fcksek, g\u00fcvenilir bir makine \u00f6\u011frenimi modeline nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u0130\u015fte bu sorunun cevab\u0131, \"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Makine \u00d6\u011freniminin Mutfa\u011f\u0131\"nda gizli. Bu makalede, veri \u00f6n i\u015flemenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan ileri d\u00fczey tekniklerine, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndan pratik kod \u00f6rneklerine kadar her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz. Haz\u0131rsan\u0131z, verilerinizi lezzetli bir makine \u00f6\u011frenimi modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yolculu\u011fumuza ba\u015flayal\u0131m.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML'in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar","og_description":"Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Peki, ham ve karma\u015f\u0131k veriler, tahmin yetene\u011fi y\u00fcksek, g\u00fcvenilir bir makine \u00f6\u011frenimi modeline nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u0130\u015fte bu sorunun cevab\u0131, \"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Makine \u00d6\u011freniminin Mutfa\u011f\u0131\"nda gizli. Bu makalede, veri \u00f6n i\u015flemenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan ileri d\u00fczey tekniklerine, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndan pratik kod \u00f6rneklerine kadar her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz. Haz\u0131rsan\u0131z, verilerinizi lezzetli bir makine \u00f6\u011frenimi modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yolculu\u011fumuza ba\u015flayal\u0131m.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-09-29T12:31:22+00:00","article_modified_time":"2025-09-29T13:16:03+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"22 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML&#8217;in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar","datePublished":"2025-09-29T12:31:22+00:00","dateModified":"2025-09-29T13:16:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/"},"wordCount":3805,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/","name":"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML'in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-09-29T12:31:22+00:00","dateModified":"2025-09-29T13:16:03+00:00","description":"Makine \u00f6\u011frenimi modellerinin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca se\u00e7ilen algoritman\u0131n g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir; asl\u0131nda, modelin beslendi\u011fi verinin kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Peki, ham ve karma\u015f\u0131k veriler, tahmin yetene\u011fi y\u00fcksek, g\u00fcvenilir bir makine \u00f6\u011frenimi modeline nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u0130\u015fte bu sorunun cevab\u0131, \"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: Makine \u00d6\u011freniminin Mutfa\u011f\u0131\"nda gizli. Bu makalede, veri \u00f6n i\u015flemenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan ileri d\u00fczey tekniklerine, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131ndan pratik kod \u00f6rneklerine kadar her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m ke\u015ffedece\u011fiz. Haz\u0131rsan\u0131z, verilerinizi lezzetli bir makine \u00f6\u011frenimi modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yolculu\u011fumuza ba\u015flayal\u0131m.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/veri-on-isleme-mlin-basarisi-icin-temel-adimlar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Veri \u00d6n \u0130\u015fleme: ML&#8217;in Ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Temel Ad\u0131mlar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30594,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30590\/revisions\/30594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}