Veritaban\u0131 y\u00f6netim paneliniz PhpMyAdmin’i Ubuntu 12.04 VPS’inizde SSL ile g\u00fcvene al\u0131n. Bu kapsaml\u0131 rehber, sertifika olu\u015fturmadan sunucu yap\u0131land\u0131rmas\u0131na kadar t\u00fcm ad\u0131mlar\u0131 detayl\u0131ca anlat\u0131yor ve verilerinizin g\u00fcvende kalmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
\u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda veri g\u00fcvenli\u011fi, son y\u0131llar\u0131n en kritik konular\u0131ndan biri haline geldi. \u00d6zellikle hassas verileri bar\u0131nd\u0131ran veritabanlar\u0131na eri\u015fim sa\u011flayan y\u00f6netim panelleri, siber sald\u0131rganlar i\u00e7in cazip hedefler olu\u015fturmaktad\u0131r. PhpMyAdmin, MySQL ve MariaDB veritabanlar\u0131n\u0131 web tabanl\u0131 bir aray\u00fcz \u00fczerinden y\u00f6netmek i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r. Ancak bu g\u00fcc\u00fcn beraberinde getirdi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk da vard\u0131r: g\u00fcvenlik.<\/p>\n
Peki, PhpMyAdmin’inizi SSL (Secure Sockets Layer) veya daha modern ad\u0131yla TLS (Transport Layer Security) ile korumak neden bu kadar \u00f6nemli? Cevap olduk\u00e7a basit: veri gizlili\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc. Normal HTTP ba\u011flant\u0131lar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lan t\u00fcm ileti\u015fim, \u015fifresiz (plain text) olarak ger\u00e7ekle\u015fir. Bu, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131z, parolan\u0131z ve veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131z dahil olmak \u00fczere t\u00fcm trafi\u011fin, a\u011f \u00fczerindeki herhangi bir dinleyici (man-in-the-middle sald\u0131rgan\u0131) taraf\u0131ndan kolayca okunabilece\u011fi anlam\u0131na gelir. \u00d6zellikle bir Ubuntu 12.04 VPS gibi sunucular, genellikle herkese a\u00e7\u0131k internet \u00fczerinden eri\u015filebilir oldu\u011fundan, bu risk katlanarak artar.<\/p>\n
SSL\/TLS sertifikalar\u0131, sunucu ile taray\u0131c\u0131 aras\u0131ndaki ileti\u015fimi \u015fifreleyerek bu riski ortadan kald\u0131r\u0131r. Bu \u015fifreleme sayesinde, verileriniz transfer edilirken anlams\u0131z bir karakter dizisine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve yetkisiz ki\u015filer taraf\u0131ndan okunamaz hale gelir. K\u0131sacas\u0131, bir SSL sertifikas\u0131 kurmak, PhpMyAdmin panelinize eri\u015firken g\u00f6nderdi\u011finiz t\u00fcm bilgileri (kimlik bilgileri, sorgular, veritaban\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 vb.) koruman\u0131n en temel ve etkili yoludur. Bu sadece sizin verilerinizi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda y\u00f6netti\u011finiz uygulamalar\u0131n ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n verilerini de korumak anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, HTTPS (SSL\/TLS ile g\u00fcvenli HTTP) kullan\u0131m\u0131, modern web standartlar\u0131n\u0131n bir gereklili\u011fidir. Taray\u0131c\u0131lar, HTTP \u00fczerinden eri\u015filen siteleri “G\u00fcvensiz” olarak i\u015faretlemekte ve bu durum kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sitenize veya panelinize olan g\u00fcvenini zedeleyebilmektedir. G\u00fcvenli bir ba\u011flant\u0131, hem profesyonel bir imaj \u00e7izer hem de potansiyel g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kapat\u0131r. Ubuntu 12.04 eski bir i\u015fletim sistemi olsa da, hala bir\u00e7ok eski sistemde kullan\u0131lmakta ve bu sistemlerin de g\u00fcncel g\u00fcvenlik protokolleriyle korunmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu rehber, eski bir altyap\u0131da bile g\u00fcncel g\u00fcvenlik pratiklerini nas\u0131l uygulayabilece\u011finizi g\u00f6stermeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcm, \u00f6\u011frenme yol haritam\u0131z\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 olan “Yeni Ba\u015flayan” seviyesine hitap etmektedir. SSL’in temel mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve neden bu kadar \u00f6nemli oldu\u011funu anlamak, sonraki teknik ad\u0131mlar\u0131 daha bilin\u00e7li atman\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcmde, konuya tamamen yabanc\u0131 olan okuyucular\u0131m\u0131z i\u00e7in, rehberin temelini olu\u015fturan anahtar kavramlar\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z. Bu kavramlar\u0131 anlamak, ilerleyen ad\u0131mlar\u0131 daha kolay takip etmenizi sa\u011flayacakt\u0131r. \u00d6\u011frenme yol haritam\u0131zda bu k\u0131s\u0131m, “Yeni Ba\u015flayan” seviyesindeki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sa\u011flam bir temel olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
SSL (Secure Sockets Layer)<\/strong> ve onun daha g\u00fcncel ve g\u00fcvenli versiyonu olan TLS (Transport Layer Security)<\/strong>, internet \u00fczerindeki veri ileti\u015fimini \u015fifrelemek ve do\u011frulamak i\u00e7in kullan\u0131lan kriptografik protokollerdir. Temel amac\u0131, bir web sunucusu (sitenizin bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer) ile bir web taray\u0131c\u0131s\u0131 (kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131) aras\u0131ndaki ileti\u015fimin gizlili\u011fini, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve kimlik do\u011frulamas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bir web sitesi SSL\/TLS kulland\u0131\u011f\u0131nda, adres \u00e7ubu\u011funda “http:\/\/” yerine “https:\/\/” ve genellikle bir kilit simgesi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fma prensibi k\u0131saca \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7, saniyeler i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fir ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n genellikle fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 bir arka plan i\u015flemidir. SSL\/TLS, PhpMyAdmin gibi kritik y\u00f6netim panellerinin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n PhpMyAdmin<\/strong>, MySQL ve MariaDB veritaban\u0131 sunucular\u0131n\u0131 web tabanl\u0131 bir aray\u00fcz \u00fczerinden y\u00f6netmek i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f pop\u00fcler, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir ara\u00e7t\u0131r. PHP ile geli\u015ftirilmi\u015ftir ve d\u00fcnya genelinde milyonlarca web sitesi ve uygulama taraf\u0131ndan kullan\u0131lmaktad\u0131r. PhpMyAdmin sayesinde, komut sat\u0131r\u0131 bilgisine ihtiya\u00e7 duymadan veritabanlar\u0131 olu\u015fturabilir, tablolar\u0131 y\u00f6netebilir, kullan\u0131c\u0131 izinlerini ayarlayabilir, SQL sorgular\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilir ve verileri kolayca i\u00e7e\/d\u0131\u015fa aktarabilirsiniz. Kullan\u0131c\u0131 dostu aray\u00fcz\u00fc sayesinde, veritaban\u0131 y\u00f6netimi karma\u015f\u0131k olmaktan \u00e7\u0131karak daha eri\u015filebilir hale gelir. Ancak, bu eri\u015filebilirli\u011fin getirdi\u011fi kolayl\u0131k, ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenlik risklerini de beraberinde getirebilir, bu y\u00fczden SSL ile korunmas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n Ubuntu 12.04 LTS (Precise Pangolin)<\/strong>, Canonical taraf\u0131ndan 2012 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclen ve be\u015f y\u0131l boyunca desteklenen uzun s\u00fcreli destek (LTS) bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde eski bir s\u00fcr\u00fcm olmas\u0131na ra\u011fmen, baz\u0131 legacy (eski) sistemler, \u00f6zel yaz\u0131l\u0131m ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 veya y\u00fckseltme maliyetleri nedeniyle hala bu s\u00fcr\u00fcm\u00fc kullanmaya devam edebilirler. Bu rehber, tam da bu t\u00fcr ortamlar i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ubuntu 12.04 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, modern g\u00fcvenlik ara\u00e7lar\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin Certbot’un en yeni s\u00fcr\u00fcmleri) do\u011frudan uyumlu olmayabilece\u011fini ve manuel yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kabilece\u011fini unutmamak \u00f6nemlidir.<\/p>\n VPS (Virtual Private Server – Sanal \u00d6zel Sunucu)<\/strong> ise, fiziksel bir sunucunun sanalla\u015ft\u0131rma teknolojisi kullan\u0131larak birden fazla ba\u011f\u0131ms\u0131z sunucuya b\u00f6l\u00fcnmesiyle elde edilen bir bar\u0131nd\u0131rma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Her VPS, kendi i\u015fletim sistemine, kaynaklar\u0131na (CPU, RAM, disk alan\u0131) ve ba\u011f\u0131ms\u0131z yap\u0131land\u0131rma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahiptir. Bu, kullan\u0131c\u0131ya dedicated (adanm\u0131\u015f) bir sunucunun esnekli\u011fini daha uygun maliyetle sunar. PhpMyAdmin’i bir VPS \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, size tam kontrol sa\u011flar ancak ayn\u0131 zamanda t\u00fcm g\u00fcvenlik sorumlulu\u011funu da y\u00fckler. Bu nedenle, SSL kurulumu gibi ad\u0131mlar, VPS y\u00f6neticisinin g\u00f6revleri aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n Bu temel kavramlar, “Orta D\u00fczey” ve “\u0130leri D\u00fczey” k\u0131s\u0131mlarda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z teknik detaylar\u0131 anlamak i\u00e7in sa\u011flam bir zemin olu\u015fturmaktad\u0131r. \u015eimdi, \u00f6\u011frenme yol haritam\u0131z\u0131 daha detayl\u0131 inceleyelim.<\/p>\n Bu makale, PhpMyAdmin’inizi SSL ile g\u00fcvene alma s\u00fcrecini s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak, en ileri d\u00fczey g\u00fcvenlik optimizasyonlar\u0131na kadar kademeli bir \u015fekilde sunmaktad\u0131r. Her ad\u0131m, bir \u00f6nceki bilginin \u00fczerine in\u015fa edilerek, konuyu derinlemesine kavraman\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. \u0130\u015fte size \u00f6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u00f6\u011frenme yol haritam\u0131z:<\/p>\n E\u011fer SSL\/TLS, PhpMyAdmin veya VPS kavramlar\u0131na yabanc\u0131ysan\u0131z, bu b\u00f6l\u00fcm sizin i\u00e7in m\u00fckemmel bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. Amac\u0131m\u0131z, teknik detaylara bo\u011fulmadan \u00f6nce konunun genel \u00e7er\u00e7evesini ve \u00f6nemini anlaman\u0131z\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bu a\u015famada \u00f6\u011frenecekleriniz:<\/p>\n Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, “Neden PhpMyAdmin’imi SSL ile korumal\u0131y\u0131m?” sorusunun cevab\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde anlam\u0131\u015f olacaks\u0131n\u0131z. Bu temel bilgi, sonraki ad\u0131mlar\u0131 daha bilin\u00e7li ve anlaml\u0131 bir \u015fekilde atman\u0131z i\u00e7in size rehberlik edecektir.<\/p>\n Temelleri anlad\u0131ktan sonra, art\u0131k i\u015fin uygulamal\u0131 k\u0131sm\u0131na ge\u00e7me zaman\u0131. Bu a\u015fama, bir SSL sertifikas\u0131n\u0131 nas\u0131l edinece\u011finizi ve web sunucunuzda (Apache veya Nginx) temel d\u00fczeyde nas\u0131l yap\u0131land\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kapsar. Bu b\u00f6l\u00fcmde, “nas\u0131l yap\u0131l\u0131r” sorular\u0131na odaklanaca\u011f\u0131z:<\/p>\n Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, PhpMyAdmin panelinize HTTPS \u00fczerinden eri\u015febilir hale geleceksiniz. Bu, g\u00fcvenlik yolculu\u011funuzda \u00f6nemli bir kilometre ta\u015f\u0131d\u0131r ve verilerinizin \u015fifreli bir \u015fekilde iletilmesini sa\u011flar.<\/p>\n Art\u0131k temel SSL kurulumunu tamamlad\u0131n\u0131z. Ancak g\u00fcvenlik, s\u00fcrekli bir s\u00fcre\u00e7tir ve daha fazlas\u0131n\u0131 yapmak her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu ileri d\u00fczey b\u00f6l\u00fcmde, mevcut kurulumunuzu daha da g\u00fc\u00e7lendirecek ve y\u00f6netimini kolayla\u015ft\u0131racak y\u00f6ntemleri \u00f6\u011freneceksiniz:<\/p>\n Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, PhpMyAdmin kurulumunuz sadece g\u00fcvenli olmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda sekt\u00f6r standartlar\u0131na uygun, optimize edilmi\u015f ve kolayca y\u00f6netilebilir bir yap\u0131ya kavu\u015facakt\u0131r. Bu yol haritas\u0131n\u0131 takip ederek, Ubuntu 12.04 gibi eski bir sistemde bile PhpMyAdmin g\u00fcvenli\u011finizi en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabilirsiniz.<\/p>\n PhpMyAdmin’inizi g\u00fcvenli hale getirmenin ilk ad\u0131m\u0131, ge\u00e7erli bir SSL sertifikas\u0131na sahip olmakt\u0131r. Piyasada farkl\u0131 ihtiya\u00e7lara ve b\u00fct\u00e7elere uygun \u00e7e\u015fitli sertifika t\u00fcrleri bulunmaktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde, size en uygun sertifikay\u0131 nas\u0131l edinece\u011finizi ve her bir y\u00f6ntemin avantajlar\u0131n\u0131\/dezavantajlar\u0131n\u0131 detayl\u0131ca inceleyece\u011fiz. \u00d6\u011frenme yol haritam\u0131zda bu k\u0131s\u0131m, “Orta D\u00fczey” kullan\u0131c\u0131lar\u0131n pratik ad\u0131mlara ge\u00e7i\u015fini temsil etmektedir.<\/p>\n Let’s Encrypt<\/strong>, interneti daha g\u00fcvenli hale getirme misyonuyla yola \u00e7\u0131km\u0131\u015f, kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir sertifika otoritesidir. Sundu\u011fu \u00fccretsiz, otomatik ve a\u00e7\u0131k sertifikalar sayesinde, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli web sitelerinden b\u00fcy\u00fck projelere kadar herkesin HTTPS kullanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Let’s Encrypt sertifikalar\u0131 90 g\u00fcn ge\u00e7erlidir, ancak Certbot gibi ara\u00e7lar sayesinde otomatik olarak yenilenebilirler.<\/p>\n Avantajlar\u0131:<\/strong><\/p>\n Dezavantajlar\u0131 (Ubuntu 12.04 i\u00e7in):<\/strong><\/p>\n Ubuntu 12.04’te Certbot kurarken Python 2.7 s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve gerekli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n do\u011fru \u015fekilde y\u00fckl\u00fc oldu\u011fundan emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z. E\u011fer Certbot ile sorun ya\u015farsan\u0131z, sertifikalar\u0131 ba\u015fka bir sistemde al\u0131p bu sunucuya kopyalamak veya manuel y\u00f6ntemleri tercih etmek de bir se\u00e7enek olabilir.<\/p>\n \u00dccretli SSL sertifikalar\u0131, genellikle daha fazla \u00f6zellik, daha uzun ge\u00e7erlilik s\u00fcreleri ve geli\u015fmi\u015f destek sunar. \u00d6zellikle e-ticaret siteleri, bankac\u0131l\u0131k uygulamalar\u0131 veya b\u00fcy\u00fck kurumsal web siteleri i\u00e7in tercih edilirler.<\/p>\n \u00c7e\u015fitleri:<\/strong><\/p>\n Ne Zaman Tercih Edilmeli?<\/strong><\/p>\n Bir \u00fccretli sertifika sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, size genellikle bir Kendi kendine imzal\u0131 sertifikalar, herhangi bir Sertifika Otoritesi taraf\u0131ndan do\u011frulanmam\u0131\u015f, do\u011frudan sizin taraf\u0131n\u0131zdan olu\u015fturulan sertifikalard\u0131r. Bir CA taraf\u0131ndan imzalanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, taray\u0131c\u0131lar bu sertifikalara g\u00fcvenmez ve genellikle bir “G\u00fcvenli De\u011fil” uyar\u0131s\u0131 verirler. Ancak, geli\u015ftirme ve test ortamlar\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 ve pratik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilirler.<\/p>\n Avantajlar\u0131:<\/strong><\/p>\n\n
2.2. PhpMyAdmin’e Genel Bak\u0131\u015f<\/h3>\n
2.3. Ubuntu 12.04 VPS Ortam\u0131 ve \u00d6nemi<\/h3>\n
3. G\u00fcvenli\u011fe Giden Yol: Ad\u0131m Ad\u0131m \u00d6\u011frenme Rehberi (\u00d6\u011frenme Yol Haritas\u0131)<\/h2>\n
3.1. Yeni Ba\u015flayanlar \u0130\u00e7in Temeller: Neden ve Ne?<\/h3>\n
\n
3.2. Orta D\u00fczey: Sertifika Edinme ve Temel Yap\u0131land\u0131rma<\/h3>\n
\n
3.3. \u0130leri D\u00fczey: G\u00fcvenlik Optimizasyonlar\u0131 ve Otomatik Y\u00f6netim<\/h3>\n
\n
4. SSL Sertifikas\u0131 Nas\u0131l Elde Edilir? Y\u00f6ntemler ve Se\u00e7imler<\/h2>\n
4.1. \u00dccretsiz Let’s Encrypt Sertifikalar\u0131: H\u0131zl\u0131 ve Etkin \u00c7\u00f6z\u00fcm<\/h3>\n
\n
\n
\n# Ubuntu 12.04 i\u00e7in Certbot kurulumu zorlu olabilir.\n# Genellikle ya PPA ekleyerek (desteklenmeyebilir) ya da pip ile manuel kurulum gerekir.\n# \u00d6rnek:\n# sudo apt-get update\n# sudo apt-get install python-pip\n# sudo pip install certbot\n# sudo pip install certbot-apache # Apache kullan\u0131yorsan\u0131z\n# sudo pip install certbot-nginx # Nginx kullan\u0131yorsan\u0131z\n\n# Manuel olarak sertifika almak i\u00e7in (webroot y\u00f6ntemi):\n# sudo certbot certonly --webroot -w \/var\/www\/html -d sizin_alan_adiniz.com -d www.sizin_alan_adiniz.com\n# Burada \/var\/www\/html<\/code> web sunucunuzun root dizini olmal\u0131d\u0131r.\n# PhpMyAdmin i\u00e7in ayr\u0131 bir subdomain kullan\u0131yorsan\u0131z:\n# sudo certbot certonly --webroot -w \/var\/www\/phpmyadmin_dizini -d phpmyadmin.sizin_alan_adiniz.com\n <\/code><\/pre>\n<\/p><\/div>\n4.2. \u00dccretli SSL Sertifikalar\u0131: Profesyonel \u00c7\u00f6z\u00fcmler<\/h3>\n
\n
\n
.crt<\/code> (sertifika), bir .key<\/code> (\u00f6zel anahtar) ve bir .ca-bundle<\/code> (sertifika zinciri) dosyas\u0131 verilir. Bu dosyalar\u0131 sunucunuza g\u00fcvenli bir \u015fekilde aktarman\u0131z gerekecektir.<\/p>\n4.3. Kendi Kendine \u0130mzal\u0131 (Self-Signed) Sertifikalar: Geli\u015ftirme Ortamlar\u0131 \u0130\u00e7in<\/h3>\n
\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Veritaban\u0131 y\u00f6netim paneliniz PhpMyAdmin’i Ubuntu 12.04 VPS’inizde SSL ile g\u00fcvene al\u0131n. Bu kapsaml\u0131 rehber, sertifika olu\u015fturmadan sunucu yap\u0131land\u0131rmas\u0131na kadar t\u00fcm ad\u0131mlar\u0131 detayl\u0131ca anlat\u0131yor ve verilerinizin g\u00fcvende kalmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1468],"tags":[],"class_list":{"0":"post-30294","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ubuntu","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n